II GSK 2236/21

II GSK 2236/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-04-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-10-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dorota Dąbek
Joanna Sieńczyło - Chlabicz /przewodniczący/
Wojciech Sawczuk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6172 Notariusze i aplikanci notarialni
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Dostęp do informacji publicznej
Zawody prawnicze
Uzasadnienie
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 33/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-06-08
Skarżony organ
Rada Notarialna
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 7, art. 8, art. 9, art. 63 par. 1, art. 107 par. 1 pkt 5 i par. 3, art. 138 par. 1 ust. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 1429
art. 16 ust. 1, art. 17 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 141 par. 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2017 poz 2291
art. 57 par. 1, art. 58, art. 69
Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia del. WSA Wojciech Sawczuk (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Beata Kołosowska-Hough po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Krajowej Rady Notarialnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 czerwca 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 33/21 w sprawie ze skargi T. P. na uchwałę Krajowej Rady Notarialnej z dnia 16 października 2020 r. nr X/50/2020 w przedmiocie odmowy udostępnienia wyjaśnień złożonych przez notariusza w postępowaniu wyjaśniającym 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Uzasadnienie
I.
Pismem z 6 lutego 2020 r. T. P. (skarżący, strona) wystąpił do Rady Izby Notarialnej w Lublinie (dalej jako RIN) z wnioskiem o przeprowadzenie czynności sprawdzających mających na celu udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy notariusz R. N. dochował należytej staranności i czy nie popełnił deliktu w trakcie wykonywania czynności notarialnych w dniu 26 września 2014 r. oraz w dniu 31 października 2014 r.
Skarżący skierował do RIN również wniosek z 8 czerwca 2020 r., w którym zwrócił się o nadesłanie odpowiedzi ww. notariusza udzielonej na jego wniosek o przeprowadzenie czynności sprawdzających w sprawie, zaznaczając, że z informacji uzyskanych drogą telefoniczną ustalił, że notariusz ustosunkował się już do jego wniosku, wobec czego chciałby zapoznać się z tym stanowiskiem.
II.
Uchwałą z 3 sierpnia 2020 r. nr X/38/2020, po rozpoznaniu wniosku skarżącego z 8 czerwca 2020 r., RIN - działając na podstawie art. 35 pkt 7 oraz art. 58 i a contario art. 69 ustawy z 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 2291 ze zm.) oraz art. 107 § 1 k.p.a. - odmówiła skarżącemu udostępnienia wyjaśnień złożonych przez notariusza R. N. w postępowaniu wyjaśniającym prowadzonym na podstawie art. 58 ustawy Prawo o notariacie.
W uzasadnieniu uchwały podniesiono, że wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego dotyczącego notariuszy mogą zgłosić do sądu dyscyplinarnego Minister Sprawiedliwości i właściwa Rada Izby Notarialnej po wstępnym wyjaśnieniu okoliczności koniecznych do ustalenia znamion czynu zarzucanego notariuszowi w dalszym etapie, tj. na etapie właściwego postępowania dyscyplinarnego. Natomiast etap wstępny postępowania realizowany jest jako faza predyscyplinarna w oparciu jedynie o przepis ustrojowy. Czynności podejmowane na tym etapie nie są czynnościami postępowania dyscyplinarnego i mają charakter nieformalny. W konsekwencji wyjaśnienia składane w tej fazie postępowania nie są wyjaśnieniami w rozumieniu przepisów z zakresu kodeksu postępowania karnego i nie znajduje do nich zastosowania przepis art. 69 ustawy Prawo o notariacie nakazujący odpowiednie stosowanie w postępowaniu wyjaśniającym przepisów ustawy z 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 30). Przedmiot tego postępowania nie obejmuje oświadczeń dowodowych w rozumieniu kpk, w tym w zakresie postępowania dyscyplinarnego. W konsekwencji także do ww. postępowania nie mają zastosowania przepisy kpk, w tym art. 156, dotyczący udostępnienia akt tego postępowania, wydawania odpisów czy dokonywania kopii.
Jednocześnie RIN wskazała, że w art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1429 ze zm. - dalej jako u.d.i.p.) ustawodawca określił krąg podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej. Zgodnie z tym przepisem podmiotami zobowiązanymi do udzielania informacji publicznych, w odniesieniu do samorządów zawodowych oraz gospodarczych, są organy tych samorządów.
Analizując złożony wniosek pod kątem udostępnienia wyjaśnień notariusza ewentualnie w ww. trybie, zdaniem RIN należy mieć na względzie, że podmiot zobowiązany do jej udzielenia może skorzystać z następujących rozwiązań. Jeżeli informacja jest informacją publiczną, uwzględniając wniosek, udziela żądanej informacji w formie czynności materialno-technicznej, co powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w określonym terminie bądź nie może być udostępniona w sposób lub formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji w terminie bądź zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jakim terminie (nie dłuższym jednak niż dwa miesiące), w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. Organ wydaje decyzję odmowną w sytuacji, gdy żądana informacja publiczna nie może być udzielona ze względu na ograniczenia przewidziane w art. 5. Organ może również odmówić udostępnienia informacji publicznej przetworzonej ze względu na niewskazanie, że jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego (art. 3 ust. 1 pkt 1 tej ustawy), po uprzednim wezwaniu do przedstawienia wskazanego interesu. Zarówno odmowa udzielenia informacji publicznej, jak i umorzenie postępowania toczonego w tym przedmiocie może nastąpić jedynie w drodze decyzji administracyjnej zaś w sytuacji gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu tej ustawy, bądź gdy organ nie posiada żądanej informacji publicznej, lub gdy informacja stanowiąc informację publiczną podlega udostępnieniu w innym trybie zgodnie z art. 1 ust. 2 u.d.i.p., organ nie wydaje decyzji odmownej, ale powiadamia wnioskodawcę na piśmie (w formie zawiadomienia, odpowiedzi) o tym fakcie.
W świetle przywołanych w uchwale regulacji prawnych RIN stwierdziła, że żądana informacja nie jest informacja publiczną i że brak jakiejkolwiek podstawy prawnej udostępnienia wyjaśnień notariusza, zarówno na podstawie kpk jak i u.d.i.p.
III.
Pismem z 2 września 2020 r. skarżący złożył odwołanie od ww. uchwały RIN, wskazując, że nie zgadza się z zaprezentowanym stanowiskiem, że do wyjaśnień złożonych przez notariusza R. N. nie ma zastosowania art. 69 ustawy Prawo o notariacie, a w konsekwencji art. 156 kpk. Skarżący wskazał, iż do wstępnego wyjaśnienia okoliczności koniecznych do ustalenia znamion przewinienia zawodowego, w tym do zgłoszenia wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego lub zaniechania zgłoszenia takiego wniosku, ale także wyjaśnień złożonych przez obwinionego, stosuje się odpowiednio przepisy kpk. Podkreślił także, że ewentualny brak legitymacji do odpowiedniego stosowania przepisów kpk do czynności realizowanych przed wszczęciem postępowania dyscyplinarnego, nie stwarza podstaw prawnych do odmowy udostępnienia skarżącemu jako stronie dokumentów. Ponadto zaznaczył, że zawnioskował o udostępnienie wyjaśnień notariusza, ponieważ są mu niezbędne do innych toczących się postępowań sądowych.
IV.
Uchwałą z 16 października 2020 r. nr X/50/2020, na podstawie art. 58 oraz art. 69 a contrario Prawa o notariacie oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Krajowa Rada Notarialna (dalej jako KRN) utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę RIN z 3 sierpnia 2020 r.
Organ stwierdził, że "postępowanie wyjaśniające", o którym mowa w art. 58 Prawa o notariacie, nie ma charakteru postępowania dyscyplinarnego, jest ono etapem wstępnym mającym na celu wstępne wyjaśnienie zasadności wszczęcia postępowania dyscyplinarnego. Z tego względu do postępowania wyjaśniającego nie ma zastosowania art. 69 tej ustawy, a składane wyjaśnienia nie są wyjaśnieniami w rozumieniu przepisów zawartych w rozdziale 20 działu V kpk.
Wstępne wyjaśnienia nie mają charakteru oświadczenia dowodowego, o którym mowa w kpk. Tym samym nie chodzi tu o wyjaśnienie, które może być traktowane jako dowód w rozumieniu norm postępowania dyscyplinarnego, czyli o wyjaśnienie obwinionego, lecz o zareagowanie na okoliczności konieczne do ustalenia znamion czynu zarzucanego. Wstępne wyjaśnienia nie mogą polegać na samooskarżeniu w celu umożliwienia organowi wszczynającemu postępowanie dyscyplinarne skonkretyzowanie zarzutów. Na etapie wyjaśniającym nie można jeszcze mówić o obwinionym, gdyż wstępne wyjaśnienie ma dopiero ustalić "okoliczności konieczne do ustalenia znamion czynu zarzucanego obwinionemu" po złożeniu wniosku wszczynającego postępowanie dyscyplinarne. W konsekwencji "obwinionemu" na tym etapie nie przysługują prawa strony, w tym prawo do obrony i do posiadania obrońcy.
Powyższe oznacza, że przed wszczęciem postępowania dyscyplinarnego RIN dokonuje czynności, które mają na celu niejako "zbadanie" podstaw dla złożenia wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego. Wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego stanowi odpowiednik występującego w postępowaniu karnym aktu oskarżenia. Do tego wniosku stosuje się odpowiednio przepisy art. 332 kpk. Odpowiednie stosowanie tych przepisów musi jednak uwzględniać to, że ani Minister Sprawiedliwości, ani Rada Izby Notarialnej przed skierowaniem wniosku nie prowadzą postępowania przygotowawczego, w takim zakresie, w jakim prowadzą je organy ścigania.
KRN podkreśliła, że w ramach wstępnego wyjaśnienia okoliczności koniecznych do ustalenia znamion czynu zarzuconego obwinionemu nie przesłuchuje się świadków, nie zasięga się opinii biegłych. Postępowanie wyjaśniające ogranicza się zazwyczaj do zapoznania się z informacjami zawartymi w protokole z wizytacji lub lustracji, lub w skardze na działalność lub zachowanie się notariusza. W tym wstępnym wyjaśnieniu okoliczności sprawy najczęściej przeprowadzanym dowodem jest odebranie wyjaśnień od obwinionego.
Organ zwrócił uwagę, że wstępne wyjaśnienie okoliczności koniecznych do ustalenia znamion czynu zarzuconego obwinionemu nie jest częścią postępowania dyscyplinarnego, ponieważ dopiero po zakończeniu tych czynności jest (lub też nie jest) składany wniosek o wszczęcie tego postępowania. Wyjaśnienia składane w oparciu o powołany przepis art. 58 Prawa o notariacie mają więc miejsce w fazie "predyscyplinarnej", poprzedzającej podjęcie decyzji o skierowaniu wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego. Jest więc to, jak wskazała RIN, etap mający charakter mniej sformalizowany. Składane przez notariusza na tym etapie wyjaśnienia nie są wyjaśnieniami w rozumieniu kpk. Z powyższych względów nie ma podstaw, by mógł mieć tu zastosowanie art. 69 ustawy Prawo o notariacie, a w konsekwencji także nie będzie znajdował zastosowania także art. 156 kpk regulujący możliwość udostępnia akt sprawy, czy też sporządzenia z nich odpisów lub kopii.
Organ zaznaczył, że skarżący, wbrew temu co twierdzi w odwołaniu od decyzji RIN, nie jest stroną "postępowania wyjaśniającego", nie jest także podmiotem uprawnionym ani do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, ani do bycia jego stroną, a tym bardziej nie pełni roli oskarżyciela w tym postępowaniu. Postępowanie dyscyplinarne nie jest wszczynane na wniosek osób fizycznych, a tylko na wniosek Ministra Sprawiedliwości lub Rady właściwej Izby Notarialnej. Tym bardziej w takim postępowaniu nie występuje określony w kpk oskarżyciel prywatny lub subsydiarny, czy też posiłkowy. W związku z tym brak jest legitymacji do odpowiedniego stosowania przepisów kpk do czynności realizowanych przed wszczęciem postępowania dyscyplinarnego i tym samym do udostępnienia dokumentów sporządzonych na etapie wstępnych czynności koniecznych do ustalenia znamion czynu zarzuconego notariuszowi.
V.
Wyrokiem z 8 czerwca 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 33/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną uchwałę oraz orzekł o kosztach postępowania. Postanowieniem z 9 lipca 2021 r. (o tej samej sygnaturze) WSA sprostował z urzędu oczywistą omyłkę pisarską zawartą w ww. wyroku w ten sposób, że w wersie 3 i 7 od dołu zamiast błędnie wpisanego rodzaju zaskarżonego rozstrzygnięcia "decyzję" wpisał prawidłowe "uchwałę".
Wyjaśniając motywy podjętego rozstrzygnięcia WSA wskazał, że przedmiotem wątpliwości w sprawie jest to, czy i w oparciu o jakie przepisy prawa powinno dojść do udostępnienia stronie wyjaśnień złożonych przez notariusza, związanych z prowadzonym postępowaniem wyjaśniającym w sprawie deliktu dyscyplinarnego.
Zgodnie z art. 69 Prawa o notariacie, w sprawach nieuregulowanych w Rozdziale 6 "Odpowiedzialność dyscyplinarna" tej ustawy stosuje się odpowiednio przepisy kpk.
Przepis art. 156 kpk określa natomiast reguły na jakich dochodzi do przeglądania akt sprawy, czynienia odpisów i kserokopii z akt sprawy sądowej w postępowaniu karnym oraz w toku postępowania przygotowawczego.
WSA zwrócił także uwagę na postanowienia ustawy o dostępie do informacji publicznej, albowiem na mocy art. 4 ust. 1 pkt 2 tej ustawy obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym organy samorządów zawodowych (por. art. 26 § 2 ustawy Prawo o notariacie).
W sytuacji zatem gdy do rady izby notarialnej wpływa wniosek o udostępnienie określonych dokumentów czy informacji powinnością jej jest rozważenie w jakim trybie (na podstawie jakich przepisów prawa) winna ten wniosek załatwić. Na podmiocie składającym taki wniosek nie ciąży bowiem obowiązek wskazania podstawy prawnej w oparciu o którą, w jego ocenie, powinno dojść do pomyślnego załatwienia tego wniosku.
Wspomnianą powinność organu samorządu zawodowego należy postrzegać za wyraz realizacji ogólnej zasady, jaka wypływa z działania tych organów na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.).
Wyrazem uczynienia zadość tej ogólnej zasadzie postępowania administracyjnego jest także prawidłowy wybór przepisów prawa, jakie powinny mieć zastosowanie w sprawie. Kwestia ta nabiera szczególnego znaczenia w sytuacji gdy ocena w tym zakresie dokonana przez organ jest jednocześnie wyborem pomiędzy dwoma reżimami prawnymi, które mogą w takim przypadku wchodzić w grę a nadto, co niewykluczone, prowadzić do odmiennego załatwienia wniosku.
W niniejszej zatem sprawie, na etapie wpływu do RIN wniosku skarżącego należało w pierwszej kolejności rozważyć, na podstawie jakich przepisów prawa winien on być rozpoznany, czy w oparciu o przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej czy też na podstawie art. 156 kpk w związku z art. 69 ustawy Prawo o notariacie. To bowiem do RIN należało już na tym etapie jednoznaczne rozstrzygnięcie, w oparciu o jaką podstawę prawną wniosek należy załatwić a następnie procedować dalej w oparciu o te przepisy prawa, które powinny mieć zastosowanie w sprawie. W sytuacji bowiem gdy mamy do czynienia z dwoma odrębnymi, możliwymi trybami postępowania w przedmiocie złożonego wniosku organ powinien dokonać wyboru jednego z nich a nadto tego, który pozwoliłby na załatwienie sprawy zgodnie z żądaniem wnioskującego. Tylko wówczas byłoby możliwe uznanie, że organ postępuje w myśl zasady wyrażonej w art. 8 § 1 k.p.a. o postępowaniu organu w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej.
Ocena zasadności wniosku dokonana przez RIN w uchwale z 3 sierpnia 2020 r. została oparta na art. 69 ustawy Prawo o notariacie w związku z art. 156 kpk, jak i ustawy o dostępie do informacji publicznej. KRN zaś utrzymała w mocy tę uchwałę w sytuacji gdy w ramach jednego rozstrzygnięcia nią objętego RIN rozpoznawała wniosek w oparciu o przepisy prawa, których zastosowanie warunkuje jednak prowadzenie dwóch odrębnych postępowań. Ponadto stwierdzony przez RIN brak możliwości udostępnienia wnioskowanej przez stronę informacji w oparciu o przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie został objęty oceną KRN przy podjęciu zaskarżonej uchwały. KRN nie wypowiedziała się bowiem w tym zakresie, czym naruszyła nie tylko art. 107 § 3 k.p.a. ale i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., gdyż brak podstaw do wnioskowania, że uczyniła to przedmiotem swojej oceny w ramach postępowania odwoławczego.
Załatwienie wniosku powinno nastąpić w ramach tylko jednego ze wskazanych trybów, tj. albo warunkowanego treścią art. 69 ustawy Prawo o notariacie w związku z art. 156 kpk albo na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przy czym, jeżeli w ocenie RIN i KRN w sprawie nie mógł mieć zastosowania przepis art. 69 Prawa o notariacie w zw. z art. 156 kpk to procedowanie z odwołaniem do tych przepisów prawa i przy świadomości RIN i KRN, że żądanie nie zostanie uwzględnione, mogło nastąpić tylko przy spełnieniu określonych warunków.
Realizując zasadę z art. 9 k.p.a., stronie powinny w takim przypadku zostać przedstawione uprzednio uwarunkowania prawne, jakie wynikają ze złożenia wniosku tej treści i możliwości jego ewentualnego rozpoznawania w ramach uregulowań kpk lub ustawy o dostępie do informacji publicznej. Tylko w sytuacji gdy strona zdecyduje wyraźnie i świadomie w ramach którego z tych reżimów prawnych ma być rozpoznany jej wniosek, organ może, podążając za stanowiskiem wnioskującego, podjąć odpowiednie rozstrzygnięcie w sprawie warunkowane wskazanymi przepisami prawa. Skarżący został pozbawiony wiedzy co do okoliczności prawnych mających wpływ na sposób załatwienia jego sprawy.
Odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje w określonych prawem sytuacjach (zob. art. 5 ust. 1-3 u.d.i.p.) i w takich przypadkach dochodzi do wydania decyzji (tutaj: uchwały) w tym przedmiocie (zob. art. 16 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 1 i art. 4 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p.). Zasadniczą kwestią jest przy tym uprzednie ustalenie, że przedmiotem wnioskowanego dostępu jest informacja będąca informacją publiczną. W przypadku bowiem gdyby okazało się, że tak nie jest odmowa udostępnienia następuje zwykłym pismem.
Zaskarżoną uchwałą utrzymującą w mocy uchwałę RIN z 3 sierpnia 2020 r. o odmowie udostępnienia żądanego przez stronę dokumentu z powołaniem się na to, że nie stanowi on informacji publicznej, KRN zaakceptowała tym samym, rozstrzygnięcie nieadekwatne do poczynionej przez RIN oceny w tym zakresie. W przypadku bowiem przyjęcia, że żądana informacja nie jest informacją publiczną nie jest wydawana decyzja o odmowie jej udostępnienia (odpowiednio - uchwała o odmowie udostępnienia informacji publicznej w przypadku organu kolegialnego) ale zwykłym pismem podmiot wnioskujący o udzielenie takiej informacji jest informowany o tym stanie rzeczy. Zaniechawszy ponownego wszechstronnego rozpatrzenia sprawy we wspomnianym zakresie w ramach procedury odwoławczej, KRN zaakceptowała stan w którym RIN rozstrzyga w oparciu o przepisy prawa niewskazane w podstawie prawnej wydawanej uchwały z 3 sierpnia 2020 r. a nadto w sposób nieadekwatny do oceny prawnej wyrażonej w treści uzasadnienia tej uchwały.
Formułując wytyczne WSA wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy KRN winien mieć na uwadze, że w ramach postępowania zainicjowanego wnioskiem strony z 8 czerwca 2020 r. wydana powinna zostać uchwała rozstrzygająca co do jego zasadności w ramach jednego postępowania i tylko jednego reżimu prawnego, tj. albo z odwołaniem do przepisów art. 69 Prawa o notariacie w związku z art. 156 kpk albo przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przy czym ostateczny wybór w tym zakresie należy pozostawić skarżącemu i powinien być przez niego dokonany po udzieleniu mu wyczerpujących informacji co do uwarunkowań prawnych, jakie wiążą się z rozpoznaniem wniosku w ramach każdego z konkurencyjnych trybów. Dopiero w sytuacji gdy strona stwierdzi, że podtrzymuje swoje stanowisko o rozpoznanie sprawy na podstawie art. 69 Prawa o notariacie w zw. z art. 156 kpk, powinien być on procedowany na podstawie tych przepisów prawa. W przeciwnym przypadku ww. wniosek skarżącego powinien być procedowany w oparciu o przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej.
VI.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła KRN zaskarżając go w całości i zarzucając:
I. na zasadzie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj.:
1. art. 58 w zw. z art. 69 ustawy Prawo o notariacie poprzez ich niezastosowanie i nieuznanie, iż stanowią one prawidłową podstawę do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, co powinno skutkować oddaleniem skargi Wnioskodawcy w całości;
2. art. 16 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 1 u.d.i.p. poprzez nieuwzględnienie, iż wobec stwierdzenia przez RIN w Lublinie, że załatwienie wniosku o udostępnienie dokumentów żądanych przez Wnioskodawcę, nie stanowiących informacji publicznej, nie wymagało wydania Uchwały RIN a jedynie formy zawiadomienia;
II. na zasadzie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez uchylenie Uchwały KRN będące konsekwencją błędnego przyjęcia przez Sąd pierwszej instancji, że KRN w sposób nieprawidłowy dokonała wyboru jedynego trybu, który w rozpoznawanej sprawie mógł mieć zastosowanie, podczas gdy jak wynika z rozstrzygnięcia Uchwały RIN, uchwała ta została wydana w oparciu o art. 58 a contrario art. 69 ustawy Prawo o notariacie, a więc w jednym reżimie prawnym po wszechstronnym rozważeniu całokształtu sprawy, które to rozstrzygnięcie KRN utrzymała w mocy Uchwałą KRN;
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a. poprzez przyjęcie, że postępowanie nie było prowadzone w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej, podczas, gdy zarówno organ I instancji prawidłowo dokonał oceny złożonego przez Wnioskodawcę wniosku i rozstrzygnął sprawę w jednym reżimie prawnym, tj. z zastosowaniem art. 58 a contrario art. 69 ustawy Prawo o notariacie i w konsekwencji Uchwała KRN utrzymująca Uchwałę RIN w mocy, także została wydana prawidłowo;
3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 138 § 1 ust. 1 k.p.a. poprzez błędne uznanie, iż brak wypowiedzenia się w Uchwale KRN, utrzymującej w mocy Uchwałę RIN, co do możliwości udostępnienia wnioskowanej informacji w trybie u.d.i.p. skutkuje koniecznością uchylenia Uchwały KRN, podczas, gdy Uchwała KRN utrzymała w mocy rozstrzygnięcie Uchwały RIN, zaś samo uzasadnienie Uchwały RIN nie kreuje uprawnień i obowiązków strony, ani ich nie zmienia;
4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 63 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie, że wniosek składany w trybie u.d.i.p. nie stanowi podania w rozumieniu art. 63 k.p.a. i na tym etapie nie stosuje się przepisów k.p.a., tym samym organ I instancji nie był zobligowany do prowadzenia wyjaśnień w jakim trybie Wnioskodawca żądał udostępnienia dokumentów, tym bardziej, że Wnioskodawca wcześniej zgłosił nieprawidłowości wobec czynności notariusza i w złożonym odwołaniu od Uchwały RIN zarzucił naruszenie przepisów ustawy Prawo o notariacie;
5. art. 141 § 4 zd. pierwsze w zw. z art. 141 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez brak należytego wskazania powodów uchylenia Uchwały KRN;
6. art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 153 i art. 7 p.p.s.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia i sporządzenie uzasadnienia niezawierającego dostatecznego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz zawierającego niejednoznaczne, nieprecyzyjne i nieprzystające do okoliczności sprawy wskazania KRN co do dalszego postępowania w sprawie, co skutkuje, iż wyrok WSA nie poddaje się kontroli kasacyjnej.
Skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie. Zawnioskował także o rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz o orzeczenie o kosztach postępowania.
VII.
Pismem z 12 marca 2025 r. T. P. wskazał na wydane wyroki sądów powszechnych w sprawach, w których unieważniono uchwały protokołowane przez notariusza R. N.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
VIII.
Skarga kasacyjna organu jest częściowo uzasadniona.
Na wstępie zauważyć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, tj. sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu prawa. W niniejszej sprawie nie zachodzi nieważność postępowania przeprowadzonego przez WSA.
IX.
Niezasadne są zarzuty nr II.5 i II.6 skargi kasacyjnej, stanowiące w istocie polemikę ze wskazanymi przez WSA powodami uchylenia zaskarżonej uchwały KRN jak i wskazaniami co do dalszego działania w sprawie. Oba zarzuty odwołują się do art. 141 § 4 p.p.s.a., zaś dodatkowo drugi z nich akcentuje naruszenie art. 153 p.p.s.a., podkreślając nienależyte zaprezentowanie oceny prawnej oraz sformułowanie niejednoznacznych i nieprecyzyjnych wytycznych co do dalszego postępowania KRN w sprawie (po uchyleniu uchwały). W przekonaniu organu zaskarżony wyrok nie zawiera dostatecznego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, a wskazania (wytyczne) są niejednoznaczne, nieprecyzyjne i nieprzystające do okoliczności sprawy. Skutkuje to, zdaniem organu tym, że wyrok WSA nie poddaje się kontroli kasacyjnej.
Odnosząc się do tak sformułowanego naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. należy przypomnieć, że przepis ten może być rozważany jako podstawa uchylenia zaskarżonego wyroku w zasadzie jedynie wówczas, gdy uzasadnienie orzeczenia Sądu pierwszej instancji nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (zob. uchwała składu 7 sędziów NSA z 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09) lub sporządzone jest w taki sposób, że nie jest możliwa jego kontrola instancyjna np. brak w nim oceny prawnej. W orzecznictwie przyjmuje się, że funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się m.in. w tym, że jego adresatem, oprócz stron postępowania, jest także Naczelny Sąd Administracyjny, co tworzy po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, aby możliwe było przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy poprzez wniesienie skargi kasacyjnej zainicjowana zostanie jego kontrola.
Inną kwestią jest natomiast siła przekonywania argumentów użytych przez Sąd pierwszej instancji dla wykazania zasadności wydanego orzeczenia. Brak przekonania strony co do trafności rozstrzygnięcia sprawy, w tym do przyjętego kierunku wykładni i zastosowania prawa - którego prawidłowość, aby mogła zostać oceniona wymaga postawienia innych zarzutów kasacyjnych - czy też odnośnie do oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, której rezultat nie koresponduje z oczekiwaniami podmiotu wnoszącego skargę kasacyjną, nie oznacza wadliwości uzasadnienia wyroku, i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skutkujący przyjęciem założenia o uchyleniu się przez WSA od obowiązku zbadania sprawy i zaprezentowania własnej oceny stanu faktycznego i prawnego. To więc, że stanowisko zajęte przez WSA jest odmienne od prezentowanego przez wnoszącego skargę kasacyjną nie oznacza jeszcze, że uzasadnienie wyroku zawiera wady konstrukcyjne czy też, że jest wadliwe w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego orzeczenia.
Pomimo błędnej oceny okoliczności sprawy dokonanej przez WSA, a w konsekwencji wyciągnięcie niewłaściwych wniosków końcowych, sporządzone uzasadnienie kontrolowanego wyroku spełnia wymagania zarówno art. 141 § 4 jak i art. 153 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji zaprezentował istotę występującego w sprawie - jego zdaniem - problemu, podkreślając uchybienia jakich miał się dopuścić KRN, a wcześniej RIN (czego organ odwoławczy miał z kolei nie dostrzec i do czego się nie odniósł). Zastrzeżenia dotyczyły zarówno braku oceny kwestii dostępu do informacji publicznej podniesionej w uzasadnieniu uchwały RIN, nienależytego informowania skarżącego o możliwych działaniach, jak również na niedostrzeganiu procedowania sprawy przez RIN w jednym postępowaniu, w ramach dwóch rozdzielnych trybów. Nie jest więc z całą pewnością tak, że WSA uchylił się od załatwienia sprawy, nie ocenił jej i nie wyraził tej oceny w pisemnym uzasadnieniu. Inna sprawa, że dokonał oceny błędnej, co jednak nie podlega korekcie w ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.
Również wskazane wytyczne są jasne i przystają do przyjętej wcześniej oceny (korespondują z nią). Jakkolwiek można mieć, w kontekście sformułowanych przez WSA zastrzeżeń, które w zasadzie odnoszą się głównie do wadliwego działania RIN, co raczej wskazywałoby - przy przyjęciu stanowiska i retoryki WSA za trafne - na potrzebę głębszej ingerencji w sprawę niż orzeczona (uchylenia obu uchwał), to jednak powyższe nie świadczy o naruszeniu mającym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
X.
Przedwczesne w okolicznościach niniejszej sprawy są także oba zarzuty materialne (nr I.1 i I.2).
Uchylając zaskarżoną uchwałę WSA jednoznacznie wskazał na art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., wiążąc tę podstawę prawną uchylenia rozstrzygnięcia KRN z wymienionymi przepisami procesowymi (k.p.a.), a jedynie pośrednio z art. 58 w zw. z art. 69 Prawa o notariacie (odwołując się do jednego z powodów odmowy udostępnienia pisemnych wyjaśnień złożonych przez notariusza). WSA nie oceniał tym samym - wobec przyjęcia, że organ wadliwie procedował w sprawie - wskazanych przepisów materialnych, nie dokonywał ich wykładni i nie stosował, uznając, że uprzednio wyjaśnienia wymaga kwestia m.in. prawidłowego poinformowania skarżącego o możliwościach dalszego działania, czy ocena dostępu do żądanego dokumentu w trybie u.d.i.p. Wyraźnie wskazuje na to stanowisko WSA wskazujące, że "Załatwienie wniosku powinno nastąpić w ramach tylko jednego ze wskazanych trybów, tj. albo warunkowanego treścią art. 69 ustawy Prawo o notariacie w związku z art. 156 kpk albo na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przy czym, jeżeli w ocenie RIN i KRN w sprawie nie mógł mieć zastosowania przepis art. 69 Prawa o notariacie w zw. z art. 156 kpk to procedowanie z odwołaniem do tych przepisów prawa i przy świadomości RIN i KRN, że żądanie nie zostanie uwzględnione, mogło nastąpić tylko przy spełnieniu określonych warunków." Nie można zatem powiedzieć, aby doszło do merytorycznej oceny przez Sąd pierwszej instancji, czy wskazane przepisy Prawa o notariacie mogły stanowić prawidłową i wystarczającą podstawę odmownego rozstrzygnięcia całej sprawy. Organ nie dostrzega, że WSA w ogóle nie oceniał, czy słusznie odmówiono skarżącemu dostępu do żądanego dokumentu w trybie art. 58 w zw. z art. 69 i art. 156 kpk.
Z analogicznych powodów przedwczesny jest zarzut wskazujący na naruszenie art. 16 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 1 u.d.i.p. Jakkolwiek WSA nieco szerzej się do tej materii odnosi w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, to jednak nadal czyni to nie w kontekście wykładni i stosowania tych przepisów przez organ, a akcentowanego wyboru właściwej drogi przez skarżącego i zastosowania w związku z jego decyzją wybranych przepisów prawa (tj. Prawa o notariacie w zw. z kpk bądź u.d.i.p.).
XI.
Za zasadne, w stopniu umożliwiającym uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, uznać należało natomiast zarzuty nr II.1-II.4 skargi kasacyjnej (choć ten ostatni zasadny jest jedynie w części), które z uwagi na podnoszone w nich zagadnienia, dotyczące w istocie prawidłowości interpretacji stanowiska strony skarżącej, jej wniosku skierowanego do RIN, odwołania oraz skargi do WSA, powinny zostać rozpoznane łącznie.
W związku z tym zauważyć wypada, że motywem przewodnim stanowiska wyrażonego przez WSA w zaskarżonym wyroku jest przede wszystkim twierdzenie o potrzebie wyraźnego rozdziału w niniejszej sprawie trybów postępowania, spośród których wyboru powinien dokonać skarżący, który wnioskował o udostępnienie wyjaśnień notariusza. W istocie WSA uważa więc - czego zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie czyni bez uzasadnionej racji - że nie można prowadzić jednego postępowania na podstawie dwóch przewidzianych prawem i odrębnie uregulowanych trybów działania. W konsekwencji tej ogólnej uwagi WSA formułuje dalszą tezę, że w sytuacji, gdy do RIN wpływa wniosek o udostępnienie określonych dokumentów czy informacji, powinnością tego organu było rozważenie w jakim trybie (na podstawie jakich przepisów prawa) wniosek ten powinien zostać załatwiony, gdyż na wnioskodawcy tego rodzaju obowiązek (wskazania podstawy prawnej swojego żądania) nie ciąży.
Jakkolwiek w ogólnym ujęciu stanowisko Sądu pierwszej instancji jest prawidłowe, bowiem organ ma prowadzić sprawę w określonym trybie, nie zaś w wielu z nich niejako łącznie, to jednak nie znajduje zastosowania na tle stanu faktycznego niniejsze sprawy. WSA błędnie ten stan odczytał i zinterpretował, nieprawidłowo uznając, że istniała jakakolwiek wątpliwość, co do treści żądania skarżącego oraz jego dalszych oświadczeń w sprawie.
Niewątpliwie art. 9 k.p.a., statuujący zasadę informowania, zobowiązuje organy do "należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek." Ten słuszny skądinąd przepis prawa mający charakter gwarancyjny i zapewniający poszanowanie interesu strony poprzez to, że nie odniesie ona szkody wskutek swej oczywistej i widocznej a limine niewiedzy, nie może być jednak interpretowany w sposób w istocie niczym nielimitowany, prowadząc do swoistego paternalizowania wnioskodawcy, a więc zakładania, że zupełnie nie wie w jakiej sprawie i w jakim trybie zwraca się do organu o podjęcie określonej czynności. Stanowiłoby to oczywisty paraliż każdego działania organu.
Powołany przepis prawa, podobnie jak art. 7 k.p.a., znajdzie zastosowanie dopiero w razie zaistnienia wątpliwości, co do rzeczywistej woli strony. Wówczas rzeczywiście organ powinien wezwać stronę do wyraźnego i jednoznacznego sprecyzowania swojego stanowiska w sprawie, gdyż sam nie może podejmować za nią takiej decyzji. Prawdą więc jest to, że o tym w jakim trybie ma być prowadzone postępowanie inicjowane wnioskiem strony, powinna decydować ona sama. Tyle tylko, że w niniejszej sprawie nie istniała wątpliwość, co do treści żądania strony skarżącej, w szczególności tego, że kieruje ona swój wniosek na tory regulowane Prawem o notariacie i odpowiednio stosowanym Kodeksem postępowania karnego, bowiem domagała się - co w sposób nader oczywisty wynika już z pisma z 6 lutego 2020 r. - w istocie prowadzenia postępowania dyscyplinarnego względem wskazanego notariusza, a w konsekwencji udostępnienia dokumentu w trybie uregulowanym w ustawie samorządu notarialnego.
Wykładnia art. 9 k.p.a. nie może doprowadzić do wniosku, że organ ma zawsze, a więc także w sprawach oczywistych, rozważać wszystkie możliwe tryby działania i dopytywać o nie stronę, udzielając czegoś na wzór informacji prawnej i nieograniczonych pouczeń. Nie temu służy norma z art. 9 k.p.a.
W niniejszej sprawie nie przełamuje powyższego twierdzenia powołanie się przez WSA na zawartą w piśmie z 8 czerwca 2020 r. oraz w odwołaniu z 2 września 2020 r. ogólną informację skarżącego, że "chce pozyskać dokument z wyjaśnieniami notariusza", bowiem jest mu on m.in. potrzebny w innych postępowaniach. Nie świadczy to w żaden sposób o "uogólnieniu" żądania i jego "przesunięciu" w stronę wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a tym samym o zaistniałej niejasności, wymagającej doprecyzowania poprzez "dopytanie" strony. Z odwołania, sporządzonego po zapoznaniu się z uchwałą RIN, wprost wynika, że sprawa została przez skarżącego klarownie i jednoznacznie skierowana wyłącznie na tory postępowania z art. 58 i art. 69 Prawa o notariacie w zw. z art. 156 kpk. Również skarga skierowana do WSA zawiera tego rodzaju stanowisko (negację odmowy wydania dokumentu na postawie odpowiednio stosowanego art. 156 kpk). Pomimo więc sformułowania w uzasadnieniu uchwały RIN w istocie informacyjnych wyjaśnień, co do kwestii niespełniania przez żądany dokument (wyjaśnienia notariusza) definicji dokumentu zawierającego informację publiczną, organ I instancji rozpoznał sprawę stosując tryb przewidziany w Prawie o notariacie oraz kpk.
Ponadto, co istotne, nawet przyjęcie, że uchwała RIN stanowi również pismo informujące o tym, że żądany dokument nie jest informacją publiczną i jako taki nie może zostać udostępniony stronie, to jednak nie można przyjąć, że skutkowało to tym, że KRN zobowiązana była w swojej uchwale ocenić tego rodzaju stanowisko i odpowiednio na nie zareagować. Skoro RIN uznał, że żądanie zawarte we wniosku nie dotyczyło informacji publicznej, to zgodnie z niekwestionowaną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, organ informuje o tym fakcie stronę wraz z podaniem uzasadnienia swojego stanowiska. Jest to jedyna właściwa forma reakcji na wniosek, który nie dotyczy informacji publicznej. Ustawodawca przewidział bowiem formę decyzji administracyjnej (a więc i jej instancyjnej kontroli) tylko w sytuacjach, w których organ umarza postępowanie w sprawie udostępnienia informacji (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.), albo kiedy odmawia udostępnienia informacji, czyli kiedy żądanie dotyczy danych lub dokumentów stanowiących informację publiczną, ale zachodzą wskazane w ustawie przesłanki odmowy udostępnienia (art. 16). Inaczej mówiąc, na skutek odwołania skarżącego KRN nie mógł, w drodze decyzji (tu: uchwały), odnosić się do kwestii dostępu do informacji publicznej (oceniać słuszności tego stanowiska), gdyż w tym zakresie w ogóle nie miał kompetencji, bowiem uznanie przez dany organ, że określony dokument nie jest informacją publiczną, może być zwalczane skargą na jego bezczynność. O ile więc KRN błądzi w zarzucie nr II.3 skargi kasacyjnej wskazując, że jego uchwała "utrzymała w mocy rozstrzygnięcie Uchwały RIN, zaś samo uzasadnienie Uchwały RIN nie kreuje uprawnień i obowiązków strony, ani ich nie zmienia", bowiem rozstrzygnięcie organu wyższej instancji ocenia zawsze zarówno sentencję rozstrzygnięcia niższej instancji jak i jego uzasadnienie, to jednak nie można tracić z pola widzenia wyżej przywołanej reguły kontroli działalności organów, które określonym dokumentom odmawiają cechy informacji publicznej. Nie zmienia tego wspomniana już i zanegowana sugestia, co do wątpliwości, w jakim trybie należało rozpoznać wniosek strony, gdyż takowe w tej sprawie nie istnieją.
Za częściowo chybiony, jak wskazano wyżej, uznano natomiast zarzut nr II.4 skargi kasacyjnej, który nie mógł skutecznie podważyć stanowiska organu poprzez błędne powołanie się KRN na art. 63 k.p.a. i rzekome "nieuwzględnienie, że wniosek składany w trybie u.d.i.p. nie stanowi podania w rozumieniu art. 63 k.p.a. i na tym etapie nie stosuje się przepisów k.p.a., tym samym organ I instancji nie był zobligowany do prowadzenia wyjaśnień w jakim trybie Wnioskodawca żądał udostępnienia dokumentów, (...)". Rzeczywiście jest tak, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie inicjuje postępowania jurysdykcyjnego, kończącego się wydaniem decyzji administracyjnej. Dzieje się tak jednak dlatego, aby w interesie strony odformalizować tryb żądania dostępu do informacji publicznej, stanowiącej istotny element kształtujący społeczeństwo informacyjne. Tego rodzaju sytuacja nie służy natomiast organowi, który nie może powoływać się na brak wszczęcia wnioskiem strony postępowania administracyjnego, by w ten sposób unikać wyjaśnienia treści wniosku i trybu w jakim zażądano udostępnienia dokumentów. Powyższe świadczy zatem o niezrozumieniu wypowiedzi WSA, która jakkolwiek w okolicznościach sprawy nie jest do końca słuszna (wadliwie przyjmuje, że istnieją wątpliwości, co do treści żądania), to jednak trafnie w ogólności nawiązuje do potrzeby precyzyjnego ustalenia przez organ - w razie wątpliwości - w jakim trybie strona wystąpiła z żądaniem.
Zasadnie natomiast w końcowej części tego zarzutu organ powołuje się na fakt, "że Wnioskodawca wcześniej zgłosił nieprawidłowości wobec czynności notariusza i w złożonym odwołaniu od Uchwały RIN zarzucił naruszenie przepisów ustawy Prawo o notariacie." Świadczy to o braku wątpliwości, co do intencji i motywów skarżącego.
W konsekwencji należało uwzględnić skargę kasacyjną i na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylić zaskarżony wyrok, przekazując sprawę WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania.
W ponownym postępowaniu Sąd pierwszej instancji uwzględni powyższe stanowisko przyjmując, że w sprawie prowadzono postępowanie w trybie art. 58 w zw. z art. 69 Prawa o notariacie z powołaniem się m.in. na art. 156 kpk. Oceni więc powody odmowy udostępnienia wyjaśnień notariusza, w szczególności słuszność odwoływania się przez organ do tzw. fazy "predyscyplinarnej" postępowania, zestawiając to z uniwersalną zasadą jawności z art. 57 § 1 Prawa o notariacie. W tym kontekście Sąd pierwszej instancji, dysponując pełnym spektrum możliwych rozstrzygnięć, oceni również - mając na względzie szerokie odesłanie do kpk (art. 69 stanowi, że "W sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego.") - czy czynności podejmowane względem notariusza w trybie art. 58 (...po wstępnym wyjaśnieniu okoliczności koniecznych do ustalenia znamion czynu zarzuconego obwinionemu oraz złożeniu wyjaśnień przez obwinionego...) nie mogą zostać ocenione, na wzór chociażby znanym z Kodeksu postępowania karnego, "prepostępowaniom" np. postępowanie sprawdzające, czy postępowanie w niezbędnym zakresie (art. 307 i art. 308 kpk). Dopiero oceniając całokształt odpowiednio stosowanych do postępowania dyscyplinarnego notariuszy instytucji z kodeksu postępowania karnego, WSA oceni słuszność odmowy udostępnienia wyjaśnienia notariusza.
O odstąpieniu od zasądzania zwrotu kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. Po pierwsze, KRN żądała rozprawy, na którą jej pełnomocnik się nie stawił, co w tych realiach jest działaniem nacechowanym lekceważeniem Sądu i prawa drugiej strony do szybkiego rozstrzygnięcia sprawy. Po drugie, jedynie część zarzutów okazała się zasadna.