II GSK 2173/23

Naczelny Sąd Administracyjny2025-12-03
NSAAdministracyjneŚredniansa
rejestracja pojazdunieważność decyzjiprawo administracyjnekodeks postępowania administracyjnegoprawo o ruchu drogowymzmiana danychhomologacjarażące naruszenie prawaskarga kasacyjnaNSA

Podsumowanie

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji pojazdu, uznając, że organ prawidłowo stwierdził rażące naruszenie prawa przy pierwotnej rejestracji.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej S.G. od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił jego skargę na decyzję SKO stwierdzającą nieważność decyzji Starosty o rejestracji pojazdu. S.G. zarzucał błąd w wykładni i zastosowaniu przepisów KPA, Prawa o ruchu drogowym oraz rozporządzenia w sprawie rejestracji pojazdów, twierdząc, że decyzja Starosty nie mogła zostać unieważniona jako wydana z rażącym naruszeniem prawa. NSA uznał skargę kasacyjną za bezzasadną, potwierdzając, że pierwotna rejestracja pojazdu została dokonana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ skarżący domagał się zmiany danych w dowodzie rejestracyjnym, a nie ponownej rejestracji, a dołączone dokumenty nie potwierdzały zgodności zmian z homologacją producenta.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną S.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który utrzymał w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzającą nieważność decyzji Starosty Powiatu Piotrkowskiego z 2016 r. o rejestracji pojazdu marki Mercedes-Benz Sprinter. Skarżący zarzucał naruszenie prawa materialnego i procesowego, twierdząc, że decyzja Starosty nie mogła zostać unieważniona jako wydana z rażącym naruszeniem prawa. NSA uznał skargę kasacyjną za bezzasadną. Sąd podkreślił, że ocena prawidłowości decyzji SKO opierała się na stwierdzeniu rażącego naruszenia przepisów Prawa o ruchu drogowym i Kodeksu postępowania administracyjnego. Starosta dokonał rejestracji pojazdu z urzędu, mimo że skarżący wnioskował jedynie o zmianę danych w dowodzie rejestracyjnym, a pojazd był już wcześniej zarejestrowany. Ponadto, skarżący dokonał istotnych zmian konstrukcyjnych pojazdu (zmiana z ciężarowego na autobus, zwiększenie masy i liczby miejsc), a dołączone dokumenty nie stanowiły oświadczenia producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzającego zgodność tych zmian z homologacją. NSA stwierdził, że decyzja Starosty została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a WSA prawidłowo podzielił tę argumentację. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania (art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a.) również uznano za niezasadne, ponieważ skarżący nie wykazał, w jaki sposób przepisy te zostały naruszone i jaki miało to wpływ na wynik sprawy. Sąd wyjaśnił również kwestię rażącego naruszenia prawa, wskazując, że jest to wada oczywista, niebudząca wątpliwości co do bezpośredniego rozumienia przepisu, a sama konieczność wykładni nie wyklucza stwierdzenia rażącego naruszenia, zwłaszcza gdy naruszone zostają podstawowe reguły wykładni.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, stwierdzenie nieważności decyzji było uzasadnione, ponieważ pierwotna rejestracja została dokonana z rażącym naruszeniem prawa, gdyż organ działał z urzędu bez wniosku o rejestrację, a skarżący domagał się jedynie zmiany danych w dowodzie rejestracyjnym, a dołączone dokumenty nie potwierdzały zgodności zmian z homologacją.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że Starosta błędnie zakwalifikował wniosek skarżącego jako wniosek o rejestrację, podczas gdy dotyczył on zmiany danych w dowodzie rejestracyjnym. Ponadto, dokonane zmiany konstrukcyjne pojazdu wymagały przedstawienia oświadczenia producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzającego zgodność z homologacją, czego skarżący nie uczynił. Brak tych dokumentów oraz działanie z urzędu stanowiło rażące naruszenie prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (19)

Główne

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Rażące naruszenie prawa jako podstawa stwierdzenia nieważności decyzji. Rażące naruszenie to wada oczywista, niebudząca wątpliwości co do bezpośredniego rozumienia przepisu, stanowiąca zaprzeczenie stanu prawnego.

prd art. 72 § ust. 1

Ustawa - Prawo o ruchu drogowym

Warunki dopuszczenia pojazdu do ruchu.

prd art. 73 § ust. 1

Ustawa - Prawo o ruchu drogowym

Rejestracji pojazdu dokonuje starosta na wniosek właściciela.

rozporządzenie art. 14 § ust. 4 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury

Wymagane dokumenty przy zmianie danych technicznych pojazdu, w tym oświadczenie producenta lub przedstawiciela producenta.

Pomocnicze

k.p.a. art. 157 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

prd art. 78 § ust. 2 pkt 2

Ustawa - Prawo o ruchu drogowym

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną (res iudicata).

k.p.a. art. 61 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Wszczęcie postępowania administracyjnego na żądanie strony lub z urzędu.

prd art. 2 § pkt 58

Ustawa - Prawo o ruchu drogowym

Definicja numeru VIN jako numeru identyfikacyjnego pojazdu nadanego i umieszczonego przez producenta.

prd art. 66 § ust. 4 pkt 6 lit. b

Ustawa - Prawo o ruchu drogowym

prd art. 71 § ust. 1

Ustawa - Prawo o ruchu drogowym

prd art. 76 § ust. 1 pkt 1 lit. a) i lit. c)

Ustawa - Prawo o ruchu drogowym

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Postępowanie sądowo-administracyjne

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Postępowanie sądowo-administracyjne

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Postępowanie sądowo-administracyjne

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Postępowanie sądowo-administracyjne

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Postępowanie sądowo-administracyjne

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Postępowanie sądowo-administracyjne

p.p.s.a. art. 184

Postępowanie sądowo-administracyjne

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pierwotna rejestracja pojazdu została dokonana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ Starosta działał z urzędu bez wniosku, a skarżący domagał się jedynie zmiany danych w dowodzie rejestracyjnym. Dołączone przez skarżącego dokumenty nie stanowiły oświadczenia producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzającego zgodność zmian konstrukcyjnych z homologacją. Skarżący nie był producentem pojazdu, co wynika z numeru VIN i braku współpracy z producentem. Zarzuty naruszenia art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. są niezasadne, ponieważ skarżący nie wykazał istotnego wpływu naruszeń na wynik sprawy.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 156 § 1 pkt 2 i 157 § 1 k.p.a., art. 72 ust. 1 prd, § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia) przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów. Zarzut naruszenia przepisów postępowania (art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a.) przez wydanie wyroku nie na podstawie całokształtu akt sprawy.

Godne uwagi sformułowania

rażące naruszenie prawa to wada oczywista i niedająca się pogodzić ze standardami państwa prawa rażące naruszenie prawa to naruszenie kwalifikowane - o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, oczywiste - to jest takie, które stanowi zaprzeczenie stanu prawnego, który w zakresie odnoszącym się do jego obowiązywania i interpretacji jest niewątpliwy i nierodzący rozbieżności nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, lecz o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny brak przekonania strony o trafności rozstrzygnięcia sprawy, w tym co do przyjętego kierunku wykładni i zastosowania prawa, czy też odnośnie do oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, której rezultat nie koresponduje z oczekiwaniami wnoszącego skargę kasacyjną, nie oznacza wadliwości uzasadnienia wyroku

Skład orzekający

Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz

przewodniczący

Dariusz Zalewski

członek

Wojciech Sawczuk

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, zwłaszcza w sprawach dotyczących rejestracji pojazdów i zmian konstrukcyjnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z rejestracją pojazdu i zmianami konstrukcyjnymi, a także interpretacji przepisów KPA i Prawa o ruchu drogowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii rażącego naruszenia prawa przy wydawaniu decyzji administracyjnych, co ma znaczenie praktyczne dla wielu obywateli i przedsiębiorców. Interpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia' jest kluczowa.

Kiedy rejestracja pojazdu staje się nieważna? NSA wyjaśnia, co to jest 'rażące naruszenie prawa'.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II GSK 2173/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-12-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dariusz Zalewski
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz /przewodniczący/
Wojciech Sawczuk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Sygn. powiązane
III SA/Łd 217/23 - Wyrok WSA w Łodzi z 2023-07-12
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia NSA Dariusz Zalewski Sędzia del. WSA Wojciech Sawczuk (spr.) Protokolant asystent sędziego Barbara Leszczyńska po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 12 lipca 2023 r. sygn. akt III SA/Łd 217/23 w sprawie ze skargi S. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 30 stycznia 2023 r. nr KO.480.91.2022 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie zarejestrowania pojazdu oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
I.
Decyzją z 7 stycznia 2016 r. nr WK-II.5410.3.299.2016.AN Starosta Powiatu Piotrkowskiego zarejestrował, na rzecz S. G. (skarżący), pojazd marki Mercedes-Benz Sprinter, nr rej. [...], VIN: [...].
Decyzja ta stała się ostateczna.
II.
Decyzją z 23 listopada 2022 r. nr KO.480.64.2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim stwierdziło z urzędu nieważność ww. decyzji Starosty Powiatu Piotrkowskiego z 7 stycznia 2016 r.
Następnie, decyzją z 30 stycznia 2023 r. nr KO.480.91.2022, utrzymało w mocy wcześniejsze rozstrzygnięcie własne.
III.
Wyrokiem z dnia 12 lipca 2023 r. sygn. akt III SA/Łd 217/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę S. G. na ww. decyzję SKO w Piotrkowie Trybunalskim z 30 stycznia 2023 r.
IV.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł S. G., zaskarżając go w całości i zarzucając:
1. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 156 § 1 pkt 2 oraz 157 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm. - dalej k.p.a.), art. 72 ust. 1 ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2021 r poz. 450 ze zm.), a także § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz.U. z 2016 r. poz. 1038 dalej rozporządzenie) poprzez nieprawidłowe uznanie, że przedmiotowe rozstrzygniecie Starosty może zostać unieważnione jako wydane z rażącym naruszeniem prawa;
2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wydanie zaskarżonego wyroku nie na podstawie całokształtu akt sprawy lecz w wyniku niedokładnego jej zbadania, niewystarczające i niepełne rozważenie materiału dowodowego, brak rozstrzygnięcia zarzutów składanych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, niedokładne wyjaśnienie i określenie stanu faktycznego i prawnego sprawy co w konsekwencji doprowadziło do wadliwego wydania decyzji o unieważnieniu.
Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Łodzi oraz o orzeczenie o kosztach postępowania.
V.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
VI.
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu prawa. W niniejszej sprawie nie występują wady nieważności.
VII.
Spór w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska WSA w Łodzi, który podzielił argumentację organu, co do zaktualizowania się podstawy uzasadniającej stwierdzenie z urzędu nieważność decyzji Starosty, wobec wydania jej z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zaznaczyć przy tym należy, że WSA zwrócił uwagę na specyfikę stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy, co nie zostało zakwestionowane jakimkolwiek zarzutem skargi kasacyjnej.
Jak bowiem wynika z analizy zaskarżonej decyzji SKO, organ stwierdził rażące naruszenie art. 73 ust. 1 prd, ponieważ strona nie wystąpiła o rejestrację przedmiotowego pojazdu, ale o dokonanie czynności o charakterze materialno-technicznym, poprzez naniesienie stosownych adnotacji w dowodzie rejestracyjnym pojazdu już zarejestrowanego. Tymczasem starosta decyzją z 7 stycznia 2016 r. dokonał rejestracji pojazdu bez stosownego wniosku, czym rażąco naruszył art. 73 ust. 1 prd, gdyż działał z urzędu, tj. bez wniosku (art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a.). Ponadto w myśl art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. stwierdza się nieważności decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Tym samym istnienie dwóch decyzji w tej samej sprawie administracyjnej, rozstrzygających tę sprawę co do istoty wypełnia przesłankę stwierdzenia nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. (res iudicata).
WSA wyjaśnił również że zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Decyzja Starosty z 7 stycznia 2016 r. zapadła na podstawie art. 73 prd stanowiącym w ust. 1, że rejestracji pojazdu dokonuje, na wniosek właściciela, starosta właściwy ze względu na miejsce jego zamieszkania (siedzibę), wydając dowód rejestracyjny i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne oraz nalepkę kontrolną, jeżeli jest wymagana, z zastrzeżeniem ust. 2-5.
Z art. 73 ust. 1 w zw. z art. 72 ust. 1 prd wynika - jak trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji - że warunkami koniecznymi rejestracji pojazdu są: złożenie wniosku o rejestrację pojazdu przez jego właściciela oraz dysponowanie przez niego odpowiednimi dokumentami. W niniejszej sprawie pojazd, którego rejestracji dokonano decyzją z 7 stycznia 2016 r. został już zarejestrowany na podstawie ostatecznej decyzji Starosty Piotrkowskiego z 1 czerwca 2015 r. nr WK-II.5410.3.5307.2015.EP. Rejestrując pojazd na podstawie decyzji z 1 czerwca 2015 r., a następnie z 7 stycznia 2016 r. organ wydał te same tablice rejestracyjne. Skarżący we wniosku z 15 grudnia 2015 r. w następstwie rozpoznania, którego została wydana decyzja z 7 stycznia 2016 r. nie wnosił o rejestrację pojazdu, lecz "o wymianę/zmianę wpisu w dowodzie rejestracyjnym - zmianę rodzaju pojazdu/przeznaczenia pojazdu". Przedmiotem żądania skarżącego nie była zatem rejestracja pojazdu, lecz dokonanie zmian danych zamieszczonych w dowodzie rejestracyjnym pojazdu zarejestrowanego. W przypadku zmiany danych zawartych wyłącznie w dowodzie rejestracyjnym (wydanym w drodze czynności materialno-technicznej) nie ma potrzeby zmiany decyzji o rejestracji pojazdu, a tym bardziej wydawania decyzji o ponownej jego rejestracji, tak jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Skarżący domagał się zmiany wpisu w dowodzie rejestracyjnym. Z uwagi na to, że zmiany obejmowały zmianę danych technicznych także w zakresie masy zastosowanie znajdował § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia. WSA stwierdził, że dane dotyczące m.in. masy pojazdu nie zostały umieszczone w decyzji o rejestracji pojazdu z 1 czerwca 2015 r., wobec powyższego nie zachodziła konieczność zmiany tej decyzji, czy tym bardziej wydawania nowej decyzji o rejestracji pojazdu. W takiej sytuacji zmian należy dokonywać tylko w dowodzie rejestracyjnym w drodze czynności materialnotechnicznej, które nie wymagają wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego oraz wydania decyzji administracyjnej w trybie k.p.a.
W konsekwencji, zmiana wpisu o masie własnej pojazdu i liczbie miejsc siedzących/stojących może się dokonać tylko i wyłącznie poprzez zmianę w drodze czynności materialno-technicznej, nie zaś poprzez zmianę decyzji o rejestracji pojazdu, czy wydanie nowej decyzji o rejestracji pojazdu, gdy poprzednia decyzja pozostaje w obrocie prawnym. Czynność materialno-techniczna nie ma cech ostateczności ani prawomocności. Starosta błędnie zakwalifikował wniosek skarżącego z 15 grudnia 2015 r. jako wniosek wszczynający postępowanie o rejestrację samochodu, który był już zarejestrowany na podstawie ostatecznej decyzji z 1 czerwca 2015 r. Postępowanie w tym przedmiocie nie powinno było się zatem toczyć. Decyzja z 7 stycznia 2016 r. wydana została z rażącym naruszeniem art. 16 § 1 i art. 61 § 1 k.p.a. oraz art. 73 ust. 1, art. 78 ust. 2 pkt 2 prd w związku z § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z 22 lipca 2002 r.
Powyższej oceny i argumentacji Sądu pierwszej instancji skarga kasacyjna w ogóle nie kwestionuje, co już samo w sobie jest istotnym mankamentem tego środka.
VIII.
Niezależnie od powyższego, należy także wyjaśnić, że skarżący nie był producentem spornego pojazdu, który został wyprodukowany przez koncern samochodowy Mercedes Benz i homologowany jako samochód ciężarowy o masie całkowitej 4.600 kg. Skarżący dokonał w nim istotnych zmian konstrukcyjnych, poprzez m.in. zwiększenie masy całkowitej do 5.800 kg, zwiększenie liczby foteli i miejsc siedzących do 24, montaż dodatkowych szyb w części towarowej, powodując zmianę funkcji pojazdu z ciężarowego na autobus. Dołączone przez skarżącego do wniosku o rejestrację pojazdu dokumenty nie stanowiły przy tym oświadczenia producenta lub przedstawiciela producenta w rozumieniu § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów. Zwłaszcza, że z pozyskanego w toku postępowania oświadczenia spółki M. wynika, że przedsiębiorstwo skarżącego – G. - nie jest partnerem Mercedes Benz w zakresie zabudowy pojazdów, a ponadto, że producent z tym przedsiębiorstwem nie współpracuje. W konsekwencji, w ocenie Sądu pierwszej instancji, organ zasadnie stwierdził, że rejestracja spornego samochodu została dokonana z rażącym naruszeniem wskazanego przepisu rozporządzenia.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego oczekiwanego przez stronę skutku nie mógł odnieść zarzut naruszenia art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. (pkt 2 petitum skargi kasacyjnej). Strona skarżąca kasacyjnie nie wyjaśniła bowiem, ani tym bardziej nie wykazała, na czym miałoby polegać naruszenie wymienionych przepisów postępowania oraz na czym miałby polegać istotny wpływ ich naruszenia na wynik sprawy, co z całą pewnością stanowi konsekwencję tego, że nie zostały one nawet przywołane w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. zasadniczo wówczas, gdy uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (zob. uchwała składu 7 sędziów NSA z 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09) lub sporządzone jest w taki sposób, że nie jest możliwa kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku, albowiem funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się m.in. w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny, co tworzy po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda jego kontroli, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej. Inną kwestią jest natomiast siła przekonywania argumentów zawartych w uzasadnieniu orzeczenia. Brak przekonania strony o trafności rozstrzygnięcia sprawy, w tym co do przyjętego kierunku wykładni i zastosowania prawa, czy też odnośnie do oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, której rezultat nie koresponduje z oczekiwaniami wnoszącego skargę kasacyjną, nie oznacza wadliwości uzasadnienia wyroku, i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. To, że stanowisko zajęte przez sąd administracyjny pierwszej instancji jest odmienne od prezentowanego przez wnoszącego skargę kasacyjną nie oznacza per se, że uzasadnienie wyroku zawiera wady konstrukcyjne czy też, że jest wadliwe w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia.
Wymaga także wyjaśnienia, że naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. może stanowić usprawiedliwioną podstawą skargi kasacyjnej wówczas, gdy sąd przyjął jakiś fakt na podstawie źródła znajdującego się poza aktami sprawy, a mianowicie wówczas, gdy naruszył zakaz wyprowadzania oceny prawnej z faktów i dowodów niewynikających z akt sprawy, a tym samym zakaz wykraczania poza materiał dowodowy zebrany w postępowaniu zakończonym wydaniem kontrolowanego aktu (zob. np. wyroki NSA z 19 października 2010 r. sygn. akt II OSK 1645/09; 12 czerwca 2014 r. sygn. akt I GSK 67/13). Z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika jednak, aby strona skarżąca wykazała zaistnienie którejkolwiek z wymienionych powyżej sytuacji lub sytuacji rodzajowo im podobnej, w świetle której za uzasadnione należałoby uznać twierdzenie, że Sąd pierwszej instancji wykroczył poza wyznaczone aktami administracyjnymi granice, w których mógł operować, a w konsekwencji, że oparł orzeczenie na ustaleniach, które nie znajdują podstaw w aktach sprawy, a których źródłem miałyby być dowody lub fakty nieznajdujące odzwierciedlenia w tych aktach, co wymagałoby oczywiście wyjaśnienia i wskazania, o jakie dowody lub fakty miałoby chodzić oraz z jakiego źródła - innego niż akta sprawy - miałyby one pochodzić. Wymaga również wyjaśnienia, że zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a., podobnie jak naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., nie może służyć kwestionowaniu oceny przyjętego za podstawę wyrokowania w sprawie stanu faktycznego, ani też kwestionowaniu wniosków wyprowadzanych na podstawie akt sprawy.
IX.
Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 157 § 1 k.p.a. w związku z art. 72 ust. 1 prd i § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia (pkt 1 petitum skargi kasacyjnej).
O braku skuteczności omawianego zarzutu świadczą, poza wadami dotyczącymi rzeczywistych powodów unieważnienia decyzji Starosty, także jego deficyty konstrukcyjne oraz w zakresie uzasadniania.
Przypomnieć należy, że przedmiotem postępowania nieważnościowego jest odrębna sprawa, w ramach której ocenie zostaje poddana, pod kątem zaistnienia kwalifikowanych wad prawnych, decyzja administracyjna wydana w innej sprawie kończącej postępowanie (w tym przypadku zwykłe).
Przedmiotem tego postępowania nie jest zatem ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy, która już została rozstrzygnięta kontrolowaną decyzją, albowiem decyzja, o której mowa w art. 158 § 1 k.p.a., jakkolwiek jest decyzją wydaną w sprawie administracyjnej, to jednak sprawy tej nie rozstrzyga. Przedmiotem postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest bowiem zbadanie, czy kwestionowana decyzja nie jest dotknięta wadą prawną wymienioną w art. 156 § 1 k.p.a. co oznacza, że organ nadzoru kontroluje prawidłowość samej decyzji administracyjnej, a nie załatwia sprawę od nowa i po raz kolejny.
Wobec przedmiotu rozpatrywanej sprawy, którego znaczenia oraz istoty strona skarżąca nie uwzględnia w dostatecznym stopniu, eksponowanie argumentu ze znaczenia konsekwencji mających - jej zdaniem - wynikać z art. 10 ust. 1 i 2 Prawa przedsiębiorców, czy też z tej okoliczności, że legalnie prowadzi działalność gospodarczą w zakresie zmian konstrukcyjnych pojazdów (art. 66 ust. 4 pkt 6 lit. b prd) w związku z czym - jak dalej twierdzi - jest producentem spornego w sprawie pojazdu, którego zmian konstrukcyjnych dokonała, nie jest ani zasadne, ani też przydatne.
Podobnie, jak i nie jest zasadny, ani też przydatny argument, że - jak twierdzi strona - "ustawa nie zawiera definicji legalnej producenta pojazdu". Zwłaszcza, że teza tego rodzaju jest o tyle dowolna, że nie uwzględnia znaczenia konsekwencji wynikających z art. 2 pkt 58 prd, zgodnie z którym VIN to numer identyfikacyjny pojazdu nadany i umieszczony przez producenta, a w tym kontekście, że trzy pierwsze znaki numeru VIN, który jest częścią WMI (World Manufacturer Identifier) określają kraj pochodzenia (znak pierwszy) oraz producenta pojazdu (znak drugi i trzeci), a co więcej, że litera W oznacza Niemcy, a DB to z całą pewnością Daimler-Benz. Siłą rzeczy za uzasadniony trzeba więc uznać wniosek, że numer nadwozia spornego w sprawie pojazdu nie został nadany, ani też naniesiony przez skarżącego, albowiem nie był on producentem tego pojazdu, w którym dokonał istotnych zmian konstrukcyjnych, a w konsekwencji i ten wniosek, że w rozpatrywanej sprawie zaktualizowała się przesłanka wydania inkryminowanej decyzji Starosty Powiatu Piotrkowskiego o rejestracji samochodu z rażącym naruszeniem § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia.
Nie ma więc podstaw, aby kwestionować prawidłowość stanowiska Sądu pierwszej instancji, z którego wynika, że kontrolowana decyzja, którą stwierdzono nieważność wymienionej decyzji rejestracyjnej, jest prawidłowa i nie narusza prawa. Wzruszona kontrolowaną decyzją ostateczna decyzja o rejestracji wymienionego pojazdu z całą pewnością wydana została z rażącym naruszeniem prawa.
W korespondencji do argumentów odnoszących się do przedmiotu, celu oraz funkcji postępowania nadzwyczajnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, które w relacji do znaczenia konsekwencji wynikających z zasady trwałości decyzji ostatecznych zakładają potrzebę ścisłej wykładni przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a., których katalog jest zamknięty, trzeba stwierdzić, że rażące naruszenie prawa to wada oczywista i niedająca się pogodzić ze standardami państwa prawa, albowiem rażące naruszenie prawa to naruszenie kwalifikowane - o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, oczywiste - to jest takie, które stanowi zaprzeczenie stanu prawnego, który w zakresie odnoszącym się do jego obowiązywania i interpretacji jest niewątpliwy i nierodzący rozbieżności, gdy chodzi o jego wykładnię. Stąd też, cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z treścią przepisu przez ich proste zestawienie ze sobą i nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, lecz o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny.
Innymi słowy, rażące naruszenie prawa, to naruszenie normy prawnej (prawa materialnego, procesowego albo ustrojowego), niebudzące wątpliwości co do jej bezpośredniego rozumienia.
W tym też kontekście - i zarazem w odpowiedzi na argumentację skargi kasacyjnej - wymaga również wyjaśnienia, że wobec enigmatyczności samego terminu "bezpośredniego rozumienia prawa" oraz wynikających z tego konsekwencji o niepożądanym charakterze podkreśla się, że dane rozumienie teksu prawnego zawsze stanowi rezultat - niekiedy nawet nieuświadamianego - procesu wykładni, co uzasadnia (jednak) twierdzenie, że omnia sunt interpretanda (zob. M. Zieliński, Osiemnaście mitów w myśleniu o wykładni prawa, "Palestra", 2011, nr 3-4, s. 20 i n.; również M. Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego, komentarz LEX/el.2025 w zakresie wady rażącej w przypadku naruszenia podstawowych reguł/zasad wykładni). Stąd też, jak podkreśla się w orzecznictwie, sama konieczność przeprowadzenia wykładni przepisu prawa materialnego stanowiącego podstawę decyzji administracyjnej nie wyklucza możliwości orzekania o rażącym naruszeniu prawa, gdyż wykładnia dokonywana jest w każdym przypadku zastosowania przepisu (por. wyrok NSA z 16 czerwca 2011 r. sygn. akt II OSK 1155/10), a w tym względzie, za rażące uważa się, między innymi, naruszenie podstawowych reguł wykładni.
Ponownie podkreślić należy, że w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., rażące naruszenie prawa to przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny - co można i należy wiązać również z naruszeniem podstawowych reguł wykładni prawa. Stanowiący zatem konsekwencję ich naruszenia rezultat tak dokonanej wykładni, w sytuacji gdy jego skutki będą powodować, że decyzja nie będzie mogła zostać zaakceptowana, jako wydana przez organy praworządnego państwa, tym bardziej będzie uzasadniał przekonanie o jej wydaniu z rażącym naruszeniem prawa. Za rozstrzygające dla uznania naruszenia prawa za rażące jest bowiem to, że rodzaj naruszenia oraz jego skutki powodują, że decyzja, bądź postanowienie nie mogą zostać zaakceptowane, jako wydane przez organy praworządnego państwa (zob. K. Glibowski w: R. Hauser, M. Wierzbowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck 2017 r., s. 1132 i nast., P. M. Przybysz, Komentarz do art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego, Stan prawny: 2017.06.05 komentarz LEX/el.2017, M. Jaśkowska, op. cit. oraz przywołane tam orzecznictwo), co nastąpi w szczególności wówczas, gdy naruszeniu normatywnego wzorca działania towarzyszył będzie jednoczesny brak realizacji wartości prawem chronionych (por. Z. Cieślak, Decyzja administracyjna a rażące naruszenie prawa, "Glosa" 1995, nr 2, s. 5 i n.).
Podkreślając w związku z powyższym, że rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 22 lipca 2002 r., regulowało między innymi (§ 1 ust. 1 pkt 1), warunki i tryb rejestracji pojazdów, o których mowa w art. 71 ust. 1 prd - zgodnie z którym dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego, pojazdu wolnobieżnego wchodzącego w skład kolejki turystycznej, motoroweru lub przyczepy jest dowód rejestracyjny albo pozwolenie czasowe - a ponadto, że stanowiący podstawę jego wydania upoważniający przepis art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) ustawy - Prawo o ruchu drogowym został usytuowany w Rozdziale II - "Warunki dopuszczenia pojazdów do ruchu" - Działu III - "Pojazdy" - wymienionej ustawy, trzeba stwierdzić, że wskazany argument natury systemowej w takim samym stopniu i zakresie odnosi się do § 14 ust. 4 rozporządzenia, albowiem został on usytuowany w rozdziale 2 - "Rejestracja pojazdów" - wymienionego rozporządzenia.
Znaczenie tego argumentu - w tym w relacji do celu i przedmiotu regulacji wymienionego rozporządzenia z 22 lipca 2002 r. - jest istotne, gdy podkreślić, że w warunkach określonych przepisem § 14 ust. 4 tego rozporządzenia, a mianowicie, w przypadku zgłoszenia przez właściciela pojazdu wniosku o zmianę danych technicznych pojazdu dotyczących mas i nacisków osi, zawartych w dowodzie rejestracyjnym, wynikającą ze zmiany właściwych, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 66 ust. 5 i 5a ustawy, warunków technicznych - a więc warunkach, które zostały ujawnione w rozpatrywanej sprawie, a to wobec zwiększenia masy całkowitej pojazdu Mercedes-Benz Sprinter z 4.600 kg do 5.600 kg (zwiększenia liczby miejsc siedzących do 24) - do wniosku dołącza się oświadczenie wystawione przez producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzające, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi. Inaczej mówiąc, zmiany konstrukcyjne pojazdu dokonane przez stronę w określonym zakresie mas i siłą rzeczy nacisków osi, mogą się odbywać w granicach dokonanej uprzednio homologacji, na mocy której pojazd został uprzednio dopuszczony do ruchu na terenie Unii Europejskiej. W przypadku przekroczenia tych wartości, zwłaszcza gdy "pojazd" staje się w istocie pojazdem, który nie jest pojazdem danego, homologowanego typu, wymagane było przedstawienie dopuszczenia jednostkowego pojazdu, decyzji o uznaniu dopuszczenia jednostkowego pojazdu albo świadectwa dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu.
Dołączone przez skarżącego do wniosku o rejestrację wymienionego pojazdu (w którym dokonano zmian konstrukcyjnych) dokumenty, z całą pewnością nie stanowiły oświadczenia producenta lub przedstawiciela producenta w rozumieniu § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z 22 lipca 2002 r., potwierdzającego, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi (ściślej, że dokonane zmiany konstrukcyjne nie naruszają uprzedniej homologacji i mieszczą się w jej granicach).
Skarżący nie był producentem wymienionego pojazdu, o czym ponad wszelką wątpliwość należy wnioskować na podstawie art. 2 pkt 58 prd oraz treści i funkcji numeru identyfikacyjnego pojazdu VIN, który jest nadawany i umieszczany przez producenta. Jest to aż nadto oczywiste, gdy ponownie podkreślić, że trzy pierwsze znaki numeru VIN, który jest częścią WMI (World Manufacturer Identifier) określają kraj pochodzenia (znak pierwszy) oraz producenta pojazdu (znak drugi i trzeci), a litera W oznacza Niemcy, zaś DB to Daimler-Benz. Numer nadwozia spornego w sprawie pojazdu nie mógł zostać nadany, ani też naniesiony przez skarżącego, albowiem nie był on producentem tego pojazdu, w którym dokonał istotnych zmian konstrukcyjnych i zmienił jego przeznaczenie z samochodu ciężarowego na autobus, nie przedkładając wymaganych dokumentów.
Przedłożonych przez skarżącego dokumentów nie sposób było również kwalifikować, jako oświadczenia przedstawiciela producenta w rozumieniu § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi, albowiem kwalifikacji tej sprzeciwia się stanowisko M. Sp. z o.o., z którego wynika, że przedsiębiorstwo G. nie jest partnerem spółki, a ponadto, że opracowując wytyczne dla przedsiębiorstw zabudowujących pojazdy spółka nie dopuszcza możliwości zmiany dopuszczalnej masy całkowitej, ani też przekroczenia nacisków osi dla przedmiotowego typu pojazdów, zatem nie mieści się to w granicach uzyskanej homologacji.
W świetle powyższego nie ma podstaw, aby kwestionować prawidłowość stanowiska Sądu pierwszej instancji, z którego wynika, że kontrolowana decyzja, którą stwierdzono nieważność wymienionej decyzji Starosty, jest prawidłowa i nie narusza prawa.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę