II GSK 2257/22

II GSK 2257/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-10-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Gabriela Jyż
Joanna Sieńczyło - Chlabicz /przewodniczący/
Marek Krawczak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II SA/Bk 604/22 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2022-10-12
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 708
art. 3 ust. 1, art. 7c ust. 1, art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 1, art. 21 ust. 2d i ust. 3, art. 26 ust. 3.
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło -Chlabicz Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia del. WSA Marek Krawczak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 30 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Stacji [...] Sp.j. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 12 października 2022 r. sygn. akt II SA/Bk 604/22 w sprawie ze skargi Stacji [...] Sp. j. w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 20 czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu naruszenia ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od Stacji [...] Sp. j. w K. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku 900 (dziewięćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 12 października 2022 r., sygn. akt II SA/Bk 604/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę Stacji [...] Sp. j. w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 20 czerwca 2022 r. w przedmiocie kary pieniężnej.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
Podczas kontroli w dniu 6 lipca 2021 r. przeprowadzonej przez funkcjonariuszy [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...]1, którą objęto Stację [...] spółka jawna (dalej powoływana jako skarżąca), stwierdzono nieprawidłowości polegające na nieuzupełnieniu zgłoszenia SENT[...] o wymagane dane. Z kontroli został sporządzony protokół nr [...].
Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...]2 decyzją z dni 21 marca 2022 r. nałożył na spółkę karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za nieuzupełnienie zgłoszenia SENT[...] o wymagane dane dotyczące ilości odebranego gazu LPG, numerów fabrycznych dystrybutorów oraz stanów liczników.
Skarżąca wniosła odwołanie od powyższej decyzji, w którym wskazano, że reprezentujący skarżącą H.B. pozostawał niezdolny do pracy w dniach od 8 do 31 maja 2021 r., na dowód czego załączono zaświadczenia ZUS ZLA. Podano, że z powodu nasilenia objawów chorobowych w dniu 27 maja 2021 r. skarżąca nie dopełniła obowiązku polegającego na zamknięciu dokumentu SENT. Według skarżącej uzasadnia to prośbę o odstąpienie od nałożenia kary.
Decyzją z 20 czerwca 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku (dalej jako: "DIAS", "organ odwoławczy") utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie, zgodnie ze zgłoszeniem do rejestru monitorowania przewozu i obrotu SENT[...] firma B. Sp. z o.o., pojazdem o nr rejestracyjnym [...] dokonywała przewozu gazu LPG w ilości 2500,00 litrów klasyfikowanego do pozycji CN2711 do odbiorcy skarżącej. Z dokumentów zgromadzonych w trakcie prowadzonego postępowania według organu odwoławczego wynika, że dostawa gazu LPG ze zgłoszenia SENT została przyjęta na stacji paliw skarżącej w miejscowości P. w dniu 27 maja 2021 r. w ilości 2500,00 Iitrów, zgodnie z fakturą VAT nr [...] z 27 maja 2021 r oraz dokumentem dostawy z 27 maja 2021 nr [...], dokumentem [...].
Stwierdzono, że w kontrolowanym zgłoszeniu podmiot odbierający - skarżąca nie podała dodatkowych danych dotyczących numeru dystrybutora stanu licznika oraz objętości odebranego gazu LPG.
DIAS wskazał jako bezsporne, że skarżąca nie uzupełniła zgłoszeń SENT o dane wynikające z § 3b rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 sierpnia 2018 r. w sprawie dodatkowych danych podlegających wskazaniu w zgłoszeniu przewozu towarów (Dz.U. z 2018 r., poz. 1663, dalej jako: "rozporządzenie"). W związku z tym organ odwoławczy uznał, że został naruszony art. 7c ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz.U. z 2021 r. poz. 1857 ze zm., dalej: "ustawa SENT"), co skutkuje nałożeniem, zgodnie z art. 21 ust. 2d ustawy SENT, kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ odwoławczy stwierdził, że skarżąca powinna tak zorganizować pracę, aby nawet w sytuacjach kryzysowych nie dochodziło do uchybień - przyjęć gazu bez zakończenia zgłoszenia - skutkujących nałożeniem kary pieniężnej. Wyjaśnienia strony o przebytej w tym czasie chorobie COVID-19 zdaniem organu odwoławczego nie zasługiwały na uwzględnienie. W ocenie DIAS podmiot gospodarczy zajmujący się profesjonalnie obrotem gazem powinien w razie nieobecności wyznaczyć pracownika, który zastępuje go w razie nieobecności, a w tym przypadku, który dokonuje zamknięcia zgłoszenia SENT. Organ odwoławczy podkreślił, że podmiot odbierający, czyli strona, była odpowiedzialna za uzupełnienie zgłoszenia o dodatkowe dane i powinna dochować należytej staranności podczas wykonywania swoich obowiązków wynikających z ustawy i nie naruszać przepisów prawa. Niewyznaczenie osoby zastępującej podczas nieobecności według DIAS nie jest usprawiedliwieniem nieuzupełnienia przedmiotowego zgłoszenia SENT, lecz świadczy o niedbałości i nierzetelności spółki w realizacji obowiązków wynikających z ustawy.
DIAS podkreślił, że z treści przepisów ustawy SENT nie wynika, aby nakładanie kar pieniężnych uzależnione było od powstania uszczupleń podatkowych, wskutek naruszenia przepisów zawartych w ustawie. Za nieskuteczny uznał więc argument strony dotyczący okoliczności braku ujemnych skutków wynikających z zaniechania przedsiębiorcy. Organ zauważył, że celem ustawy SENT jest m. in. zwiększenie skuteczności kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów, zapewniając bardziej skuteczne funkcjonowanie i lepsze monitorowanie przewozu towarów uznanych za "wrażliwe", dlatego też ustawodawca uznał, aby przewóz niektórych towarów był rejestrowany. W związku z powyższym, w ocenie DIAS, brak uszczuplenia należności, jak też, uwzględnienie jedynie fiskalnego interesu nie determinują odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że uzupełnienie systemu monitorowania przewozów o dane dotyczące ilości odebranego gazu LPG, numerów fabrycznych dystrybutorów oraz stanów liczników nie są wymaganiami skomplikowanymi, wymagają jedynie staranności i sumienności w ich wypełnieniu. Wskazał, że podmiot posiadający koncesję na obrót gazem LPG, będący podmiotem odbierającym, powinien podjąć takie działania organizacyjne w firmie, aby nie dochodziło do sytuacji, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Podkreślono też, że działania organizacyjne w firmie powinny dotyczyć nie tylko samego przedsiębiorcy, ale również osób, za pośrednictwem których prowadzona jest działalność gospodarcza.
Pismem z dnia 21 lipca 2022 r. spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na powyższą decyzję.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem wskazanym na wstępie oddalił skargę skarżącej.
W ocenie Sądu I instancji, stanowisko organów i ich argumentację uznać należy za prawidłowe. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w realiach niniejszej sprawy towar objęty pozycją CN ex 2711 został dostarczony do stacji paliw ciekłych, prowadzonej wówczas przez skarżącą. W związku z tym, skarżąca jako podmiot odbierający miała obowiązek uzupełnienia zgłoszenia SENT o dane wskazane w § 3b pkt 1 rozporządzenia. Podczas kontroli w dniu 6 lipca 2021 r. ustalono, że skarżąca nie wykonała ciążącego na niej obowiązku, gdyż nie uzupełniła zgłoszenia SENT o wymagane dane dotyczące ilości odebranego gazu LPG, numerów fabrycznych dystrybutorów oraz stanów liczników, czego skarżąca nie kwestionowała.
Zdaniem Sądu I instancji, organy wnikliwie przeanalizowały możliwość odstąpienia od nałożenia kary na podstawie art. 21 ust. 3 ustawy SENT i właściwe odczytały treść pojęcia interesu publicznego przez pryzmat zasady proporcjonalności i w odniesieniu do całokształtu okoliczności sprawy, z uwzględnieniem celów ustawy SENT. Organy prawidłowo oceniły, że skarżąca w okolicznościach niniejszej sprawy nie dochowała należytej staranności, a nieuzupełnienie zgłoszenia było wynikiem jej zaniedbań w odpowiedniej organizacji prowadzonej działalności.
WSA podkreślił, że skarżącej spółki nie można utożsamiać jedynie z jej wspólnikiem H.B. Pomimo choroby wspólnika skarżąca dalej działała, m. in. dokonując w dniu 27 maja 2021 r. odbioru dostawy gazu płynnego LPG klasyfikowanego do pozycji CN2711, z czym wiążą się określone obowiązki z ustawy SENT, wskazane powyżej. Z ustalonego w niniejszej sprawie stanu faktycznego bezsprzecznie wynika, że u skarżącej nie przewidziano możliwości zastępstwa wspólnika H.B. w uzupełnianiu zgłoszeń SENT o wymagane dane. Tym samym nieobecność wspólnika H.B. z jakiejkolwiek przyczyny, nie tylko ze względu na Covid-19, sprawiałaby, że skarżąca nie wykonywałaby wynikających z ustawy SENT obowiązków.
Zdaniem WSA, zasadnie organy przyjęły, że skarżąca winna przyjąć takie środki organizacyjne, aby obowiązki wynikające z ustawy SENT były wykonywane pomimo zaistnienia sytuacji, która miała miejsce w niniejszej sprawie, a więc choroby osoby odpowiedzialnej za uzupełnianie zgłoszeń SENT. Nie można ocenić jako działania z należytą starannością sytuacji, w której nieobecność wspólnika skarżącej z jakiejkolwiek przyczyny wiązać się będzie z niewykonywaniem obowiązków wynikających z ustawy SENT, z czym wiązać należy zakłócenie działania systemu monitorowania, a w związku z tym utrudnienie realizacji celów istnienia tego systemu, tj. ochrony legalnego obrotu towarami wrażliwymi, a także zapobiegania istnieniu "szarej strefy" czy też uszczupleniu należności podatkowych. Z powyższych względów nie można mówić o braku zawinienia po stronie skarżącej. Faktem jest, że skarżąca nie była wcześniej karana za niedopełnienie obowiązków wynikających z ustawy SENT, co jednak nie może samo w sobie stanowić okoliczności wyłączającej możliwość nałożenia kary pieniężnej.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła skarżąca spółka. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej: "p.p.s.a.") naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.:
- art. 3 ust. 1 w zw. z art. 7c ust. 1 ustawy SENT w zw. z § 5 rozporządzenia Ministra Finansów Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 24 czerwca 2021 r. w sprawie dodatkowych danych podlegających wskazaniu w zgłoszeniu przewozu towarów (Dz.U.2021.125 z dnia 2021.07.09) poprzez nieumorzenie postępowania w sprawie pomimo, iż do tzw. zamknięcia senta doszło automatycznie po upływie ustawowo określonego czasu, a dokumenty przewozowe określające rodzaj i objętość paliwa oraz otwarty sent dostawcy gazu LPG zawierający wszelkie niezbędne informacje na ten temat posiadał dystrybutor gazu tj. B. Sp. z o.o. z siedzibą w B., które nie były kwestionowane, co w warunkach nadzwyczajnych, w jakich znalazła się Skarżąca ze względu na poważną chorobę wspólnika zarządzającego Strony, pozwalało organowi na dokonanie wszystkich niezbędnych ustaleń potwierdzających warunki i legalność dostawy gazu LPG, czego Sąd I instancji w ogóle nie wziął pod uwagę oddalając skargę Spółki;
- art. 21 ust. 3 ustawy SENT poprzez jego niezastosowanie i nieodstąpienie od nałożeniu kary pieniężnej, chociaż nie jest zgodne z interesem publicznym nakładanie kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku, jeżeli zaistniało ono w warunkach poważnego zagrożenia zdrowia i życia, tym bardziej, że zaniechanie Wspólnika Skarżącej, który znalazł się w takim położeniu nie doprowadziło do żadnych negatywnych skutków w zakresie ochrony legalnego obrotu paliwami ani uszczuplenia jakiejkolwiek należności publicznoprawnej, a ponadto miało ono absolutnie wyjątkowy charakter i nigdy wcześniej nie zaistniało;
- art. 21 ust. 3 ustawy SENT poprzez jego niewłaściwe niezastosowanie i uznanie, iż zgromadzony materiał dowodowy nie wskazuje, aby istniały okoliczności uzasadniające odstąpienie od wymierzenia kary z uwagi na fakt, że Skarżący nie posiadają zaległości podatkowych w Urzędzie Skarbowym w [...]1, lub są prowadzone w stosunku do nich postępowania egzekucyjne, i że nie występowali oni z wnioskiem o przyznanie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, podczas gdy takie ustalenia Sądu, akceptującego wcześniejsze ustalenia organu powinny prowadzić raczej do wniosku przeciwnego, tj. skoro Skarżący nie mają żadnych zaległości podatkowych, a nałożona kara ma charakter incydentalny, to tym bardziej należy odstąpić od jej nałożenia ze względu na właściwą postawę Skarżącego, respektującego przepisy prawa i konieczność budowania zaufania do organów pastwa;
- art. 21 ust. 3 ustawy SENT poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie zaskarżonych decyzji, pomimo że przemawia za tym słuszny interes Strony, która wykazała, że zapłata kary administracyjnej wpłynie na działalność firmy i możliwość dalszego funkcjonowania, tj. wykazała, iż dochód na stacji paliw uległ znacznemu obniżeniu ze względu na pandemię COVID-19, za rok ubiegły zanotowana została strata w działalności firmy, a nałożona kara finansowa tylko tę złą sytuację pogłębiła;
- art. 22 ust. 2d i 3 w zw. z art. 26 ust. 3 pkt 1 ustawy SENT poprzez ich niezastosowanie i nieodstąpienie od nałożenia kary pieniężnej pomimo, że przemawiał za tym zarówno interes Strony, jak i ważny interes publiczny, którego prawidłowa wykładnia powinna odbyć się z poszanowaniem zasad zawartych w art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124 oraz art.187 § 1, art. 191, art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 z późn. zm., dalej: "O.p."), w szczególności zasady proporcjonalności mającej wymiar konstytucyjny oraz celu i funkcji ustawy jako, że w sprawie nie zaistniało chociażby najmniejsze, a nawet hipotetyczne zagrożenie uszczupleniem należności publicznoprawnych, a wspólnik H.B. wykazał ponad wszelką wątpliwość, że nie dopełnił swojego obowiązku zgłoszeniowego nie z powodu zwykłego zaniedbania lub lekceważenia przepisów prawa, lecz w wyniku stanu nadzwyczajnego wywołanego poważną chorobą. W tej sytuacji podmiot odbierający paliwo powinien być uwolniony od nałożonej kary pieniężnej;
- art. 8 i art. 31 § 3 Konstytucji RP wyrażających zasadę proporcjonalności poprzez nadmiernie formalistyczną interpretację przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów z pominięciem dyrektyw wykładni celowościowej i funkcjonalnej.
Nieprawidłowa interpretacja wskazanych przepisów prawa i niewłaściwe ich zastosowanie skutkowało oddaleniem skargi.
2. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 121 § l,art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 O.p. w zw. z art. 26 ust. 5 ustawy SENT oraz art. 134 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a, poprzez ich niezastosowanie, co doprowadziło do oddalenia skargi oraz nierozstrzygnięcia wątpliwości na korzyść Strony w sprawie, a także poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę zaufania obywateli do organów podatkowych oraz zasadę prawdy obiektywnej, poprzez niewyjaśnienie okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy, niewystarczające ustalenie znaczenia poważnej choroby współwłaściciela Skarżącej dla zaistniałego stanu faktycznego, nierozpatrzenie całego materiału dowodowego po jego uzupełnieniu na etapie skargi skierowanej do Sądu I instancji i wyprowadzenie z niego niewłaściwych wniosków.
Z powodów wskazanych powyżej, skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania w całości, ewentualnie uchylenie wyroku oraz zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, oraz o zasądzenie kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego za obie instancje, według norm przepisanych na rzecz skarżącej. Ponadto, wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że ta ostatnia sytuacja w rozpatrywanym przypadku nie ma miejsca, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.
Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Rozpoznając sprawę z uwzględnieniem przedstawionych zasad postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że podstawy - na których środek zaskarżenia oparto - nie usprawiedliwiają wniosku o uchylenie zaskarżonego wyroku.
NSA uznał za chybiony zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 w zw. z art. 7c ust. 1 ustawy SENT w zw. z § 5 rozporządzenia Ministra Finansów Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 24 czerwca 2021 r. w sprawie dodatkowych danych podlegających wskazaniu w zgłoszeniu przewozu towarów poprzez nieumorzenie postępowania w sprawie pomimo, iż do tzw. zamknięcia senta doszło automatycznie po upływie ustawowo określonego czasu.
Zakres informacji objętych systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi wskazuje art. 3 ust. 1 ustawy SENT, w myśl którego system ten obejmuje gromadzenie i przetwarzanie danych o przewozie towarów i obrocie paliwami opałowymi, w szczególności z zastosowaniem środków technicznych służących do tego monitorowania, oraz kontrolę realizacji obowiązków wynikających z ustawy.
Przepis art. 7c ust. 1 ustawy SENT przewiduje, że w przypadku niektórych towarów odpowiednio podmiot wysyłający, podmiot odbierający i przewoźnik są obowiązani do wskazania lub uzupełnienia w zgłoszeniu dodatkowych danych, jeżeli dane te ze względu na specyfikę towaru lub przewozu towaru, lub obrotu tym towarem są przekazywane do innych organów na podstawie przepisów odrębnych oraz jest to konieczne do zapewnienia skuteczności monitorowania przewozu towarów - w przypadkach określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 2. W ust. 2 art. 7c ustawy zawarta została delegacja, zgodnie z którą minister właściwy do spraw finansów publicznych może określić, w drodze rozporządzenia, dodatkowe dane, o których mowa w ust. 1, uwzględniając potrzebę zapewnienia skuteczności monitorowania przewozu towarów, specyfikę towaru, przewozu towarów lub obrotu tymi towarami.
W oparciu o wskazaną delegację ustawową zostało wydane rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 14 sierpnia 2018 r. w sprawie dodatkowych danych podlegających wskazaniu w zgłoszeniu przewozu towarów (Dz.U. z 2018 r., poz. 1663 z poźn. zm.), które obowiązywało w czasie dostawy towarów realizowanej w stanie faktycznym niniejszej sprawy. Zgodnie z § 3b tego rozporządzenia, dodanym z dniem 1 lutego 2020 r. na mocy rozporządzenia zmieniającego z dnia 17 września 2019 r. (Dz.U.2019.1873), w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 1 ustawy, w przypadku przewozu towarów objętych pozycją CN ex 2711 – propan, butan albo mieszaniny propanu-butanu, będących przedmiotem dostawy towarów, importu towarów albo wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, dostarczonych do:
1) stacji paliw ciekłych, o której mowa w art. 3 pkt 10 h ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2019 r. poz. 755 ze zm.), podmiot odbierający uzupełnia zgłoszenie o:
a) stany liczników ze wszystkich dystrybutorów, z których są wydawane te towary, odczytane bezpośrednio przed załadunkiem towarów do zbiornika,
b) numery fabryczne dystrybutorów, o których mowa w lit. a,
c) objętość towaru, który został dostarczony do miejsca dostarczenia, wyrażoną w litrach;
2) innego miejsca niż stacja paliw, o której mowa w art. 3 pkt 10h ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne, podmiot odbierający uzupełnia zgłoszenie o objętość towaru, który został dostarczony do miejsca dostarczenia, wyrażoną w litrach.
Jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, bezsprzecznie w niniejszej sprawie towar objęty pozycją CN 2711 został dostarczony do prowadzonej przez skarżącą stacji paliw ciekłych. W związku z tym na skarżącej, jako podmiocie odbierającym, spoczywał obowiązek uzupełnienia zgłoszenia SENT o dane wskazane w § 3b pkt 1 przywołanego rozporządzenia. Natomiast w wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono, że skarżąca nie uzupełniła zgłoszeń SENT o wymagane dane dotyczące zarówno numerów fabrycznych dystrybutorów, jak i stanów liczników dystrybutorów, z których wydawany jest towar, odczytanych bezpośrednio przed załadunkiem towaru do zbiornika. Dane dotyczące numeru dystrybutora oraz stanu licznika skarżąca wskazała dopiero w piśmie z dnia 31 maja 2021 r., po wezwaniu przez organ do złożenia wyjaśnień.
Należy stwierdzić również, że wskazany przez autora skargi kasacyjnej w pkt. 1 petitum skargi § 5 rozporządzenia z 24 czerwca 2021 r. nie był podstawą do wydania zaskarżonej decyzji. Sąd I instancji słusznie zaakceptował prawidłowość zastosowania przez organ przepisów rozporządzenia obowiązującego w dniu dostawy towarów (27 maja 2021 r.) tj. § 3b pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 14 sierpnia 2018 r. (Dz.U. poz. 1663).
W takiej sytuacji Sąd I instancji zasadnie zaakceptował nałożenie na skarżącą kary pieniężnej na podstawie art. 21 ust. 2d ustawy SENT w wysokości 10 000 zł.
Nie mają zatem usprawiedliwionych podstaw także zarzuty naruszenia art. 8 i art. 31 § 3 Konstytucji RP wyrażających zasadę proporcjonalności poprzez nadmiernie formalistyczną interpretację przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów z pominięciem dyrektyw wykładni celowościowej i funkcjonalnej. Nie można było bowiem uznać, że skarżąca dokonała błędu niemającego wpływu na obrót paliwami i jego legalność.
W związku z powyższym nie mają usprawiedliwionych podstaw także zarzuty naruszenia art. 21 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy o SENT. Zdaniem NSA nie ma wątpliwości, że w interesie publicznym leży także nienakładanie kar za naruszenia formalne, gdyby miało to prowadzić do skutków niemożliwych do zaakceptowania, ze względu na zasadę praworządności. W rozpoznawanej sprawie ustalenia poczynione przez organy (i zaakceptowane przez Sąd I instancji) co do braku szczególnych, wyjątkowych okoliczności godzących w ważny interes strony, czy też godzące w interes publiczny w sposób nie do pogodzenia z ogólnym porządkiem prawnym czy uzasadnionym, obiektywnym poczuciem sprawiedliwości, uzasadniały uznanie, że nałożenie kary nie godzi w interes publiczny, zwłaszcza że dotyczy działań profesjonalnego podmiotu, na którym ciążą większe obowiązki w zakresie przestrzegania prawa niż ma to miejsce w sytuacji, gdy nie mamy do czynienia z profesjonalną działalnością zarobkową.
Zgodnie z objętym podstawą kasacyjną przepisem art. 21 ust. 3 ustawy SENT w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, przewoźnika, podmiotu sprzedającego, zużywającego podmiotu olejowego albo pośredniczącego podmiotu olejowego lub interesem publicznym, na wniosek odpowiednio podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, przewoźnika, podmiotu sprzedającego, zużywającego podmiotu olejowego albo pośredniczącego podmiotu olejowego lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1-2d, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. Zgodzić należy się ze stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie NSA (por. np. wyroki: z 19 stycznia 2020 r., sygn. akt II GSK 1315/19; z 20 maja 2020 r., sygn. akt II GSK 96/20; z 21 maja 2020 r., sygn. akt II GSK 307/20; cytowane orzeczenia dostępne na stronie internetowej w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl), że ważny interes publiczny, o jakim stanowi ww. przepis ustawy SENT, musi być rozumiany inaczej niż na gruncie art. 67a O.p. Poza sporem pozostaje, że ustawa SENT reguluje kwestię nakładania i odstępowania od nałożenia kary w sposób pełny, a odesłanie w tym zakresie do przepisów ustawy Ordynacja podatkowa jest wyraźnie sprecyzowane.
Administracyjne kary pieniężne są sankcjami policyjnymi, których celem jest przymuszenie do działania zgodnego z prawem, zatem zawsze pełnią funkcję prewencyjną (zob. wyrok TK z 25 marca 2010 r., P 9/08, OTK 2010, nr 3, poz. 26). Oznacza to, że uchylenie się od takiej odpowiedzialności może mieć wyjątkowy charakter, zwłaszcza w sytuacji, gdy organ ma uprawnienie do odstąpienia od nałożenia kary ukształtowane w ramach uznania administracyjnego, co ma miejsce na gruncie rozpoznawanego przepisu. Skoro więc sankcja administracyjna ma działać na rzecz przestrzegania prawa, to zawsze ma pośrednio charakter fiskalny, gdy odnosi się do przepisów, które gwarantować mają ten rodzaj wpływów do budżetu. Jednak nie oznacza to, że każdorazowe nałożenie kary przez organy ma być wiązane z uszczupleniem budżetowym i uzasadniać karę tylko o tyle, o ile uszczuplenie mogło nastąpić.
W tym stanie rzeczy, według składu orzekającego NSA, za trafną uznać należy ocenę, że kontrolowane zgłoszenie SENT uchybia w znacznej części wymogom określonym w przepisach ustawy SENT, a charakter tych danych ma znaczenie dla dokonywania przewozu tzw. towaru wrażliwego. Tylko bowiem prawidłowe zgłoszenie daje możliwość dokonania zdalnych analiz, monitorowania, przeprowadzenia skutecznych kontroli, umożliwia prawidłową identyfikację rodzaju wykonywanego przewozu i podmiotów biorących udział w przewozie - a więc osiągnięcie celów ustawy SENT. Z tych względów - jak zasadnie wskazał WSA - stwierdzone w sprawie uchybienie jako utrudniające kontrolę nie może być postrzegane jako zgodne z interesem publicznym.
Wbrew wywodom skargi kasacyjnej sam fakt braku wpływu uchybień zgłoszenia SENT na uszczuplenie należności publicznoprawnych nie przesądza, że spełniona jest przesłanka "interesu publicznego" w rozumieniu art. 21 ust. 3 powoływanej ustawy.
Zasadnie Sąd I instancji wskazał również, iż wpływu na obowiązek nałożenia kary nie mogą mieć również wyjaśnienia wspólnika o chorobie Covid-19. Należycie działający przedsiębiorca powinien tak prowadzić interesy firmy, aby zapewnić właściwe jej funkcjonowanie, również w zakresie wywiązywania się z obowiązków wynikających z ustawy o SENT. Skoro w rozpatrywanej sprawie, w której w roli przedsiębiorcy występuje spółka jawna, a uchybienie obowiązkowi z ustawy SENT dotyczyło tejże spółki, to właściwa organizacja pracy przedsiębiorstwa zapewniać powinna jego funkcjonowanie zgodnie z prawem również w sytuacji choroby wspólnika.
Rację ma WSA podnosząc, iż skarżącej spółki nie można utożsamiać jedynie z jej wspólnikiem H.B. Pomimo choroby wspólnika skarżąca dalej działała, m. in. dokonując w dniu 27 maja 2021 r. odbioru dostawy gazu płynnego LPG klasyfikowanego do pozycji CN2711, z czym wiążą się określone obowiązki z ustawy SENT, wskazane w ustawie SENT.
W konsekwencji, wbrew twierdzeniom skarżącej nie doszło także do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co słusznie stwierdził Sąd I instancji. Podkreślić także należy, że z akt sprawy wynika, iż skarżąca miała zapewniony czynny udział w postępowaniu administracyjnym.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny - na posiedzeniu niejawnym (art. 182 § 2 p.p.s.a.) - na podstawie art. 184 orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.