II GSK 2185/21

Naczelny Sąd Administracyjny2025-06-10
NSAinneWysokansa
gry hazardoweautomaty do gierkara pieniężnaprzedawnienieCOVID-19ustawa o grach hazardowychurządzanie gierNaczelny Sąd AdministracyjnyWojewódzki Sąd Administracyjny

NSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych na automatach poza kasynem, uznając, że termin przedawnienia nie upłynął, a skarżąca była współurządzającym gry.

Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na D. T. za urządzanie gier na automatach poza kasynem. WSA w Rzeszowie oddalił skargę, uznając, że kara nie uległa przedawnieniu dzięki zawieszeniu biegu terminu w związku z COVID-19 oraz że skarżąca była współurządzającym gry. NSA w wyroku z 10 czerwca 2025 r. oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA. Sąd uznał, że okres zawieszenia biegu terminu przedawnienia z powodu COVID-19 wydłużył go o 71 dni, co sprawiło, że kara nie uległa przedawnieniu. Ponadto, NSA potwierdził, że skarżąca, poprzez umowę dzierżawy powierzchni i partycypację w zyskach, aktywnie uczestniczyła w urządzaniu gier hazardowych, a nie tylko udostępniała lokal.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 czerwca 2025 r. oddalił skargę kasacyjną D. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który wcześniej oddalił skargę skarżącej na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie. Sprawa dotyczyła wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Kluczowe kwestie podniesione w skardze kasacyjnej dotyczyły przedawnienia kary oraz statusu skarżącej jako "urządzającego gry". Sąd pierwszej instancji uznał, że termin przedawnienia, który upływał 9 września 2020 r., został wydłużony o 54 dni z powodu przepisów związanych z COVID-19, co sprawiło, że decyzja doręczona 2 listopada 2020 r. nie była przedawniona. WSA wskazał również, że skarżąca, partycypując w zyskach (40%) i mając wynagrodzenie uzależnione od eksploatacji automatów, była współurządzającym gry, a nie tylko wynajmującym lokal. NSA w swoim uzasadnieniu skorygował okres zawieszenia biegu terminu przedawnienia, wskazując, że zgodnie z przepisami ustawy o COVID-19 i późniejszymi zmianami, zawieszenie trwało 71 dni (od 14 marca do 23 maja 2020 r.), a nie 54 dni. Niemniej jednak, nawet z uwzględnieniem tego dłuższego okresu, termin przedawnienia (który rozpoczął bieg 9 września 2015 r.) upływał 19 listopada 2020 r., co oznacza, że decyzja doręczona 2 listopada 2020 r. nie była przedawniona. NSA podkreślił, że zawieszenie biegu terminów przedawnienia było środkiem zapobiegawczym związanym z pandemią i nie stanowiło wstecznego działania prawa. Sąd odwołał się również do utrwalonego orzecznictwa NSA, które szeroko interpretuje pojęcie "urządzającego gry", obejmując nim nie tylko organizatora, ale także podmioty aktywnie uczestniczące w procesie technicznym, ekonomicznym i organizacyjnym umożliwiającym funkcjonowanie gier hazardowych. W kontekście umowy zawartej przez skarżącą z właścicielem automatów, NSA uznał, że skarżąca nie tylko udostępniła lokal, ale aktywnie partycypowała w zyskach i była żywotnie zainteresowana funkcjonowaniem automatów, co potwierdzało jej status współurządzającego gry. W związku z tym, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, bieg terminu przedawnienia został zawieszony na 71 dni (od 14 marca do 23 maja 2020 r.) na podstawie przepisów o COVID-19, co wydłużyło termin przedawnienia.

Uzasadnienie

NSA skorygował okres zawieszenia biegu terminu przedawnienia z 54 dni (jak przyjął WSA) na 71 dni, zgodnie z przepisami ustawy o COVID-19 i jej nowelizacjami. Podkreślono, że zawieszenie miało charakter zapobiegawczy i nie działało wstecz. W konsekwencji, kara nie uległa przedawnieniu przed doręczeniem decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.g.h. art. 89 § 1

Ustawa o grach hazardowych

Sankcjonuje urządzanie gier na automatach poza kasynem karą pieniężną. Szeroko interpretuje pojęcie "urządzającego gry".

ustawa o COVID-19 art. 15zzr § 1

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw

Zawieszenie biegu terminów przedawnienia w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii.

k.p.a. art. 189g § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Termin przedawnienia administracyjnej kary pieniężnej wynosi 5 lat od dnia naruszenia prawa.

Pomocnicze

u.g.h. art. 89 § 2

Ustawa o grach hazardowych

u.g.h. art. 2 § 3

Ustawa o grach hazardowych

Definicja automatów do gier.

u.g.h. art. 2 § 4

Ustawa o grach hazardowych

Definicja automatów do gier.

u.g.h. art. 2 § 5

Ustawa o grach hazardowych

Definicja automatów do gier.

k.p.a. art. 174 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 182 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 204 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Bieg terminu przedawnienia kary pieniężnej został zawieszony na 71 dni z powodu przepisów o COVID-19, co skutkowało wydłużeniem terminu i brakiem przedawnienia. Skarżąca, poprzez umowę dzierżawy, partycypację w zyskach i uzależnienie wynagrodzenia od eksploatacji automatów, była "urządzającym gry" w rozumieniu ustawy o grach hazardowych.

Odrzucone argumenty

Kara pieniężna uległa przedawnieniu z uwagi na upływ 5-letniego terminu od dnia naruszenia prawa. Skarżąca była jedynie wynajmującym lokal, a nie urządzającym gry hazardowe.

Godne uwagi sformułowania

"urządzanie gier hazardowych" to ogół czynności i działań stanowiących zaplecze logistyczne dla umożliwienia realizowania w praktyce działalności w zakresie gier hazardowych nieograniczającego się jedynie do organizowania, jak oczekiwałaby skarżąca (sankcja może zostać nałożona na więcej niż jeden podmiot, w sytuacji gdy każdemu z nich można przypisać cechę "urządzającego gry" na tym samym automacie, w tym samym miejscu i czasie) nie tylko partycypowała w zyskach pochodzących z eksploatacji automatów, i to w znaczącym stopniu (40 %), ale także przysługujące jej na podstawie umowy wynagrodzenie uzależnione było od eksploatacji urządzeń, a nie od udostępnienia części powierzchni lokalu

Skład orzekający

Dorota Dąbek

sprawozdawca

Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz

członek

Marcin Kamiński

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o przedawnieniu kar administracyjnych w kontekście COVID-19 oraz szerokie rozumienie pojęcia \"urządzającego gry hazardowe\" w odniesieniu do właścicieli lokali."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami o COVID-19 i konkretnego stanu faktycznego. Interpretacja pojęcia "urządzającego gry" może być stosowana do podobnych umów dzierżawy powierzchni pod działalność hazardową.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii przedawnienia kar administracyjnych w kontekście pandemii oraz szerokiej interpretacji odpowiedzialności za nielegalne gry hazardowe, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i prawników.

Czy pandemia przedłużyła termin przedawnienia kary za gry hazardowe? NSA wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 12 000 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 2185/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-06-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-09-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dorota Dąbek /sprawozdawca/
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
Marcin Kamiński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne
Gry losowe
Sygn. powiązane
II SA/Rz 1407/20 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2021-06-17
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 847
art. 89 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 189g par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marcin Kamiński Sędzia NSA Dorota Dąbek (spr.) Sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej D. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17 czerwca 2021 r. sygn. akt II SA/Rz 1407/20 w sprawie ze skargi D. T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 29 października 2020 r. nr 1801-IOA.4246.61.2020 w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od D. T. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
I
Wyrokiem z 17 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 1407/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, działając na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.; obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę D. T. (dalej: skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z 29 października 2020 r. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z 22 czerwca 2020 r. Naczelnik Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 12 000 zł, z tytułu urządzania gier na automacie Apex i karę pieniężną w wysokości 12 000 zł, z tytułu urządzania gier na automacie Apollo Games.
Na skutek odwołania skarżącej, decyzją z 29 października 2020 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Skargę na powyższą decyzję organu odwoławczego złożyła skarżąca.
WSA w Rzeszowie oddalając skargę opisanym na wstępie wyrokiem, w uzasadnieniu wskazał w pierwszej kolejności, że 5 letni, ustawowy termin przedawnienia prawa do wymierzenia skarżącej kary upływał 9 września 2020 r. Niemniej jednak z uwagi na art. 1 pkt 14 ustawy z dnia 2 marca 2020r. ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 568 ze zm., dalej: ustawa o COVID-19), bieg tego terminu został wstrzymany na 54 dni, a jego upływ należało przesunąć o taką liczbę dni. W ten sposób wydłużony termin przedawnienia upływał z dniem 2 listopada 2020 r., kiedy to decyzja (w tym właśnie dniu) wymierzająca karę została doręczona skarżącej (do rąk adwokata będącego jej pełnomocnikiem). Tym samym nie doszło do przedawnienia prawa do wymierzenia kary.
Sąd wskazał następnie, że na podstawie badań laboratoryjnych oraz eksperymentów procesowych urządzenia zainstalowane w lokalu skarżącej stanowiły automaty do gry w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 847 ze zm., dalej: u.g.h.), których eksploatacja mogła się odbywać wyłącznie w kasynach gry. Sąd przypomniał, że kwestionując legalność zaskarżonej decyzji skarżąca sformułowała zarzuty dotyczące niezasadnego przypisania jej przymiotu podmiotu urządzającego gry, argumentując, że jej rola ograniczała się wyłącznie do udostępnienia części swojego lokalu podmiotowi, który wstawił tam automaty. Odnosząc się do tych kwestii Sąd wyjaśnił, że brak było podstaw do uwzględnienia stanowiska skarżącej, gdyż z okoliczności sprawy wynika, że nie tylko partycypowała w zyskach pochodzących z eksploatacji automatów, i to w znaczącym stopniu (40 %), ale także przysługujące jej na podstawie umowy wynagrodzenie uzależnione było od eksploatacji urządzeń, a nie od udostępnienia części powierzchni lokalu, co jest typowym świadczeniem wynajmującego.
II
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku WSA w Rzeszowie wniosła skarżąca, zaskarżając orzeczenie w całości. Zaskarżonemu wyrokowi skarżąca zarzuca:
a) na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie ust. 1 pkt 2 u.g.h. poprzez jego niewłaściwą wykładnię tj. uznanie, iż można przyjąć za urządzającego gry na automatach poza kasynem gry właściciela lokalu, który wynajmuje/ wydzierżawia swój lokal lub jego część pod działalność hazardową. W tym miejscu należy wskazać, iż wynajmujący nie może ponosić odpowiedzialności za działania najemcy/ dzierżawcy, któremu na podstawie umowy cywilnoprawnej, wynajmujący wynajął lub wydzierżawił całość lub część powierzchni lokalu a tym samym dokonanie przez organ wykładni najmniej korzystnej dla strony przy braku legalnych definicji pojęć ustawowych takich jak "urządzanie gier", "urządzający gry" zawartych w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.;
b) na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie 189g § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 735) poprzez jego niewłaściwą wykładnię tj. uznanie, iż nie doszło do przedawnienia prawa do wymierzenia kary, tymczasem skarżąca skorzystała z przysługującego jej prawa zaskarżania decyzji do sądu administracyjnego z powodu ich niezgodności z prawem, na zasadach i w trybie określonych w odrębnych ustawach, decyzja o wymiarze kary nie stała się ostateczna i prawomocna, tym samym minął termin 5 lat od wymagany na podstawie art. 189g § 1 k.p.a.
Wskazując na powyższe, wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy w całości do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie w całości decyzji organu drugiej instancji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Wniesiono także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie.
III
Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie, wnosząc o jej oddalenie oraz zasądzenie od skarżącej na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
IV
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego nie mogła prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku.
Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a. który przewiduje, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie.
Istotą sporu w niniejszej sprawie jest weryfikacja zgodności z prawem poglądu Sądu pierwszej instancji dotyczącego o zgodności z prawem decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Sporna między stronami jest po pierwsze kwestia przedawnienia karalności, w szczególności w kontekście wejścia w życie epizodycznej regulacji ustawowej związanej z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 oraz rola skarżącej jako urządzającego gry hazardowe na automatach.
Za niezasadny Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzut zawarty w punkcie 2 petitum skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie 189g § 1 k.p.a.
Przepis art. 189g § 1 k.p.a. przewiduje, że administracyjna kara pieniężna nie może zostać nałożona, jeżeli upłynęło pięć lat od dnia naruszenia prawa albo wystąpienia skutków naruszenia prawa. W przepisie tym jest zatem mowa o nałożeniu kary, co w przypadku decyzji konstytutywnych następuje w dacie wydania decyzji przez organ pierwszej instancji. Art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy o COVID-19 przewidywał, że w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów przedawnienia nie rozpoczynał się, a rozpoczęty ulegał zawieszeniu na ten okres. Przepis ten uzyskał takie brzmienie na podstawie art. 1 pkt 14 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (ustawa zmieniająca). Ustawa zmieniająca weszła w życie z dniem uchwalenia, tj. z dniem 31 marca 2020 r. Odnosiła się jednak do już istniejącego stanu zagrożenia epidemicznego, którego ogłoszenie nastąpiło z dniem 14 marca 2020 r. na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz. U. z 2020 r. poz. 433). Art. 15zzr ustawy o COVID-19 został uchylony z dniem 16 maja 2020 r. przez art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r. poz. 875; dalej: ustawa zmieniająca 2). Stosownie do treści art. 68 ust. 6 ustawy zmieniającej 2, terminy w postępowaniach, o których mowa w art. 15zzr ustawy o COVID w art. 46, których bieg nie rozpoczął się lub został wstrzymany na podstawie art. 15zzr tej ustawy, rozpoczynają bieg po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Powołana ustawa zmieniająca 2 weszła w życie z dniem 16 maja 2020 r.
Z przytoczonej regulacji wynika zatem, że przewidziane przepisami prawa administracyjnego terminy przedawnienia, w tym termin przewidziany w art. 189g § 1 k.p.a., nie rozpoczynały biegu w okresie od dnia 14 marca 2020 r. do dnia 23 maja 2020 r. (włącznie), a rozpoczęte ulegały zawieszeniu na okres od dnia 14 marca 2020r. do dnia 23 maja 2020 r. (włącznie). Zawieszenie biegu terminu przedawnienia nastąpiło zatem na 71 dni i z woli ustawodawcy o ten właśnie okres termin przedawnienia został wydłużony (por. m.in. wyrok NSA z 3 października 2023 r., sygn. akt II GSK 2008/22), a nie o 54 dni, jak to przyjął WSA.
W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy doręczenie decyzji organu odwoławczego (DIAS w Rzeszowie) nastąpiło w dniu 2 listopada 2020 r., a zatem miało miejsce jeszcze przed upływem 5 letniego terminu przedawnienia karalności deliktu administracyjnego, który rozpoczął bieg od dnia zdarzenia czyli kontroli w lokalu skarżącej w dniu 9 września 2015 r., został zawieszony na 71 dni, i upływał z dniem 19 listopada 2020 r.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że mimo częściowo błędnego uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji, zaskarżony wyrok odpowiada prawu (art. 184 p.p.s.a.). Zasadnie bowiem Sąd pierwszej instancji uznał, że termin przedawnienia prawa do nałożenia kary pieniężnej nie upłynął przed doręczeniem zaskarżonej decyzji skarżącej.
Należy podkreślić, że przewidziane ustawą o COVID-19 zawieszenie biegu przewidzianego przepisami prawa administracyjnego terminu przedawnienia było jednym ze środków zapobieżenia negatywnym skutkom zaistnienia sytuacji nadzwyczajnej, jaką było zagrożenie epidemiczne. Środek ten był stosowany do już istniejącego – bo ogłoszonego wcześniej – stanu zagrożenia epidemicznego, który w znaczeniu prawnym obowiązywał w określonych ramach czasowych. Normatywne skutki zastosowanego środka zapobiegawczego odnoszą się zatem do całego okresu obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego i nie oznacza to w tym przypadku wstecznego działania prawa. Wskazane wyżej przepisy nie dają również podstaw do różnicowania długości okresu zawieszenia terminów w zależności od jego rodzaju – tzn. inaczej w odniesieniu do terminów procesowych zastrzeżonych dla strony, a inaczej w odniesieniu do terminów materialnych (w tym do terminów przedawnienia).
Zaznaczyć należy, że do niniejszej sprawy nie znajduje zastosowania uchwała NSA z 27 marca 2023 r., sygn. akt I FPS 2/22, w której NSA uznał, że art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy o COVID-19 nie dotyczy wstrzymania, rozpoczęcia i zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych. Administracyjna kara pieniężna nakładana na podstawie art. 89 ust. 1 u.g.h. nie jest jednak zobowiązaniem podatkowym, lecz stanowi niepodatkową należność budżetową, a odnoszący się do niej termin przedawnienia karalności, o którym stanowi art. 189g § 1 k.p.a., jest terminem materialnoprawnym przewidzianym przepisami prawa administracyjnego. Dlatego uchwała NSA nie odnosi się do zawieszenia terminu przedawnienia w niniejszej sprawie.
W konsekwencji powyższego NSA za niezasadny uznał zarzut skarżącej, że decyzja organu odwoławczego została doręczona po upływie terminu przedawnienia o którym mowa w art. 189g § 1 k.p.a.
Za nieusprawiedliwiony NSA uznał także zarzut zawarty w punkcie 1 petitum skargi kasacyjnej kwestionujący zgodność z prawem stanowiska Sądu pierwszej instancji, że zasadnie w zaskarżonej decyzji uznano, że skarżąca była urządzającym gry hazardowe na automatach poza kasynem i prawidłowo została nałożona na skarżącą kara pieniężna z tego tytułu.
Przypomnieć trzeba, że z przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jednoznacznie wynika, że ustawodawca sankcjonuje urządzanie gier na automatach poza kasynem, karą pieniężną w wysokości 12 000 zł od każdego automatu, na mocy art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. Gry na automatach zostały zdefiniowane w art. 2 ust. 3, 4, 5 u.g.h. Nie było sporne, że urządzenia zabezpieczone w lokalu, nie będącym kasynem, były automatami do gier w rozumieniu art. 2 ust. 3-5 u.g.h. Natomiast, jak już wskazano powyżej, kwestionowane jest w skardze kasacyjnej, że przypisano skarżącej status urządzającego gry na automacie, w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.
Ustawa o grach hazardowych nie definiuje pojęcia "urządzającego gry", o którym mowa w jej art. 89 ust. 1, ale posługuje się tym pojęciem w wielu przepisach, które umożliwiają określenie i ustalenie jego treściowego zakresu. Na tej podstawie w orzecznictwie wypracowano rozumienie "urządzającego gry" i orzecznictwo jest w tym zakresie utrwalone (por. wyroki NSA z: 3 września 2024r., sygn. akt II GSK 155/19, II GSK 868/21; 30 października 2023 r., sygn. akt II GSK 764/20; 27 lipca 2023 r., sygn. akt II GSK 376/20; 25 lipca 2023 r., sygn. akt II GSK 510/20; 26 maja 2023 r., sygn. akt II GSK 640/21, II GSK 642/21; opubl.: orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy uwzględnieniu szerokiego podejścia do rozumienia pojęcia "urządzającego gry na automatach" oraz "urządzania gier na automatach", nieograniczającego się jedynie do organizowania, jak oczekiwałaby skarżąca (sankcja może zostać nałożona na więcej niż jeden podmiot, w sytuacji gdy każdemu z nich można przypisać cechę "urządzającego gry" na tym samym automacie, w tym samym miejscu i czasie), przyjmuje się, że "urządzanie gier hazardowych" to ogół czynności i działań stanowiących zaplecze logistyczne dla umożliwienia realizowania w praktyce działalności w zakresie gier hazardowych, w szczególności: zorganizowanie i pozyskanie odpowiedniego miejsca na zamontowanie urządzeń, przystosowanie go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego miejsca nieograniczonej liczbie graczy, utrzymywanie automatów w stanie sprawności oraz stałej aktywności, umożliwiającym ich funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, obsługa urządzeń, zatrudnienie i odpowiednie przeszkolenie personelu, zapewniające graczom możliwość uczestniczenia w grze.
Warunkiem przypisania odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest wykazanie, że dany podmiot aktywnie uczestniczył w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych, a więc podejmował określone czynności nie tylko związane z procesem udostępniania automatów, lecz także stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzenia oraz jego używanie do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych (por. wyroki NSA z: 22 lutego 2024 r., sygn. akt II GSK 1330/20; 2 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSL 2210/16). Przedstawione rozumienie "urządzania" potwierdza również definicja zawarta w Słowniku Języka Polskiego PWN, zgodnie z którą "urządzić – urządzać" oznacza: "wyposażyć coś w odpowiednie sprzęty", "zorganizować [jakąś imprezę], jakieś przedsięwzięcie itp.", "zapewnić komuś dobre warunki". "Urządzanie", to w myśl powyżej przedstawionego słownikowego rozumienia tego zwrotu również "stwarzanie komuś odpowiednich warunków"
W świetle powyższego za uzasadnione należy więc uznać stwierdzenie, że dokonane przez organy ustalenia faktyczne dotyczące zachowania skarżącej i ich ocena prawna, następnie zaakceptowane przez WSA w Rzeszowie, odpowiadały sytuacji opisanej w hipotezie normy prawnej rekonstruowanej z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., w przedstawionym powyżej jego rozumieniu.
Zasadnie uznano skarżącą za podmiot współurządzający gry na automacie. Bez jej udziału automaty umieszczone w jej lokalu nie mogły być udostępnione wszystkim zainteresowanym do korzystania, a także sprawnie i nieprzerwanie eksploatowane.
Przede wszystkim trzeba zaznaczyć, że strona świadomie udostępniła część pozostającego w jej dyspozycji lokalu na wstawienie automatów do gier, co jednoznacznie wynika z umowy, nazwanej - Ramowa umowa dzierżawy powierzchni, jaką zawarła z A. Sp. z o.o. w R. (właścicielem automatów), która w istocie dotyczyła wspólnego podjęcia przedsięwzięcia, którego przedmiotem była eksploatacja automatu, a nie tylko dzierżawy powierzchni.
W umowie skarżąca wyraziła zgodę na zainstalowanie na dzierżawionej powierzchni urządzeń do gier, na których dzierżawca miał prowadzić działalność gospodarczą (§ 1 umowy). Przy czym skarżąca także zobowiązywała się do prowadzenia działalności gospodarczej bez możliwości jej zawieszenia wykonywania przez cały czas trwania umowy (§ 1 ust. 2 umowy) i w terminie 3 dni od zawieszenia bądź zaprzestania działalności miała o tym informować dzierżawcę (§ 2 ust. 3 umowy). Zatem działalność gospodarcza strony została związana ściśle z działalnością na automatach. Potwierdzały ten związek także zapisy umowy dotyczące wynagrodzenia skarżącej z tytułu zawartej umowy, gdyż wynagrodzenie to nie odnosiło się do świadczenia umowy, polegającego na udostępnieniu lokalu, ale było bezpośrednio i ściśle powiązane z eksploatacją automatów (§ 2 ust. 1 umowy). Wynagrodzenie to nie przysługiwało od momentu udostępnienia powierzchni lokalu, ale od momentu zainstalowania automatu. Do tego wysokość czynszu była bezpośrednio powiązana z wysokością generowanych przez urządzenia przychodów, ustalanych na podstawie raportu kasowego, a w których to skarżąca miała udział wynoszący 40 %. Poza tym czynsz był płatny w momencie w momencie wyjęcia gotówki z automatu (§ 2 ust. 2 umowy).
Już te elementy umowy wskazywały, że głównym przedmiotem umowy była eksploatacja urządzenia do gier, a nie dzierżawa części lokalu.
Stanowisko to potwierdzał także § 6 umowy, w myśl którego skarżąca zobowiązana była do niezwłocznego powiadomienia przedstawiciela dzierżawcy o przypadku włamania lub jakiegokolwiek istotnego uszkodzenia urządzenia, co nie należy do typowych obowiązków wydzierżawiającego. Skoro jednak partycypowała w generowanych przez urządzenie przychodach, to była żywotnie zainteresowana jego niezakłóconym funkcjonowaniem. Z kolei dzierżawca zobowiązał się do zapewnienia skarżącej obsługi prawnej, związanej z eksploatacją urządzenia. Oznaczało to, że strony umowy miały pełną świadomość co do przedsięwzięcia, w którym uczestniczyli, nielegalności eksploatacji urządzenia gier poza kasynem, a rola skarżącej nie była bierna, jak podnosiła.
Organ odwoławczy zasadnie zwrócił także uwagę na fakt, że pomimo wyników kontroli z 9 września 2015 r., stanowiących podstawę do wydania zaskarżonej decyzji, skarżąca kontynuowała swoją działalność, w ramach której współdziałała z innymi podmiotami w zakresie urządzania gier, o czym świadczyły rezultaty kolejnych kontroli, przeprowadzonych w 2016 r.
W świetle powyższego uzasadnione było stanowisko organów i WSA, że zakres współpracy stron umowy – skarżącej i dzierżawcy będącego właścicielem automatów, nie ograniczał się tylko do udostępnienia części pomieszczenia, ale ich intencją było podjęcie współdziałania w szerszym zakresie, związanym z eksploatacją urządzenia. Zakres podejmowanych przez skarżącą działań miał bowiem znaczny szerszy zasięg i obejmował te aspekty działalności, bez których prawidłowa i niezakłócona eksploatacja automatów nie byłaby możliwa. Zresztą skarżąca była bezpośrednio zainteresowana eksploatacją urządzenia, zgodnie z jego przeznaczeniem, gdyż tylko wówczas była uprawniona do pobierania czynszu. Nie doszło zatem do zarzucanego skargą kasacyjną naruszenia art. 89 ust 1 pkt 2 u.g.h.
W tym stanie rzeczy, ponieważ skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. (punkt 1 sentencji wyroku).
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) i § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.). Zasądzona kwota 2700 zł stanowi zwrot kosztów z tytułu sporządzenia i wniesienia przez profesjonalnego pełnomocnika organu, który nie występował przed sądem pierwszej instancji, odpowiedzi na skargę kasacyjną z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 179 p.p.s.a. (por. uchwałę składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2012 r., sygn. akt II FPS 4/12, ONSAiWSA z 2013 r., nr 3, poz. 38).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI