II GSK 2201/24

Naczelny Sąd Administracyjny2025-06-17
NSAtransportoweWysokansa
prawo o ruchu drogowymkara pieniężnazbycie pojazduterminprzywrócenie terminuCOVID-19stan epidemiiNSAskarga kasacyjna

NSA uchylił wyrok WSA, oddalił skargę na karę pieniężną za niezawiadomienie o zbyciu pojazdu, uznając, że przepisy COVID-owe o przywróceniu terminu nie miały zastosowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za niezawiadomienie o zbyciu pojazdu, uznając, że organy zignorowały możliwość przywrócenia terminu na podstawie przepisów COVID-owych. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ten wyrok, oddalił skargę i zasądził koszty. NSA uznał, że przepisy dotyczące przywrócenia terminu w związku z COVID-19 nie miały zastosowania, ponieważ uchybienie terminu nastąpiło przed wejściem w życie tych przepisów.

Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na T.B. za niezawiadomienie starosty o zbyciu pojazdu w ustawowym terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzje organów obu instancji, uznając, że zignorowały one instytucję przywrócenia terminu wprowadzoną przepisem art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19. Sąd I instancji wskazał, że uchybienie terminu nastąpiło w okresie stanu epidemii, a organy nie poinformowały strony o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uchylił wyrok WSA. NSA uznał, że przepis art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19 nie miał zastosowania, ponieważ uchybienie terminu zgłoszenia zbycia pojazdu nastąpiło przed wejściem w życie tego przepisu (przed 16 grudnia 2020 r.), podczas gdy termin ten upłynął 29 listopada 2020 r. NSA podkreślił, że przepisy te nie mogą wzruszać skutków prawnych zakończenia biegu terminów, które nastąpiły przed dniem 16 grudnia 2020 r. W związku z tym organy nie były zobowiązane do stosowania procedury przywrócenia terminu, a skarga kasacyjna została uwzględniona, a skarga do WSA oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przepis art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19 nie ma zastosowania do uchybień terminów administracyjnych, które miały miejsce w okresie stanu epidemii, ale zakończyły swój bieg przed dniem 16 grudnia 2020 r. (dniem wejścia w życie tego przepisu).

Uzasadnienie

NSA uznał, że przepis art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19 nie może być stosowany retroaktywnie do terminów, które upłynęły przed jego wejściem w życie. W analizowanej sprawie uchybienie terminu zgłoszenia zbycia pojazdu nastąpiło przed 16 grudnia 2020 r., dlatego organy nie były zobowiązane do stosowania procedury przywrócenia terminu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

p.r.d. art. 78 § ust. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym

Pomocnicze

ustawa o COVID art. 15zzzzzn2 § ust. 1

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Przepis ten nie ma zastosowania do uchybień terminów, które zakończyły swój bieg przed dniem 16 grudnia 2020 r.

ustawa o COVID art. 31i

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepis art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19 nie ma zastosowania do uchybień terminów, które zakończyły swój bieg przed dniem wejścia w życie tego przepisu (przed 16 grudnia 2020 r.). Uchybienie terminu zgłoszenia zbycia pojazdu nastąpiło przed wejściem w życie art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19, dlatego organy nie były zobowiązane do stosowania procedury przywrócenia terminu.

Godne uwagi sformułowania

Zakres zastosowania przepisu art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19 nie obejmuje uchybień terminów przewidzianych przepisami prawa administracyjnego, które miały wprawdzie miejsce w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, jednak zakończyły swój bieg przed dniem 16 grudnia 2020 r. Przeciwna wykładnia w zakresie ustalenia czasowego zakresu skuteczności prawnej art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19 prowadziłaby do rozszerzającej wykładni regulacji intertemporalnej i nadzwyczajnej (swoistej lex extraordinaria), która zgodnie z ogólnymi zasadami wykładni tego rodzaju przepisów jest niedopuszczalna.

Skład orzekający

Małgorzata Rysz

przewodniczący

Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz

członek

Anna Ostrowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących stanu epidemii COVID-19 i ich wpływu na terminy administracyjne, zwłaszcza w kontekście prawa o ruchu drogowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchybienia terminu przed wejściem w życie art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów przejściowych związanych z pandemią COVID-19 i ich wpływu na obowiązki obywateli. Pokazuje, jak kluczowa jest precyzyjna wykładnia przepisów intertemporalnych.

Pandemia COVID-19 a terminy administracyjne: Czy można było przywrócić termin po latach?

Dane finansowe

WPS: 300 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 2201/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-06-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Ostrowska /sprawozdawca/
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
Małgorzata Rysz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
III SA/Po 265/24 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2024-08-02
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1047
art. 78 ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
Dz.U. 2021 poz 2095
art. 15zzzzzn2, art. 31i.
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia NSA Anna Ostrowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 2 sierpnia 2024 r. sygn. akt III SA/Po 265/24 w sprawie ze skargi T.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie z dnia 29 lutego 2024 r. nr SKO.472.373.77.2024 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości; 2. oddala skargę; 3. zasądza od T.B. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
I.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 2 sierpnia 2024 r., o sygn. akt III SA/Po 265/24, w sprawie ze skargi T.B. (dalej: skarżący), uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie (dalej: Kolegium, SKO, organ odwoławczy) z dnia 29 lutego 2024 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Leszczyńskiego (dalej: organ I instancji, Starosta) z dnia 15 stycznia 2024 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu.
Sąd I instancji orzekał w następujących okolicznościach sprawy:
Starosta decyzją z dnia 15 stycznia 2024 r., działając na podstawie art. 140n ust. 1 i ust. 2a, art. 140mb pkt 2 w zw. z art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawa o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz.U. z 2023 r. poz. 1047 ze zm.; dalej: p.r.d) nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 300 zł w związku z naruszeniem obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu marki O. o numerze rejestracyjnym [...] w ustawowym terminie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że skarżący w dniu 2 czerwca 2020 r. zbył przedmiotowy pojazd, natomiast zgłoszenia tego faktu dokonał w dniu 27 listopada 2023 r., co oznacza, że nie wykonał obowiązku zawiadomienia organu o zbyciu pojazdu w ustawowym terminie, który – wydłużony – upłynął 30 listopada 2020 r. Tym samym zaistniały przesłanki wskazane w Prawie o ruchu drogowym do nałożenia kary administracyjnej, która po uwzględnieniu okresu naruszenia (1092 dni) i dopełnienia obowiązku zgłoszenia została ustalona w wysokości 300 zł.
Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lesznie decyzją z dnia 29 lutego 2024 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. 2023 r., poz. 775 ze zm.; dalej: k.p.a.), uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i nałożyło na skarżącego karę pieniężną w wysokości 250 zł z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu w przepisanym terminie uznając, że jest ona adekwatna do rodzaju i stopnia naruszenia prawa.
II.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 2 sierpnia 2024 r., o sygn. akt III SA/Po 265/24, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) uchylił decyzję SKO z dnia 29 lutego 2024 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty.
Sąd I instancji stwierdził, że organy prawidłowo przyjęły, że zastosowanie w sprawie mają przepisy ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.; dalej: ustawa o COVID). Zauważył jednak, że organy obu instancji zignorowały instytucję przywrócenia terminu wprowadzoną przepisem art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy o COVID. Wskazano, że aby przepis ten znalazł zastosowanie, uchybienie terminu powinno nastąpić w okresie obowiązywania stanu epidemii, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Stan epidemii został bowiem ogłoszony od 20 marca 2020 r. na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r., poz. 491 ze zm.) i trwał do 16 maja 2022 r. w związku z jego odwołaniem na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 12 maja 2022 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2022 r., poz. 1027).
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że w związku z uchybieniem przez skarżącego terminu organ powinien w pierwszej kolejności zawiadomić stronę o tym uchybieniu, wyznaczając jej termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Wskazano, że organ nie dokonał tych czynności, przez co doszło do istotnego naruszenia art. 7, art. 8 § 1 i art. 9 k.p.a. W ocenie Sądu I instancji zaniechanie to stanowi uchybienie spoczywającego na organie obowiązku należytego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania (art. 9 zd. 1 k.p.a.), a także obowiązku prowadzenia tego postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.). Zdaniem Sądu ewentualne przywrócenie terminu spowoduje, że stronie nie będzie można przypisać naruszenia art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. w zw. z art. 31i ust. 1 ustawy o COVID.
III.
Kolegium złożyło skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnosząc o jego uchylenie w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Poznaniu, a w każdym przypadku o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Jednocześnie SKO oświadczyło, iż zrzeka się rozprawy.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono na podstawie:
1) art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 1-6 ustawy o COVID w zw. z art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że przepis ten tj. art. 15zzzzzn2 znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie, podczas gdy uchybienie terminu z art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. nie nastąpiło w okresie jego obowiązywania, bowiem strona zobowiązana była zawiadomić o zbyciu pojazdu do 29 listopada 2020 r., a więc jeszcze zanim wprowadzono przepis art. 15zzzzzn2, który wszedł w życie 16 grudnia 2020 r., podczas gdy prawidłowa wykładnia ww. przepisów prowadzi do wniosku, że zakres zastosowania tego przepisu nie obejmuje uchybień terminów przewidzianych przepisami prawa administracyjnego, które miały wprawdzie miejsce w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, jednak zakończyły swój bieg przed dniem 16 grudnia 2020 r.
2) art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135:
a) w zw. z art. 7, 8 § 1 i art. 9 k.p.a. poprzez przyjęcie, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lesznie zaniechało poinformowania strony o uchybieniu terminu i wyznaczenia terminu 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu, podczas gdy brak było podstaw do takiego działania z uwagi na to, że uchybienie terminu z art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. nie nastąpiło w okresie jego obowiązywania;
b) w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez nieuzasadnione uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie, pomimo braku podstaw do stwierdzenia naruszenia przez organ jakiegokolwiek przepisu prawa materialnego, jak i procesowego;
c) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez zawarcie w uzasadnieniu wyroku wskazań niemożliwych do zrealizowania, bowiem przepis art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 1-6 ustawy o COVlD już nie obowiązuje, bowiem z dniem 16 maja 2022r. zniesiony został stan epidemii.
Argumentację na poparcie powyższych zarzutów przedstawiono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
IV.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że SKO składając skargę kasacyjną oświadczyło, że zrzeka się rozprawy, a skarżący nie zajął stanowiska co do tej kwestii, Naczelny Sąd Administracyjny, na mocy art. 182 § 3 p.p.s.a., rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym.
Skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Kontroli instancyjnej sprawowanej w jej granicach poddany został wyrok, którym Sąd I instancji uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 lutego 2024 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia 15 stycznia 2024 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu.
W pierwszej kolejności należy wskazać, iż w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny (dalej także jako: NSA) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie wystąpiły określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. podstawy nieważności postępowania sądowego, jak również nie stwierdzono przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył rozpoznanie sprawy do weryfikacji zasadności zarzutów kasacyjnych. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia Sądu I instancji oraz podniesione i skonkretyzowane podstawy kasacyjne. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc generalnie zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę związany był granicami skargi kasacyjnej, czyli wnioskami skargi kasacyjnej i jej podstawami.
Przeprowadzona we wskazanych wyżej granicach weryfikacja zarzutów kasacyjnych doprowadziła Naczelny Sąd Administracyjny do wniosku, że skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Skarżące kasacyjnie SKO sformułowało zarzut naruszenia prawa materialnego (z podstawy określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) oraz trzy zarzuty naruszenia przepisów postępowania (z podstawy określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Przedmiot zarzutów z obu podstaw kasacyjnych, jak i kierunek ich argumentacji pozostają jednak w ścisłym związku, koncentrując się zasadniczo wokół błędnej wykładni art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy o COVID i jego zastosowania przez Sąd I instancji w niniejszej sprawie, co zdaniem skarżącego kasacyjnie SKO doprowadziło do niesłusznego uchylenia zaskarżonej decyzji SKO oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty. Mając zatem na względzie powyższy związek treściowy, sformułowane w niniejszej skardze kasacyjnej zarzuty poddane zostały kontroli kasacyjnej łącznie, w kontekście naruszenia prawa materialnego. Dopiero wynik tego aspektu kontroli kasacyjnej może zostać nałożony na ocenę zarzutu naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy.
Spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji SKO w Lesznie w przedmiocie nałożenia na skarżącego kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu stwierdził, że decyzja ta i poprzedzająca ją decyzja Starosty są niezgodne z prawem, co uzasadniało ich uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku – najogólniej rzecz ujmując – wynika, że Sąd pierwszej instancji zaakceptował dokonane przez organ administracji ustalenia faktyczne, jednakże uchylając obie decyzje stwierdził, że organy zignorowały instytucję przywrócenia terminu wprowadzoną przepisem art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy o COVID.
Uwzględniając zaistniały w niniejszej sprawie termin wykonania obowiązku ustawowego zgłoszenia zbycia pojazdu, NSA zgadza się w tym względzie ze sformułowanym przez skarżące kasacyjnie SKO zarzutem naruszenia prawa materialnego - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 1-6 ustawy o COVlD w zw. z art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d.- poprzez błędną ich wykładnię. SKO słusznie twierdzi, iż przepis art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 1-6 ustawy o COVlD nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż uchybienie terminu zgłoszenia zbycia pojazdu nie nastąpiło w okresie obowiązywania tego przepisu, bowiem strona zobowiązana była zawiadomić o zbyciu pojazdu do 29 listopada 2020 r., a więc jeszcze zanim wprowadzono przepis art. 15zzzzzn2 ustawy o COVlD, który wszedł w życie 16 grudnia 2020 r. Zakres zastosowania przepisu art. 15zzzzzn2 ustawy o COVlD nie obejmuje uchybień terminów przewidzianych przepisami prawa administracyjnego, które miały wprawdzie miejsce w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, jednak zakończyły swój bieg przed dniem 16 grudnia 2020 r.
Problem prawny objęty zarzutami skargi kasacyjnej w zbliżonym stanie faktycznym był już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego, m.in. w wyrokach NSA z dnia 18 stycznia 2023 r., sygn. akt I GSK 313/22 oraz z dnia 28 listopada 2023 r., sygn. akt II GSK 106/23 (te i kolejne orzeczenia przywołane w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej CBOSA). NSA w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela zasadnicze argumenty wyrażone w uzasadnieniach tych wyroków, uznając, że są one aktualne również w kontrolowanej sprawie.
Analiza treści art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID nie pozostawia wątpliwości co do zakresu retroaktywnego działania tej regulacji. Jakkolwiek przepis ten odnosi się do terminów przewidzianych przepisami prawa administracyjnego, których bieg nie zakończył się do dnia 16 grudnia 2020 r. (dnia wejścia tego przepisu w życie), to jednak nie może on także wzruszać skutków prawnych zakończenia biegu tego rodzaju terminów, który nastąpił do dnia 15 grudnia 2020 r. Przeciwna wykładnia w zakresie ustalenia czasowego zakresu skuteczności prawnej art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID prowadziłaby do rozszerzającej wykładni regulacji intertemporalnej i nadzwyczajnej (swoistej lex extraordinaria), która zgodnie z ogólnymi zasadami wykładni tego rodzaju przepisów jest niedopuszczalna. NSA zgadza się w tym zakresie ze stanowiskiem skarżącego kasacyjnie SKO, iż prawidłowa wykładnia regulacji art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID prowadzi do wniosku, że zakres zastosowania tego przepisu nie obejmuje uchybień tego rodzaju terminów przewidzianych przepisami prawa administracyjnego, które miały wprawdzie miejsce w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, jednak zakończyły swój bieg przed dniem 16 grudnia 2020 r.
W przedmiotowej sprawie skarżący zbył przedmiotowy pojazd 2 czerwca 2020 r., a zgłoszenia zbycia pojazdu Staroście dokonał dopiero 27 listopada 2023 r. Trzydziestodniowy termin zawiadomienia właściwego starosty o zbyciu pojazdu zarejestrowanego (art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d.), rozumiany jako przewidziany przepisami prawa administracyjnego termin zawity, z niezachowaniem którego ustawa p.r.d. wiąże ujemne skutki prawne dla strony w postaci sankcji, o której mowa w art. 140mb pkt 2, został uchybiony przez skarżącego w dniu 2 lipca 2020 r. Przy zastosowaniu zaś wydłużonego (o 180 dni) terminu na podstawie art. 31i ustawy o COVID, zgodnie ze stanowiskiem organów i Sądu I instancji, upłynął on z dniem 29 listopada 2020 r.
W odniesieniu do wykładni art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID, na której został oparty kontrolowany wyrok Sądu I instancji, należy zauważyć, iż wszedł on w życie 16 grudnia 2020 r. i obowiązywał do 16 maja 2022 r. Zatem przepis ten nie może znajdować zastosowania w niniejszym stanie faktycznym, w którym skarżący uchybił terminowi jeszcze przed dniem wejścia w życie powyższego przepisu. Bez znaczenia pozostaje w tym zakresie przywoływany przez Sąd I instancji fakt, iż uchybienie terminu nastąpiło w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 (od 20 marca 2020 r. do16 maja 2022 r.), który nawiązuje do zastosowanego w art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy o COVID określenia "w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19", gdyż ta treść normatywna wyznacza jedynie opisowo zakres zastosowania powyższego przepisu, natomiast nie reguluje zakresu czasowego skuteczności prawnej nowego prawa (zob. wyrok NSA z dnia 28 listopada 2023 r., sygn. akt II GSK 106/23).
Należy także zwrócić uwagę, iż przepisu art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID nie można interpretować w oderwaniu od przesłanek jego wprowadzenia przez ustawodawcę, które były ściśle związane z ograniczeniami wynikającymi z obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19. Przewidziane w powyższym przepisie inicjowanie przez organ administracji publicznej procedury przywracania uchybionego przez stronę terminu, jak wskazuje art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy o COVID, było jednym z zadań organów administracji publicznej "w zakresie zapobiegania oraz zwalczania zakażenia lub choroby zakaźnej". Stosowanie przez organ art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID nie zakładało i nie zakłada więc automatyzmu w działaniu organu, w szczególności zaś, gdy w rozpatrywanym przypadku, od końca stanu epidemii (16.05.2022r.) do daty powiadomienia Starosty o zbyciu pojazdu (27.11.2023r.) minął okres ponad 18 miesięcy, zaś do daty wydania kontrolowanej decyzji SKO – okres ponad 21 miesięcy. Odmienną wykładnię art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID, którą przyjął Sąd I instancji w kontrolowanym wyroku, uchylając decyzje organów obu instancji, przy uwzględnieniu faktu, iż skarżący uchybił terminowi jeszcze przed dniem wejścia w życie powyższego przepisu, należy uznać za błędną.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że kontrolowane organy nie były zobowiązane do zawiadamiania skarżącej na podstawie art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 5 ustawy o COVID o uchybieniu terminu oraz wyznaczania jej dodatkowego 30-dniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie uchybionego terminu materialnoprawnego (art. 15zzzzzn2 ust. 2 ustawy o COVID). Za dodatkową i istotną w sprawie okoliczność należy uznać fakt, iż skarżący dopełnił ustawowego obowiązku zawiadomienia starosty o zbyciu pojazdu dopiero 27 listopada 2023 r. (a więc z rażącym przekroczeniem terminu ustawowego). NSA w niniejszym składzie wskazuje, iż art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. ustanawiający obowiązek zawiadomienia właściwego starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu obowiązuje od chwili wejścia w życie prawa o ruchu drogowym, tj. od 1 stycznia 1998 r. Natomiast sankcje w postaci administracyjnej kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia właściwego starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu obowiązują od dnia 1 stycznia 2020 r.
Uwzględnienie powyższego zarzutu naruszenia prawa materialnego sformułowanego przez skarżące kasacyjnie SKO jest wystarczające do wzruszenia zaskarżonego wyroku oraz – wobec uznania, że istota niniejszej sprawy została dostatecznie wyjaśniona – do przejęcia wniesionej skargi do merytorycznego rozpoznania przez NSA oraz jej oddalenia jako bezzasadnej. Jeżeli bowiem kontrolowane organy nie miały obowiązku stosowania przepisu art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID w przedmiotowej sprawie, to upadły również dalsze podstawy do kwestionowania legalności zaskarżonej decyzji.
Mając na względzie całość przedstawionej argumentacji oraz uznając, że skarga kasacyjna SKO zasługuje na uwzględnienie, jak również przyjmując, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny – działając na podstawie art. 188 w zw. z art. 151 p.p.s.a. – uchylił zaskarżony wyrok oraz oddalił skargę.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jednolity Dz.U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI