II GSK 2266/24

II GSK 2266/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-02-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Wegner /przewodniczący/
Marcin Kamiński /sprawozdawca/
Marek Krawczak
Symbol z opisem
6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne
Własność przemysłowa
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 6265/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-03-06
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3 § 1, art. 133 § 1, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 15, art. 77 § 1 i 4, 79a § 1, art. 80, art. 107 § 3, art. 140
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1170
art. 120, art. 129(1) ust. 1 pkt 2 i 3 art. 244 ust. 13, art. 256 ust. 1
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner Sędzia NSA Marcin Kamiński (spr.) Sędzia del. WSA Marek Krawczak Protokolant asystent sędziego Jarosław Lubryczyński po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej H.Sp. z o.o. Sp. k. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2024 r. sygn. akt VI SA/Wa 6265/23 w sprawie ze skargi H.Sp. z o.o. Sp. k. w W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 12 października 2023 r. nr DT-KJ.Z.518514.401.2023.29.hsen w przedmiocie udzielenia prawa ochronnego na słowny znak towarowy oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
I. Przedmiot kontroli kasacyjnej.
Wyrokiem z dnia 6 marca 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 6265/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę H. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą we W. (strona skarżąca, spółka, wnioskodawca) na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej (organ, Urząd, UP) z dnia 12 października 2023 r. nr DT-KJ.Z.518514.401.2023.29.hsen w przedmiocie odmowy udzielenia prawa ochronnego na słowny znak towarowy.
II. Stan sprawy wynikający z kontrolowanego wyroku.
Wnioskodawca zgłosił 18 września 2020 r. pod numerem Z.518514 znak towarowy słowny "NOMIGREN", przeznaczony do oznaczania towarów i usług w klasach 5 i 35.
Decyzją z dnia 29 października 2021 r., działając na podstawie art. 129(1) ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (p.w.p.), organ odmówił udzielenia prawa ochronnego na ww. słowny znak towarowy, stwierdzając, że w odniesieniu do wskazanego zakresu ochrony oznaczenie "NOMIGREN" nie posiada żadnych indywidualizujących cech, które w percepcji przeciętnego odbiorcy pozwoliłyby na trwałą, jednoznaczną asocjację zgłoszonych towarów i usług z podmiotem, od którego one pochodzą. Pismem z 17 grudnia 2021 r. strona skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Decyzją z dnia 29 kwietnia 2022 r. organ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Urząd stwierdził, że towary z klasy 5 oraz usługi z klasy 35 skierowane są zarówno do ogółu społeczeństwa jak i do profesjonalnego odbiorcy (np. firm kosmetycznych, farmaceutycznych), natomiast z uwagi na charakter towarów z klasy 5 (szeroko rozumiane produkty farmaceutyczne i suplementy diety) poziom uwagi przeciętnego końcowego konsumenta, który jest uważany za właściwie poinformowanego, dostatecznie uważnego i rozsądnego będzie wyższy niż przeciętny, ponieważ nie są to towary codziennego użytku, jak na przykład produkty spożywcze. Przedmiotowy znak to oznaczenie wyłącznie słowne składające się z jednego słowa będącego połączeniem dwóch elementów słownych: "NO" - element oznaczający "nie" w języku angielskim, włoskim i hiszpańskim ; "MIGREN" - element bezpośrednio nawiązujący do słowa "migrena", oznaczającego "nagły, silny ból głowy przeważnie jednostronny, połączony często z mdłościami i zaburzeniami wzroku". Pierwszy element znaku (NO) będzie zrozumiały dla przeciętnego konsumenta, ponieważ dla znajomości niektórych prostych i często używanych słów z języka angielskiego w obrocie nie jest konieczna dogłębna znajomość języka obcego, czy też umiejętności porozumiewania się. Drugi element zgłoszonego znaku (MIGREN) bez wątpienia będzie rozumiany jako odnoszący się do słowa "migrena". Pojęcia używane jako terminy specjalistyczne określające odpowiednie istotne cechy towarów czy usług uważa się za opisowe, gdyż z reguły odbiorcy wyspecjalizowanych towarów czy usług mogą uzyskać o nich informacje także od oferujących te towary lub usługi. Dotyczy to m.in. produktów farmaceutycznych, weterynaryjnych czy dietetycznych. Organ uznał zatem, że przedmiotowy znak, oceniany jako całość, dla relewantnego odbiorcy towarów z klasy 5 sygnowanych przedmiotowym znakiem, będzie rozumiany jako skierowany przeciw migrenie. W odniesieniu do usług z klasy 35 (usług reklamowych, marketingowych, promocyjnych, zarządzania) przedmiotowy znak będzie postrzegany przez odbiorców jako wskazujący na przedmiot oferowanych usług, a więc dotyczących produktów farmaceutycznych (jak zostało to wskazane w wykazie), przeznaczonych do łagodzenia lub uśmierzaniu bólu wywołanego migreną. Organ podkreślił, że towary wymienione w klasie 5 to szeroko rozumiane preparaty farmaceutyczne, dietetyczne, lecznicze, z których niektóre są bezpośrednio przeznaczone do uśmierzania bólu, a pozostałe – mogą potencjalnie służyć takiemu celowi, a także łagodzić odczucie bólu, czy też zapobiegać jego nawrotom. Z kolei w klasie 35 są to usługi reklamowe, marketingowe, promocyjne, zarządzanie w działalności gospodarczej (wszystkie usługi są w zakresie produktów farmaceutycznych).
Strona skarżąca wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Wyrokiem z 15 września 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję z dnia 29 kwietnia 2022 r. i poprzedzającą ją decyzję z dnia 29 października 2021 r. WSA przyjął, że organ nie wykazał w sposób przekonujący, że zgłoszony znak towarowy nie posiada dostatecznych znamion odróżniających w stosunku do usług zawartych w wykazie przedmiotowego oznaczenia. Wskazał na potrzebę całościowej oceny znaku oraz zasadę, że znak składający się z połączenia elementów opisowych ma także charakter opisowy, chyba że kombinacja słów stanowi "coś więcej" niż prostą sumę tych elementów. Sąd stwierdził, że Urząd "niewystarczająco przekonująco" wykazał w zaskarżonej decyzji, że taka sytuacja w tej sprawie nie występuje. Uznał, że kombinacja poszczególnych elementów (słów) nie stanowi niczego więcej niż prostą sumę elementów składowych, dlatego rozstrzygnięcie organu zostało wydane przedwcześnie, bez uwzględnienia argumentów natury prawnej oraz okoliczności faktycznych. WSA wskazał, że znak powinien posiadać jedynie dostateczne znamiona odróżniające i nie wszystkie znaki muszą być szczególnie charakterystyczne lub oryginalne. Wskazał przy tym na podział znaków na słabe i mocne, przytaczając stanowisko doktryny i orzecznictwa w tym zakresie. Zdaniem WSA, "organ nie uwzględnił, że jeśli znak wskazuje jedynie pośrednio na przeznaczenie towaru, który jest nim opatrzony, to należy uznać, że co do zasady nie jest on pozbawiony zdolności odróżniającej.". WSA ocenił, że "nie można uznać, że słowny znak towarowy NOMIGREN posiada charakter opisowy dla wszystkich zgłoszonych towarów i usług w klasach 5 i 35 z uwagi na brak bezpośredniej opisowości. Nie ma przy tym wątpliwości, że znak ten ma charakter aluzyjny i sugerujący. To oznaczenie wywołuje co prawda pewne konotacje z określonymi towarami, ale nie opisuje ich wprost. Naprowadzenie odbiorcy na cechy towarów może następować dopiero drogą skojarzenia myślowego wywołanego znakiem". WSA wskazał, że badanie podstaw odmowy rejestracji musi dotyczyć każdego z towarów lub każdej z usług, dla których wniesiono o rejestrację. Sąd I instancji zarzucił również organowi lakoniczne i wybiórcze dokonanie tej oceny w rozpoznawanej sprawie poprzez brak odniesienia się do towarów i usług zamieszczonych w poszczególnych klasach oraz niewyjaśnienie w sposób przekonujący, dlaczego znak NOMIGREN jest znakiem opisowym dla wszystkich towarów w klasie 5 i 35. WSA wskazał, że Urząd nie przeprowadził zatem pełnego badania zdolności rejestrowej zgłoszonego znaku, w szczególności nie przeanalizował zagadnienia zdolności odróżniającej znaku NOMIGREN odrębnie dla każdego ze zgłoszonych towarów i usług, co stanowi również o naruszeniu przez organ art. 129(1) ust. 1 pkt 2 i 3 pwp. W związku z tym WSA zobowiązał organ, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, do przeprowadzenia analizy oznaczenia w zakresie posiadania przez nie konkretnej zdolności odróżniającej oraz zbadania cechy opisowości znaku w świetle reguł aktualności, konkretności i bezpośredniości.
Decyzją z dnia 17 marca 2023 r. Urząd, działając na podstawie art. 129(1) ust. 1 pkt 2 i 3 p.w.p., odmówił udzielenia prawa ochronnego na przedmiotowe oznaczenie NOMIGREN w części dotyczącej następujących towarów z klasy 5: preparaty farmaceutyczne; substancje dietetyczne do celów leczniczych; preparaty do celów medycznych; preparaty farmaceutyczne stosowane w leczeniu ludzi; produkty farmaceutyczne przeznaczone do uśmierzania lub łagodzenia bólu; produkty lecznicze; suplementy diety; środki przeciwbólowe; środki przeciwmigrenowe, wyroby medyczne. W uzasadnieniu organ wskazał, iż zgłoszone oznaczenie – w odniesieniu do towarów z klasy 5 – składa się w całości z elementów niewyróżniających, mających wyłącznie walor informacyjny, a tym samym nie posiada dostatecznych znamion odróżniających. Urząd ocenił oznaczenie w tym zakresie, jako wskazujące na rodzaj, przeznaczenie i właściwości wszystkich zgłoszonych towarów z klasy 5, tj. dla odbiorcy stykającego się z przedmiotowym oznaczeniem, będzie rozumiane przez konsumentów jako: "bez migreny, zero migreny, nie migrenie, przeciw migrenie". Uznał, że oznaczenie to będzie nośnikiem informacji o "zawarciu w produktach substancji zapobiegających migrenie lub łagodzeniu jej objawów". Organ wskazał, że oznaczenie w zakwestionowanym do ochrony zakresie nie posiada dostatecznej zdolności odróżniającej, czyli minimalnej zdolności odróżniającej.
Strona skarżąca wniosła do Urzędu wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Zaskarżoną decyzją z dnia 12 października 2023 r. organ utrzymał w mocy decyzję z dnia 17 marca 2023 r. Urząd doszedł do wniosku, że badane oznaczenie nie spełnia ustawowych warunków do uzyskania prawa ochronnego, tj. nie posiada dostatecznych znamion odróżniających w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego dla wnioskowanego zakresu towarów z klasy 5. Cytując zastosowaną do rozstrzygnięcia podstawę prawną art. 129(1) ust. 1 pkt 2 i 3 p.w.p. i dokonując jej wyjaśnienia w oparciu o podane orzecznictwo, uznał ponownie zasadność podjętego rozstrzygnięcia odnoszącego się do części zgłoszenia. Organ ustalił, że znak NOMIGREN jest zwykłym połączeniem dwóch prostych do odczytania słów - "no" i "migren". Ocenił, że ww. neologizm, tj. słowo, które nie występuje w całości w użyciu powszechnym (np. w słowniku), nie stanowi fantazyjnego oznaczenia, którego odróżnialność byłaby wyższa niż opisowość poszczególnych elementów: "no" i "migren". Fakt, że znak jest neologizmem, nie powoduje automatycznie, iż posiada on zdolność odróżniającą. A tymczasem tylko takie znaki towarowe, stanowiące neologizmy, mogą zostać zarejestrowane, których całościowe wrażenie odróżniające odnoszone do konkretnych towarów jest na tyle silne, że przewyższa opisowość poszczególnych elementów tworzących ten znak. Urząd ocenił, że połączenie słowa "no", po którym następuje słowo "migren" (zapis z błędem - poprzez pominięcie ostatniej litery "a" w słowie "migrena") nie jest czymś niezwykłym ani pod względem jego struktury, ani pod względem użycia językowego. Organ uznał, że dla relewantnego odbiorcy nie będzie to nadzwyczajne połączenie wyrazów, ponieważ zaprzeczenia z reguły znajdują się przed innymi częściami mowy, tak w gramatyce języka polskiego, jak i angielskiego. W związku z tym Urząd ocenił, że połączenie dwóch słów w jedno, bez dodania żadnego elementu dodatkowego, nie zmienia wrażenia wywoływanego przez całe oznaczenie. Taki zabieg stylistyczny nie prowadzi więc do zmiany charakteru opisowego zgłoszonego oznaczenia, ponieważ zostanie ono odebrane przez potencjalnych odbiorców właśnie jako wskazujące na właściwości towarów jako przeznaczonych przeciwko migrenie. Wyraz "migren" jest nośnikiem znaczenia wyrazu, a zatem łączny zapis oznaczenia jako "NOMIGREN" nie będzie miał wpływu na jego całościowy odbiór. Odbiorca, po zetknięciu się z towarami zgłoszonymi do ochrony (preparaty farmaceutyczne; substancje dietetyczne do celów leczniczych; preparaty do celów medycznych; preparaty farmaceutyczne stosowane w leczeniu ludzi; produkty farmaceutyczne przeznaczone do uśmierzania lub łagodzenia bólu; produkty lecznicze; suplementy diety; środki przeciwbólowe; środki przeciwmigrenowe, wyroby medyczne) sygnowanymi oznaczeniem NOMIGREN, otrzyma jedynie komunikat, iż są to towary o działaniu przeciwmigrenowym. Oznaczenie NOMIGREN poprzez zwykłe zestawienie ww. dwóch wyrazów nie zmienia ich znaczenia i zakresu. Urząd nie zgodził się również z zarzutem naruszenia art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). Sąd w wyroku wydanym w sprawie o sygn. VI SA/Wa 1705/22 wskazał, że organ nie przeanalizował zagadnienia zdolności odróżniającej znaku NOMIGREN odrębnie dla każdej z klas towarów i usług. Zdaniem Sądu, argumentacja Urzędu, że na gruncie niniejszej sprawy słowny znak towarowy NOMIGREN posiada charakter opisowy dla wszystkich zgłoszonych towarów i usług w klasach 5 i 35 z uwagi na brak bezpośredniej opisowości, nie była przekonująca. W ponownym postępowaniu Urząd odniósł się natomiast szczegółowo do każdego towaru, względem którego uznał opisowość oznaczenia NOMIGREN, a zatem spełnił wytyczne WSA wskazane w ww. wyroku. Uznając brak możliwości udzielenia prawa ochronnego na oznaczenie NOMIGREN w odniesieniu do towarów ujętych w klasie 5, organ stwierdził, że na mocy art. 146(1) ust. 3 p.w.p., po uprawomocnieniu się niniejszej decyzji, dokona ogłoszenia w "Biuletynie Urzędu Patentowego" o zgłoszeniu znaku towarowego dla następujących usług w klasie 35: reklama produktów farmaceutycznych; zarządzanie w działalności gospodarczej w zakresie produktów farmaceutycznych; usługi marketingowe i promocyjne produktów farmaceutycznych.
Skargę na powyższą decyzję złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie strona skarżąca, wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Urząd wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
III. Ocena prawna wyrażona w kontrolowanym wyroku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie opisanym na wstępie wyrokiem oddalił skargę.
Sąd I instancji wskazał, że niniejsza sprawa była już przedmiotem prawomocnego rozpoznania, który wyrokiem z 15 września 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 1705/22, uchylił decyzję Urzędu z 29 kwietnia 2022 r. nr DT-SP.Z.518514.1095.2021.11.mwro oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 29 października 2021 r. w przedmiocie odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowny "NOMIGREN", przeznaczonego dla oznaczania towarów w klasie 5 i 35. WSA w Warszawie podniósł, że poza sporem jest kwestia, że po ponownym rozpoznaniu sprawy organ uznał brak możliwości udzielenia prawa ochronnego na oznaczenie NOMIGREN jedynie w odniesieniu do następujących towarów ujętych w klasie 5: preparaty farmaceutyczne; substancje dietetyczne do celów leczniczych; preparaty do celów medycznych; preparaty farmaceutyczne stosowane w leczeniu ludzi; produkty farmaceutyczne przeznaczone do uśmierzania lub łagodzenia bólu; produkty lecznicze; suplementy diety; środki przeciwbólowe; środki przeciw przeciwmigrenowe; wyroby medyczne. WSA w Warszawie podniósł, że obecna skarga dotyczy rozpoznania przez Sąd części zaskarżonej, odmawiającej ochrony ww. znaku dla towarów z klasy 5, wymienionych enumeratywnie w decyzji z 12 października 2023 r. Sąd Wojewódzki podkreślił, że badając legalność zaskarżonej decyzji na mocy art. 153 p.p.s.a. jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku WSA w Warszawie z 15 września 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 1705/22. Sąd I instancji wskazał, że istotą obecnego sporu, jak i istotą wskazań WSA, zgodnie z zasadą wynikającą z art. 153 p.p.s.a. jest ocena, czy organ wykazał w sposób przekonujący, że zgłoszony znak towarowy, w stosunku do wymienionych w zaskarżonej decyzji towarów w klasie 5, istotnie nie posiada dostatecznych znamion odróżniających. Zdaniem WSA w Warszawie, organ uwzględnił ocenę prawną zawartą w ww. wyroku z 15 września 2022 r. Sąd I instancji odnosząc się do zarzutów już wcześniej podniesionych na etapie postępowania administracyjnego co do naruszenia zasady praworządności określonej w art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.), jak i przepisów regulujących postępowanie dowodowe tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., wskazał, że nie znajdują one podstaw. Zdaniem WSA w Warszawie, pozostałe zarzuty procesowe naruszenia art. 9, art. 15, art. 77 i 4, art. 79a § 1 k.p.a., a także art. 10 i 79a § 1 w zw. z art. 140 k.p.a. nie znajdują podstaw. Strona skarżąca nie wskazuje nawet, by charakter tych naruszeń mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności, mając na względzie korzystanie w sprawie przez skarżącą z profesjonalnego pełnomocnika, a jednocześnie korzystanie zarówno z możliwości przedstawienia stanowiska w sprawie, jak i z prawa do odwołania się od decyzji, zarzut naruszenia zasady informowania art. 9 k.p.a. nie znalazł podstaw. Organ w całości również odniósł się do zebranego materiału dowodowego, jednocześnie zapewniając stronie skarżącej możliwość wypowiedzenia się odnośnie do każdego z ustaleń dokonanych przez organ w trakcie postępowania. Strona skarżąca skorzystała ze wszystkich możliwości przedstawienia stanowiska w sprawie (zarówno w odpowiedzi na pismo informacyjne z 3.12.2020 r., jak i odwołując się od decyzji wydanych w toku postępowania). Organ wziął pod uwagę wszystkie stanowiska przedstawione przez stronę skarżącą, odniósł się do podniesionych przez nią argumentów i uzasadnił swoje stanowisko w oparciu o orzecznictwo i doktrynę. Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa materialnego art. 129(1) ust. 1 pkt 2 i 3 oraz art. 145 ust. 1 p.w.p., Sąd Wojewódzki stwierdził, że nie znajdują one podstaw. W ocenie WSA, organ prawidłowo wskazał, że znak słowny NOMIGREN nie stanowi neologizmu fantazyjnego, którego odróżnialność byłaby wyższa niż opisowość każdego z dwóch elementów. Każdy element posiada bowiem określone i zrozumiałe znaczenie. Zdaniem Sądu I instancji, dla zgłoszonych towarów klasy 5, w części odmawiającej ochrony, połączenie słowa "no", po którym następuje słowo "migren", czyli zapisane z błędem, tj. pominięciem ostatniej litery "a" w słowie "migrena", nie jest czymś niezwykłym ani pod względem jego struktury, ani pod względem użycia językowego. Sąd I instancji podzielił ocenę organu, że połączenie dwóch słów: "no" i "migren" w jedno wyrażenie, bez dodania żadnego elementu dodatkowego nie zmienia ostatecznego, całościowego wrażenia wywołanego przez całe oznaczenie. Gramatycznie błędny zapis słowa "migrena", poprzez pominięcie ostatniej litery "a" w rzeczowniku, nie ma wpływu na całościowy odbiór oznaczenia. W konsekwencji, Sąd Wojewódzki podzielił ocenę stanu faktycznego i prawidłowego zastosowania podstawy prawnej rozstrzygnięcia, bowiem po umieszczeniu oznaczenia NOMIGREN na towarach z klasy 5 (preparaty farmaceutyczne; substancje dietetyczne do celów leczniczych; preparaty do celów medycznych; preparaty farmaceutyczne stosowane w leczeniu ludzi; produkty farmaceutyczne przeznaczone do uśmierzania lub łagodzenia bólu; produkty lecznicze; suplementy diety; środki przeciwbólowe; środki przeciwmigrenowe, wyroby medyczne) zostanie ono odebrane, podobnie jak jego pierwowzór zestawienia słów "nie migrenie" czy "przeciw migrenie". Zdaniem Sądu I instancji, Urząd prawidłowo ocenił, że zestawienie dwóch słów "no" i "migren" w znak NOMIGREN dla oznaczania ww. towarów z klasy 5 ma charakter opisowy. Zgłoszone oznaczenie nie jest zatem słabym znakiem, jak twierdzi strona skarżąca, ale opisującym wprost i bez żadnych wątpliwości bezpośredni związek z towarami z klasy 5, dla których został zgłoszony. W konsekwencji nie identyfikuje zgłaszającego i nie realizuje celu ochrony znaku dla tych towarów. Sąd I instancji wskazał, że subiektywny pogląd strony skarżącej, że znak jest fantazyjny, w całokształcie okoliczności tej sprawy, nosi cechy dowolności. Podobnie zarzut skargi, że organ w żaden sposób nie wyjaśnił, w jaki sposób udzielenie ochrony na znak NOMIGREN zablokuje innym przedsiębiorcom możliwość opisywania ich towarów. Sąd Wojewódzki wskazał ostatecznie, że prawidłowo zostało wykazane przez organ, że w okolicznościach niniejszej sprawy, znak słowny NOMIGREN dla wszystkich zgłoszonych towarów klasy 5 jest znakiem opisowym.
IV. Skarga kasacyjna i jej zarzuty. Rozprawa kasacyjna.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła strona skarżąca, zaskarżając go w całości, wnosząc o jego uchylenie i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia 12 października 2023 r. utrzymującej w mocy decyzję z dnia 17 marca 2023 r. odmawiającą udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy NOMIGREN Z.518514 dla wszystkich towarów w klasie 5, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Wniesiono także o przeprowadzenie rozprawy oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zgodnie z przedstawionym spisem kosztów, a w przypadku jego braku – według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
1. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 151, art. 3 § 1, art. 133 § 1, art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez:
a) wadliwą ocenę ustaleń faktycznych poczynionych przez organ z naruszeniem art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 15, art. 77 § 1 i 4, art. 80 i art. 107 § 3, a także art. 10 i 79a § 1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. w związku z art. 256 ust. 1 p.w.p., a także art. 244 ust. 13 p.w.p w zakresie braku zdolności odróżniającej znaku towarowego "NOMIGREN" i wprowadzania odbiorców w błąd przez ten znak towarowy;
b) wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku wynikające z błędnej oceny ustaleń faktycznych oraz prawnych poczynionych przez organ w zakresie braku zdolności odróżniającej znaku towarowego "NOMIGREN" i wprowadzania odbiorców w błąd przez ten znak towarowy;
c) oddalenie skargi, pomimo że zaskarżona decyzja organu naruszała przepisy prawa materialnego, tj. przepisy art. 129(1) ust. 1 pkt 2 i 3 oraz art. 145 ust. 1 p.w.p. poprzez ich błędną interpretację oraz niewłaściwe zastosowanie wynikające z błędnego ustalenia stanu faktycznego oraz błędnej lub niepełnej oceny przesłanek określonych w tych przepisach;
2. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. przepisu art. 129(1) ust. 1 pkt 2 i 3 i art. 145 ust. 1 p.w.p. poprzez ich błędną interpretację oraz niewłaściwe zastosowanie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację na poparcie zarzutów skargi kasacyjnej.
Na rozprawie kasacyjnej w dniu 18 lutego 2025 r. pełnomocnik strony skarżącej złożył załącznik do protokołu rozprawy, w którym podtrzymał dotychczasowe wnioski i twierdzenia, a następnie przedstawił dodatkową argumentację.
Pełnomocnik skarżonego organu wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.
V. Uzasadnienie prawne wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:
1. Skarga kasacyjna jako bezzasadna podlegała oddaleniu.
2. Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę sądowoadministracyjną w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu – niezależnie od powyższych granic – nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i skonkretyzowane podstawy kasacyjne. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego kasacyjnie konkretyzacji poprzez sformułowanie zarzutów kasacyjnych.
3. W przedmiotowej sprawie nie wystąpiły określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. podstawy nieważności postępowania sądowego, jak również nie stwierdzono podstaw do zastosowania art. 189 p.p.s.a. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył rozpoznanie sprawy sądowoadministracyjnej do weryfikacji podniesionych zarzutów kasacyjnych.
4. Wynik powyższej weryfikacji kasacyjnej okazał się negatywny, co stanowi wystarczającą podstawę do utrzymania w mocy zaskarżonego wyroku.
4.1. Formalnemu oddaleniu podlegał zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. (w petitum skargi kasacyjnej powyższy przepis został zamieszczony w pkt 1, podczas gdy treść opisową zarzutu zawarto w pkt 1.b) przez "wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku wynikające z błędnej oceny ustaleń faktycznych oraz prawnych poczynionych przez organ w zakresie braku zdolności odróżniającej" spornego znaku towarowego i "wprowadzania odbiorców w błąd przez ten znak towarowy".
Zarzut ten jest dotknięty nieusuwalnym błędem konstrukcyjnym, który uniemożliwia dokonanie jego merytorycznej weryfikacji. Zgodnie bowiem z prawidłową wersją wykładni przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. jako wzorca kontroli kasacyjnej należy przyjąć, że za pośrednictwem zarzutu jego naruszenia strona skarżąca kasacyjnie nie może kwestionować merytorycznej prawidłowości ocen prawnych lub wytycznych procesowych kontrolowanego sądu administracyjnego, albowiem tego rodzaju ekscepcje zmierzają do podważenia procesu lub rezultatu sądowoadministracyjnej oceny legalności wykładni lub stosowania prawa przez kontrolowane organy. Płaszczyzna merytoryczna (treściowa) oceny legalnościowej sądu administracyjnego może być natomiast weryfikowana w postępowaniu kasacyjnym jedynie za pośrednictwem zarzutów naruszenia prawa materialnego lub formalnego, których wadliwa wykładnia lub weryfikacyjne zastosowanie (niezastosowanie) przez sąd pierwszej instancji miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
4.2. Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia przepisów postępowania w zakresie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 151, art. 3 § 1 i art. 133 § 1 p.p.s.a. przez "wadliwą ocenę ustaleń faktycznych poczynionych przez organ, z naruszeniem art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 15, art. 77 § 1 i 4, art. 80 i art. 107 § 3, a także art. 10 i 79a § 1 w związku z art. 140 k.p.a. w związku z art. 256 ust. 1 p.w.p., a także art. 244 ust. 13 (...) p.w.p w zakresie braku zdolności odróżniającej" spornego znaku towarowego i "wprowadzania odbiorców w błąd przez ten znak towarowy".
Powyższy zarzut ze względu na deficyty konstrukcyjne również nie poddawał się weryfikacji merytorycznej. Zmierzając do podważenia prawidłowości zaskarżonego wyroku w zakresie pozytywnej oceny legalności proceduralnej zaskarżonej decyzji, strona skarżąca kasacyjnie nie dopełniła formalnego obowiązku dostatecznej i precyzyjnej konkretyzacji zarzutu naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego w związku z przepisami postępowania administracyjnego (zob. art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) przez wykazanie korelacji treściowej pomiędzy naruszonymi wzorcami kontroli z istotnymi i szczegółowo opisanymi elementami stanu prawnego i faktycznego sprawy w celu właściwego ukierunkowania procesu kontroli kasacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 3 października 2023 r., sygn. akt II GSK 1926/22; wyrok NSA z dnia 13 października 2023 r., sygn. akt II GSK 844/20; wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2024 r., II GSK 1255/23; wyrok NSA z dnia 5 lipca 2024 r., II GSK 51/24; wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2024 r., II GSK 1331/24). Nie jest natomiast dopuszczalne uzupełnianie podstaw kasacyjnych w części skargi kasacyjnej przeznaczonej na zamieszczenie ich uzasadnienia, albowiem uzasadnienie podstaw jest odrębnym elementem skargi kasacyjnej, które ma zawierać argumentację przemawiającą – w ocenie strony skarżącej kasacyjnie – za prawidłowością stanowiska zajętego w ramach przytoczonych i skonkretyzowanych podstaw kasacyjnych. Ponadto w rozważanym zakresie nie wykazano realizacji przesłanki funkcjonalnej, o której mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., polegającej na istnieniu bezpośredniego oraz co najmniej potencjalnego i istotnego związku przyczynowego pomiędzy naruszeniem prawa procesowego a treścią zaskarżonego orzeczenia. Jeżeli nie zostanie wykazane, że podnoszone naruszenia przepisów procesowych co najmniej mogły bezpośrednio i istotnie wpłynąć na wynik sprawy (w sensie kształtowania lub współkształtowania treści orzeczenia sądu pierwszej instancji), kasacyjne zarzuty procesowe nie mogą zostać uwzględnione.
Odnosząc się natomiast – z przyczyn formalnych – jedynie ubocznie i syntetycznie do podniesionych przez stronę skarżącą kasacyjną wątpliwości co do prawidłowości kwalifikacji legalnościowej kontrolowanego Sądu Wojewódzkiego w zakresie ocen dowodowych i prawnych skarżonego organu na tle negatywnej przesłanki rejestracyjnej znaku towarowego w postaci braku konkretnej zdolności odróżniającej oznaczenia w odniesieniu do sygnowanych towarów klasy 5 (przesłanka ryzyka konfuzji nie stanowiła samodzielnego elementu analizy prawnej), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że proces oraz rezultat bezpośredniej weryfikacji sądowoadministracyjnej zaskarżonej decyzji odpowiadają relewantnym wzorcom normatywnym.
Sąd Wojewódzki przedstawił spójną i akceptowalną prawnie wersję weryfikacyjnej wykładni i zastosowania na tle stanu faktycznego przedmiotowej sprawy przepisów art. 129(1) ust. 1 pkt 2 i 3 u.p.w.p., nie popadając w dowolność lub sprzeczność. W szczególności Sąd ten prawidłowo – także na tle negatywnej przesłanki ekskluzywnej deskryptywności – uznał, że sporne oznaczenie jest pozbawione cechy dostatecznej dystynktywności nawet na poziomie minimalnym, warunkującym w aktualnym stanie obrotu towarów spornej kategorii (klasy lub podklasy) oraz w relewantnym kręgu ich odbiorców pełnienie funkcji informacyjnej i asocjacyjnej w zakresie powiązania sygnowanych towarów z podmiotowym źródłem ich pochodzenia. Należy bowiem uwzględnić, że jakkolwiek cecha dystynktywności ma charakter stopniowalny, to jednak zawsze musi ona pozostawać na poziomie dostatecznym, a zatem konkretne oznaczenie powinno – co podlega ocenie zindywidualizowanej, kontekstowej i całościowej na tle wszystkich istotnych czynników w danym stanie faktycznym – zachować konieczną i bezpieczną zdolność do pełnienia ustawowych funkcji (por. art. 120 ust. 1 u.p.w.p.) znaku towarowego w obrocie prawnym. W ten sposób cecha dystynktywności danego oznaczenia (rozumiana jako zdolność do "odróżniania towarów jednego przedsiębiorstwa od towarów innego przedsiębiorstwa") – choćby spełniona w stopniu ocenionym jako "minimalny" – musi zawsze w sposób dostateczny gwarantować realizację celów i funkcji znaku towarowego. W przedmiotowej sprawie Sąd Wojewódzki przedstawił wystarczająco przekonujące uzasadnienie oceny prawnej aprobującej stwierdzenie realizacji przesłanki negatywnej, o której mowa w art. 129(1) ust. 1 pkt 2 u.p.w.p., eksponując przede wszystkim fakt, że oznaczenie "NOMIGREN" – analizowane całościowo oraz na tle jego elementów składowych – nie jest w stanie wytworzyć bezpośredniego i konkretnego związku pomiędzy sygnowanymi towarami a ich podmiotowym źródłem (zob. uzasadnienie zaskarżonego wyroku – m.in. s. 122-123 akt sądowych), a zatem – zgodnie z zajętym wyżej stanowiskiem – nie można uznać, że wykazuje ono choćby minimalny i dostateczny stopień dystynktywności. W konsekwencji brak jest podstaw, aby wtórnie – za pośrednictwem kontroli prawidłowości zaskarżonego orzeczenia – podważyć legalność ocen prawnych i faktycznych skarżonego organu w sprawie, której dotyczy skarga. Wątpliwości prawnych – na tle treści podniesionego zarzutu – nie budzi także ocena prawna Sądu Wojewódzkiego w zakresie pozytywnej weryfikacji spełnienia przesłanki, o której mowa w art. 129(1) ust. 1 pkt 3 p.w.p.
4.3. Formalnemu oddaleniu podlegał także zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 151, art. 3 § 1 i art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. art. 129(1) ust. 1 pkt 2 i 3 oraz art. 145 ust. 1 u.p.w.p. przez "oddalenie skargi, pomimo że zaskarżona decyzja organu naruszała" ww. przepisy prawa materialnego przez "ich błędną interpretację oraz niewłaściwe zastosowanie wynikające z błędnego ustalenia stanu faktycznego oraz błędnej lub niepełnej oceny przesłanek określonych w tych przepisach".
Wskazany wyżej zarzut – będący w istocie zarzutem naruszenia prawa materialnego – został sformułowany w sposób wadliwy konstrukcyjnie. Strona skarżąca kasacyjnie – wbrew treści art. 176 § 1 pkt 2 w zw. z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. – nie określiła bowiem w opisie konkretyzującym analizowaną podstawę kasacyjną sposobu oraz zakresu błędnej wykładni i wadliwego zastosowania przywołanych przepisów prawa materialnego, a także nie wskazała postulowanego oraz uznanego przez nią za prawidłowy wyniku wykładni lub zastosowania tych przepisów, które zostały przyjęte jako wzorce kontroli prawidłowości zaskarżonego wyroku. Nie jest natomiast – jak już podniesiono – uprawnione uzupełnianie podstaw kasacyjnych w części skargi kasacyjnej przeznaczonej na zamieszczenie ich uzasadnienia.
4.4. Z tych samych względów, co wyżej przywołane, nie mógł odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia prawa materialnego w zakresie przepisów art. 129(1) ust. 1 pkt 2 i 3 i art. 145 ust. 1 u.p.w.p. przez "ich błędną interpretację oraz niewłaściwe zastosowanie".
5. Mając na względzie całość podniesionej argumentacji oraz działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł zatem o oddaleniu skargi kasacyjnej.
-----------------------
2