II GSK 2260/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu, którą uiściła poprzedniczka prawna spółki P. Sp. z o.o. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił akt Prezydenta Miasta Gdańska odmawiający zwrotu i uznał obowiązek organu do zwrotu kwoty 425 zł. Prezydent Miasta wniósł skargę kasacyjną, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym dotyczące sukcesji uniwersalnej spółki oraz kognicji sądu administracyjnego do rozstrzygania o przedawnieniu należności. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że spółka jako następca prawny na mocy art. 494 § 1 KSH wstąpiła we wszystkie prawa i obowiązki poprzednika, w tym prawo do dochodzenia zwrotu nienależnie pobranej opłaty. Podkreślono, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niekonstytucyjność przepisu § 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury jedynie otworzył możliwość realizacji roszczenia. NSA odrzucił zarzuty dotyczące naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a., wskazując, że uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające. Sąd potwierdził również, że sprawy o zwrot opłat za kartę pojazdu należą do właściwości sądów administracyjnych, a organ ma obowiązek dokonać zwrotu, nawet jeśli wcześniej odmówił. Odnosząc się do zarzutów naruszenia Konstytucji RP i przepisów rozporządzenia, NSA stwierdził, że sąd administracyjny jest uprawniony do odmowy zastosowania przepisu uznanego za niezgodny z Konstytucją, nawet jeśli wyrok TK zawierał odroczenie utraty mocy obowiązującej. Sąd podkreślił, że kluczowe jest prawo strony do żądania zwrotu nadpłaconej opłaty na skutek stwierdzenia niekonstytucyjności przepisu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie prawa do zwrotu nienależnie pobranych opłat za kartę pojazdu na gruncie sukcesji prawnej oraz właściwości sądów administracyjnych w takich sprawach, a także możliwości odmowy zastosowania przepisu niekonstytucyjnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji zwrotu opłaty za kartę pojazdu, ale zasady sukcesji prawnej i kontroli konstytucyjności przepisów mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy spółka będąca następcą prawnym poprzednika, który uiścił opłatę za kartę pojazdu na podstawie przepisu uznanego później za niekonstytucyjny, ma prawo do żądania zwrotu tej opłaty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, spółka jako następca prawny ma prawo do żądania zwrotu nienależnie pobranej opłaty.
Uzasadnienie
Spółka przejmująca wstępuje we wszystkie prawa i obowiązki spółki przejmowanej. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego jedynie otworzył możliwość realizacji roszczenia, które wynikało z faktu niekonstytucyjności przepisu od początku jego obowiązywania.
Czy sąd administracyjny jest właściwy do rozpoznania sprawy o zwrot części opłaty za wydanie karty pojazdu, mimo że organ administracji odmówił jej zwrotu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sprawy o zwrot opłat za kartę pojazdu należą do właściwości sądów administracyjnych.
Uzasadnienie
Żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.
Czy sąd administracyjny może odmówić zastosowania przepisu rozporządzenia uznanego przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, nawet jeśli wyrok TK zawierał odroczenie utraty mocy obowiązującej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd administracyjny jest uprawniony do odmowy zastosowania przepisu rozporządzenia uznanego za niezgodny z Konstytucją, nawet w okresie między wydaniem wyroku TK a utratą mocy obowiązującej przepisu.
Uzasadnienie
Negatywny wyrok TK stanowi podstawę do odmowy zastosowania przepisu. Sąd administracyjny jest uprawniony do incydentalnej kontroli zgodności przepisu z ustawą i Konstytucją, a następnie do odmowy jego zastosowania.
Przepisy (13)
Główne
KSH art. 494 § 1
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych
Rozp. MI art. 1 § 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 146 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 177
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prd art. 77 § 4 pkt 2 i ust. 5
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
Konstytucja RP art. 178 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 190 § 1 i 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 92 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 217
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spółka jako następca prawny ma prawo do zwrotu nienależnie pobranej opłaty. • Sąd administracyjny jest właściwy do rozpoznania sprawy o zwrot opłaty za kartę pojazdu. • Sąd administracyjny może odmówić zastosowania przepisu rozporządzenia uznanego za niezgodny z Konstytucją, nawet przed utratą jego mocy obowiązującej.
Odrzucone argumenty
Prezydent Miasta argumentował, że prawo do zwrotu opłaty nie przeszło na spółkę w wyniku połączenia. • Podnoszono zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 P.p.s.a. (wadliwość uzasadnienia). • Zarzucano naruszenie art. 146 § 2 P.p.s.a. i art. 151 P.p.s.a. (błędne uwzględnienie skargi). • Podnoszono zarzuty naruszenia art. 58 § 1 P.p.s.a. i art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. (brak kognicji sądu administracyjnego do rozstrzygania o przedawnieniu). • Zarzucano naruszenie art. 178 ust. 1 Konstytucji RP i § 1 ust. 1 rozporządzenia (błędna wykładnia, odmowa zastosowania przepisu przed jego utratą mocy).
Godne uwagi sformułowania
Spółka jest sukcesorem uniwersalnym poprzedniej spółki, stosownie do art. 494 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych. • Wyrok TK, stwierdzający tę niekonstytucyjność, jedynie otworzył Skarżącej spółce możliwość realizacji roszczenia, związanego z czynnością nienależnej opłaty dokonaną przez przejętą spółkę. • Polemiką z merytorycznym stanowiskiem sądu administracyjnego I instancji nie może sprowadzać się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a., albowiem poprzez zarzut jego naruszenia nie można skutecznie zwalczać, ani prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego, ani też podejścia sądu administracyjnego co do wykładni bądź zastosowania prawa. • Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 4 lutego 2008 r., o sygn. akt I OPS 3/07, wyjaśnił, że skierowane do organu żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, uiszczonej na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. • Sąd administracyjny jest uprawniony do odmowy zastosowania ad casum przepisu rozporządzenia w sytuacji stwierdzenia jego niezgodności z ustawą lub konstytucją, a tym bardziej w odniesieniu do przepisu, którego niezgodność z konstytucją stwierdził Trybunał Konstytucyjny.
Skład orzekający
Joanna Kabat-Rembelska
przewodniczący
Małgorzata Bejgerowska
sprawozdawca
Wojciech Kręcisz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie prawa do zwrotu nienależnie pobranych opłat za kartę pojazdu na gruncie sukcesji prawnej oraz właściwości sądów administracyjnych w takich sprawach, a także możliwości odmowy zastosowania przepisu niekonstytucyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zwrotu opłaty za kartę pojazdu, ale zasady sukcesji prawnej i kontroli konstytucyjności przepisów mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy zwrotu opłat publicznych i porusza kwestie sukcesji prawnej oraz kontroli konstytucyjności przepisów przez sądy administracyjne, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i finansowego.
“Spółka odzyskała 425 zł opłaty za kartę pojazdu dzięki sukcesji prawnej i walce z urzędem.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.