II GSK 2195/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną Głównego Inspektora Transportu Drogowego, potwierdzając, że kontrola drogowa przeprowadzona z naruszeniem przepisów o zatrzymaniu pojazdu jest prawnie nieskuteczna.
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej za naruszenie warunków zezwolenia na przewóz osób. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu I instancji, uznając kontrolę za prawnie nieskuteczną z powodu zatrzymania pojazdu przez nieoznakowany radiowóz. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu, podkreślając, że zatrzymanie pojazdu do kontroli musi odbywać się zgodnie z art. 71 ustawy o transporcie drogowym, tj. w pobliżu oznakowanego pojazdu lub miejsca z oznakowaniem o kontroli.
Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie warunków zezwolenia na przewóz osób. Sąd I instancji uznał, że kontrola drogowa była prawnie nieskuteczna, ponieważ autobus został zatrzymany do kontroli przez nieoznakowany pojazd Inspekcji Transportu Drogowego, co narusza art. 71 ustawy o transporcie drogowym. NSA podzielił to stanowisko, oddalając skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że zatrzymanie pojazdu do kontroli jest czynnością otwierającą postępowanie kontrolne i musi być dokonane zgodnie z przepisami, tj. w pobliżu oznakowanego pojazdu służbowego lub w miejscu oznakowanym znakiem drogowym uprzedzającym o kontroli. Użycie nieoznakowanego pojazdu do zatrzymania pojazdu do kontroli, bez spełnienia tych warunków, czyni całą kontrolę i wynikające z niej decyzje prawnie wadliwymi. NSA zaznaczył, że nawet jeśli dalsze czynności kontrolne były prowadzone prawidłowo, to naruszające prawo pozyskanie materiału dowodowego wyklucza jego wykorzystanie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, zatrzymanie pojazdu do kontroli musi być dokonane zgodnie z art. 71 ustawy o transporcie drogowym (w pobliżu oznakowanego pojazdu służbowego lub w miejscu oznakowanym znakiem drogowym uprzedzającym o kontroli). Naruszenie tych warunków powoduje prawną nieskuteczność kontroli i uniemożliwia wykorzystanie pozyskanego w ten sposób materiału dowodowego do nałożenia kary pieniężnej.
Uzasadnienie
Przepis art. 71 ustawy o transporcie drogowym ma charakter bezwzględnie obowiązujący i podlega ścisłej wykładni. Zatrzymanie pojazdu jest czynnością otwierającą kontrolę, a jego nielegalność wpływa na ważność całego postępowania dowodowego i decyzji administracyjnej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (11)
Główne
u.t.d. art. 71
Ustawa o transporcie drogowym
Zatrzymanie pojazdu do kontroli może być dokonane tylko przez umundurowanych inspektorów znajdujących się w pobliżu oznakowanego pojazdu służbowego lub w miejscu oznakowanym znakiem drogowym uprzedzającym o kontroli. Jest to przepis bezwzględnie obowiązujący.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
lit. a (błędnie wskazany przez stronę kasacyjną), lit. c (prawidłowy dla naruszenia przepisów postępowania)
Pomocnicze
u.t.d. art. 69 § 1
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 69 § 1a
Ustawa o transporcie drogowym
pkt 2
k.p.a. art. 75 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dowody nie mogą być sprzeczne z prawem.
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności.
k.p.a. art. 89
Kodeks postępowania administracyjnego
Uzgodnienie interesów stron.
p.p.s.a. art. 174
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy kasacyjne.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania NSA.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada oficjalności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zatrzymanie pojazdu do kontroli przez nieoznakowany pojazd Inspekcji Transportu Drogowego, bez spełnienia warunków z art. 71 ustawy o transporcie drogowym, czyni kontrolę prawnie nieskuteczną. Naruszenie przepisów dotyczących zatrzymania pojazdu do kontroli wpływa na legalność pozyskanego materiału dowodowego i nie może stanowić podstawy do wydania decyzji administracyjnej.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organu kasacyjnego odwołująca się do 'technik operacyjnych' i możliwości prowadzenia wstępnych czynności kontrolnych nieoznakowanymi pojazdami. Argument, że zarzut dotyczący legalności zatrzymania pojazdu podniesiono dopiero w skardze do WSA.
Godne uwagi sformułowania
Zatrzymanie pojazdu do kontroli może być dokonane tylko przez umundurowanych inspektorów znajdujących się: 1) w pobliżu oznakowanego pojazdu służbowego lub 2) w miejscu oznakowanym znakiem drogowym uprzedzającym o kontroli. Przepis ten, jako przepis kompetencyjny, podlega ścisłej wykładni. Zatrzymanie nie może być prawnie skuteczne, jeżeli brak którejkolwiek z przesłanek z art. 71 ustawy. Naruszenie prawa pozyskanie materiału dowodowego, wyklucza możliwość jego wykorzystania, jako podstawy podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia.
Skład orzekający
Joanna Kabat-Rembelska
przewodniczący
Magdalena Bosakirska
członek
Wojciech Kręcisz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie legalności kontroli drogowych przeprowadzanych przez Inspekcję Transportu Drogowego, w szczególności wymogów dotyczących zatrzymania pojazdu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zatrzymania pojazdu do kontroli przez nieoznakowany pojazd ITD. Interpretacja art. 71 ustawy o transporcie drogowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie wyjaśnia kluczowe zasady dotyczące legalności kontroli drogowych, co jest istotne dla przewoźników i organów kontrolnych. Podkreśla znaczenie formalnych wymogów proceduralnych.
“Kontrola drogowa z nieoznakowanego auta? Może być nieważna!”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 2195/11 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2013-02-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2011-11-02 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Joanna Kabat-Rembelska /przewodniczący/ Magdalena Bosakirska Wojciech Kręcisz /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6037 Transport drogowy i przewozy Hasła tematyczne Transport Sygn. powiązane VI SA/Wa 62/11 - Wyrok WSA w Warszawie z 2011-03-29 Skarżony organ Inspektor Transportu Drogowego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2007 nr 125 poz 874 art. 71 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia NSA Magdalena Bosakirska Sędzia del. WSA Wojciech Kręcisz (spr.) Protokolant Karolina Mamcarz po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 29 marca 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 62/11 w sprawie ze skargi J. K. i H. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. po rozpoznaniu skargi J. K. i H. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2010 r. w przedmiocie kary pieniężnej, uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję K. –P. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2010 r. w części nakładającej karę pieniężną w wysokości 3.000 zł. Relacjonując przebieg postępowania Sąd I instancji podał, że w dniu 11 maja 2010 r., w miejscowości B., przed wjazdem do zakładu T. S.A. zatrzymano kontroli autobus, który prowadził D. S. - kierowca H. K. i J. K. "K.-T." s. c. Autobusem wykonywany przewóz osób z B. do B. Decyzją z dnia [...] września 2010 r. K. –P. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wykonywania transportu drogowego osób bez wymaganego zezwolenia i nałożył na H. K. i J. K. karę pieniężną w wysokości 3.000 zł za wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu, dotyczących ustalonej trasy przejazdu i wyznaczonych przystanków. W uzasadnieniu organ podał, że kierowca pominął określony w rozkładzie jazdy przystanek mieszczący się w B. przy ulicy D. Ponadto rozpoczął wykonywanie przewozu z przystanku zlokalizowanego przy ulicy P w B, który w załączniku do zezwolenia ujęty jest jako drugi z kolei. Poza tym wysadzanie pasażerów w miejscowości W i B odbywało się poza przystankami wymienionymi w rozkładzie jazdy dołączonym do zezwolenia. Pasażerowie udający się do firmy L. wysiedli na przystanku tuż obok bramy wjazdowej, gdyż autobus zjechał z drogi wojewódzkiej nr [...], przy której usytuowany jest przystanek "W. – (C.)", określony w rozkładzie jazdy. Pasażerowie dojeżdżający do pracy do firmy T. S.A. w B. wysiedli w okolicy wjazdu do wspomnianego przedsiębiorstwa, w miejscu oddalonym o około 1 km od przebiegu trasy określonej w zezwoleniu, usytuowanej w ciągu drogi wojewódzkiej nr [...] (przystanek "S." B.). Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania strony, utrzymał w mocy zaskarżona decyzję organu I instancji . Organ II instancji nie podzielił zarzutu strony, że uniemożliwiono jej czynny udział w prowadzonym postępowaniu, w szczególności niezawiadamiając jej o przesłuchaniu świadków. Organ wyjaśnił, że w sytuacji, w której kontrolujący zdecydował się na przesłuchanie świadków, nie było możliwości zawiadomienia strony o przesłuchaniu na 7 dni przed dokonaniem tej czynności. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy pozwalający jednoznacznie stwierdzić, jaki był stan faktyczny sprawy. Nie był on też w ustalonym zakresie kwestionowany przez stronę. Nie było zatem potrzeby uzgadniania interesów stron w rozumieniu przepisu art. 89 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyjaśniając motywy rozstrzygnięcia wskazał, że trafny jest zarzut skarżącego o prawnej bezskuteczności kontroli wobec zatrzymania dokonanego z użyciem nieoznakowanego pojazdu znajdującego się na drodze poza przystankiem. Zarzut ten pojawił się dopiero w skardze. Ocena legalności zatrzymania do kontroli nie była przedmiotem rozważań organów, aczkolwiek już z protokołu kontroli wynika, że wykonywany przejazd kontrolowany był mobilnie (w drodze obserwacji) z użyciem nieoznakowanego pojazdu służbowego. Kontrolowany autobus w drodze do B., w okolicy bramy wjazdowej firmy T. został zatrzymany przez nieoznakowany pojazd inspekcji drogowej, co znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Świadkowie: J M i D. S. potwierdzili fakt zatrzymania do kontroli przez nieoznakowany pojazd Inspekcji Transportu Drogowego. Z zeznań świadka D S wynika, że po dojeździe do B. umundurowani inspektorzy czekali obok znaku informującego o kontroli ITD. Oznacza to, że pojazd po zatrzymaniu przez nieoznakowany pojazd Inspekcji Transportu Drogowego wykonywał jeszcze przejazd do B., do miejsca i znaku informującego o kontroli ITD. Organy nie poczyniły jakichkolwiek rozważań dotyczących legalności kontroli wobec zatrzymania przez nieoznakowany pojazd Inspekcji Transportu Drogowego i kontroli dopiero po dojeździe do znaku informującego o kontroli ITD, przy którym oczekiwali umundurowani inspektorzy. W art. 71 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2007 r., Nr 125, poz. 874 ze zm.), dalej: ustawa o transporcie drogowym, określone zostały warunki dopuszczalności zatrzymań. Mogą one być dokonywane tylko w pobliżu oznakowanego pojazdu służbowego lub w miejscu oznakowanym znakiem drogowym uprzedzającym o kontroli. Wskazany przepis przewiduje też, jako zasadę, dokonywanie zatrzymań przez umundurowanych inspektorów. Z ustaleń faktycznych wynika tylko, że przedmiotowy pojazd został zatrzymany do kontroli przez nieoznakowany pojazd inspekcji transportu drogowego. Kontrola rozpoczęła się po dojeździe do znaku informującego o kontroli ITD, przy którym znajdowali się umundurowani funkcjonariusze ITD. Przewidziane w art. 71 ustawy o transporcie drogowym zatrzymanie, jest czynnością otwierającą dokonywanie kontroli pojazdu, bez której nie mogłyby być zrealizowane zadania sprawdzające kontroli i zgromadzenie materiału dowodowego ilustrującego wyniki kontroli. Zatrzymanie nie może być prawnie skuteczne, jeżeli brak którejkolwiek z przesłanek z art. 71 ustawy. W rozpoznawanej sprawie kontroli dokonali umundurowani inspektorzy posiadający uprawnienia do zatrzymania pojazdu oraz przeprowadzenia czynności sprawdzających, jednakże zatrzymanie pojazdu do kontroli odbyło się niezgodnie z wymogami określonymi w art. 71 ustawy o transporcie drogowym. Autobus został zatrzymany do kontroli przez nieoznakowany pojazd, co nie jest sporne. Wbrew twierdzeniom organu, zawartym w odpowiedzi na skargę, pojazd zatrzymany został do kontroli już w momencie zatrzymania go przez nieoznakowany pojazd inspekcji transportu drogowego, a nie z chwilą dojazdu do B. Główny Inspektor Transportu Drogowego zaskarżając wyrok w całości domagał się jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi organ zarzucił naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270), dalej: p.p.s.a., w zw. z art. 71 ustawy o transporcie drogowym poprzez błędne uznanie, iż w okolicznościach niniejszej sprawy pozostaje wątpliwość, czy kontrola funkcjonariuszy była prawnie skuteczna, bowiem z ustaleń faktycznych wynika, że kontrolowany pojazd został zatrzymany do kontroli przez nieoznakowany pojazd Inspekcji Transportu Drogowego, a kontrola rozpoczęła się po dojeździe do znaku informującego o kontroli Inspekcji Transportu Drogowego przy którym znajdowali się funkcjonariusze ITD. Organ podał, że pojazd został zatrzymany do kontroli przez nieoznakowany pojazd inspekcji transportu drogowego, a kontrola rozpoczęła się po dojeździe do znaku informującego o kontroli Inspekcji Transportu Drogowego przy którym znajdował się funkcjonariusz ITD. Kasator stwierdził, że brak jest jakichkolwiek przeszkód prawnych, aby funkcjonariusze ITD dokonywali wstępnych czynności kontrolnych, zarówno używając do tego celu nieoznakowanych pojazdów służbowych, np. w sytuacji dokonywania obserwacji pojazdów wykonujących przewozy regularne po określonej trasie, jak też występując "po cywilnemu" w czynnościach mających na celu wyjaśnienie sprawy w charakterze świadków. W przeciwnym wypadku przewozy regularne pozostawałyby poza wszelką kontrolą organów ITD, przynajmniej w zakresie ustaleń dotyczących przestrzegania warunków określonych w zezwoleniu dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków. Trudno jest przyjąć, że sama obserwacja pojazdu przedsiębiorcy prowadzona przez inspektorów jadących nieoznakowanym pojazdem służbowym, czy też obserwacja przeprowadzona przez nieumundurowanego inspektora, może świadczyć definitywnie o sprzecznym z prawem pozyskaniu całego materiału dowodowego przy rozstrzyganiu przez organy administracji publicznej, jeśli w następstwie dalszych czynności kontrolnych, dokonanych zgodnie z przepisami ustawy o transporcie drogowym, inspektorzy jednoznacznie ustalą stan faktyczny sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wyjaśnić należy, że z przepisów art. 174 i art. 183 § 1 p.p.s.a. wynika, iż postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, wywołane wniesioną skargą kasacyjną, nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Strona skarżąca kasacyjnie wprost nie wskazała, w ramach której spośród podstaw kasacyjnych określonych przepisem art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. sformułowała zarzut naruszenia prawa przez Sąd I instancji, tj. zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt lit. a p.p.s.a. w związku z art. 71 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Jakkolwiek ze sposobu, w jaki zarzut ten został skonstruowany - tj. wobec faktu wskazania art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a p.p.s.a. stanowiącego przepis (normę) odniesienia dla dopełniającego go przepisu (normy) ustawy o transporcie drogowym, którego naruszenie zarzuciła strona skarżąca kasacyjnie - mogłoby wynikać, że został on postawiony w ramach podstawy kasacyjnej określonej w pkt 1 art. 174 p.p.s.a., to jednak zważywszy na to, że przepis art. 71 ustawy o transporcie drogowym usytuowany został w Rozdziale 9 tej ustawy - "Inspekcja Transportu Drogowego", że reguluje on warunki zatrzymania pojazdu do kontroli przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego, należy przyjąć, że zarzut kasacyjny postawiony został jednak w oparciu o podstawę wskazaną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Przypomnieć należy bowiem, że przepisami administracyjnego prawa procesowego są przepisy o właściwości organu orzekającego i o postępowaniu przed nim, zaś przepisami prawa materialnego przepisy dotyczące przesłanek, treści, powstania, zmiany lub zgaśnięcia prawa, czy roszczenia. Jakkolwiek więc, zarzutu naruszenia wymienionego powyżej przepisu ustawy o transporcie drogowym strona skarżąca kasacyjnie nie powiązała z właściwymi przepisami p.p.s.a., to jednak tego rodzaju niepełne - wobec powyższych wadliwości - wskazanie podstawy kasacyjnej, w świetle uchwały pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09 oraz jej uzasadnienia, nie stanowi przeszkody do rozpatrzenia zarzutów skargi kasacyjnej. Zwłaszcza, gdy analiza jej uzasadnienia umożliwia zidentyfikowanie istoty zarzutu naruszenia prawa adresowanego wobec zaskarżonego wyroku sądu administracyjnego I instancji. Z tak zrekonstruowanego zarzutu skargi kasacyjnej wynika, że spór prawny w rozpoznawanej sprawie dotyczy kwestii oceny prawidłowości przeprowadzonej przez Sąd I instancji kontroli wykładni i zastosowania przez organ administracji przepisów określających i ustanawiających prawne wymogi ustalania faktów, ich kwalifikacji prawnej oraz ustalania ich konsekwencji prawnych, w prowadzonym na podstawie przepisów ustawy o transporcie drogowym postępowaniu w sprawie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu, a dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków. Zasadniczą oś sporu prawnego w rozpoznawanej sprawie stanowi przy tym kwestia, oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji odnośnie do niezgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Kujawsko – Pomorskiego Inspektora Transportu Drogowego. Umotywowane zostało ono argumentem wydania tych decyzji z naruszeniem określonych przepisem art. 71 ustawy o transporcie drogowym warunków legalności zatrzymania pojazdu do kontroli przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego. Stanowisko Sądu I instancji uznać należy za słuszne i trafne. Zgodnie z przywołanym przepisem, w brzmieniu obowiązującym w rozpoznawanej sprawie, zatrzymanie pojazdu do kontroli może być dokonane tylko przez umundurowanych inspektorów znajdujących się: 1) w pobliżu oznakowanego pojazdu służbowego lub 2) w miejscu oznakowanym znakiem drogowym uprzedzającym o kontroli. Nie powinno ulegać żadnej wątpliwości, że przepis ten, jako przepis kompetencyjny, podlega ścisłej wykładni, co stanowi konsekwencję ogólnie obowiązującej zasady zakazującej domniemywania (szerszego zakresu) kompetencji przez podmiot, w tym przypadku przez inspektorów ITD, któremu kompetencja ta, w wyraźnie określonym zakresie, została przyznana na podstawie ustawy, jak również konsekwencję zasady wyrażonej w art. 6 k.p.a. Na gruncie przywołanej regulacji ustawodawca precyzyjnie określił warunki realizacji kompetencji (uprawnienia) do zatrzymania pojazdu do kontroli i nie dopuścił od nich żadnych odstępstw, co jasno i wyraźnie wynika z tego elementu wypowiedzi normatywnej, którym jest słowo "tylko", poprzedzające wyliczenie warunków, od spełnienia których uzależnione jest zatrzymanie pojazdu do kontroli w sposób zgodny z prawem. Przepis ten, ma charakter przepisu bezwzględnie obowiązującego. Z powyższego wynika więc, że zatrzymanie pojazdu do kontroli może być uznane za prawidłowe i prawnie skuteczne, tylko i wyłącznie o tyle, o ile nastąpiło z zachowaniem warunków określonych art. 71 ustawy o transporcie drogowym. Nie podważając tego, że przewidziane przywołanym przepisem zatrzymanie pojazdu jest czynnością otwierającą dokonywanie kontroli drogowej pojazdu, bez której nie mogłyby być realizowane cele i zadania sprawdzające kontroli, gromadzenie materiału dowodowego ilustrującego jej wynik dla potrzeb prowadzonego postępowania i wydania w nim, w związku z wynikiem kontroli, decyzji administracyjnej o nałożeniu kary pieniężnej, w świetle powyżej przedstawionych argumentów podkreślić należy jednak, że ocena legalności zatrzymania pojazdu do kontroli dokonywana z punktu widzenia zachowania warunków określonych art. 71 ustawy o transporcie drogowym, nie może pozostawać bez wpływu na ocenę odnośnie do zgodności z prawem wydanej w rezultacie przeprowadzonej kontroli decyzji administracyjnej nakładającej karę pieniężną. Zwłaszcza, gdy w tej mierze podkreślić, że przyjmując w art. 75 § 1 k.p.a. formułę odwołującą się do otwartego katalogu środków dowodowych, ustawodawca zastrzegł równocześnie stanowczo, że jakkolwiek jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, to jednak nie może być to sprzeczne z prawem. Prowadzi to do wniosku, że zarówno stwierdzenie naruszenia obowiązków i warunków wykonywania transportu drogowego, jak również wykazanie tego naruszenia jego "sprawcy", w sytuacji, gdy prowadzić ma ono do poddania go represji w postaci nałożenia kary administracyjnej, musi być zgodne z prawem. W konsekwencji przyjąć należy, że naruszające prawo pozyskanie materiału dowodowego, wyklucza możliwość jego wykorzystania, jako podstawy podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (por. również wyrok NSA z 27 maja 2008 r., sygn. akt II GSK 116/08). Operując na podstawie akt sprawy, WSA w W. ustalił, że przejazd wykonywany autobusem należącym do firmy H. K., J. K. "K.– T." s.c., był obserwowany z użyciem nieoznakowanego pojazdu służbowego ITD (tj. kontrolowany mobilnie) w drodze do B., a następnie w okolicy bramy wjazdowej do firmy T., został zatrzymany do kontroli przez tenże nieoznakowany pojazd inspekcji drogowej, a następnie skierowany do miejscowości B., do miejsca oznaczonego znakiem informującym o kontroli ITD, w którym oczekiwali umundurowani funkcjonariusze inspekcji drogowej, i w którym to miejscu przeprowadzone zostały czynności kontrolne. Okoliczność ta, przyjęta została przez Sąd I instancji za podstawę wyrokowania w sprawie w oparciu o protokoły z zeznań świadków J M (pasażera) oraz D S. (kierowcy kontrolowanego autobusu) i nie jest podważana w rozpoznawanej sprawie. Odnosząc się z perspektywy przedstawionych powyżej argumentów do wskazanego istotnego elementu stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy, nie ma żadnych usprawiedliwionych podstaw, aby stawiany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 71 ustawy o transporcie drogowym uznać za zasady. Prezentowane w jego uzasadnieniu argumenty, nie są ani trafne, ani też słuszne. I tak, argumentacja odwołująca się do prezentacji szeroko rozumianych "technik operacyjnych" stosowanych przez funkcjonariuszy ITD, nie jest skuteczna, ani też przydatna z tego powodu, że zupełnie pomija, nie dość, że treść regulacji zawartej w art. 71 ustawy o transporcie drogowym, to również i regulację zawartą w jej art. 69 ust. 1 oraz ust. 1a pkt 2. Przepisy te, pozostając ze sobą w komplementarnym związku, jednoznacznie i precyzyjnie wyznaczają prawne warunki dopuszczalności przeprowadzania przez funkcjonariuszy ITD czynności kontrolnych podczas kontroli, w tym przywołane powyżej warunki zatrzymywania pojazdu do kontroli na drodze poza przystankiem. Za nieusprawiedliwiony uznać należy również argument z autorytetu Naczelnego Sądu Administracyjnego. Strona skarżąca kasacyjnie, z pominięciem istoty wypowiedzi tego Sądu odnośnie do charakteru regulacji zawartej w art. 71 ustawy o transporcie drogowym oraz jej konsekwencji dla oceny wyniku postępowania regulowanego tą ustawą, powołała się na pogląd prawny wyrażony w sprawie osygn. akt II GSK 116/08. Za pozbawiony podstaw, uznać należy również i ten argument strony skarżącej, że zarzut odnoszący się do legalności zatrzymania pojazdu do kontroli podniesiony został dopiero w skardze do WSA w W., a to z tego mianowicie powodu, że pomija on ten istotny aspekt sądowoadministracyjnej kontroli działalności administracji publicznej, który wiąże się z obowiązywaniem w postępowaniu przez sądem administracyjnym I instancji zasady oficjalności wyrażonej w art. 134 § 1 p.p.s.a. Przede wszystkim jednak, strona skarżąca kasacyjnie, pomija ten istotny element rozpoznawanej sprawy, który wiąże się z niekwestionowanym w niej ustaleniem zatrzymania do kontroli drogowej kierowcy autobusu należącego do firmy H. K., J. K. "K– T." s.c. przez nieoznakowany pojazd służbowy ITD, którym wykonywana była tzw. mobilna kontrola przejazdu wymienionego autobusu. Istota rzeczy w tym względzie odnosi się bowiem do faktu zatrzymania pojazdu do kontroli, nie zaś do okoliczności monitorowania, we wskazany powyżej sposób, samego przejazdu. W sytuacji, gdy zatrzymanie to nie było dokonane, ani w pobliżu oznakowanego pojazdu służbowego, ani też w miejscu oznakowanym znakiem drogowym uprzedzającym o kontroli, nie może budzić żadnych wątpliwości, że nastąpiło z naruszeniem przepisu art. 71 ustawy o transporcie drogowym. Nie ma przy tym żadnego znaczenia to, że po zatrzymaniu pojazdu do kontroli, czynności kontrolne wykonywane były innym miejscu, a mianowicie miejscowości B., w miejscu oznaczonym znakiem drogowym uprzedzającym o kontroli. Od momentu zatrzymania pojazdu do kontroli przez nieoznakowany pojazd służbowy ITD, kierowca zatrzymanego pojazdu pozostawał już bowiem do dyspozycji kontrolujących. W świetle wszystkich przedstawionych argumentów brak jest podstaw aby uznać, że Sąd I instancji naruszył przepis art. 71 ustawy o transporcie drogowym w sposób przedstawiony w skardze kasacyjnej. W okolicznościach stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy, przepis ten słusznie uznany został przez WSA w W. za wzorzec kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Jakkolwiek faktem jest przy tym, że uznając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji za niezgodne z prawem, Sąd I instancji wyjaśniając podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia wskazał przepis art. 145 § 1 lit. a p.p.s.a., podczas gdy, wobec wobec omówionego na wstępie charakteru przepisu art. 71 ustawy o transporcie drogowym, powinien był wskazać, jako prawidłowy, przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., to jednak uchybienie to pozostaje bez jakiegokolwiek wpływu na ocenę o trafności i prawidłowości wydanego rozstrzygnięcia. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie przepisu art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. ----------------------- 9
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI