II GSK 2194/22

III SA/Łd 655/23 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2024-03-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Monika Krzyżaniak /sprawozdawca/
Paweł Dańczak
Teresa Rutkowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6041 Profilaktyka  i   rozwiązywanie  problemów alkoholowych, ustalanie liczby punktów sprzedaży,  zasad  usytuowania miejsc
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. b, art. 200, art. 205 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2017 poz 1257
art. 145 par. 1 pkt 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Dnia 26 marca 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędziowie Sędzia WSA Paweł Dańczak Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2024 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 30 sierpnia 2023 roku nr SKO.4130.28.2023 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości powyżej 4,5% do 18% alkoholu (z wyjątkiem piwa) przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 28 czerwca 2023 r. nr 76/POST/2023; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na rzecz skarżącego T. K. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 30 sierpnia 2023 r., numer SKO.4130.28.2023, wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 oraz art. 61 a § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.) w zw. z art. 18 ust. 11 ustawy z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 165 ze zm.) oraz na podstawie art. 1 ust. 1 i art. 2 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2018 roku poz. 570), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Łodzi nr 76/POST/2023 z 28 czerwca 2023 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wydania T. K. zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości powyżej 4,5% do 18% alkoholu (z wyjątkiem piwa), przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży.
W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne:
W dniach 31 sierpnia 2017 r. i 28 czerwca 2018 r. wydane zostały przez Prezydenta Miasta Łodzi decyzje o numerach I/256/A/2017, I/152/B/145/2018 i I/152/C/139/2018 zezwalające T. K. na sprzedaż napojów alkoholowych w sklepie spożywczym w [...] przy ul. [...].
Następnie, z uwagi na przedstawienie przez przedsiębiorcę fałszywych danych w oświadczeniu, o którym mowa w art. 111 ust. 4 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, decyzjami z dnia 21 lutego 2022 r. o numerach: 4/COF/2022, 5/COF/2022 i 6/COF/2022 cofnięto ww. zezwolenia. Decyzje o cofnięciu zezwoleń utrzymane zostały w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi decyzjami z dnia 20 kwietnia 2022 r. o numerach: SKO.4130.11.2022, SKO.4130.12.2022 i SKO.4130.13.2022.
Wyrokiem z dnia 8 września 2022 r. sygn. III SA/Łd 390/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 20 kwietnia 2022 roku nr SKO.4130.13.2022 w przedmiocie cofnięcia T. K. zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości powyżej 4.5 % do 18 % alkoholu przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z 21 lutego 2022 roku nr 5/COF/2022. Od powyższego wyroku wniesiona została przez organ skarga kasacyjna, która zarejestrowana została przez Naczelny Sąd Administracyjny pod sygn. II GSK 2194/22.
T. K. ponownie wystąpił z wnioskiem o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości powyżej 4,5% do 18% alkoholu (z wyjątkiem piwa) w omawianej lokalizacji, który wpłynął do organu 30 maja 2023 r.
Postanowieniem z 28 czerwca 2023 r. nr 76/POST/2023 Prezydent Miasta Łodzi odmówił T. K. prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą SKLEP OGÓLNOSPOŻYWCZY T. K. z siedzibą w [...], wszczęcia postępowania w sprawie wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości powyżej 4,5% do 18% alkoholu (z wyjątkiem piwa) przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży w placówce handlowej zlokalizowanej w [...] przy ul. [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji powołując treść art. 18 ust. 11 u.o.w.w.t. wskazał, że przedsiębiorca, któremu cofnięto zezwolenie, może wystąpić z wnioskiem o ponowne wydanie zezwolenia nie wcześniej niż po upływie trzech lat od dnia wydania decyzji o jego cofnięciu. Tym samym w chwili obecnej przedsiębiorca nie jest uprawniony do wystąpienia z wnioskiem o uzyskanie nowego zezwolenia, co skutkowało odmową wszczęcia postępowania zgodnie z treścią art. 61a § 1 k.p.a.
Na powyższe postanowienie strona złożyła zażalenie, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie. W ocenie strony zaskarżone postanowienie organu I instancji zapadło z obrazą przepisów prawa - organ ukrył bowiem fakt, że decyzje Prezydenta Miasta Łodzi, na podstawie których cofnięto dotychczasowe decyzje zezwalające na sprzedaż napojów alkoholowych wraz z utrzymującymi je w mocy decyzjami SKO w Łodzi zostały uchylone wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dniu 8 września 2022 r. Dalej strona przywołała treść przepisu art. 152 p.p.s.a. wyjaśniając, iż w ocenie strony ww. decyzje organu I instancji o cofnięciu zezwoleń nie wywołują skutków prawnych od chwili wydania wyroku, mimo że wyrok uchylający te decyzje nie jest jeszcze prawomocny. Strona podniosła, iż przepis art. 18 ust. 11 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi nie ma zatem zastosowania w przedmiotowej sprawie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi rozpatrując powyższe zażalenie uznało, że nie zasługuje ono na uwzględnienie i utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. Kolegium w pierwszej kolejności wyjaśniło, że zgodnie z przepisem art. 152 § 1 p.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej. Z kolei stosownie do treści art. 61 a § 1 k.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W myśl § 2 ww. przepisu, na postanowienie, o którym mowa w § 1, służy zażalenie.
Organ II instancji wskazał, że w realiach rozpoznawanej sprawy bezsporne jest, że uprzednio organ I instancji wydał decyzję z dnia 21 lutego 2022r. nr 5/COF/2022 w sprawie cofnięcia zezwolenia wydanego dla strony na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości powyżej 4,5% do 18% (z wyjątkiem piwa) przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży. Decyzja ta, na skutek wniesionego przez stronę odwołania, została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi - ostateczną decyzją z dnia 20 kwietnia 2022 r. (SKO.4130.13.2022). Ww. decyzje zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 września 2022 r. (sygn. akt. III SA/Łd 390/22), który to wyrok jest dotychczas nieprawomocny wobec złożenia skargi kasacyjnej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi. Zatem, zdaniem Kolegium, decyzja ostateczna póki co nie została wyeliminowana z obrotu prawnego. Przywołany przepis art. 152 § 1 p.p.s.a. "zawiesza" skutki prawne uchylonego aktu do czasu uprawomocnienia się wyroku sądu administracyjnego, ale nie eliminuje tego aktu z obrotu prawnego. Zatem, wbrew stanowisku strony, samo uchylenie przez WSA ostatecznej decyzji, wobec złożenia skargi kasacyjnej przez tut. Kolegium, nie spowodowało jej eliminacji z obrotu prawnego i tym samym nadal po wydaniu orzeczenia tego sądu posiada ona cechę ostateczności.
Za prawidłowe organ II instancji uznał wobec tego stanowisko Prezydenta Miasta Łodzi, zgodnie z którym, uprzednie zakończenie sprawy ostateczną decyzją w sprawie cofnięcia zezwolenia wydanego dla strony na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości powyżej 4,5% do 18% (z wyjątkiem piwa) przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży w zw. z art. 18 ust. 11 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi należy do innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania w sprawie o wydanie zezwolenia na nową sprzedaż i zobowiązuje organ administracji publicznej do wydania postanowienia na podstawie przepisu art. 61a§ 1 k.p.a.
W skardze z 12 września 2023 r. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, T. K. reprezentowany przez fachowego pełnomocnika, zaskarżył powyższe rozstrzygnięcie organu w całości, zarzucając mu naruszenie art. 61a 1 § k.p.a. w zw. z art. 152 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i art. 18 ust. 11 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi polegające na bezzasadnej odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wydania zezwolenia na sprzedaż alkoholu w wyniku przyjęcia, że uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny decyzja o cofnięciu zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości powyżej 4.5 % do 18 % alkoholu posiada cechę ostateczności i stoi na przeszkodzie wydaniu skarżącemu zezwolenia w myśl art. 18 ust. 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, podczas gdy w razie uwzględnienia skargi na decyzję administracyjną, nie wywołuje ona skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku.
Tym samym pełnomocnik strony wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji oraz o zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania w sprawie, w tym zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 28 listopada 2023 r. sygn. II GSK 2194/22 po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 września 2022 r. sygn. akt III SA/Łd 390/22 w sprawie ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 20 kwietnia 2022 r. nr SKO.4130.13.2022 w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości powyżej 4,5% do 18% (z wyjątkiem piwa) przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży, oddalił skargę kasacyjną oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na rzecz T. K. 240 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych powodów niż zostały w niej podniesione.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: "p.p.s.a."), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, w myśl przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co daje podstawę i obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 30 sierpnia 2023 r., nr SKO.4130.28.2023 utrzymujące w mocy postanowienia Prezydenta Miasta Łodzi nr 76/POST/2023 z 28 czerwca 2023 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wydania T. K. zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości powyżej 4,5% do 18% alkoholu (z wyjątkiem piwa), przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży.
Organy obu instancji powołały się na przepis art. 61a § 1 k.p.a., który stanowi, iż organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Jako inną, uzasadnioną przyczynę uniemożliwiającą wszczęcie postępowania w sprawie wydania skarżącemu zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych organy uznały uprzednie wydanie ostatecznej decyzji w sprawie cofnięcia zezwolenia wydanego dla strony na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości powyżej 4,5% do 18% alkoholu (z wyjątkiem piwa), przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży (decyzja SKO w Łodzi z 20 kwietnia 2022 r. nr SKO.4130.13.2022) w zw. z art. 18 ust. 11 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Art. 18 ust. 11 u.o.w.w.t. stanowi bowiem, iż przedsiębiorca, któremu cofnięto zezwolenie, może wystąpić z wnioskiem o ponowne wydanie zezwolenia nie wcześniej niż po upływie 3 lat od dnia wydania decyzji o jego cofnięciu.
Wobec takiego brzmienia przepisu, zgodzić się należy z organami, iż pozostawanie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 20 kwietnia 2022 r. o cofnięciu skarżącemu zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości powyżej 4,5% do 18% alkoholu (z wyjątkiem piwa), skutkowało tym, iż brak było podstaw do wszczęcia na wniosek strony z 30 maja 2023 r. postępowania w sprawie wydania kolejnego zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości powyżej 4,5% do 18% alkoholu (z wyjątkiem piwa), przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży. Wydane w rozpoznawanej sprawie postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania kolejnego zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, oparte zatem zostało na okoliczności istnienia w obrocie prawnym ostatecznej decyzji cofającej skarżącemu zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych. W ocenie sądu nie budzi również wątpliwości fakt, iż na dzień wydania przez organ zaskarżonego postanowienia z 30 sierpnia 2023 r., decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 20 kwietnia 2022 r. nr SKO.4130.13.2022 w przedmiocie cofnięcia wydanego dla strony zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości powyżej 4,5% do 18% alkoholu (z wyjątkiem piwa), przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży nie została skutecznie wyeliminowana z obrotu prawnego. Co prawda wyrokiem z 8 września 2022 r. sygn. akt III SA/Łd 390/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 20 kwietnia 2022 roku nr SKO.4130.13.2022 w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości powyżej 4,5% do 18% alkoholu (z wyjątkiem piwa), przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z 21 lutego 2022 roku nr 5/COF/2022, jednak od powyższego wyroku wniesiona została przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi skarga kasacyjna, która zarejestrowana została przez Naczelny Sąd Administracyjny pod sygn. II GSK 2194/22. Do czasu zatem uprawomocnienia się wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego uchylającego decyzję organu odwoławczego, decyzja ta nadal funkcjonowała w obrocie prawnym, chociaż nie wywoływała skutków prawnych na podstawie art. 152 § 1 p.p.s.a. Należy jednak odróżnić "wstrzymanie wykonalności" uchylonej decyzji na podstawie art. 152 § 1 p.p.s.a., a więc wynikające z przepisów ustawy wstrzymanie skutków prawnych tej decyzji, od utraty przez uchyloną decyzję bytu prawnego. O ile wstrzymanie skutków następuje już po wydaniu wyroku przez sąd I instancji, o tyle utrata bytu prawnego następuje dopiero po uprawomocnieniu się wyroku (p. wyrok NSA z 15.03.2022 r. sygn. III OSK 773/21; CBOSA).
Z uwagi na powyższe, należy przyjąć, iż w okolicznościach niniejszej sprawy organ nie miał podstaw do wszczęcia postępowania na wniosek skarżącego z dnia 30 maja 2023 r. o udzielenie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości powyżej 4,5% do 18% alkoholu (z wyjątkiem piwa), przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży, dopóki w obrocie prawnym pozostawała decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 20 kwietnia 2022 roku nr SKO.4130.13.2022 w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości powyżej 4,5% do 18% alkoholu (z wyjątkiem piwa), przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży. Wbrew stanowisku strony skarżącej, samo uchylenie przez WSA ostatecznej decyzji w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych - wobec złożenia skargi kasacyjnej przez organ - nie spowodowało jej eliminacji z obrotu prawnego i tym samym nadal po wydaniu orzeczenia tego sądu posiadała ona cechę ostateczności (p. wyrok NSA z 30.06.2021 r., sygn. akt III FSK 2323/21; CBOSA). W dacie orzekania w rozpoznawanej sprawie przez organy obu instancji w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego, w obrocie prawnym funkcjonowała zatem decyzja o cofnięciu skarżącemu zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych.
Dopiero wyrokiem z 28 listopada 2023 r. sygn. II GSK 2194/22 Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 września 2022 r. sygn. akt III SA/Łd 390/22 w sprawie ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 20 kwietnia 2022 r. nr SKO.4130.13.2022 w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości powyżej 4,5% do 18% alkoholu (z wyjątkiem piwa), przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży, oddalił skargę kasacyjną.
Mamy zatem do czynienia z sytuacją, gdy po wydaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia przez organ, a przed wydaniem orzeczenia przez tut. sąd, doszło do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji, która stanowiła podstawę do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania.
W ocenie sądu, opisany stan faktyczny prowadzi do wniosku, że w niniejszej sprawie zachodzi sytuacja wskazana w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Przepis ten stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Podkreślić należy, że z mocy art. 126 k.p.a., przepis art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. znajduje zastosowanie także do postanowień.
Mając zatem na uwadze brzmienie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. należy, w pierwszej kolejności rozważyć, czy przepis ten daje sądowi podstawę do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia w każdej sytuacji, o której mowa w art. 145 § 1 k.p.a., w szczególności jeżeli dotyczy to takiej sytuacji, gdy podstawa wznowieniowa w sprawie dotyczącej zaskarżonego rozstrzygnięcia ziściła się już po zakończeniu postępowania administracyjnego, a przed rozpoznaniem skargi na to orzeczenie przez sąd administracyjny.
Podkreślić trzeba, że sąd administracyjny zobowiązany jest orzekać na podstawie akt sprawy, uwzględniając stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, czego konsekwencją jest przyjęcie, że zmiana stanu faktycznego bądź prawnego sprawy, która nastąpiła po podjęciu zaskarżonego aktu administracyjnego - co do zasady - nie podlega uwzględnieniu, a tym samym nie może stanowić podstawy stwierdzenia nieważności decyzji lub jej uchylenia. Wyjątek od tej zasady, jak słusznie stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 grudnia 2011 r. sygn. akt II OSK 807/11 (CBOSA) stanowią jednak zdarzenia przewidziane w art. 145 § 1 pkt 7 i pkt 8 k.p.a. oraz art. 145a k.p.a. Nie można bowiem pojęcia "naruszenia prawa", o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., ograniczać do sytuacji, gdy zachodzi prosta sprzeczność między treścią przepisu, a sposobem jego zastosowania przez organ administracji. W postępowaniu administracyjnym przez wydanie decyzji z naruszeniem prawa rozumie się także takie sytuacje, w których organowi administracji nie można postawić zarzutu naruszenia przepisów w chwili wydawania decyzji. Dotyczy to niektórych podstaw wznowienia postępowania administracyjnego - art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., art. 145a k.p.a. Tak więc w razie stwierdzenia przez sąd, że kontrolowany akt narusza prawo, a naruszenie to daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego - zachodzi podstawa do uchylenia takiego aktu w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., bowiem dyspozycja tego przepisu ma na celu przede wszystkim ochronę obiektywnego porządku prawnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 638/06, LEX nr 329945; z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II OSK 1321/05, LEX nr 317405; M. Jaśkowska, M. Masternak, E. Ochendowski, "Postępowanie sądowoadministracyjne", Wydawnictwo LexisNexis 2004, s. 150).
Organy orzekając o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych oparły swe rozstrzygnięcia o funkcjonującą w obrocie prawnym decyzję w przedmiocie cofnięcia tego zezwolenia. Istnienie omawianej decyzji stanowiło bowiem okoliczność istotną (fakt prawotwórczy) dla podjęcia przez organy zaskarżonych rozstrzygnięć, a konsekwencje prawne wynikające z tej decyzji kształtowały podstawę prawną zaskarżonych postanowień i determinowały ich treść. W konsekwencji, wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o cofnięciu zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych skutkuje spełnieniem podstawy wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Zaskarżone postanowienie - co zostało wyjaśnione powyżej - zostało wydane w oparciu o ukształtowany decyzją o cofnięciu zezwolenia stan prawny, tak więc późniejsze uchylenie tejże decyzji prawomocnym orzeczeniem Sądu ma wpływ na treść zaskarżonego postanowienia. Uchylenie decyzji cofającej zezwolenie doprowadziło bowiem do tego, że odpadła przyczyna (podstawa prawna) do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania skarżącemu zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych.
Należy przy tym zaznaczyć, iż o ile nie można organowi zarzucić, iż bezpośrednio przy wydaniu zaskarżonego postanowienia doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego bądź procesowego, to niewątpliwie takie naruszenie miało miejsce przy wydawaniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Łodzi decyzji z dnia 20 kwietnia 2022 r. nr SKO.4130.13.2022 w przedmiocie cofnięcia skarżącemu zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości powyżej 4,5% do 18% alkoholu (z wyjątkiem piwa), przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży, będącej podstawą do wydania tego postanowienia. Zaistnienie tych nieprawidłowości potwierdzone zostało wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 listopada 2023 r. Uznać zatem należy, iż wadliwość decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 20 kwietnia 2022 r. nr SKO.4130.13.2022 w przedmiocie cofnięcia stronie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości powyżej 4,5% do 18% alkoholu (z wyjątkiem piwa), przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży, finalnie przekłada się również na wadliwość postanowienia zaskarżonego w niniejszej sprawie.
Mając zatem na uwadze zaistnienie po wydaniu zaskarżonej decyzji przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., sąd zobligowany był uchylić podjęte w sprawie rozstrzygnięcia organów obu instancji. O powyższym sąd orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a. O kosztach postępowania postanowiono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. w pkt 2 sentencji wyroku. Na koszty te składają się wpis od skargi (100 zł), wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika (480 zł) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).
Rozpatrując ponownie niniejszą sprawę organ zobowiązany będzie rozpoznać wniosek skarżącego z 30 maja 2023 r. o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości powyżej 4,5% do 18% alkoholu (z wyjątkiem piwa) w podanej we wniosku lokalizacji, biorąc pod uwagę aktualnie istniejący w sprawie stan faktyczny i prawny.
R. T-M.