II GSK 2183/11

Naczelny Sąd Administracyjny2013-02-12
NSAAdministracyjneWysokansa
środki unijnezasada konkurencyjnościfinanse publicznepostępowanie administracyjnezwrot dotacjikontrola wydatkowania środkówpowiązania osobowo-kapitałoweprawo zamówień publicznychNSA

NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu niewystarczającego uzasadnienia sądu pierwszej instancji w kwestii naruszenia zasady konkurencyjności przy wydatkowaniu środków unijnych.

Sprawa dotyczyła zwrotu środków unijnych przez spółkę "O." Sp. z o.o. z powodu rzekomego naruszenia zasady konkurencyjności przy wyborze podwykonawcy szkoleń. WSA oddalił skargę spółki, uznając powiązania osobowo-kapitałowe za naruszenie. NSA uchylił wyrok WSA, wskazując na brak wystarczającego uzasadnienia sądu pierwszej instancji w zakresie wykazania konkretnych naruszonych procedur i przepisów.

Sprawa wywodzi się ze skargi kasacyjnej spółki "O." Sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę spółki na decyzję Ministra Rozwoju Regionalnego nakazującą zwrot środków unijnych. Powodem zwrotu było uznanie wydatków na szkolenia za niekwalifikowane z powodu naruszenia zasady konkurencyjności i bezstronności przy wyborze podwykonawcy. Spółka kwestionowała te ustalenia, wskazując na brak powiązań kapitałowych i odmienną interpretację umów. WSA uznał, że powiązania osobowo-właścicielskie między spółką a podwykonawcą, ujawnione w KRS, świadczą o naruszeniu zasady konkurencyjności, mimo formalnego dopełnienia procedur. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, zarzucając mu naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. z powodu braku należytego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia i niewskazania konkretnych naruszonych procedur. NSA podkreślił, że naruszenie procedur, o których mowa w art. 208 ustawy o finansach publicznych, musi być jednoznacznie wykazane, a samo powiązanie osobowo-kapitałowe nie zawsze musi oznaczać naruszenie celu zasady konkurencyjności. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania WSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Samo powiązanie osobowo-kapitałowe nie musi oznaczać naruszenia zasady konkurencyjności, jeśli nie budzi wątpliwości co do obiektywności i bezstronności wyboru oferty. Kluczowe jest wykazanie naruszenia konkretnych procedur.

Uzasadnienie

NSA uznał, że WSA nie wykazał w sposób wystarczający, jakie konkretne procedury zostały naruszone przez spółkę. Podkreślono, że zasada konkurencyjności wymaga wykazania naruszenia konkretnych reguł, a nie tylko istnienia powiązań.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

u.f.p. art. 208 § ust. 1

Ustawa o finansach publicznych

Wydatki związane z realizacją programów finansowanych ze środków UE są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innych procedurach obowiązujących przy ich wykorzystaniu. Naruszenie tych procedur może skutkować obowiązkiem zwrotu środków.

u.f.p. art. 211 § ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 211 ust. 4

Ustawa o finansach publicznych

Określenie kwoty dofinansowania podlegającej zwrotowi następuje w przypadku wykorzystania środków z naruszeniem procedur.

Pomocnicze

u.z.p.p.r. art. 30 § ust. 2

Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju

Dotyczy warunków dofinansowania i obowiązków beneficjenta.

k.c. art. 65 § § 2

Kodeks cywilny

Dotyczy wykładni oświadczeń woli.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymóg należytego uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji.

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez NSA w przypadku uwzględnienia skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 203 § pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego.

k.p.a. art. 138 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada przekonywania i informowania stron.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak należytego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia i niewskazanie konkretnych naruszonych procedur.

Godne uwagi sformułowania

Sąd I instancji stwierdził wprawdzie, że (...) powyższe przepisy stanowią rodzaj innej procedury, której skutki naruszenia przewiduje art. 208 i 211 ustawy o finansach publicznych z 30 czerwca 2005 r. mającej zastosowanie w sprawie", lecz nie wyjaśnił, które z tych przepisów strona skarżąca naruszyła. Wywody Sądu I instancji sprowadzają się do tego, iż § 20 zawartej przez strony umowy poprzedza sformułowanie "konkurencyjność" a strona skarżąca naruszyła "procedury mające na celu wybranie podwykonawcy w okolicznościach jednakowego i jak najszerszego dostępu do zamówienia", lecz również tych "procedur" Sąd nie wykazał. Okoliczność zaś, iż § 20 zawartej przez strony umowy poprzedza tytuł "Konkurencyjność" nie upoważnia do dowolnej interpretacji tego pojęcia, lecz tylko takiej, która wynika z zawartej przez strony umowy (§ 20 i następne tej umowy), czy też mających w sprawie zastosowanie powszechnie obowiązujących przepisów prawa. Zauważyć przy tym należy, iż przy interpretacji "innych procedur obowiązujących przy ich wykorzystaniu" o jakich mowa w art. 208 ustawy o finansach publicznych należy uwzględnić zarówno potoczne znaczenie wyrazu "procedura" jak i sposób uregulowania w prawie krajowym wdrażania programów operacyjnych.

Skład orzekający

Jan Bała

przewodniczący sprawozdawca

Krystyna Anna Stec

członek

Zofia Borowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady konkurencyjności w kontekście powiązań osobowo-kapitałowych przy wydatkowaniu środków unijnych oraz wymogi dotyczące uzasadnienia wyroków sądów administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego kontekstu wydatkowania środków unijnych i zasad konkurencyjności w zamówieniach podwykonawczych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia zasady konkurencyjności przy wydatkowaniu środków unijnych, co jest istotne dla wielu beneficjentów. Dodatkowo, wskazuje na błędy proceduralne sądów niższej instancji.

Powiązania osobowe a środki unijne: NSA wyjaśnia, kiedy formalności nie wystarczą.

Sektor

finanse publiczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 2183/11 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2013-02-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-10-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Bała /przewodniczący sprawozdawca/
Krystyna Anna Stec
Zofia Borowicz
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
V SA/Wa 2436/10 - Wyrok WSA w Warszawie z 2011-04-29
II GZ 36/11 - Postanowienie NSA z 2011-01-28
Skarżony organ
Minister Rozwoju Regionalnego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 249 poz 2104
art. 208 ust. 1, art. 211 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 211 ust. 4
Ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych
Dz.U. 2009 nr 84 poz 712
art. 30 ust. 2
Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju - tekst jednolity
Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
art. 65 § 2
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Bała (spr.) Sędziowie NSA Zofia Borowicz Krystyna Anna Stec Protokolant Patrycja Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "O." Spółki z o.o. w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 29 kwietnia 2011 r. sygn. akt V SA/Wa 2436/10 w sprawie ze skargi "O." Spółki z o.o. w L. na decyzję Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości środków do zwrotu z tytułu wykorzystania środków finansowych w ramach realizacji projektu z budżetu Unii Europejskiej 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W., 2) zasądza od Ministra Rozwoju Regionalnego na rzecz "O." Spółki z o.o. w L. kwotę 2 319 (dwa tysiące trzysta dziewiętnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 29 kwietnia 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 2436/10, oddalił skargę O. J. O. Sp. z o.o. w L. (dalej: skarżąca) na decyzję Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającego do zwrotu.
Referując stan faktyczny sprawy, Sąd I instancji wskazał, że w dniu [...] października 2009 r. pomiędzy Wojewódzkim Urzędem Pracy w W. a skarżącą została zawarta umowa dotycząca realizacji projektu pn. "Aktywni na nowo", w ramach Działania 6.1 Poprawa dostępu do zatrudnienia oraz wspieranie aktywności zawodowej w regionie "Poddziałenie 6.1.1. "Wsparcie osób pozostających bez zatrudnienia na regionalnym rynku pracy.
Powodem wydania decyzji o zwrocie kwoty [...] zł były ustalenia uzyskane w wyniku weryfikacji przez Instytucję Pośredniczącą II stopnia wniosku o płatność nr [...] za okres rozliczeniowy od [...].12.2009 r. do [...].12.2009 r. przedłożonego w dniu [...].01.2010 r. i poprawionego w dniach [...].01.2010 r. oraz [...].03.2010 r., które doprowadziły do uznania kwoty w wysokości [...] zł za wykorzystaną z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 208 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104 ze zm., dalej: ustawa o finansach).
Za niekwalifikowane uznane zostały wydatki poniesione z wyodrębnionego rachunku projektu na częściowe płatności za szkolenia "T." w kwocie: [...] zł i szkolenie "O. d. d." w kwocie [...] zł, na rzecz firmy N.S. K. bez zastosowania zasady konkurencyjności i bezstronności. Koszty przeprowadzenia wymienionych szkoleń w systemie podwykonawstwa wynoszą w projekcie przyjętym do realizacji: dla szkolenia "T." [...] zł i [...] zł dla "O. d. d." tj. o wartości netto powyżej [...] euro każdej z umów, w kosztach łącznych projektu [...] zł i zadania merytorycznego Doradztwo zawodowe, szkolenia ogólne i językowe na kwotę [...] zł. Uzasadnieniem uznania wydatków za niekwalifikowane były nieprawidłowości wykryte podczas weryfikacji formalno-merytorycznej wniosku, polegające na naruszeniu zasady konkurencyjności, bezstronności i obiektywizmu przy wyborze podwykonawcy szkoleń "T." i "O. d. d." oraz przy wydatkowaniu środków unijnych w ramach projektu. Zastrzeżenia dotyczące sposobu wydatkowania środków polegały na zakwestionowaniu płatności za szkolenia w formie częściowej, nie przewidzianej w treści umów na podwykonawstwo szkoleń na etapie ogłoszenia zamówienia, zgodnie z kopią umów przedłożonych w dniu [...].03.2010 r., z poprawionym wnioskiem o płatność (bez aneksów) oraz braku dokumentów niezbędnych do rozliczenia szkoleń, mimo dokonywania finansowania 4 faktur VAT.
Skarżąca Spółka odmawiając zwrotu środków dotacji rozwojowej przedstawiła odmienne stanowisko w kwestii niezachowania wspomnianych zasad, stwierdzając brak powiązań kapitałowych O. J. O. Sp. z o.o. z podwykonawcą szkoleń N.K.. Ponadto skarżąca poinformowała o zawarciu w dniu [...] listopada 2009 r. aneksu do umowy na podwykonawstwo szkoleń, zawierającego uregulowania dotyczące płatności częściowych, nie przekładając kopii wspomnianego dokumentu.
Na wezwanie organu skarżący przedłożył w dniu [...] maja 2010 r. aneks do umowy na podwykonawstwo szkoleń, w którym wprowadzono możliwość regularnych comiesięcznych płatności mimo, że na etapie postępowania o zamówienie wykonawca składający ofertę zobowiązany był przyjąć warunki określone w zapytaniu, przewidujące zapłatę wynagrodzenia po wykonaniu usługi. Jak podniósł Wojewódzki Urząd Pracy w W. w aneksie z [...] listopada 2009 r. sposób rozliczenia różni się od warunków podanych w zaproszeniach do złożenia ofert i zapisami treści umowy z dnia [...] listopada 2009 r. Zmiana zawiera ułatwienia w otrzymaniu wynagrodzenia w miesięcznych częściach zastępujących jednorazowe płatności po wykonaniu usługi szkolenia. Ponadto zamawiający z podwykonawcą szkoleń pozostaje w szczególnej relacji (poprzez powiązania osobowo-właścicielskie), pozwalającej podwykonawcy na uzyskanie szerszej od pozostałych wykonawców wiedzy o szczegółach zamówienia: wartości zamówienia, czy miejscu ich prowadzenia. Analizując w tym kontekście treści odpisów z KRS WUP w W. zwrócił uwagę, iż w okresie poprzedzającym przygotowanie procedury zamówienia, przygotowanie i złożenie ofert, dokonanie wyboru i zawarcie przedmiotowych umów (23 listopada 2009 r.) wspólnikiem firmy O. J. O. sp. z o.o. był P. O. będący jednocześnie wraz P. J. jedynymi wspólnikami N. K. sp. z o.o. (zgodnie z kopią pełnego odpisu KRS). Ponadto umowę na podwykonawstwo szkoleń w imieniu O.. . J. O. podpisał jej prokurent – P. J.. Tym samym osoba udzielająca zamówienia po stronie Zamawiającego pozostawała w takim stosunku z Wykonawcą (będąc jego współwłaścicielem), że zachodziły, w ocenie organu, okoliczności budzące uzasadnione wątpliwości, co do bezstronności względem podmiotu, którego oferta została wybrana jako najkorzystniejsza.
Ponadto P. O. w tym okresie był jednocześnie wspólnikiem spółki N. K., która złożyła ofertę oraz jedynym wspólnikiem i członkiem zarządu podmiotu prowadzącego zamówienie czyli O.. J. O.. W ocenie WUP w W. powyższe opisane fakty, w tym zawarcie umów na podwykonawstwo przez prokurenta zamawiającego, będącego współwłaścicielem podwykonawcy oraz reprezentującego Zarząd, w skład którego wchodzi właściciel zamawiającego i współwłaściciel podwykonawcy świadczą o naruszeniu zasad przejrzystości, konkurencyjności i bezstronności, a także występowaniu konfliktu interesów, co z kolei w myśl § 11 ust. 3 umowy o dofinansowanie skutkuje koniecznością zwrotu w terminie do dnia [...] stycznia 2009 r. środków dotacji rozwojowej niewykorzystanych w danym roku budżetowym i nie zgłoszonych do Instytucji Wdrażającej.
Minister Rozwoju Regionalnego (dalej: MRR), pełniący funkcję Instytucji Zarządzającej, decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. o nr [...] działając m.in. na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 211 ust. 4 w zw. z art. 211 ust. 4b ustawy o finansach utrzymał w mocy decyzję WUP w W. z dnia [...] czerwca 2010 r.
Po szczegółowym opisaniu dotychczasowego przebiegu sprawy organ drugiej instancji ponownie zwrócił uwagę, iż z odpisu pełnego KRS dotyczącego skarżącej wynika, iż w spółce tej występował jeden wspólnik posiadający większość udziałów ([...] udziałów po [...] zł o łącznej wartości nominalnej [...] zł przy kapitale zakładowym spółki w wysokości [...] zł). Wspólnikami w O.. J. O. byli kolejno: P. O. (w okresie od [...].05.2002 r. do [...].09.2008 r., N.. K. Sp. z o.o. (w okresie od [..].09.2008 r. do [...].08.2009r.) a następnie znów P. O. (od [...].08.2009 r.).
Z odpisu pełnego KRS dotyczącego podwykonawcy tj. N.. K. Sp. z o.o. wspólnikami od początku istnienia spółki, tj. od dnia [...].09.2008 r. są P.O., posiadający 90% udziałów w spółce oraz P. J. posiadający 10% udziałów.
Zdaniem MRR z formalnego punktu widzenia oraz w myśl zasady konkurencyjności skarżący nie naruszył procedury wyboru wykonawcy określonej w zasadzie konkurencyjności. Niemniej jednak, w opinii zarówno organu I instancji, jak i w opinii MRR, istnieje szereg okoliczności, które dobitnie świadczą o tym, że mimo dopełnienia formalnych obowiązków wynikających ze wskazanej zasady, skarżący naruszył zasadę konkurencyjności w znaczący sposób, jeśli chodzi o jej cel. tj. zapewnienie konkurencyjnego uczestnictwa podmiotów w zamówieniu. Istniejące powiązania między skarżącym a wykonawcą oznaczały, że wykonawca dysponował dokładną wiedzą, jak przygotować ofertę, aby to właśnie jego oferta była najlepszą. Świadczy o tym fakt, że oferta firmy N. K. Sp. z o.o. dokładnie odpowiadała budżetowi projektu na szkolenia.
W opinii MRR, organ I instancji prawidłowo ocenił, iż w świetle tych okoliczności dowodzących powiązań osobowych między skarżącym a wykonawcą i wynikającej stąd wiedzy wykonawcy w zakresie, jaką dokładnie ofertę złożyć, skarżący nie zapewnił wolnego konkurowania podmiotów na rynku, co stanowi naruszenie procedury uregulowanej w § 20 zawartej umowy o dofinansowanie projektu. W związku z powyższym wydatki na szkolenie "T." i "O. d. d.", zostały poniesione, w ocenie organu odwoławczego, niezgodnie z procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu, co stanowi naruszenie art. 208 ustawy o finansach i uzasadnia wydanie decyzji, w oparciu o art. 211 ust. 4 ustawy o finansach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a." podzielając stanowisko organu.
Skarżąca Spółka wysyłając zapytanie ofertowe dotyczące przeprowadzania usług szkolenia z zakresu "O. d. d." i z zakresu "T." zwróciła się w dniu [...] listopada 2009 r. do trzech potencjalnych wykonawców. Wśród nich była Spółka "N.K." Sp. z o.o. w L.. Zgodnie z treścią odpisu pełnego z KRS [...] tej Spółki oraz treścią odpisu pełnego KRS [...] skarżącej obie spółki były powiązane kapitałowo oraz osobowo w postaci udziału osób w zarządzeniu nimi. Na datę składania zapytania ofertowego, a także na datę składania wniosku i podpisywania umowy o dofinansowanie projektu osobą reprezentującą skarżącą Spółkę był m.in. P. J. O. – Prezes Zarządu uprawniony do jednoosobowej reprezentacji. Był on też od [...].08.2009 r. większościowym jej udziałowcem, przy czym te większościowe udziały miał również od [...].05.2002 r. do [...].09.2008 r., a na czas między [...].09.2008 r. a [...].08.2009 r. udostępnił je Spółce N. K.. Sp. z o.o. P. J. O. był również w tym czasie większościowym udziałowcem N. K.. Udziały posiadał w tej Spółce wraz P. J. działającym jako prokurent Spółki skarżącej. Obaj wymienieni byli jedynymi udziałowcami N. K., a sama Spółka posiadała minimalny kapitał zakładowy w wysokości [...] zł. i nie miała Rady Nadzorczej, co daje podstawę do wnioskowania, iż była to mała Spółka, oparta na współdziałaniu i pełnej bieżącej kontroli dokonywanej przez wspólników – właścicieli.
Pełnia władzy właścicielskiej udziałowców (funkcja i uprawnienia Zgromadzenia Wspólników, możliwości ich nieformalnego zwoływania, głosowania na piśmie i wpływania na decyzję Zarządu oraz funkcje kontrolne wypływające z przepisów kodeksu Spółek handlowych) w N. K. oraz ich udział w zarządzeniu Spółką skarżącą – jednej osoby jako członka Zarządu, drugiej osoby posiadającej bardzo szerokie pełnomocnictwo (prokura samoistna) pozostają w nierozerwalnym związku i uprawniają do stwierdzenia, że poprzez ich osoby Spółki jako podmioty prawne miały tę samą wiedzę co do warunków objętych zapytaniem ofertowym. Stwierdzenie to potwierdza fakt, iż oferta złożona przez N. K. zawierała w swojej treści dokładnie takie same dane finansowe jak w budżecie wniosku o dofinansowanie przyjętego do realizacji. Ustalenie tych okoliczności przez organ jest prawidłowe.
Zdaniem Sądu I instancji prawidłowy też jest wniosek organu, że takie działanie skarżącej prowadzące w konsekwencji do zawarcia umowy podwykonawczej z N. K. jest złamaniem zasady konkurencyjności.
Złamanie zasady potwierdza też okoliczność natychmiastowego aneksowania umowy podwykonawczej (6 dni po podpisywaniu umowy głównej) z dnia [...].11.2009r. dotyczącej szkolenia "O. d. d.". Aneks dotyczył korzystniejszej formy finansowania wykonawcy, czyli lepszych warunków niż to przedstawiono w zapytaniu ofertowym.
Przedstawione działanie skarżącej jest jednoznacznym złamaniem zasady konkurencyjności. Zasada ta nie sprowadza się do fasadowości i pozorowania rzeczywistości tylko oparta jest na rzeczywistym, obiektywnie sprawdzalnym stworzeniu warunków zamówienia takich samych dla wszystkich uczestników.
Informację będące towarem równie wartościowym jaki inne rzeczy, udzielane wcześniej lub w toku trwania procesu zbierania ofert zawsze będą odstępstwem do zachowania zasady równości stron. To odstępstwo narusza zasadę konkurencyjności.
Na podstawie przedstawionego stanu faktycznego sprawy zdaniem sądu I instancji słusznie organ uznał, że doszło do złamania wskazanej zasady konkurencyjności. Zasada ta zapisana jest również w przepisach, odnoszących się do dofinansowania programów operacyjnych, umowie stron opartej na Programie Operacyjnym Kapitał Ludzki oraz w ustawie o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.
Zdaniem Sądu I instancji powyższe przepisy stanowią rodzaj innej procedury której skutki naruszenia przewiduje art. 208 i 211 ustawy o finansach publicznych mającej zastosowanie w sprawie. Tym samym za niezasadny uznał sąd zarzut skarżącej Spółki aby w sprawie nie zachodziły przesłanki z art. 211 ust. 1 pkt 2 w z art. 211 ust. 4 ustawy o finansach publicznych.
Podnoszony przez Spółkę zarzut, iż organ dokonał ustaleń w sprawie odmiennych od treści zawartych w piśmie z dnia [...].12.2009 r. będącym odpowiedzią na zapytanie spółki dotyczące przedmiotowej sytuacji jest nieuprawniony. W pytaniu Spółki z dnia [...] listopada 2009 r. dotyczących interpretacji zasad konkurencyjności przedstawiono stan faktyczny wyłącznie oparty na powiązaniu kapitałowym Spółek. Takie postawienie pytania powoduje, że odpowiedź może się odnosić tylko do niego. W skutek tak postawionego pytania odpowiedź organu nie musi zawierać opisu innych sytuacji – powiązań poprzez osoby wykonujące czynności zarządcze, który to elementy były istotą ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie.
W ślad za powyższym nieuprawnione jest zatem powoływanie się na ,,inne treści’’ pisma organu z dnia [...].12.2009 r. oraz pisma organu skierowanego do W. Urzędu Pracy z dnia [...].04.2010 r. Powołane pisma nie zawierają odmiennych treści od zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ wskazał, że w ramach zasady konkurencyjności nie można wykluczyć wyboru oferty firmy, której udziałowcy są jednocześnie udziałowcami beneficjenta. Nadto zastrzegł, że wybrana ofert nie może budzić wątpliwości co do jej konkurencyjności w stosunku do pozostałych ofert jak również bezstronności jej wyboru zgodnie z obiektywnymi przesłankami. Wskazane zastrzeżenie oraz odniesienie się do sytuacji firmy, w której ,,udziałowcy są jednocześnie udziałowcami’’ beneficjenta pozostają w diametralnie innym stanie faktycznym niż przedstawiony w sprawie.
Badając niniejszą sprawę Sąd uznał, że analiza akt nie daje podstawy do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego jak również nie daje podstaw do stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.
O.. J. O. Sp. z o.o. złożyła od tego wyroku skargę kasacyjną wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:
1. Naruszenie prawa materialnego:
- niewłaściwie zastosowanie art. 211 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 211 ust. 4 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2005 r., nr 249, poz. 2104 ze zm.) poprzez uznanie, że zgodnie z prawem została wydana decyzja określająca kwotę dofinansowania do zwrotu w sytuacji, gdy nie spełnione zostały przesłanki do jej wydania tj. nie doszło do wykorzystania środków z naruszeniem procedur, a których mowa w art. 208 ustawy o finansach publicznych;
- błędną wykładnię art. 211 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych, poprzez uznanie, że powiązania osobowo-właścicielskiej zamawiającego (O.. J. O. Sp. z o.o.) z podwykonawcą szkoleń z podwykonawcą szkoleń (N..K. Sp. z o.o.) oraz dokonanie aneksu umowy pomiędzy zamawiającym a podwykonawcą szkoleń w trakcie realizacji projektu pn. Aktywni na nowo! w ramach Działania 6.1. "Poprawa dostępu do zatrudnienia oraz wspieranie aktywności zawodowej w regionie" Poddziałanie 6.1.1 "Wsparcie osób pozostających bez zatrudnienia na regionalnym rynku pracy" PO KL są naruszeniem procedur obowiązujących przy wykorzystaniu przyznanych środków, wynikających z umowy zawartej pomiędzy skarżącą Spółką a WUP w Warszawie z dnia [...].10.2009r., nr umowy: [...] (§ 20 ust. 1 -3 umowy);
- błędną wykładnię art. 30 ust. 2 ustawy z dn. [...].12.2006r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009r. Nr 84, poz. 712 ze zm.) poprzez uznanie, że warunki dofinansowania oraz obowiązki beneficjenta projektu nie muszą być sformułowane wprost w postanowieniach umowy o dofinansowanie projektu, lecz można je dowolnie wyinterpretować z nazwy jednostek redakcyjnych umowy;
- błędną wykładnię art. 65 § 2 ustawy z dn. [...].04.1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964r. Nr 16, poz. 93 ze zm.) poprzez uznanie, że umowę z dnia [...].10.2009r., nr umowy: [...] (oświadczenie woli stron) należy tłumaczyć wbrew jej wyraźnym postanowieniom i woli stron wynikającym z § 20 ust. 1-3 umowy oraz jej celowi, a także w sposób prowadzący do niemożności jej wykonania, a wynikający jedynie z oparcia się na nazwie jednej z jednostek redakcyjnych umowy ("Konkurencyjność");
2. naruszenia przepisów postępowania
- art. 1 § 2 ustawy z dnia [...].08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) tejże ustawy poprzez nie uwzględnienie skargi i nie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości w sytuacji, gdy zaszło naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy - art. 8 ustawy z dnia [...].06.1960r. Kodeks postępowania administracyjnego, art. 211 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 211 ust. 4 ustawy z dn. [...].06.2005r. o finansach publicznych, art. 30 ust. 2 ustawy z dn. [...].12.2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz art. 65 § 2 ustawy z dn. [...].04.1964 r. Kodeks cywilny;
- art. 1 § 2 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) tejże ustawy poprzez nie uwzględnienie skargi i nie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości w sytuacji, gdy zaszło naruszenie przepisu postępowania mające wpływ na wynik sprawy - art. 8 ustawy z dnia [...].06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego;
- art. 1 § 2 p.p.s.a. w związku art. 141 § 4 tejże ustawy poprzez nie zawarcie w uzasadnieniu decyzji pełnego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia - nie ustosunkowanie się do zarzutów skargi i nie wskazanie procedur obowiązujących przy wykorzystaniu przyznanych środków, które zostały naruszone przez O. J. O. Sp. z o.o. w L..
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej kasator przedstawił argumentację dotyczącą przedstawionych zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim kasator trafnie zarzuca naruszenie przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak należytego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz brak wskazania procedur, które zostały naruszone przez stronę skarżącą.
W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji stwierdził wprawdzie, że (...) powyższe przepisy stanowią rodzaj innej procedury, której skutki naruszenia przewiduje art. 208 i 211 ustawy o finansach publicznych z 30 czerwca 2005 r. mającej zastosowanie w sprawie", lecz nie wyjaśnił, które z tych przepisów strona skarżąca naruszyła. Sąd I instancji powołując się na naruszenie przez stronę skarżącą § 20 zawartej przez strony umowy nie wskazał, który z trzech ustępów lub 5 punktów ust. 1 § 20 tej umowy został przez stronę skarżącą naruszony.
Wywody Sądu I instancji sprowadzają się do tego, iż § 20 zawartej przez strony umowy poprzedza sformułowanie "konkurencyjność" a strona skarżąca naruszyła "procedury mające na celu wybranie podwykonawcy w okolicznościach jednakowego i jak najszerszego dostępu do zamówienia", lecz również tych "procedur" Sąd nie wykazał. Okoliczność zaś, iż § 20 zawartej przez strony umowy poprzedza tytuł "Konkurencyjność" nie upoważnia do dowolnej interpretacji tego pojęcia, lecz tylko takiej, która wynika z zawartej przez strony umowy (§ 20 i następne tej umowy), czy też mających w sprawie zastosowanie powszechnie obowiązujących przepisów prawa.
W toku ponownego rozpoznania sprawy Sąd I instancji ponownie rozważy, czy strona skarżąca naruszyła procedury o jakich mowa w art. 208 ust. 1 ustawy z dnia [...] czerwca 2005 r. o finansach publicznych. Zgodnie z tym przepisem wydatki związane z realizacją programów finansowanych ze środków o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 3 pkt 2, 3a i 4 są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Tylko bowiem w przypadku naruszenia procedur o jakich mowa w powyższym przepisie organ miał podstawy do wydania decyzji określającej kwotę przypadającą do zwrotu na podstawie art. 211 ust. 4 w związku z art. 211 ust. 1 pkt 2 omawianej ustawy o finansach publicznych.
Zauważyć przy tym należy, iż przy interpretacji "innych procedur obowiązujących przy ich wykorzystaniu" o jakich mowa w art. 208 ustawy o finansach publicznych należy uwzględnić zarówno potoczne znaczenie wyrazu "procedura" jak i sposób uregulowania w prawie krajowym wdrażania programów operacyjnych. Reguły postępowania obowiązujące przy wykorzystaniu środków pomocowych zawarte w umowie o dofinansowanie stanowią także "inne procedury" o których mowa w art. 208 ustawy o finansach publicznych lecz powinny z tej umowy jednoznacznie wynikać.
Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku na mocy art. 185 § 1 p.p.s.a.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 tej ostatniej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI