II GSK 2259/21

II GSK 2259/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-10-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-10-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dorota Dziedzic-Chojnacka
Elżbieta Czarny-Drożdżejko /przewodniczący/
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
III SA/Lu 75/21 - Wyrok WSA w Lublinie z 2021-05-25
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1268
54 ust. 3, , art. 54a ust. 1, 66 ust. 1 pkt 1-5, 7, 8 art. 66 ust. 2, art. 72 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - t.j.
Dz.U. 2019 poz 1206
§ 7, § 15 pkt 5, § 16 ust. 1 pkt 2, § 27 pkt 7 i 8, § 28 ust. 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania  pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach.
Dz.U. 2020 poz 256
art. 7, art. 67 § 1 i 2,  art. 75 § 1,  art. 76 § 1 i 3, art. 77 § 1, art. 80, art. 81a, art 85 § 1, art. 86
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko Sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Sędzia del. WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka Protokolant starszy asystent sędziego Elżbieta Jabłońska-Gorzelak po rozpoznaniu w dniu 17 października 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 25 maja 2021 r. sygn. akt III SA/Lu 75/21 w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 28 grudnia 2020 r. nr SKO.41/3800/RU/2020 w przedmiocie unieważnienia praktycznego egzaminu państwowego na prawo jazdy oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 25 maja 2021 r., sygn. III SA/Lu 75/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie (dalej: WSA) oddalił skargę K. K. (dalej: Egzaminowany, Skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie (dalej: Kolegium, SKO) z 28 grudnia 2020 r. w przedmiocie unieważnienia praktycznego egzaminu państwowego.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
W dniu [...] 2020 r. ok. godziny 17:13, podczas zdawania przez Skarżącego części praktycznej egzaminu państwowego na prawo jazdy kategorii C przed egzaminatorem A. A. (dalej: Egzaminator) z Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w [...], doszło do kolizji drogowej podczas omijania przez Egzaminowanego pojazdu zaparkowanego po prawej stronie jezdni. Po zdarzeniu Egzaminowany zatrzymał pojazd i oczekiwał na polecenie egzaminatora. Zarejestrowane na nagraniu słowa wypowiedziane podczas postoju są niezrozumiałe. Po około 40 sekundach od zatrzymania pojazdu egzaminator zapytał "No co, jedzie jeszcze?". Następnie pojazd egzaminacyjny kontynuował jazdę. Pomimo tego egzamin zakończył się o godzinie 17:53, po 49 minutach trwania egzaminu w ruchu drogowym. Egzaminator poinformował Skarżącego o pozytywnym wyniku egzaminu.
Pismem z 31 sierpnia 2020 r. Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie przesłał Marszałkowi Województwa Lubelskiego (dalej: Marszałek) odpis prawomocnego wyroku z 24 lipca 2020r., w sprawie III W 613/2, w którym uznano Egzaminatora winnym popełnienia wykroczenia z art. 86 § 1 k.w. i wymierzono mu karę grzywny w wysokości 300 zł.
Marszałek decyzją z 13 października 2020 r. unieważnił praktyczny egzamin państwowy w zakresie kategorii C prawa jazdy Egzaminowanego, przeprowadzonego przez Egzaminatora w dniu [...] 2020 r. w WORD w [...]. Podniósł, że spowodowanie kolizji lub wypadku drogowego lub zachowanie osoby egzaminowanej mogące skutkować kolizją lub wypadkiem drogowym w trakcie egzaminu jest zachowaniem osoby egzaminowanej zagrażającym bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego skutkującym przerwaniem egzaminu państwowego, zgodnie z zapisem w poz. 1 tabeli nr 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach (Dz. U. z 2019 r., poz. 1206; dalej: rozporządzenie w sprawie egzaminowania). Podkreślił, że po kolizji Egzaminator nie poinformował Egzaminowanego o nieprawidłowym wykonaniu zadania omijania oraz nie przerwał egzaminu, zgodnie z nakazem z § 16 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie egzaminowania. Egzaminowany zaś powinien uzyskać negatywny wynik z egzaminu, zgodnie z § 28 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia w sprawie egzaminowania.
Marszałek podniósł, na podstawie analizy nagrania, że Egzaminator nie prowadził egzaminu po drodze jednokierunkowej, podczas gdy zgodnie z poz. 4 tabeli nr 7 załącznika nr 2 do rozporządzenia w sprawie egzaminowania jednym z obowiązkowych zadań do wykonania w trakcie egzaminu praktycznego na prawo jazdy kategorii C jest jazda drogami jednokierunkowymi o różnej liczbie pasów ruchu.
W ocenie Marszałka, wbrew wyjaśnieniom Egzaminowanego, nagranie z rejestratora zamontowanego w pojeździe egzaminacyjnym wskazywało na Skarżącego jako sprawcę zderzenia pojazdów. Wobec tego egzamin Skarżącego przeprowadzony został niezgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa i zaistniały przesłanki unieważnienia egzaminu przewidziane przez art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2020 r., poz. 1268, dalej: u.k.p.).
Po rozpatrzeniu odwołania Egzaminowanego, SKO zaskarżoną decyzją utrzymało w mocy decyzję Marszałka.
Kolegium potwierdziło stanowisko Marszałka co do skutków kolizji drogowej spowodowanej podczas egzaminu, że skutkować powinna przerwaniem egzaminu i jego zakończeniem oceną negatywną. Potwierdziło też, że w trakcie egzaminu należało wykonać jazdę drogami jednokierunkowymi o różnej liczbie pasów ruchu, co jednak w trakcie egzaminu nie nastąpiło. Drogi, które Egzaminowany wskazywał jako drogi jednokierunkowe, po których przejeżdżał podczas egzaminu, były drogami dwukierunkowymi, dwujezdniowymi, jak wynikało z zapisu na rejestratorze.
Co do wyroku Sądu Rejonowego z 24 lipca 2020 r., na którego mocy Egzaminator został uznany winnym popełnienia wykroczenia, że spowodował zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego, a polegającego na tym, że [...] 2020 r. około godziny [...] w Lublinie, przy ul. [....], na wysokości budynków przy ul. [...], kierując jako egzaminator przeprowadzający praktyczną część egzaminu państwowego w zakresie prawa jazdy kategorii C na drodze publicznej pojazdem [...] o nr rej. [...], w wyniku niezachowania należytej staranności podczas omijania, doprowadził do zderzenia z zaparkowanym pojazdem [...] o nr rej. [...], nie miał wątpliwości, że dotyczył okoliczności, mających wpływ na wynik egzaminu, a ustalenia sądu powszechnego korespondowały z materiałem dowodowym z postępowania administracyjnego. Wyrok ten stał się prawomocny 8 sierpnia 2020 r.
Sąd I instancji, po rozpoznaniu skargi Egzaminowanego, oddalił ją na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. ;dalej: p.p.s.a.).
Stwierdził, że podstawą unieważnienia praktycznego egzaminu państwowego był art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p. z uwagi na to, że przeprowadzenie egzaminu nastąpiło w sposób niezgodny z przepisami ustawy, skoro podczas egzaminu doszło do kolizji drogowej, co powinno stanowić przesłankę do przerwania egzaminu na mocy art. 52 ust. 2 u.k.p., a do tego egzamin nie był przeprowadzony zgodnie z § 23 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia w sprawie egzaminowania, gdyż podczas egzaminu nie była prowadzona jazda drogami jednokierunkowymi o różnej liczbie pasów ruchu.
Sąd I instancji nie podzielił zarzutów naruszenia przez organ art. 7, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm.; dalej: k.p.a.). Analiza materiału dowodowego zebranego w sprawie, w tym nagrania przebiegu egzaminu, stanowiącego kluczowy dowód, potwierdzała prawidłowość opinii organów obu instancji, że egzamin na prawo jazdy został przeprowadzony niezgodnie z przepisami, a ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na jego wynik.
Zdaniem Sądu, nie zasługiwał na uznanie zarzut Skarżącego, że zgromadzone w postępowaniu administracyjnym dowody, w tym nagranie przebiegu egzaminu, nie potwierdzały faktu nieprawidłowego wykonania manewru i zetknięcia się pojazdu egzaminacyjnego z pojazdem marki Peugeot, jak i zachowania Skarżącego bezpośrednio po kolizji, wskazującego na świadomość zaistnienia kolizji i wątpliwości co do dalszego przebiegu egzaminu. Do tego okoliczności wynikające z audiowizualnego zapisu, znajdowały potwierdzenie w treści dokumentu - prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie o sygn.
III W 613/2. Sąd I instancji wyjaśnił, że choć wyrok wydany w postępowaniu w sprawie o wykroczenie, nie jest objęty dyspozycją art. 11 p.p.s.a., ale jest dokumentem urzędowym i na mocy art. 76 § 1 k.p.a. stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Zgodnie zaś z treścią ww. wyroku, Egzaminator został prawomocnie uznany winnym popełnienia opisanego wyżej wykroczenia.
Treść przytoczonego wyroku, jako dokumentu urzędowego, potwierdzała okoliczności wynikające z analizy audiowizualnego zapisu egzaminu praktycznego na prawo jazdy kategorii C Skarżącego.
Sąd nie podzielił stanowiska Skarżącego, że ustalenie czy w czasie egzaminu doszło do kolizji oraz ocena zachowania uczestników ruchu drogowego, wymagały wiadomości specjalnych i w tym celu przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego zgodnie z art. 84 § 1 k.p.a. Potwierdził, że dowody, w tym sporządzany w toku egzaminu audiowizualny zapis jego przebiegu, były w pełni wystarczające do poczynienia istotnych dla rozstrzygnięcia ustaleń faktycznych, w tym ustalenia faktu kolizji. Nadto, wniosek o przeprowadzenie tego dowodu na etapie postępowania przed sądem administracyjnym nie podlegał uwzględnieniu także ze względu na treść art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd podkreślił, że sąd administracyjny nie przeprowadza innych dowodów, poza dowodami z dokumentów, a takiego dowodu nie stanowiłby dowód z opinii biegłego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył Skarżący, wnosząc o: jego uchylenie w całości i rozpoznanie skargi co do istoty (art. 188 p.p.s.a.), ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania (art. 185 p.p.s.a.) oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie i zwrot od organu na rzecz Skarżącego niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. i 151 p.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji pominięcie rozpoznania części zarzutów skargi oraz nie odniesienie się w uzasadnieniu do wszystkich zarzutów sformułowanych przez Skarżącego,
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji nieuwzględnienie skargi, pomimo że zachodziły ku temu podstawy wskutek naruszenia przez Organ przepisów art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 85 § 1 k.p.a. oraz 67 § 1 i § 2 pkt 3 k.p.a. skutkujące wadliwą weryfikacją stanu faktycznego ustalonego przez Organ, który oparł swoje ustalenia na dowodzie z nagrania z przebiegu egzaminu, pomimo nieprawidłowego sposobu przeprowadzenia tego istotnego dowodu w sprawie, pomijając konieczność przeprowadzenia oględzin i sporządzenia protokołu;
3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji nieuwzględnienie skargi, pomimo że zachodziły ku temu podstawy, wskutek naruszenia przez Organ przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. oraz art. 81a i 84 k.p.a., skutkujące wadliwą weryfikacją stanu faktycznego ustalonego przez Organ, który uznał, że zbędne było ustalenie w drodze opinii biegłego czy w czasie egzaminu doszło do kolizji oraz zbędna była ocena zachowania uczestników ruchu drogowego, w tym także na okoliczności wymagające wiadomości specjalnych; a nawet zbędne było przeprowadzenie jakiegokolwiek dowodu z zeznań świadków, a także Skarżącego;
4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i 151 p.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji nieuwzględnienie skargi, pomimo że zachodziły ku temu podstawy wskutek naruszenia przez Organ art. 76 § 3 k.p.a. w zw. z art. art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. skutkujące uznaniem, że wyrok nakazowy wydany w postępowaniu w sprawach o wykroczenia w sprawie, w której Skarżący nie był stroną, jako dokument urzędowy nie może zostać podważony innymi środkami dowodowymi oraz uznanie, że organ prawidłowo nie dopuścił wnioskowanych przez Skarżącego dowodów, które mogły go podważać.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Skarżący przedstawił argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W kontrolowanej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Stosownie do art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. skarga kasacyjna winna zawierać zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych oznacza konieczność konkretnego wskazania tych przepisów, które zostały naruszone w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, co ma istotne znaczenie ze względu na zasadę związania Sądu II instancji granicami skargi kasacyjnej. Przepis art. 174 p.p.s.a. wskazuje, że skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1); naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).
Jednocześnie wymaga zauważenia, że zarzuty skargi kasacyjnej zostały oparte wyłącznie na podstawie kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skuteczne postawienie zarzutu naruszenia prawa procesowego wymaga nie tylko wskazania naruszonych przepisów procesowych i uzasadnienia tego naruszenia, ale także wykazania jego istotnego wpływu na rozstrzygnięcie, bo tylko w takim przypadku można przyjąć, że naruszenie przepisów postępowania powinno skutkować uwzględnieniem skargi kasacyjnej.
Z kolei, wobec braku zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, Sąd odwoławczy może odnieść się do kwestii prawa materialnego tylko w zakresie koniecznym ze względu na podniesione zarzuty procesowe. W konsekwencji Sąd kasacyjny nie jest uprawniony do kwestionowania wykładni przepisów prawa materialnego poczynionej przez Sąd I instancji, a zakres związania wykładnią prawa materialnego wytycza granice skuteczności wszystkich zarzutów skargi kasacyjnej.
Rozpoznana w opisanych granicach skarga kasacyjna nie podlegała uwzględnieniu.
Za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 i art. 151 p.p.s.a., zgłoszony w pkt 1. petitum skargi kasacyjnej. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. określa niezbędne elementy, jakie powinno zawierać prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku: zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzuty podniesione w skardze, stanowiska pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a ponadto, jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, ma też zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Wbrew twierdzeniu Skarżącego, powołującego się na wyrok NSA w sprawie II OSK 1109/05 (krytycznie oceniony w uzasadnieniu uchwały składu siedmiu sędziów NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt IIFPS 8/09, opubl.: ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 39) w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić skuteczną i samodzielną podstawę kasacyjną, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie, w tym gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy nie zawiera stanowiska sądu odnośnie do stanu faktycznego przyjętego jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwała w sprawie II FPS 8/09; wyroki NSA z: 19 lutego 2019 r., sygn. akt II GSK 5379/16; 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FSK 568/08; 21 czerwca 2023 r., sygn. akt II GSK 915/23; opubl.: podobnie, jak niżej cytowane wyroki: orzeczenia.nsa.gov.pl). Naruszenie to musi być na tyle istotne, aby można było uznać, że mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), co wnoszący skargę kasacyjną powinien wykazać.
W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego lub stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Brak szczegółowego odniesienia się przez sąd I instancji do wszystkich zarzutów zawartych w skardze i skoncentrowanie się tylko na istotnych kwestiach, nie jest wadliwością, o ile te istotne kwestie mają znaczenie dla rozstrzygnięcia, a wątki pominięte mają jedynie charakter uboczny i nie rzutują na wynik sprawy (por. wyroki NSA z: 24 czerwca 2004 r., sygn. akt FSK 2633/04; 12 czerwca 2014 r. sygn. akt I OSK 2721/13).
W ocenie Sądu odwoławczego, w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane w tym przepisie. W uzasadnieniu WSA przedstawił opis tego, co działo się w sprawie w postępowaniu przed organami oraz ocenił stan faktyczny przyjęty za podstawę wyroku oraz podstawę prawną rozstrzygnięć, co umożliwiło przeprowadzenie kontroli instancyjnej orzeczenia w kwestionowanym zakresie.
Co do kwestii nierozpatrzenia zarzutu naruszenia prawa materialnego dotyczącego ochrony praw nabytych (zasada z art. 2 Konstytucji RP), należy wyjaśnić, że samodzielny zarzut uchybienia temu przepisowi nie został sformułowany w petitum skargi do WSA; Strona odwołała się do ww. uregulowania w ramach uzasadniania zarzutu naruszenia art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p. (k-13-14 akt sąd.). Ocenę zarzutu naruszenia art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p. WSA przeprowadził na s. 14 i 16 uzasadnienia.
Jak wspomniano zarzut naruszenia art. 141 § 1 p.p.s.a. nie może służyć do zwalczania stanowiska WSA co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego, a w konsekwencji do zarzucania błędnego rozstrzygnięcia sprawy (por. wyroki NSA z 18 września 2014 r., II GSK 1096/13; 26 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 1131/13; 20 stycznia 2015 r., sygn. akt I FSK 2081/13; 12 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2338/13; 18 marca 2015r., sygn. akt I GSK 1779/13). Strona zaś nie zgłosiła w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego.
Zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można łączyć z ocenami i stanowiskiem, prezentowanymi przez WSA przy uzasadnianiu swego orzeczenia, a do tego właśnie zmierzał zarzut sformułowany w pkt 1. petitum skargi kasacyjnej, co także potwierdzało odwoływanie się do naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na gruncie tak wyrażonej zasady oficjalności, w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że zarzut naruszenia ww. przepisu może być uznany za usprawiedliwiony tylko wówczas, gdyby w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienie na tyle istotne i oczywiste, że bez względu na treść zarzutów stawianych w skardze, powinny być one dostrzeżone i uwzględnione przez sąd administracyjny (por. wyrok NSA z 28 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2395/10). Wyjaśnić jednocześnie trzeba, że dla skuteczności zarzutu naruszenia wspomnianej regulacji, należy wykazać, że sąd I instancji rozpoznając skargę dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym) lub z przekroczeniem granic danej sprawy bądź nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącego, a które zobowiązany był uwzględnić z urzędu (por. wyroki NSA z: 24 stycznia 2023 r., sygn. akt I OSK 2728/19; 5 października 2023 r., sygn. akt II GSK 1990/22).
W ocenie NSA nie wystąpiła żadna z wymienionych powyżej sytuacji, która mogłaby zostać zakwalifikowana jako naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. Skarżący w ramach omawianego zarzutu także starał się podważyć ocenę Sądu I instancji co do wykładni przepisów prawa materialnego (nie zaskarżonych ocenianą skargą kasacyjną). Dlatego oceniany zarzut okazał się nieskuteczny.
Nie było także podstaw do uznania zasadności zarzutu ujętego w pkt 2. petitum skargi kasacyjnej, tj. naruszenia art. 75 § 1 w zw. z art. 85 § 1 k.p.a. oraz art. 67 § 1 i § 2 pkt 3 k.p.a., podważającego prawidłowość dowodu z nagrania egzaminu praktycznego skoro nie przeprowadzono dowodu z jego oględzin, a strona nie miała możliwości zapoznania się z tym dowodem oraz wypowiedzenia się co do niego.
Należy wyjaśnić, że przebieg praktycznej części egzaminu państwowego był rejestrowany za pomocą urządzenia technicznego służącego do zapisu obrazu i dźwięku, co regulował art. 54 ust. 3 w zw. z ust. 1, art. 54a u.k.p. oraz wydane na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1-5, 7, 8 u.k.p. rozporządzenie w sprawie egzaminowania, w którym określono wymogi techniczne i sposób użycia urządzenia rejestrującego podczas egzaminu oraz dalszą procedurę przechowywania i udostępniania zapisów urządzenia rejestrującego, także osobie egzaminowanej (por. § 7, § 15 pkt 5, § 16 ust. 1 pkt 2, § 27 pkt 8 rozporządzenia w sprawie egzaminowania). Podczas przebiegu części praktycznej egzaminu egzaminator wypełnia odpowiedni arkusz przebiegu tej części egzaminu (§ 27 pkt 7 rozporządzenia w sprawie egzaminowania), który po zakończeniu części praktycznej przekazuje osobie egzaminowanej, jednocześnie omawiając z nią wynik części praktycznej egzaminu, a w razie wyniku negatywnego także przyczyny jego uzyskania (§ 28 ust. 2 rozporządzenia w sprawie egzaminowania). Nie stwierdzono w dokumentacji z części praktycznej egzaminu państwowego uchybień. W myśl § 27 pkt 8 rozporządzenia w sprawie egzaminowania, jeżeli podczas części praktycznej egzaminu egzaminator stwierdziłby awarię urządzenia rejestrującego uniemożliwiającą rejestrację przebiegu części praktycznej egzaminu państwowego od początku miałby obowiązek przeprowadzenia części praktycznej egzaminu odpowiednio na placu manewrowym i w ruchu drogowym albo w ruchu drogowym w zależności od miejsca wystąpienia awarii - pod warunkiem, że byłby dostępny pojazd egzaminacyjny, którym można by dalej przeprowadzać egzamin.
Trzeba podkreślić, że Strona nie podważała przebiegu egzaminu, warunków w jakich był przeprowadzany i wyniku egzaminu, tym samym potwierdzając prawidłowość zapisów na urządzeniu rejestrującym. Ocenę zapisu na urządzeniu rejestrującym przebieg części praktycznej egzaminu zaczęła kwestionować po wszczęciu w dniu 3 sierpnia 2020 r. przez Marszałka z urzędu postępowania w sprawie unieważnienia praktycznego egzaminu. W trakcie postępowania administracyjnego przekazano Skarżącemu płytę z zarejestrowanym przebiegiem spornej części egzaminu (vide: pismo Marszałka z 26 sierpnia 2020 r., potwierdzenie odbioru, k.-18, 19 akt adm.). Skarżący zapoznał się z nagraniem i nie kwestionował, aby nieprawidłowo został utrwalony przebieg praktycznej części egzaminu, a jedynie okoliczność zaistnienia kolizji, czyli ocenę zapisu (vide: pismo skarżącego z 4 września 2020 r., k. -25 akt adm.), który został także przeanalizowany w postępowaniu zakończonym opisanym wyrokiem nakazowym sadu powszechnego.
Wymaga wyjaśnienia, że dowód polegający na rejestracji przebiegu praktycznej części egzaminu i zawierający jej zapis jest sporządzany według reguł przewidzianych przez u.k.p. i rozporządzenia w sprawie egzaminowania. Do tego, co istotne, dowód ten nie jest możliwy do powtórzenia. Skarżący chcąc zakwestionować wartość tego dowodu, powinien wykazać wystąpienie okoliczności określonych w u.k.p. i wydanym na jego podstawie rozporządzeniu w sprawie egzaminowania, szczególnie, że rozporządzenie to na mocy art. 66 ust. 2 u.k.p. uwzględnia: konieczność zapewnienia właściwych i bezpiecznych warunków przeprowadzania egzaminu państwowego gwarantujących obiektywne i pełne sprawdzenie wiedzy i umiejętności osób przystępujących do tego egzaminu (pkt 2); konieczność zabezpieczenia obiegu dokumentów związanych z egzaminem przed dostępem i możliwością ingerencji osób nieupoważnionych (pkt 5).
Dlatego dowód z oględzin, którego przeprowadzenia oczekiwał Skarżący na podstawie art. 67 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 85 § 1 k.p.a. nie nadawał się do przeprowadzenia, skoro nie chodziło o oględziny nośnika, na którym zarejestrowano przebieg egzaminu, a o sam przebieg egzaminu. Jak zaznaczono, Strona otrzymała nośnik wraz z zapisem przebiegu praktycznej części egzaminu i zajęła stanowisko, w którym nie podważała autentyczności zapisu.
Zasadnie również Sąd I instancji przyjął, że nie było podstaw do przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, co z kolei Skarżący zgłosił w pkt 3. petitum skargi kasacyjnej. Strona nie wskazała, z jakiej dziedziny miałby być powołany biegły. Co do ewentualnego powołania biegłego z zakresu ruchu drogowego, należy wyjaśnić, że na mocy art. 54a ust. 3 u.k.p. plik z nagraniem powinien być zapisany w powszechnie stosowanym formacie zapisu i odczytu danych, możliwym do odtworzenia bez specjalistycznego oprogramowania i sprzętu, a do tego nadzór nad przeprowadzaniem egzaminów państwowych na mocy art. 67 u.k.p. sprawuje marszałek województwa i do jego kompetencji należy m.in.: rozpatrywanie skarg dotyczących egzaminu (pkt 1); unieważnianie egzaminu (pkt 4). Okoliczności, które zadecydowały o unieważnieniu części praktycznej egzaminu państwowego wydarzyły się na etapie wykonywania obowiązkowych zadań egzaminacyjnych, tj. brak przeprowadzenia egzaminu na drodze jednokierunkowej o różnej liczbie pasów ruchu i nieumiejętne wykonywanie manewru omijania, podczas którego Skarżący spowodował kolizję, co następnie potwierdził wyrok Sądu Rejonowego w sprawie III W 613/20. Ostatnie opisane zachowanie Zdającego wypełniało przesłankę z art. 52 ust. 2 u.k.p., gdyż zachowanie osoby zdającej zagrażało bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego, skutkującą możliwością zakończenia egzaminu przed wykonaniem wszystkich określonych zakresem egzaminu zadań. Okoliczności powyższe były jednoznaczne do ustalenia na podstawie zarejestrowanego zapisu przebiegu egzaminu praktycznego i nie wymagały wiadomości specjalnych, szczególnie, że sporna kolizja została potwierdzona wyrokiem skazującym Egzaminatora za wykroczenie. Wymaga podkreślenia, że Egzaminator, który w myśl art. 68 ust. 1a u.k.p. jest stroną postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie unieważnienia egzaminu państwowego na prawo jazdy, nie kwestionował ustaleń organu co do przebiegu i oceny egzaminu praktycznego Zdającego. Do tego dowód z prawomocnego wyroku nakazowego jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Strona zaś nie wskazała ani nie wykazała zaistnienia dowodów, które mieściłyby się w katalogu określonym przez art. 76 § 3 k.p.a. – dowodów przeciwko treści wspomnianego wyroku.
Prawidłowo też Sąd I instancji podzielił opinię organów, że niekwestionowany do chwili wszczęcia postępowania w przedmiocie unieważnienia części praktycznej egzaminu państwowego zapis na urządzeniu rejestrującym przebieg tej części egzaminu, pozostałe materiały wytworzone podczas egzaminu oraz odpis prawomocnego wyroku sądu karnego były wystarczające do ustalenia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Skarżący nie wykazał okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a które miałyby potwierdzone dowodem z przesłuchania świadków. W tej sytuacji świadkowie, a szczególnie świadek bezpośredni zdarzenia – Egzaminator, mieliby zeznać na okoliczności ustalone i przesądzone w prawomocnym wyroku nakazowym, znajdujące oparcie w zapisie przebiegu części praktycznej egzaminu.
Natomiast na mocy art. 86 k.p.a. dowód z przesłuchania strony organ może zastosować, jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, a taka sytuacja nie wystąpiła.
Zgromadzone przez organy dowody słusznie zostały uznane przez Sąd I instancji za wystarczające dla ustalenia stanu sprawy. Tym samym nie doszło do naruszenia przez organy art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 81a k.p.a. Stanowisko Sądu I instancji podzielające pogląd organów także było zasadne.
Wobec powyższego jako błędne należało uznać zarzuty sformułowane w pkt 2., 3., 4. petitum skargi kasacyjnej.
Skoro skarga kasacyjna Strony nie podważyła prawidłowości wyroku WSA, na mocy art. 184 p.p.s.a. skargę tę należało oddalić.