II GSK 2252/21

II GSK 2252/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-03-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-10-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Skoczylas
Cezary Pryca /przewodniczący/
Marek Krawczak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 2450/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-01-28
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 900
art. 223 par. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Dz.U. 2020 poz 374
art. 15 zzr ust. 1, art. 15 zzr ust. 5
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Dz.U. 2020 poz 568
art. 1 ust. 14
Ustawa z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem  COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw
Dz.U. 2020 poz 875
art. 68
Ustawa z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS- CoV-2
Dz.U. 2020 poz 433
par. 1
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia  epidemicznego (Dz. U. poz. 433 z późn. zm.).
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia del. WSA Marek Krawczak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 stycznia 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 2450/20 w sprawie ze skargi O. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 31 sierpnia 2020 r. nr 1401-IOC.48.24.2020.1 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie kary pieniężnej za niewykonanie obowiązków określonych w przepisach ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na rzecz O. Sp. z o.o. w W. 360 (słownie trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 28 stycznia 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 2450/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skargi O. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 31 sierpnia 2020 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, uchylił zaskarżone postanowienie oraz zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
Decyzją z 27 lutego 2020 r. Naczelnik Mazowieckiego Urzędu Celno-Skarbowego w Warszawie nałożył na Spółkę karę pieniężną w wysokości 20.000 zł za naruszenie przepisów ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 859 ze zm.; dalej zwana w skrócie: "ustawa SENT"). Decyzja ta została doręczona Spółce 5 marca 2020 r. Termin do wniesienia odwołania upływał 19 marca 2020 r.
Pismem z 24 marca 2020 r. Spółka złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz odwołanie od ww. decyzji. W uzasadnieniu powołała się na brak możliwości złożenia - przez radcę prawnego, któremu zleciła przygotowanie środka odwoławczego - odwołania w terminie z uwagi na szereg obostrzeń związanych z rozprzestrzeniającym się wirusem COVID-19.
Postanowieniem z 31 sierpnia 2020 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na podstawie o art. 162 § 1 i 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm.) - zwanej dalej "O.p." odmówił Spółce przywrócenia uchybionego terminu. Wyjaśnił, że okoliczności faktyczne stanowiące podstawę przywrócenia terminu podlegają ocenie organu, który jednak nie ma obowiązku poszukiwania dowodów wskazujących na możliwość braku winy strony w jego uchybieniu. Organ ocenił, że skorzystanie z usług pełnomocnika mającego miejsce zamieszkania poza granicami kraju rodzi obowiązek wskazania pełnomocnika do doręczeń w kraju lub skorzystania ze środków komunikacji elektronicznej, co wynika z art. 145 w zw. z art. 168 O.p. Uznał więc, że powoływanie się na utrudnienia związane z pandemią COVID -19 i zamknięciem granic nie uzasadniają przywrócenia terminu. Zauważył, że wniosek wraz z odwołaniem został nadany w placówce pocztowej w Warszawie 26 marca 2020 r., a Spółka nie wyjaśniła, dlaczego zrezygnowała z usług pełnomocnika, chociaż jako przyczynę uchybienia terminu wskazała właśnie zaniechanie działania przez tego pełnomocnika. Dyrektor argumentował, że kolejną możliwością gwarantującą zachowanie terminu było skorzystanie ze środków komunikacji elektronicznej zgodnie z art. 12 § 6 pkt 2 O.p., nawet przy niespełnieniu przez odwołanie wymogów formy dokumentu elektronicznego określonych w art. 168 § 3a O.p., bowiem termin zostałby zachowany, a ewentualne braki mogłyby zostać uzupełnione w trybie art. 169 O.p.
Spółka w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy: art. 162 § 1 i 2 O.p. przez jego błędne zastosowanie, co w konsekwencji spowodowało uznanie, że Skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania; art. 191 O.p. poprzez błędne zastosowanie dyspozycji przepisu co do oceny winy Skarżącej; art. 122 oraz art. 187 § 1 O.p. poprzez ich niezastosowanie, co w konsekwencji spowodowało niepodjęcie przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie wszelkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
W oparciu o przedstawione zarzuty Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zobowiązanie Dyrektora do wydania postanowienia przywracającego Skarżącej termin do wniesienia odwołania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Sąd I instancji stwierdził, że organ odwoławczy przystępując do merytorycznego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu, przedwcześnie przyjął, że doszło do uchybienia terminu w rozumieniu art. 162 § 1 O.p. Tym samym naruszył ten przepis w sposób, który miał istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., uzasadniającym wyeliminowanie zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego.
Zdaniem WSA, w niniejszej sprawie Spółka wniosła odwołanie (wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu) w dniu 26 marca 2020 r. (data nadania w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, zgodnie z art. 12 § 6 pkt 2 O.p.), czyli w czasie zawieszenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji z uwagi na treść art. 15zzr ust. 5 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374, dalej: "ustawa COVID-19"), to dokonała tę czynność skutecznie. Jednocześnie ustalenie, że do uchybienia terminu nie doszło, uczyni bezprzedmiotowym rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu, a w konsekwencji organ winien rozważyć umorzenie postępowania wszczętego takim wnioskiem.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie, zaskarżając go w całości.
Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucił naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 15 zzr ust. 1 ustawy COVID-19, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 31 marca 2020r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych o raz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 568) i z art. 121 § 1 O.p. a także w związku z art. 162 § 1 O.p. - poprzez błędną wykładnię przepisu art.15 zzr ust. 1 ustawy COVID-19 w związku z art. 121§ 1 O.p i z art. 162 § 1 O.p. polegającą na błędnym uznaniu przez Sąd, że art.15 zzr ust. 1 ustawy COVID-19 znajdował zastosowanie w sprawie i termin do wniesienia odwołania uległ z mocy prawa zawieszeniu, a tym samym, iż Spółka dokonała skutecznie wniesienia odwołania w czasie zawieszenia terminu do jego wniesienia z uwagi na treść art. 15 zzr ust. 5 ustawy COVID-19, co skutkowało błędnym uznaniem, że prowadzone przez organ postępowanie było bezprzedmiotowe, bo do uchybienia terminowi nie doszło a w konsekwencji zarzucam ponadto niewłaściwe zastosowanie art. 162 § 1 O.p, wobec uznania przez Sąd, że organ naruszył ww. przepis w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Błędna wykładnia ww. przepisów i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało niezasadnym uchyleniem zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie. Gdyby Sąd nie stwierdził, iż organ przedwcześnie przyjął, że doszło do uchybienia terminu, o którym mowa w art. 162 § 1 O.p., nie doszłoby do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Na podstawie przywołanych zarzutów, skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie skarżonego orzeczenia w całości i przekazanie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Skarżący kasacyjnie organ zrzekł się przeprowadzenia rozprawy w sprawie.
W piśmie z 1 lipca 2021 r., stanowiącym odpowiedź na skargę kasacyjną, strona skarżąca wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych z uwzględnieniem zmiany pełnomocnika na radcę prawnego niewystępującego w sprawie przed Sądem I instancji.
W piśmie z 21 lipca 2021 r. Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu.
Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wnoszący skargę kasacyjną organ złożył oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy, zaś będący stroną tego postępowania strona skarżąca, w terminie czternastu dni od doręczenia odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądała przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.
W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, uchylił zaskarżone postanowienie stwierdził, że zostało wydane z naruszeniem prawa.
W rozpoznawanej sprawie skarżący kasacyjnie organ przyjął, że termin do wniesienia odwołania przez stronę skarżącą upłynął bezskutecznie w dniu 19 marca 2020 r. Wobec tego nadane w dniu 26 marca 2020 r. odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 223 § 2 pkt 1 O.p. Z powyższego, zdaniem organu wynika, iż w niniejszej sprawie spełniona została pierwsza przesłanka przywrócenia terminu, tj. nastąpiło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Sąd I instancji uchylając to postanowienie jako niezgodne z prawem przyjął, że skoro w niniejszej sprawie Spółka wniosła odwołanie (wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu) w dniu 26 marca 2020 r. (data nadania w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, zgodnie z art. 12 § 6 pkt 2 O.p.), czyli w czasie zawieszenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji z uwagi na treść art. 15zzr ust. 5 ustawy COVID-19, to dokonała tę czynność skutecznie. Jednocześnie ustalenie, że do uchybienia terminu nie doszło, uczyni bezprzedmiotowym rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu, w konsekwencji organ winien rozważyć umorzenie postępowania wszczętego takim wnioskiem.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku i zarzutów skargi kasacyjnej istota sporu prawnego w rozpatrywanej sprawie dotyczy kwestii czy art. 15zzr ust. 1 ustawy COVID-19 stosuje się z mocą obowiązującą od dnia 31 marca 2020 r., tj. od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 568) - tak twierdzi skarżący kasacyjnie organ, czy też przepis ten ma zastosowanie od chwili wprowadzenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego ogłoszonego z powodu COVID-19, a więc od dnia 14 marca 2020 r. - tak przyjął Sąd I instancji.
W dniu 8 marca 2020 r., w związku z zagrożeniem rozprzestrzeniania się zakażeń wirusem SARS-CoV-2, weszła w życie ustawa z dnia 2 marca 2020 r. COVID-19. Z dniem 31 marca 2020 r. dokonano, na podstawie ustawy zmieniającej z dnia 31 marca 2020 r. dodania w ustawie z dnia 2 marca 2020 r. m.in. art. 15zzr ust. 1 w brzmieniu: w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed sądem lub organem; 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki; 3) przedawnienia; 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie; 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony; 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju – nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres.
W powołanym przepisie ustawodawca określił więc, że w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 następuje wstrzymanie rozpoczęcia biegu terminów przewidzianych w przepisach prawa administracyjnego i dokonuje się zawieszenia tych terminów, które rozpoczęły już bieg.
Powołany art. 15zzr ust. 1 został dodany do ustawy z dnia 2 marca 2020 r. COVID-19 przez art. 1 pkt 14 ustawy zmieniającej z dnia 31 marca 2020 r., zmieniającej wskazaną ustawę z dniem 31 marca 2020 r. Stan zagrożenia epidemicznego w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 został wprowadzony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez Ministra Zdrowia w rozporządzeniu z dnia 13 marca 2020 r. (Dz. U. z 2020 r. poz. 433) i obowiązywał od dnia 14 marca 2020 r. Odwołano go rozporządzeniem z dnia 20 marca 2020 r. (Dz. U. z 2020 r. poz. 490). Stan epidemii ogłoszono w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. (Dz. U. z 2020 r. poz. 491).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skoro zatem norma zawarta w art. 15zzr ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. odsyła do "okresu obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19" z tą okolicznością wiążąc skutek w postaci nierozpoczęcia biegu lub zawieszenia terminów przewidzianych przepisami prawa administracyjnego, to przyjąć należy, że od 14 marca 2020 r. z mocy prawa nastąpiło zawieszenie biegu tych terminów. Fakt wejścia w życie powyższej regulacji 31 marca 2020 r. oznacza, że od tego momentu na przyszłość możliwe jest powoływanie się na skutki prawne, które norma ta wiąże z wcześniejszym faktem "okresu obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19", a zwłaszcza brak podstaw do twierdzenia, że doszło do sytuacji działania prawa wstecz w sposób niezgodny z zasadami demokratycznego państwa prawnego.
Słusznie wskazał Sąd I instancji, że w polskim porządku prawnym obowiązuje norma dopuszczająca możliwość nadania aktowi normatywnemu wstecznej mocy obowiązującej, jeżeli zasady demokratycznego państwa prawnego nie stoją temu na przeszkodzie (art. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów – tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1461). Retrospektywne wiązanie skutków prawnych z wcześniejszym faktem "okresu obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19" pozostaje w związku z potrzebą gwarancji prawa do sądu w sytuacji nadzwyczajnej i jako takie nie jest sprzeczne z zasadami demokratycznego państwa prawnego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 lutego 2021 r., sygn. akt III OZ 99/21, CBOSA).
Wskazać też trzeba, że zasada niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit) jest fundamentalną zasadą porządku prawnego, chroniącą bezpieczeństwo prawne i wymagającą bezwzględnego i jednolitego przestrzegania. Należy jednak stwierdzić, że zasada ta nie ma charakteru absolutnego i można od niej wyjątkowo odstępować, z usprawiedliwionych względów. Przepisy działające wstecz można bowiem wyjątkowo uznać za zgodne z zasadą demokratycznego państwa prawnego, jeżeli: 1) nie są to przepisy prawa karnego ani regulacje zakładające podporządkowanie jednostki państwu (np. prawo daninowe); 2) mają one rangę ustawową; 3) ich wprowadzenie jest konieczne (niezbędne) dla realizacji lub ochrony innych, ważniejszych i konkretnie wskazanych wartości konstytucyjnych; 4) spełniona jest zasada proporcjonalności, tzn. racje konstytucyjne przemawiające za retroaktywnością równoważą jej negatywne skutki; 5) nie powodują one ograniczenia praw lub zwiększenia zobowiązań adresatów norm prawnych, a przeciwnie – poprawiają sytuację prawną niektórych adresatów danej normy prawnej; 6) problem rozwiązywany przez te regulacje nie był znany ustawodawcy wcześniej i nie mógł być rozwiązany z wyprzedzeniem bez użycia przepisów działających wstecz.
W konsekwencji, działanie prawa wstecz nie oznacza naruszenia art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, o ile tak wprowadzone przepisy polepszają sytuację prawną niektórych adresatów danej normy prawnej i zarazem nie pogarszają sytuacji prawnej pozostałych jej adresatów (por. M. Makowski, Terminy prawa administracyjnego i postępowania sądowoadministracyjnego według specustawy koronawirusowej, LEX/el. 2020 i powołane tam orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego chociaż powołany przepis art. 15zzr ust. 1 wszedł w życie z dniem 31 marca 2020 r. to ustawodawca w sposób wyraźny wskazał w nim, że nierozpoczęcie biegu terminów jak i zawieszenie terminów już rozpoczętych obowiązuje w czasie zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii. Wykładnia językowa art. 15zzr ust. 1 ustawy zmieniającej z dnia 31 marca 2020 r. prowadzi do wniosku, że intencją ustawodawcy było uregulowanie kwestii biegu terminu przedawnienia zarówno w odniesieniu do uchylonego już i wyraźnie wymienionego w treści przepisu stanu zagrożenia epidemicznego, jak i trwającego stanu epidemii. Skoro stan zagrożenia epidemicznego obowiązywał na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej od dnia 14 marca 2020 r., to należy przyjąć, że od tej daty z mocy prawa nastąpił skutek wynikający z tej normy prawnej. Przyjęcie wykładni ograniczającej moc obowiązującego przepisu art. 15zzr do okresu od jego wejścia w życie (31 marca 2020 r.), stanowiłoby zaprzeczenie racjonalności ustawodawcy.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd odnoszący się do przedstawionego zakresu czasowego zawieszenia i braku rozpoczęcia terminów w związku z ogłoszonym stanem zagrożenia epidemicznego, a następnie stanem epidemii z powodu COVID-19 wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 października 2021 r., sygn. akt I OSK 456/21, prezentowany też w przywołanych w tym wyroku wcześniejszych orzeczeniach NSA, w tym odnoszących się do wykładni art. 15zzs ust. 1 ustawy z 2 marca 2020 r. COVID-19 w zakresie ustalenia zawieszenia i braku rozpoczęcia biegu terminów w postępowaniach sądowych, a to z uwagi na praktycznie tożsame rozwiązania przyjęte w art. 15zzs ust. 1 ustawy z 2 marca 2020 r. COVID-19 i art. 15zzr ust. 1 tej ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela natomiast przeciwnego poglądu przedstawionego m.in. w powołanym w skardze kasacyjnej postanowieniach wojewódzkich sądów administracyjnych.
W dniu 16 maja 2020 r. weszła w życie ustawa z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 875). Przedmiotową ustawą uchylono m.in. art. 15zzr i art. 15zzs ustawy COVID-19. Zgodnie z przepisem przejściowym zawartym w art. 68 ustawy z 14 maja 2020 r. terminy, których bieg został wstrzymany lub zawieszony na podstawie art. 15zzr ust. 1 lub art. 15zzs ust. 1 ustawy COVID-19 biegną dalej po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie ww. ustawy, tj. od 24 maja 2020 r.
Odnosząc skutki powyższych regulacji do niniejszej sprawy należało przyjąć, że bieg 14 dniowego terminu do wniesienia odwołania, zgodnie z art. 223 § 2 O.p. rozpoczął swój bieg w dniu 5 marca 2020 r., a więc z chwilą doręczenia decyzji Skarżącej i należało go liczyć do dnia 13 marca, bowiem od 14 marca 2020 r., w związku z ogłoszeniem na terenie Polski stanu zagrożenia epidemicznego w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 (§ 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego) termin ten uległ zawieszeniu. Następnie, w związku z uchyleniem w całości art. 15 zzr ustawy COVID-19, pozostałe dni terminu należało liczyć od dnia 24 maja 2020 r. Z akt sprawy wynika, że odwołanie zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu 26 marca 2020 r., a więc zostało złożone w terminie.
W konsekwencji powyższego, uznać należało, że Sąd I instancji prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego dotyczące ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, omawiając je w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku i dokonując prawidłowej ich wykładni.
Z uwagi na powyższe skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.