II GSK 225/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną Rady Miejskiej, potwierdzając, że ograniczenie prawa do stypendiów sportowych tylko dla zrzeszonych w klubach z siedzibą w danej gminie narusza zasadę równości.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Rady Miejskiej w Mielcu od wyroku WSA, który stwierdził nieważność części uchwały przyznającej stypendia sportowe. WSA uznał, że wymóg zrzeszenia w klubie sportowym z siedzibą na terenie miasta narusza zasadę równości wobec prawa. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, podzielił stanowisko WSA, oddalając skargę i potwierdzając, że ograniczenie kręgu uprawnionych do stypendiów tylko do członków klubów z siedzibą w danej gminie jest niezgodne z prawem.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Rady Miejskiej w Mielcu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który stwierdził nieważność części uchwały dotyczącej zasad przyznawania stypendiów sportowych. WSA uznał, że ograniczenie prawa do stypendiów dla osób zrzeszonych w klubach sportowych mających siedzibę na terenie miasta Mielca narusza zasadę równości wobec prawa. Rada Miejska wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego, w tym błędną wykładnię przepisów ustawy o sporcie i ustawy o samorządzie gminnym. Zarzuty dotyczyły m.in. uznania przyznania stypendium za decyzję administracyjną oraz dopuszczalności ograniczenia kręgu uprawnionych do stypendium ze względu na miejsce siedziby klubu sportowego. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że przyznawanie stypendiów sportowych powinno odbywać się w formie decyzji administracyjnej, a ograniczenie prawa do stypendium tylko dla członków klubów z siedzibą w danej gminie narusza konstytucyjną zasadę równości i nie znajduje oparcia w przepisach ustawowych. NSA wskazał, że przepisy ustawy o sporcie nie dają podstaw do wprowadzania takiego kryterium, a stypendia powinny być dostępne dla każdego mieszkańca gminy spełniającego warunki, niezależnie od miejsca działania klubu sportowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, takie ograniczenie narusza zasadę równości wobec prawa i przepisy ustawy o sporcie, ponieważ ustawa nie daje podstaw do wprowadzania takiego kryterium.
Uzasadnienie
NSA uznał, że przepisy ustawy o sporcie nie pozwalają na zawężenie kręgu beneficjentów stypendiów sportowych do osób zrzeszonych w klubach mających siedzibę na terenie gminy. Ograniczenie to narusza zasadę równości wobec prawa, gdyż wszyscy mieszkańcy gminy spełniający kryteria powinni mieć równy dostęp do stypendiów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
u.o.s. art. 31 § 1 i 3
Ustawa o sporcie
Jednostki samorządu terytorialnego mogą ustanawiać i finansować stypendia sportowe, a organ stanowiący określa szczegółowe zasady i tryb ich przyznawania, biorąc pod uwagę znaczenie sportu dla gminy i osiągnięty wynik sportowy. Zakres podmiotowy stypendium nie może być ograniczany do osób zrzeszonych w klubach z siedzibą na terenie gminy.
Pomocnicze
u.o.s. art. 27 § 1 i 2
Ustawa o sporcie
u.s.g. art. 2 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 6 § ust. 1 i 2
Ustawa o samorządzie gminnym
Zadaniem własnym gminy jest zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej, w tym spraw z zakresu kultury fizycznej.
u.s.g. art. 7 § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Zadaniem własnym gminy jest zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej.
u.s.g. art. 165 § 1 i 2
Ustawa o samorządzie gminnym
Dotyczy samodzielności jednostek samorządu terytorialnego.
Konstytucja RP art. 165 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 68 § 5
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Władze publiczne popierają rozwój kultury fizycznej, zwłaszcza wśród dzieci i młodzieży.
Konstytucja RP art. 16 § 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ustanawia zasadę samorządu terytorialnego.
p.p.s.a. art. 174 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd jest związany podstawami skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ograniczenie prawa do stypendiów sportowych tylko dla zrzeszonych w klubach z siedzibą w danej gminie narusza zasadę równości wobec prawa. Przyznanie stypendium sportowego przez jednostkę samorządu terytorialnego powinno następować w formie decyzji administracyjnej.
Odrzucone argumenty
Przepisy ustawy o sporcie i samorządzie gminnym pozwalają na ograniczenie kręgu osób uprawnionych do stypendium sportowego do tych zrzeszonych w klubach sportowych mających siedzibę na terenie miasta. Przyznanie stypendium sportowego przez jednostkę samorządu terytorialnego nie następuje w formie decyzji administracyjnej.
Godne uwagi sformułowania
ograniczenie kręgu osób uprawnionych do stypendium sportowego poprzez wprowadzenie wymogu zrzeszenia w klubie sportowym mającym siedzibę na terenie miasta narusza konstytucyjną zasadę równości wobec prawa przyznanie stypendium sportowego przez jednostkę samorządu terytorialnego następuje w formie decyzji administracyjnej w orzecznictwie NSA podkreśla się, że właśnie dlatego rozstrzygnięcie o przyznaniu lub o odmowie przyznania konkretnej osobie stypendium finansowanego ze środków publicznych na podstawie przepisów prawa miejscowego, powinno przybierać postać aktu administracyjnego mającego cechy decyzji administracyjnej
Skład orzekający
Andrzej Skoczylas
przewodniczący sprawozdawca
Wojciech Kręcisz
sędzia
Grzegorz Wałejko
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności ograniczeń w przyznawaniu stypendiów sportowych przez jednostki samorządu terytorialnego oraz kwestia formy rozstrzygnięcia o przyznaniu stypendium."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przyznawania stypendiów sportowych przez gminy i interpretacji przepisów ustawy o sporcie oraz ustawy o samorządzie gminnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii równości w dostępie do świadczeń publicznych, jaką są stypendia sportowe, oraz interpretacji przepisów prawa miejscowego w kontekście konstytucyjnych zasad.
“Czy gmina może dyskryminować sportowców? NSA wyjaśnia zasady przyznawania stypendiów.”
Sektor
sport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 225/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2022-03-31 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-02-17 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Skoczylas /przewodniczący sprawozdawca/ Grzegorz Wałejko Wojciech Kręcisz Symbol z opisem 6359 Inne o symbolu podstawowym 635 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Samorząd terytorialny Sygn. powiązane II SA/Rz 1348/21 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2021-12-09 Skarżony organ Rada Miasta Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2017 poz 1463 art. 31 ust. 1 i 3 w zw. z art. 27 ust. 1 i 2; Ustawa z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie - tekst jedn. Dz.U. 2017 poz 1875 art. 1 ust. 1, art. 6, art. 7 ust. 1; Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jedn. Dz.U. 1997 nr 78 poz 483 art. 16 ust. 1 i ust. 2, art. 68 ust. 5, art. 165 ust. 1 i ust. 2; Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas (spr.) Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia del. WSA Grzegorz Wałejko po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Rady Miejskiej w Mielcu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 9 grudnia 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 1348/21 w sprawie ze skargi Prokuratora Rejonowego w Mielcu na uchwałę Rady Miejskiej w Mielcu z dnia 25 stycznia 2018 r. nr XLII/432/2018 w przedmiocie określenia zasad i trybu przyznawania i pozbawiania stypendiów sportowych oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 9 grudnia 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 1348/21, po rozpoznaniu skargi Prokuratora Rejonowego w Mielcu na uchwałę Rady Miejskiej w Mielcu z dnia 25 stycznia 2018 r. w przedmiocie określenia zasad i trybu przyznawania i pozbawiania stypendiów sportowych, stwierdził nieważność § 2 pkt 1 Regulaminu w części obejmującej sformułowanie: "zrzeszonym w klubie sportowym mającym siedzibę na terenie miasta Mielca" i § 2 pkt 2 Regulaminu w części obejmującej sformułowanie: "zrzeszonemu w klubie sportowym mającym siedzibę na terenie miasta Mielca", a także § 6 ust. 2 Regulaminu stanowiącego załącznik do zaskarżonej uchwały. Rada Miejska w Mielcu złożyła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając orzeczenie w całości oraz wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi. Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj.: 1. art. 31 ust. 1 i 3 w zw. z art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. z 2017 r. poz. 1463 ze zm.; powoływanej dalej jako: u.o.s.) oraz w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1875 ze zm.; powoływanej dalej: jako u.s.g.) i art. 165 ust. 2 Konstytucji RP poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż ograniczenie kręgu osób uprawnionych do stypendium sportowego poprzez wprowadzenie wymogu zrzeszenia w klubie sportowym mającym siedzibę na terenie miasta narusza konstytucyjną zasadę równości wobec prawa i stanowi naruszenie art. 31 ust. 1 i 3 ustawy o sporcie, podczas gdy przepis ten nie jest skierowany do osób fizycznych i nie kreuje po ich stronie żadnego uprawnienia, ustanowienie stypendium sportowego nie jest obowiązkiem a uprawnieniem jednostki samorządu terytorialnego, a ogólny i szeroki zakres delegacji ustawowej przy uwzględnieniu konstytucyjnej zasady samodzielności gminy oraz wykonywania przez gminę zadań własnych we własnym imieniu i na własną, w tym finansową, odpowiedzialność pozwala na przyjęcie, że w ramach upoważnienia do określenia zasad przyznawania stypendium sportowego mieści się uprawnienie do wskazania jakie przesłanki musi spełniać osoba fizyczna aby otrzymać stypendium sportowe, w tym do zawężenia kręgu podmiotów uprawnionych do otrzymania stypendium sportowego do osób fizycznych osiągających określony wynik sportowy zrzeszonych w klubach sportowych mających siedzibę na terenie miasta; 2. naruszenie art. 31 ust. 1 i 3 ustawy o sporcie poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przyznanie stypendium sportowego przez jednostkę samorządu terytorialnego następuje w formie decyzji administracyjnej, podczas gdy wniosek taki jest sprzeczny z wykładnią systemową przepisów ustawy o sporcie, a dodatkowo w przypadku stypendiów sportowych finansowanych przez jednostki samorządu terytorialnego kompetencję do określenia trybu przyznawania stypendiów sportowych ustawodawca przekazał organom stanowiącym tych jednostek; 3. naruszenie art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o sporcie w zw. z § 6 ust. 1 i 2 załącznika do uchwały Rady Miejskiej w Mielcu nr XLII/432/2018 z dnia 25 stycznia 2018 r. w sprawie określenia zasad, szczegółowego trybu przyznawania i pozbawiania stypendiów sportowych dla zawodników osiągających wysokie wyniki we współzawodnictwie sportowym (Dz. Urz. Woj. z 2018 r., poz. 638) poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przyznanie stypendium sportowego następuje w formie decyzji administracyjnej, podczas gdy ustawa o sporcie nie zawiera uregulowań co do formy przyznania stypendium sportowego przez jednostkę samorządu terytorialnego, a regulacja zawarta w akcie prawa miejscowego nie może być samoistną podstawą wydania decyzji administracyjnej zwłaszcza w sytuacji, gdy pozostaje w sprzeczności z wyrażoną wolą organu. Szczegółową argumentację na poparcie zarzutów postawionych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zarzuty skargi kasacyjnej nie są uzasadnione i dlatego skarga nie może być uwzględniona. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dodać należy, że w przypadku oparcia skargi kasacyjnej na naruszeniu prawa procesowego (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) wnoszący skargę kasacyjną musi mieć na uwadze, że dla ewentualnego uwzględnienia skargi kasacyjnej niezbędne jest wykazanie wpływu naruszenia na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Wychodząc z tego założenia, należy na wstępie zaznaczyć, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez sąd I instancji wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw. Natomiast istota sporu prawnego rozpatrywanej sprawy, a także sposób sformułowania zarzutów oraz ich wzajemne powiązanie powodują konieczność łącznego ich rozpatrzenia. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów nr 2 i 3 petitum skargi kasacyjnej wskazujących na naruszenie art. 31 ust. 1 i 3 ustawy o sporcie (także w zw. z w zw. z § 6 ust. 1 i 2 załącznika do uchwały Rady Miejskiej w Mielcu nr XLII/432/2018) poprzez jego błędną wykładnię polegają na przyjęciu, że przyznanie stypendium sportowego przez jednostkę samorządu terytorialnego następuje w formie decyzji administracyjnej należy podkreślić, iż wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie, Sąd I instancji słusznie przyjął, że w omawianym zakresie za prawnie relewantną okoliczności należy uznać fakt, iż sprawa w przedmiocie przyznania (lub odmowy przyznania) stypendium sportowego dla osób fizycznych za osiągnięte wyniki sportowe na podstawie przepisu aktu prawa miejscowego, wydanego na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie, stanowi indywidualną sprawę administracyjną, której rozstrzygnięcie winno nastąpić w drodze decyzji administracyjnej, gdyż dotyczy ściśle określonej osoby oraz wiążących się z tą osobą okoliczności faktycznych. W orzecznictwie NSA podkreśla się, że właśnie dlatego rozstrzygnięcie o przyznaniu lub o odmowie przyznania konkretnej osobie stypendium finansowanego ze środków publicznych na podstawie przepisów prawa miejscowego, powinno przybierać postać aktu administracyjnego mającego cechy decyzji administracyjnej ze wszystkimi konsekwencjami tego poglądu (por. wyrok NSA z 13 maja 2021 r., II GSK 983/18; wyrok NSA z 5 listopada 2019 r., II GSK 3015/17 oraz wyrok NSA z 7 lutego 2019 r., II GSK 5072/16, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro zatem postępowanie w sprawie przyznania stypendium prowadzone jest przed organem administracji publicznej, w należącej do właściwości tego organu sprawie indywidualnej, to powinna być ona rozstrzygana w drodze decyzji administracyjnej (zob. wyrok NSA z 7 lutego 2019 r., II GSK 5072/16, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że Sąd w niniejszym składzie nie podziela, odmiennego w tym zakresie poglądu zaprezentowanego np. w wyroku NSA z dnia 19 marca 2019 r., (I OSK 1222/17, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc się natomiast do zarzutu określonego w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej (naruszenie prawa materialnego tj. art. 31 ust. 1 i 3 w zw. z art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o sporcie oraz w zw. z art. 2 ust. 1 u.s.g. i art. 165 ust. 2 Konstytucji RP) poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż ograniczenie kręgu osób uprawnionych do stypendium sportowego poprzez wprowadzenie wymogu zrzeszenia w klubie sportowym mającym siedzibę na terenie miasta narusza konstytucyjną zasadę równości wobec prawa i stanowi naruszenie art. 31 ust. 1 i 3 ustawy o sporcie, stwierdzić należy, że zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Należy zauważyć, iż w orzecznictwie NSA utrwalony jest pogląd, że z treści art. 31 u.o.s. oraz z u.s.g. nie da się wyprowadzić wniosków sformułowanych w skardze kasacyjnej, które dałyby się sprowadzić do twierdzenia, że rada gminy przyznając możliwość uzyskiwania stypendiów sportowych może ograniczać krąg adresatów tych stypendiów ze względu na miejsce działania klubu, a więc tylko do tych działających w ramach właściwości rady. Ograniczenie takiej możliwości tylko do sportowców działających w klubach położonych na terenie miasta Mielca narusza prawo, gdyż przepisy ustaw nie dają podstaw do wprowadzania takiego kryterium jako podstawy przyznania stypendium sportowego w ramach określenia szczegółowych zasad i trybu przyznawania stypendiów. Z treści przepisów powszechnie obowiązujących wynika, że rada gminy może określać te zasady i tryb, jednak uwzględniając regułę, że przynależność do klubu mającego siedzibę na obszarze działania rady nie może stanowić podstawy przyznania świadczenia, skoro ten typ pomocy ma być dostępny dla każdego mieszkańca gminy, który spełnia warunki do ubiegania się o stypendium (zob. wyrok NSA z 5 listopada 2019 r., II GSK 3015/17; wyrok NSA z 13 grudnia 2018 r., II GSK 4424/16; wyrok NSA z 28 września 2018 r., II GSK 931/18, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym miejscu NSA podziela i uznaje za własny wyrażony w wyroku NSA z 13 grudnia 2018 r., II GSK 4424/16 pogląd podkreślający w tym kontekście, iż w myśl stanowiska wyrażanego w doktrynie powierzenie organom samorządu terytorialnego możliwości stanowienia prawa o charakterze powszechnie obowiązującym powinno sprzyjać kształtowaniu znacznej samodzielności samorządu w zakresie kreowania sytuacji prawnej podmiotów znajdujących się na obszarze działania organów wydających akty prawa miejscowego, co do zasady ograniczonej jedynie regulacjami konstytucyjnymi (por. Przemysław Mijal, Zasada pomocniczości jako wyznacznik roli prawotwórczej samorządu terytorialnego, Przegląd Prawa Konstytucyjnego Nr 2, 2014 r.). Oznacza to, że wykładnia przepisów, które dają uprawnienie organom samorządu do statuowania aktów prawa miejscowego, musi odbywać się z uwzględnieniem przepisów Konstytucji, w szczególności jej art. 16 ust. 1 i ust. 2, który ustanawia zasadę samorządu terytorialnego oraz jej art. 165 ust. 1 i ust. 2, dotyczącego samodzielności jednostek samorządu terytorialnego. Dla wykładni tych przepisów istotne są przepisy ustawy o samorządzie gminnym - zgodnie z art. 6 o samorządzie gminnym do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o zasięgu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów, a przy braku innych uregulowań ustawowych do gminy należy także rozstrzyganie w sprawach dotyczących tej społeczności. Z kolei z art. 7 ust. 1 ustawy, wynika, że zadaniem własnym gminy jest zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej, którą tworzą mieszkańcy gminy. Dotyczy to też spraw z zakresu kultury fizycznej (art. 7 ust. 1 pkt 10 ustawy). Przypomnieć w tym miejscu należy, że finansowanie stypendiów, nagród czy wyróżnień odbywa się ze środków własnych jednostki samorządu terytorialnego. Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o sporcie, tworzenie warunków, w tym organizacyjnych, sprzyjających rozwojowi sportu stanowi zadanie własne jednostek samorządu terytorialnego. Natomiast w myśl art. 31 ust. 1 ustawy o sporcie, jednostki samorządu terytorialnego mogą ustanawiać i finansować okresowe stypendia sportowe oraz nagrody i wyróżnienia dla osób fizycznych za osiągnięte wyniki sportowe. Podkreślić należy, że celem ustawy z dnia 5 czerwca 2010 r. o sporcie było stworzenie nowego aktu normatywnego wspierającego kulturę fizyczną w całości opartego na odmiennych założeniach konstytucyjno - aksjologicznych ograniczających reglamentację prawną sportu do niezbędnego minimum (por. uzasadnienie projektu ustawy druk sejmowy nr 23130). Dlatego ustawa wprowadziła jedynie niezbędne regulacje prawne dla prawidłowego rozwoju sportu. Jednocześnie uwzględniła zapis Konstytucji w jej art. 68 ust. 5 w myśl, którego "Władze publiczne popierają rozwój kultury fizycznej, zwłaszcza wśród dzieci i młodzieży." Przepis ten jest zawarty w części Konstytucji zatytułowanej "Wolności i prawa ekonomiczne, socjalne i kulturalne". Powołany przepis stanowi jedyną regulację o randze konstytucyjnej związaną z kulturą fizyczną, a zatem - pośrednio - ze sportem. Wynika z tego (jak i z treści samego przepisu), że kultura fizyczna, w tym sport, nie jest domeną państwa, lecz przede wszystkim - wolności obywatelskiej. Kultura fizyczna, w tym sport, niewątpliwie należą do sfery obywatelskich praw kulturalnych. Te zaś, z uwagi na swój szczególny i specyficzny charakter, nie mogą być obciążone nadmierną reglamentacją prawną oraz interwencją organów władzy publicznej (rządowych oraz samorządu terytorialnego). Aktywność kulturalna, w tym sportowa, jest związana immanentnie z osobistym prawem każdego człowieka do aktywności sportowej. Jednocześnie jednak powołana norma konstytucyjna zawiera zaadresowany do władz publicznych nakaz wspierania kultury fizycznej, ze szczególnym uwzględnieniem kultury fizycznej dzieci i młodzieży. Obowiązek ten wynika z faktu, że sport jest również dobrem publicznym, które państwo powinno wspierać ze względu na jego znaczenie społeczne (zdrowie, promocja kraju, spójność społeczna) i edukacyjne (wychowanie młodzieży przez sport). Należy jednak wyraźnie odróżnić ową powinność wspierania od ingerowania w kulturę fizyczną. Pierwszy rodzaj aktywności ma charakter jednoznacznie pomocniczy w stosunku do aktywności w zakresie kultury fizycznej. Organy władzy publicznej mają wspierać sport już istniejący, a opierający się na realizacji przez obywateli swojej wolności w uprawianiu sportu. Na tej podstawie należy sformułować zasadę pomocniczości w wolnej kulturze fizycznej społeczeństwa. Pomocniczość ta powinna przy tym być przestrzegana na poziomie stanowienia i stosowania prawa. Przepis art. 68 ust. 5 Konstytucji pozwala zatem sformułować dwie główne zasady w zakresie reglamentacji prawnej kultury fizycznej, w tym sportu: podstawową zasadę wolności uprawiania i organizowania kultury fizycznej oraz uzupełniającą ją zasadę pomocniczości we wskazanym zakresie. Realizację tych zamierzeń stanowi regulacja zawarta w art. 31 ust. 3 ustawy, zgodnie z którą organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego określa w drodze uchwały, szczegółowe zasady, tryb przyznawania i pozbawiania oraz rodzaje i wysokość stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień, o których mowa w ust. 1 i 2, biorąc pod uwagę znaczenie danego sportu dla tej jednostki samorządu terytorialnego oraz osiągnięty wynik sportowy. Jakkolwiek rację ma autor skargi kasacyjnej, że przepis ten stanowiąc generalne upoważnienie dla jednostki samorządu terytorialnego do wydania aktu prawa miejscowego, określa ogólny zakres regulacji i nie przesądza o treści norm, które mają zostać ustanowione – to jednak niewątpliwie uchwalone normy mają realizować cele ustawy o sporcie, z poszanowaniem wynikających z Konstytucji zasad uprawiania sportu, o których była mowa we wcześniejszych rozważaniach, poprzez wypełnienie delegacji ustawowej. Dekodując ustawowe kryterium przyznawania stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień z art. 31 ust. 3 ustawy - uznać należy, że nie został ograniczony podmiotowo krąg beneficjentów, a zatem może nim być każda osoba fizyczna. Oznacza to, że zakres podmiotowy stypendium sportowego (i pozostałych świadczeń) został ustawowo uregulowany i nie jest dopuszczalne jego modyfikowanie przez organ stanowiący gminy w drodze uchwały podjętej na podstawie art. 31 ust. 3 u.s. Zakres ten, wbrew stanowisku skarżącej kasacyjnie, obejmuje zważywszy na art. 1 ust. 1 u.s.g. każdego mieszkańca danej gminy, osiągającego wyniki sportowe, niezależnie od tego, czy jest zrzeszony w klubie sportowym, działającym na terenie tej gminy czy poza nią, czy też trenuje indywidualnie. Wszyscy mieszkańcy gminy tworzą bowiem z mocy prawa wspólnotę samorządową. Ustawodawca nie zawęził zatem zakresu podmiotowego do grupy mieszkańców będących członkami klubu sportowego działającego na terenie gminy przez okres wyznaczony uchwałą, czy też mieszkańców gminy będących członkami klubu sportowego poza jej terenem. W tym aspekcie istotnym jest wyłącznie przynależność do danej wspólnoty terytorialnej, wyznaczana kryterium zamieszkiwania na jej obszarze. A zatem potencjalnymi beneficjentami stypendium sportowego są wszyscy mieszkańcy danej gminy, o ile osiągają wyniki sportowe w sporcie mającym znaczenie dla danej gminy. Gdyby zaś intencją ustawodawcy było ograniczenie zakresu podmiotowego analizowanej regulacji prawnej do określonej kategorii osób fizycznych, to z pewnością wprowadziłby takie ograniczenie. Tymczasem ustawodawca zmierza do promowania i wspierania finansowo osób fizycznych uprawiających sport mający znaczenie dla danej jednostki, wyłącznie w oparciu o kryterium osiąganych wyników sportowych. Na modyfikację tak określonego zakresu podmiotowego stypendium nie pozwala – wbrew argumentacji skarżącej kasacyjnie – zawarte w art. 31 ust. 1 u.s. upoważnienie do wydania aktu prawa miejscowego. Przepis ten – z uwagi na wykonawczy charakter aktów prawa miejscowego - podlega ścisłej wykładni językowej i nie może prowadzić do objęcia zakresem upoważnienia materii w nim niewymienionych w drodze wykładni celowościowej (por. wyrok TK z dnia 25 maja 1998 r., sygn. U 19/97, OTK ZU nr 4/1998 r., poz. 48, s. 262). Uwzględnienia wymaga na tle tych rozważań, że akty prawa miejscowego, będące w rozumieniu art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji aktami wykonawczymi do ustawy, na podstawie której zostały wydane, nie mogą wykraczać poza zakres zawartego w ustawie upoważnienia. Organ wykonujący kompetencję prawodawczą zawartą w upoważnieniu ustawowym jest zatem obowiązany działać ściśle w granicach tego upoważnienia. Nie jest upoważniony ani do regulowania tego, co zostało już uregulowane ustawowo, ani też do wychodzenia poza zakres upoważnienia ustawowego. Przyznana organom jednostek samorządu terytorialnego samodzielność prawotwórcza nie oznacza autonomii. Swoboda prawotwórcza tych organów jest bowiem ograniczona przez wykonawczy charakter aktu prawa miejscowego, cele i sens upoważnienia ustawowego. Sformułowana delegacja ustawowa nie obejmuje zatem upoważnienia rady gminy do samodzielnego określenia kręgu podmiotów uprawnionych do ubiegania się o stypendium sportowe. Regulacja prawna postanowień objętych kontrolą aktów prawa miejscowego, poza niedozwoloną modyfikacją ustawowego zakresu podmiotowego określonego w art. 31 ust. 1 w zw. z ust. 3 tego przepisu ustawy o sporcie, narusza zasadę równości w prawie, który to termin nakazuje tworzenie treści prawa w sposób eliminujący bezpodstawną dyskryminację lub uprzywilejowanie. Przepis przewidujący, że stypendium może otrzymać jedynie osoba fizyczna będąca członkiem klubu sportowego, pozbawia prawa do stypendiów sportowych osoby niezrzeszone w żadnym klubie sportowym (a będące członkami wspólnoty samorządowej), nawet jeśli uprawiają tę samą dyscyplinę sportu i osiągnęły takie same wyniki sportowe jak osoby zrzeszone w klubie. W orzecznictwie, na które słusznie wskazał Sąd I instancji, podkreśla się, że samo członkostwo w stowarzyszeniu lub klubie sportowym lub trenowanie zawodników klubu sportowego mającego siedzibę na terenie gminy nie może stanowić podstawy do uzyskania (przez członka klubu lub trenera) świadczenia z budżetu gminy, na której terenie klub ten ma swą siedzibę (por. m.in. wyrok NSA z 13 grudnia 2018 r., II GSK 4424/16; wyrok NSA z dnia 15 stycznia 2008 r., sygn. akt II GSK 327/07; wyrok NSA z 28 września 2018 r., II GSK 931/18, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej są chybione i na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI