II GSK 2228/11

II GSK 2228/11 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2013-03-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-11-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Cezary Pryca /przewodniczący sprawozdawca/
Hanna Kamińska
Małgorzata Korycińska
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
V SA/Wa 2884/10 - Wyrok WSA w Warszawie z 2011-05-31
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 1164
art.7 ust.1
Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.
Dz.U. 2012 poz 270
art.49 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit.a, art.145 § 1 pkt 1 lit.c, art.174 pkt 2, art.176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Dz.U.UE.L 2003 nr 270 poz 1 art.143b ust.5
Rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w  ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr  1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr  2358/71 i (WE) nr 2529/2001
Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art.2 pkt 22, art.51 ust.1
Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników
Dz.U.UE.L 2004 nr 345 poz 1 art.138 ust.1
Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r.ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady  (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych  gruntów do produkcji surowców
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Protokolant Anna Wojtowicz - Hess po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A.Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 31 maja 2011 r. sygn. akt V SA/Wa 2884/10 w sprawie ze skargi A.Z. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 31 maja 2011 r. (sygn. akt V SA/Wa 2884/10) oddalił skargę A.Z. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia:
A.Z. złożył w dniu 12 maja 2009 r. w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ż. wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na 2009 r. na podstawie art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2008 r., nr 170, poz. 1051 ze zm., dalej: ustawa o płatnościach). Łączna powierzchnia gruntów rolnych zadeklarowana we wniosku wyniosła 55,91 ha, w tym do jednolitej płatności obszarowej wnioskodawca zadeklarował działki rolne o powierzchni 55,91 ha, do uzupełniającej płatności obszarowej działki rolne o powierzchni 35,19 ha oraz do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca) działki rolne o powierzchni 14,40 ha.
W dniu 10 sierpnia 2009 r. do Biura Powiatowego ARiMR w Ż. wpłynęło pismo od R.P. (właściciela działek o nr 140 i 142 wydzierżawionych A.Z.) dotyczące stanu zadrzewienia działek wraz z kserokopią raportu z kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniu 20 lipca 2007 r., natomiast w dniu 7 października do 2009 r. wpłynęła informacja o zaistniałym konflikcie krzyżowym pomiędzy A.Z., a E.K. odnośnie działki nr 127, położonej w miejscowości S., gmina P.
W związku z powyższym A.Z. złożył w dniu 9 października 2009 r. korektę wniosku, w której dokonał zmniejszeń na działkach rolnych FF i GG.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ż. przyznał A.Z. płatności obszarowe na rok 2009 w łącznej wysokości 38.281,50 zł. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że zadeklarowana we wniosku powierzchnia działek rolnych przeznaczonych do płatności (JPO) wynosiła 55,91 ha, natomiast powierzchnia działek utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej, zakwalifikowanych do płatności po przeprowadzeniu kontroli administracyjnej wyniosła 51,98 ha. Wykryte różnice pomiędzy powierzchnią deklarowaną, a powierzchnią stwierdzoną doprowadziły do zmniejszenia przyznanej płatności o kwotę 3.984,86 zł (JPO). Do płatności uzupełniającej (UPO) zakwalifikowano zamiast deklarowanych przez wnioskodawcę 35,19 ha, powierzchnię 33,73 ha. Z tego względu płatność uzupełniająca (UPO) została pomniejszona o kwotę 1.040,89 zł. Natomiast odnośnie uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę przyznana kwota płatności 4.930,70 zł uwzględniała w całości żądanie strony.
A.Z. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, podnosząc że, na podstawie umowy dzierżawy z dnia 15 marca 2009 r. został dzierżawcą działek rolnych o nr 140 i 142 położonych w S., stanowiących własność RP. Powołując się na wyjaśnienia R.P., wnioskodawca wskazał, że na przedmiotowych działkach w 2003 r. znajdowały się liczne stare krzewy i drzewa owocowe, które zostały w 2004 roku usunięte przez niego z uwagi na niską opłacalność produkcji, a także 20 olch i 10 brzóz, które zostały usunięte na mocy Decyzji Wójta Gminy P. z dnia [...] listopada 2004 r. Do odwołania wnioskodawca dołączył protokół ARiMR z czynności kontrolnych z dnia 20 lipca 2007 r. przeprowadzonych w gospodarstwie R.P., w którym na działkach ewidencyjnych nr 140 i 142 (jak wskazał wnioskodawca) nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości.
Decyzją z dnia [...] października 2010 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalengo ARiMR w W. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że decydujące znaczenie w przedmiocie przyznania płatności do gruntów rolnych ma ustalenie rzeczywistej powierzchni gruntów posiadanych i prawidłowo utrzymywanych przez wnioskodawcę, natomiast w wyniku przeprowadzonej kontroli administracyjnej na podstawie danych graficznych Systemu Informacji Geograficznej oraz ortofotomapy do objęcia płatnościami kwalifikuje się obszar mniejszy niż zadeklarowany przez skarżącego. Organ II instancji wyjaśnił, że weryfikacja powierzchni działek przeznaczonych do płatności (JPO) została dokonana podczas przeprowadzonej dla wniosku kontroli administracyjnej, na podstawie i w oparciu o system identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.Urz. UE L 30 z 31.01.2009, str. 16, dalej rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009). Organ podkreślił ponadto, że pomiar powierzchni niezadrzewionej wykonany wskazaną metodą wykazał, że faktyczna powierzchnia uprawniona do uzyskania płatności była mniejsza niż powierzchnia zadeklarowana i wynosiła w przypadku działki rolnej PP/PP1 (położonej na działce ewidencyjnej nr 140) 3,48 ha (wykluczono 1,46 ha), a dla działek rolnych RR i SS (położonych na działce ewidencyjnej 142) odpowiednio 1,87 ha (wykluczono 0,97 ha) oraz 1,70 ha (wykluczono 0,97 ha). Organ odwoławczy podkreślił, że do przyznania płatności obszarowej kwalifikują się grunty, utrzymywane zgodnie z normami w roku złożenia wniosku, pod warunkiem, że były one również utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Wskazał, że zdjęcia satelitarne ukazujące faktyczny stan użytków rolnych na spornych działkach wykonane zostały w dniu 24 sierpnia 2004 r. W ocenie organu z obszaru zajmowanego przez drzewa i zakrzaczenia widoczne na załączniku graficznym oraz z ich rozmiaru wynikało, iż rosną tam od kilku lat, a zatem sporne działki nie spełniały warunku dobrej kultury rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Organ wskazał ponadto, że sam wnioskodawca przyznał, że drzewa zostały wycięte dopiero w roku 2004. Jednocześnie organ odwoławczy zaznaczył, że dane z Ewidencji Gruntów i Budynków nie mogą stanowić powierzchni referencyjnej dla płatności. Ponadto organ podkreślił, że kontrola na miejscu, na którą powołano się w odwołaniu dotyczyła roku 2007 zatem jej wyniki pozostają bez wpływu na postępowanie w sprawie przyznania płatności na rok 2009 r.
Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. A.Z. W uzasadnieniu skargi (z dnia 17 listopada 2010 r.) oraz pisma uzupełniającego skargę (z dnia 18 listopada 2010 r.) skarżący zakwestionował dokonane przez organy ARiMR pomniejszenie kwot jednolitej płatności obszarowej (JPO) i uzupełniającej płatności obszarowej (UPO). W ocenie skarżącego orzekające w sprawie organy naruszyły zasady wynikające z art. 7 i 77 § 1 k.p.a., pomijając istotne dowody zebrane w sprawie, błędnie ustalając stan faktyczny i wyciągając błędne wnioski. Skarżący podkreślił, że Kierownik BP ARiMR od dnia 10 sierpnia 2009 r. był w posiadaniu protokołu z czynności kontrolnych z 20 lipca 2007 r. dotyczących powierzchni uprawnionych do płatności oraz pisemnych wyjaśnień wydzierżawiającego (R.P.), z których wynikało, że na omawianym gruncie w 2003 r. znajdowały się liczne stare drzewa i krzewy owocowe, które w 2004 r. zostały przez niego usunięte z uwagi na niską opłacalność produkcji oraz w związku z decyzją Wójta Gminy P. z dnia [...] listopada 2004 r.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor M. Oddziału Regionalnego ARiMR w W. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 31 maja 2011 r. oddalił skargę A.Z. Sąd wskazał, że w przedmiotowej sprawie identyfikacja działki rolnej w przestrzeni oraz powierzchnia kwalifikująca się do przyznania pomocy ustalone zostały podczas przeprowadzonej dla wniosku kontroli administracyjnej, na podstawie i w oparciu o system identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009, na który składają się mapy, dokumenty ewidencji gruntów oraz inne dane kartograficzne. Ustalenia powierzchni kwalifikowanych dokonano na podstawie ortoobrazów satelitarnych, przy zachowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000. Sąd wskazał, na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach i art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003, że do przyznania płatności obszarowej kwalifikują się tylko grunty, utrzymywane zgodnie z normami w roku złożenia wniosku, pod warunkiem, że były one również utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r.
W związku z powyższym, Sąd wskazał, że przyznanie ww. płatności musi być poprzedzone kontrolą zadeklarowanych do płatności działek, w tym kontrolą administracyjną, jako nieodzownym etapem oceny wniosków o przyznanie płatności.
Sąd podzielił pogląd organu, że na zdjęciach satelitarnych, ukazujących faktyczny stan użytków rolnych na działkach ewidencyjnych nr 140 (działki RR i SS) i 142 (działka PP/PP1), widoczne są liczne drzewa i zakrzaczenia, z których wielkości i obszaru jaki zajmują można wnioskować, iż rosną tam od kilku lat. Ponadto, zdaniem Sądu, na przedmiotowych działkach nie widać śladów jakichkolwiek zabiegów mających na celu utrzymanie krzewów i drzew owocowych zgodnie z normami, co jest warunkiem zakwalifikowania ich do płatności obszarowych. Sąd podzielił stanowisko organu, że sporne działki nie spełniały warunku dobrej kultury rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. również w oparciu o oświadczenia samego skarżącego, że krzewy i drzewa owocowe zostały wycięte w 2004 r.
Wbrew twierdzeniom skarżącego, Sąd wskazał, że na wynik przedmiotowej sprawy nie mogły mieć wpływu wyniki kontroli na miejscu przeprowadzonej w odniesieniu do spornych działek w 2007 r., gdyż kontrolowane w niniejszej sprawie postępowanie zostało wszczęte wnioskiem z 12 maja 2009 r. i dotyczy przyznania płatności na rok 2009. Sąd wskazał, że organ odwoławczy odniósł się do powyższych okoliczności w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zatem zarzut skarżącego dotyczący ich pominięcia w przeprowadzonym postępowaniu jest nieuzasadniony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. nie podzielił także zarzutów dotyczących naruszenia przepisów k.p.a i wskazał, że dowody zostały w sposób prawidłowy zebrane i ocenione. Sąd wskazał, że treść przepisu art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o płatnościach jest powtórzeniem treści art. 6 k.p.a., jednak stanowi odejście od zasady prawdy obiektywnej wymienionej w art. 7 k.p.a. Podkreślił nadto, że organy ARiMR zostały w miejsce obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.) zobowiązane jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Ponadto organ nie ma obowiązku, podejmować z urzędu wszelkich środków dowodowych niezbędnych do dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Sąd I instancji podkreślił, że ustawa o płatnościach (w art. 3 ust. 3) nałożyła na strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu obowiązek przedstawienia dowodów oraz dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, wskazując, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Konsekwencją tej zasady jest, na co zwrócił uwagę Sąd, konieczność wzmożenia aktywności stron, bowiem postępowanie w sprawach płatności zostało oparte na dowodach, które przedstawia strona.
Ponadto Sąd wskazał, że zasada czynnego udziału strony w postępowaniu i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań określona w art. 10 § 1 k.p.a., w ustawie o płatnościach została również wyraźnie ograniczona (art. 3 ust. 2 pkt 4 ww. ustawy), w efekcie czego organ został zwolniony z obowiązku zapewnienia stronie, która tego uprzednio nie żądała, czynnego udziału w sprawie, w tym możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uznał zarzuty skargi związane z naruszeniem art. 77 § 1 i art. 7 k.p.a. za niezasadne.
W konsekwencji, w ocenie Sądu prawidłowo zastosowano art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r. str. 18 ze zm.) i zasadnie pomniejszono kwotę płatności o 3984,86 zł (JPO) i 10982,84 zł (UPO).
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł A.Z. Zaskarżanemu wyrokowi skarżący zarzucił, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności poprzez naruszenie:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji nr (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady współzależności przez jego niewłaściwe zastosowanie, i uznanie że ma on zastosowanie w sprawie, podczas gdy przepis ten nie powinien być zastosowany,
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 3 ust. 3, art. 3 ust. 2 ustawy z o płatnościach poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i nieuwzględnienie podniesionych przez skarżącego okoliczności wskazujących na uchybienia organu,
3. naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w zw. z art. 143 b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003 przez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że sporny obszar działek nie był na dzień 30 czerwca 2003 r. utrzymany w dobrej kulturze rolnej, podczas gdy podniesione przez skarżącego okoliczności i dowody wskazują odmiennie,
4. art. 151 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie i oddalenie skargi, podczas gdy skarga była uzasadniona i zasługiwała na uwzględnienie,
5. art. 47 p.p.s.a. w zw. z art. 65 § 1 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie polegające na niedoręczeniu organowi pisma procesowego złożonego przez pełnomocnika skarżącego na posiedzeniu w dniu 31 maja 2011 r., podczas gdy Sąd był zobowiązany do doręczenia pisma stronie celem umożliwienia jej ustosunkowania się do treści pisma skarżącego.
W ocenie skarżącego organy administracji, a w ślad za nimi Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., dokonały wybiórczej i dowolnej oceny materiału dowodowego, nie biorąc pod uwagę dowodów potwierdzających zasadność objęcia płatnościami całej wnioskowanej powierzchni, co doprowadziło do wydania błędnego rozstrzygnięcia. Skarżący wskazał, że organ nie wziął pod uwagę oświadczenia wnioskodawcy co do rzeczywistej powierzchni posiadanych i uprawianych gruntów oraz nie uwzględnił wyjaśnień właściciela działki, mimo iż z przedmiotowych oświadczeń wynikało, że cała powierzchnia objęta wnioskiem była w dniu 30 czerwca 2003 r. utrzymywana w dobrej kulturze rolnej. Kasator zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W., że ten podzielając stanowisko organów, w sposób całkowicie błędny przyjął, iż skarżący nie wykazał uchybień organu w sposób pozwalający na skuteczne zakwestionowanie zaskarżonej decyzji. Skarżący podniósł, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ż. był w posiadaniu protokołu z czynności kontrolnych z 20 lipca 2007 r. oraz wyjaśnień wydzierżawiającego i Decyzji Wójta Gminy P. z [...] listopada 2004 r. dotyczących wycinki, a zatem Sąd utrzymał błędne stanowisko organu w mocy z naruszeniem wskazanych w petitum skargi kasacyjnej przepisów. Zdaniem skarżącego z wielkości drzew i zakrzaczeń na załączniku graficznym nie można wnioskować że rosną one od kilku lat. Ponadto skarżący wskazał, że Sąd bezkrytycznie i bez dokonania jakiejkolwiek oceny podzielił w całości stanowisko organu, że kontrola z 2007 r. pozostaje bez jakiegokolwiek wpływu na ocenę z 2009 r., mimo że dotyczy tych samych działek i jest kontrolą bardziej szczegółową, niż ustalenia dokonane na podstawie ortofotomapy. Na marginesie skargi kasacyjnej podniesiono, że sporne grunty zastały przez organ zaliczone w całości do płatności obszarowych na kolejny (2010) rok. Ponadto w związku z faktem, że skarżący jest dzierżawcą przedmiotowego gruntu dopiero od 2009 r. wskazał, że nie był w stanie znać powierzchni ewidencyjno-gospodarczej PEG, a deklarację wypełnił w oparciu o faktyczne użytkowanie gruntu.
Ponadto skarżący podniósł, że Sąd naruszył art. 47 p.p.s.a. w zw. z art. 65 § 1 p.p.s.a. poprzez zamknięcie rozprawy bez doręczenia stronie przeciwnej pisma procesowego złożonego przez stronę skarżącą wraz z odpisem do akt podczas rozprawy w dniu 31 maja 2011 r.
W oparciu o powyższe zarzuty A.Z. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. oraz zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Dyrektor M. Oddziału Regionalnego ARIMR w W. nie skorzystał
z przysługującego mu prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu.
W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art.174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami, powoływanej dalej jako p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art.183 § 1 ustawy- p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.
Wobec takich regulacji poza sporem winna pozostawać okoliczność, iż wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a uzasadnione jest odniesienie się do poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.
Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została oparta na podstawie kasacyjnej określonej w art.174 pkt.2 p.p.s.a.
W związku z powyższym należy podkreślić, że związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wiąże się z koniecznością prawidłowego ich sformułowania w samej skardze kasacyjnej. Pamiętać bowiem należy, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia i powinna spełniać wymogi formalne przewidziane dla pisma strony w postępowaniu sądowym (art.49 § 1 p.p.s.a.), jak również winna spełniać wymogi materialne przewidziane dla tego pisma w art.176 p.p.s.a. Niewątpliwie wśród najważniejszych wymogów materialnych (konstrukcyjnych) skargi kasacyjnej wymienić należy przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Obowiązkiem kasatora jest sprecyzowanie zarzutów kasacyjnych i w przypadku zarzutu opartego na podstawie kasacyjnej wymienionej w art.174 pkt 2 p.p.s.a. koniecznym jest wskazanie, które przepisy postępowania sądowo- administracyjnego zostały naruszone przez Sąd I instancji a także wykazanie jakie to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, pamiętając jednocześnie o tym, że stosownie do treści art.145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. warunkiem uwzględnienia skargi z tego powodu jest ustalenie, że stwierdzone naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Braki w tym zakresie nie podlegają konwalidacji i czynią skargę kasacyjną nieskuteczną oraz uniemożliwiają dokonanie merytorycznej oceny tego środka zaskarżenia przez sąd kasacyjny.
Przystępując do oceny zarzutów skargi kasacyjnej należy przypomnieć, że wymienione w art.174 p.p.s.a. podstawy kasacyjne odnoszą się do różnego rodzaju naruszeń. Zarzut dotyczący naruszenia prawa procesowego ma na celu wykazanie, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji za podstawę faktyczną orzekania został nieprawidłowo ustalony, natomiast przy ocenie zarzutu naruszenia prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, ocenie podlega proces subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez Sąd przepis prawa materialnego. Oznacza to, że zarzucając niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego skarżący winien ten zarzut odnieść do sytuacji, w której prawidłowo ustalono treść normy prawnej ale błędnie ją zastosowano do ustalonego i niekwestionowanego stanu faktycznego sprawy. W związku z powyższym podkreślić należy, że w orzecznictwie NSA prezentowane jest stanowisko, które NSA rozpoznający skargę kasacyjną w tym składzie w całości podziela, z którego wynika, iż błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów prawa materialnego pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami faktycznymi sprawy, a to oznacza, że bez skutecznego zakwestionowania ustaleń faktycznych nie jest możliwe skuteczne powoływanie się na zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego (vide wyrok NSA z 10.07.2012 r II FSK 105/11 niepublikowany, wyrok NSA z 20.01.2012 r II FSK 1255/10 niepublikowany).
Zarzuty wymienione w petitum skargi kasacyjnej odwołują się do regulacji zawartej w treści art. 145 § 1 pkt 1 lit.a p.p.s.a. i zmierzają do wykazania naruszenia powołanych w związku z tym przepisem przepisów prawa materialnego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. Taka konstrukcja skargi kasacyjnej wskazuje, że mimo powołania jako podstawy kasacyjnej przepisu art.174 pkt 2 p.p.s.a. strona skarżąca zarzuca Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego. Natomiast uzasadnienie skargi kasacyjnej zmierza do zakwestionowania ustaleń faktycznych w zakresie odnoszącym się do obliczenia powierzchni działek rolnych kwalifikujących się do dopłat i zakwestionowania metody liczenia tej powierzchni a w konsekwencji kwestionuje zastosowanie sankcji w postaci obniżonej płatności.
W związku z powyższym należy podkreślić, że stosownie do treści art.7 ust.1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym złożony został wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art.143b ust.5 akapit pierwszy rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003. Płatności te mogą zostać przyznane między innymi wówczas, gdy na dzień złożenia wniosku o dopłatę rolnik posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej, niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr XX do rozporządzenia nr 1973/2004 (tj. 1 ha) oraz gdy wszystkie grunty rolne utrzymywane są zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym złożono wniosek. W tym miejscu należy podkreślić, że zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie nie można zgodzić się z poglądem zaprezentowanym w uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji, a wskazującym na to, iż do płatności obszarowych w 2009 roku niezbędnym jest wykazanie dobrej kultury rolnej wnioskowanych działek na dzień 30 czerwca 2003 roku. W tym zakresie należy podzielić stanowisko prezentowane w wyrokach NSA z 8 lutego 2011 roku sygnatura akt II GSK 199/10 oraz z dnia 19 maja 2011 roku sygnatura akt II GSK 500/10, w których wskazuje się, że z regulacji krajowych i unijnych wynika, iż wymagania jakie muszą spełniać grunty objęte wnioskiem o przyznanie płatności obszarowych, co do przesłanki dobrej kultury rolnej odnoszą się do roku, który obejmuje wniosek. Jednak z uwagi na poczynione w sprawie ustalenia co do powierzchni działek objętych wnioskiem powyższe uwagi pozostają bez wpływu na wynik sprawy.
W związku z powyższym stwierdzić należy, że ustalenie rzeczywistej powierzchni gruntów posiadanych i prawidłowo utrzymywanych (uprawianych i ugorowanych) jest warunkiem przyznania płatności. Oznacza to, że w sytuacji stwierdzenia przez organ administracyjny rozpoznający wniosek o dopłaty, że powierzchnia deklarowana we wniosku różni się od powierzchni zatwierdzonej w rozumieniu art.2 pkt 22 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, a więc spełniającej warunki do dopłaty, ulegają one w zależności od stwierdzonej różnicy, zmniejszeniu lub nie zostają w ogóle przyznane. Różnice te mogą zostać stwierdzone w trakcie kontroli przeprowadzonej na miejscu bądź kontroli administracyjnej (art.138 ust.1 rozporządzenia Komisji(WE) nr 1973/2004), dla potrzeb której wykorzystywać można techniki skomputeryzowanego systemu informacji geograficznej (GIS) polegającego na ortoodwzorowywaniu lotniczym lub satelitarnym. Podkreślić należy, że uzyskane w drodze jednego lub drugiego rodzaju kontroli wyniki nie są konkurencyjne względem siebie. Oznacza to, że skontrolowanie i ustalenie powierzchni rzeczywistej gruntów kwalifikujących się do dopłaty przy użyciu systemu komputerowej identyfikacji jest dopuszczalne i może stanowić podstawę ustaleń faktycznych w tym zakresie.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego organy administracji publicznej prawidłowo wykazały, powołując się na dane z systemu informacji geograficznej oraz ortofotomapy, że do dopłaty kwalifikuje się obszar gruntów o powierzchni całkowitej 51,98 ha, a nie deklarowany we wniosku obszar 55,91 ha. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że dokonany opisaną wyżej metodą pomiar nie zadrzewionej powierzchni działki rolnej PP/PP1 położonej na działce ewidencyjnej numer 140 oraz działek rolnych RR i SS położonych na działce ewidencyjnej numer 142 różni się od powierzchni zdeklarowanej we wniosku o dopłaty przez beneficjenta. Wyliczona procentowa różnica pomiędzy powierzchnią działek rolnych zgłoszonych we wniosku o dopłaty, a powierzchnią działek rolnych ustalonych w wyniku kontroli administracyjnej wyniosła 7,56%. Powyższa okoliczność stanowiąca element ustaleń faktycznych nie została zakwestionowana w skardze kasacyjnej. Zasadnie więc Sąd I instancji zaakceptował stanowisko organów w zakresie odnoszącym się do obniżenia płatności w oparciu o przepis art.51 ust.1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art.184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.