Orzeczenie · 2025-09-03

II GSK 2249/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-09-03
NSAtransportoweŚredniansa
transport drogowytachografczas pracy kierowcówodpoczynek kierowcówkara pieniężnakontrolarozporządzenie UEustawa o transporcie drogowymskarga kasacyjnaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. Sp. j. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który utrzymał w mocy decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego o nałożeniu kary pieniężnej. Kara została nałożona za szereg naruszeń przepisów o transporcie drogowym, w tym dotyczących tachografów (niewłaściwa obsługa, nierejestrowanie danych) oraz czasu pracy i odpoczynku kierowców. Skarżąca zarzucała m.in. naruszenie przepisów postępowania przez Sąd pierwszej instancji oraz błędną wykładnię i zastosowanie przepisów prawa materialnego, w tym rozporządzeń unijnych dotyczących tachografów i czasu pracy kierowców, a także przepisów ustawy o transporcie drogowym dotyczących przesłanek zwalniających z odpowiedzialności. NSA uznał zarzuty procesowe za niezasadne, w tym zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. dotyczący lakonicznego uzasadnienia. Sąd podkreślił, że uzasadnienie WSA było wystarczające do przeprowadzenia kontroli instancyjnej. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego (art. 6-11, 77, 107 k.p.a.) również zostały uznane za nieuzasadnione, gdyż postępowanie organów zostało przeprowadzone zgodnie ze standardami. W odniesieniu do prawa materialnego, NSA oddalił zarzuty dotyczące niewłaściwej obsługi tachografu, uznając, że kwalifikacja prawna naruszeń była prawidłowa. Sąd wyjaśnił, że okazanie dokumentów po sporządzeniu protokołu kontroli nie jest skuteczne. Podkreślono, że obowiązek rejestrowania czasu pracy kierowców ma charakter formalny, a przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za dobór i kontrolę pracowników. NSA uznał, że skarżąca nie wykazała wystąpienia okoliczności zwalniających z odpowiedzialności na podstawie art. 92b i 92c u.t.d., takich jak siła wyższa czy wyłączna wina osoby trzeciej, a jedynie powołanie się na prawidłową organizację pracy i szkolenia jest niewystarczające. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną jako bezzasadną i zasądził koszty postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej odpowiedzialności przewoźników za naruszenia przepisów o tachografach i czasie pracy kierowców, a także interpretacji momentu zakończenia kontroli.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących transportu drogowego i stosowania tachografów.

Zagadnienia prawne (4)

Czy niewłaściwa obsługa lub odłączenie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem danych, stanowi naruszenie przepisów o transporcie drogowym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, niewłaściwa obsługa lub odłączenie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi, jest naruszeniem podlegającym karze pieniężnej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kwalifikacja prawna naruszenia była prawidłowa, a przedsiębiorca nie wykazał okoliczności zwalniających z odpowiedzialności.

Czy okazanie dokumentów (wykresówek, danych z kart kierowcy) po sporządzeniu protokołu kontroli może być uwzględnione przez organ?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, dokumenty związane z przestrzeganiem warunków i obowiązków przewozu drogowego mogą być złożone przez kontrolowanego przedsiębiorcę wyłącznie do momentu zakończenia kontroli, którym jest sporządzenie protokołu kontroli.

Uzasadnienie

Postępowanie kontrolne kończy się sporządzeniem protokołu, a późniejsze przedstawienie dokumentów nie jest skuteczne. Orzecznictwo NSA konsekwentnie przyjmuje, że momentem kończącym kontrolę jest sporządzenie protokołu.

Czy przedsiębiorca może uwolnić się od odpowiedzialności za naruszenia przepisów o transporcie drogowym, powołując się na brak wpływu na działania kierowców lub prawidłową organizację pracy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przedsiębiorca nie może uwolnić się od odpowiedzialności, powołując się jedynie na prawidłową organizację pracy, szkolenia czy system wynagrodzeń, jeśli nie wykaże nadzwyczajnych okoliczności uniemożliwiających naruszenie prawa. Obowiązkiem przedsiębiorcy jest właściwy dobór, przeszkolenie i kontrolowanie pracowników.

Uzasadnienie

Ryzyko osobowe (zachowanie kierowcy) nie zwalnia przedsiębiorcy z odpowiedzialności. Przedsiębiorca musi wykazać, że podjął wszelkie możliwe środki zapobiegawcze, a naruszenia wynikły z nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych zdarzeń.

Czy uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające do przeprowadzenia kontroli instancyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, uzasadnienie wyroku WSA zawierało wszystkie niezbędne elementy i pozwoliło na merytoryczne odniesienie się do zarzutów skargi kasacyjnej.

Uzasadnienie

NSA uznał, że uzasadnienie WSA było wystarczające, zawierało opis stanu sprawy, stanowisko co do zarzutów i podstawę prawną rozstrzygnięcia, co umożliwiło kontrolę instancyjną.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną A. Sp. j. w D.

Przepisy (18)

Główne

u.t.d. § zał. nr 3, lp. 6.1.2

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. § zał. nr 3, lp. 6.3.16

Ustawa o transporcie drogowym

rozporządzenie nr 165/14 art. 32 § ust. 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014

rozporządzenie nr 165/14 art. 33 § ust. 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014

rozporządzenie 561/2006 art. 10 § ust. 5

Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady

Pomocnicze

u.t.d. art. 92b § ust. 1 pkt 1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92c § ust. 1 pkt 1

Ustawa o transporcie drogowym

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7a § §1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1 i 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowość ustaleń faktycznych i prawnych organów administracji. • Niewykazanie przez skarżącą okoliczności zwalniających z odpowiedzialności. • Uzasadnienie wyroku WSA spełnia wymogi formalne. • Naruszenia przepisów postępowania administracyjnego nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy. • Niewłaściwa obsługa tachografu i nierejestrowanie danych stanowi naruszenie. • Okazanie dokumentów po zakończeniu kontroli nie jest skuteczne. • Przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za działania kierowców i musi wykazać nadzwyczajne okoliczności zwalniające z odpowiedzialności.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez WSA (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 6, 7, 7a §1, 8 § 1, 10 § 1, 11, 77 § 1, 107 § 1 i 3 k.p.a.). • Zarzut lakonicznego uzasadnienia wyroku WSA (art. 141 § 4 p.p.s.a.). • Zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 32 ust. 3, art. 34 ust. 1, art. 33 ust. 2 rozporządzenia nr 165/2014, art. 10 ust. 5 rozporządzenia 561/2006, art. 92b ust. 1, art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.). • Niewłaściwa kwalifikacja prawna naruszenia dotyczącego tachografu. • Błędna wykładnia przepisów dotyczących obowiązku okazywania dokumentów. • Niezastosowanie przepisów zwalniających z odpowiedzialności (art. 92b i 92c u.t.d.).

Godne uwagi sformułowania

Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i poddane konkretyzacji podstawy kasacyjne. • Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego lub gdy zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający kontrolę. • Obowiązek rejestrowania okresów aktywności kierowców ma charakter formalny. • Dokumenty związane z przestrzeganiem warunków i obowiązków przewozu drogowego mogą być złożone przez kontrolowanego przedsiębiorcę wyłącznie do momentu zakończenia kontroli w przedsiębiorstwie. • Momentem zakończenia kontroli jest sporządzenie przez kontrolujących protokołu kontroli. • Kwestie doboru pracowników (tzw. ryzyko osobowe) nie mieszczą się w zakresie regulacji zwalniających z odpowiedzialności, gdyż obowiązkiem przedsiębiorcy jest należyty dobór pracowników, odpowiednie ich przeszkolenie, a następnie właściwe kontrolowanie wykonywanej przez nich pracy.

Skład orzekający

Wojciech Kręcisz

przewodniczący

Dorota Dąbek

sprawozdawca

Karolina Kisielewicz-Sierakowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej odpowiedzialności przewoźników za naruszenia przepisów o tachografach i czasie pracy kierowców, a także interpretacji momentu zakończenia kontroli."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących transportu drogowego i stosowania tachografów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii związanych z bezpieczeństwem w transporcie drogowym i odpowiedzialnością przewoźników, ale jej argumentacja jest typowa dla tego rodzaju spraw.

Przewoźniku, uważaj na tachograf! NSA potwierdza: błędy kierowcy to Twoja odpowiedzialność.

Dane finansowe

WPS: 20 000 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst