II GSK 1776/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2022-05-25
NSAAdministracyjneWysokawsa
rejestracja pojazduzmiany konstrukcyjnehomologacjaprawo o ruchu drogowymrozporządzenienieważność decyzjiSKOWSAsamochód ciężarowyautobus

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę na decyzję stwierdzającą nieważność rejestracji pojazdu, uznając, że pierwotna rejestracja nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa z powodu braku oświadczenia producenta o homologacji po zmianach konstrukcyjnych.

Skarżący domagali się uchylenia decyzji stwierdzającej nieważność rejestracji pojazdu Mercedes-Benz Sprinter, który został zmodyfikowany konstrukcyjnie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy własną decyzję o stwierdzeniu nieważności, wskazując na brak wymaganego przez przepisy oświadczenia producenta potwierdzającego homologację pojazdu po zmianach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę, podzielając stanowisko organu, że rejestracja pojazdu z rażącym naruszeniem prawa, polegającym na braku wymaganego oświadczenia producenta, skutkuje koniecznością stwierdzenia nieważności decyzji rejestracyjnej.

Sprawa dotyczyła skargi S. G., D. G. oraz W. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim, która utrzymała w mocy własną decyzję stwierdzającą z urzędu nieważność decyzji Starosty Powiatu Piotrkowskiego z 2018 r. w sprawie zarejestrowania pojazdu marki Mercedes-Benz Sprinter. Pierwotna decyzja rejestracyjna została wydana pomimo dokonania w pojeździe zmian konstrukcyjnych, które zwiększyły dopuszczalną masę całkowitą z 4600 kg do 6200 kg i liczbę miejsc siedzących z 8 do 30, bez przedstawienia wymaganego przez przepisy oświadczenia producenta (firmy Daimler AG) potwierdzającego homologację pojazdu po tych zmianach. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że rejestracja pojazdu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, co stanowiło podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji rejestracyjnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Skarżący zarzucali organowi błędy w wykładni i zastosowaniu przepisów prawa materialnego i procesowego, twierdząc, że firma "G." S.G. mogła być uznana za producenta pojazdu po zmianach konstrukcyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę, uznając, że decyzja SKO była prawidłowa. Sąd podkreślił, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności ma charakter nadzwyczajny i skupia się na wadach pierwotnej decyzji. Stwierdzono, że brak wymaganego przez § 18 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia oświadczenia producenta (Daimler AG) o homologacji pojazdu po zmianach konstrukcyjnych stanowi rażące naruszenie prawa, które uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji rejestracyjnej. Sąd odrzucił argumentację skarżących, że S.G. mógł być uznany za producenta, wskazując, że producentem pojazdu pozostaje Daimler, a firma "G." dokonała jedynie zmian konstrukcyjnych bez wymaganej zgody producenta i bez przedstawienia stosownych dokumentów homologacyjnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, decyzja o rejestracji pojazdu z rażącym naruszeniem prawa, polegającym na braku wymaganego oświadczenia producenta o homologacji po zmianach konstrukcyjnych, podlega stwierdzeniu nieważności.

Uzasadnienie

Brak wymaganego przez przepisy oświadczenia producenta potwierdzającego homologację pojazdu po zmianach konstrukcyjnych stanowi rażące naruszenie prawa, które uniemożliwia zaakceptowanie decyzji rejestracyjnej z punktu widzenia praworządności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

Dz.U. 2017 poz 2355 art. 18 § ust. 6 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych

Do wniosku o zmianę danych technicznych pojazdu dotyczących mas i nacisków osi należy dołączyć oświadczenie producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzające, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi.

p.r.d. art. 76 § ust. 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Minister właściwy do spraw transportu określa warunki i tryb rejestracji pojazdów.

k.p.a. art. 156 § par. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Decyzja dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa podlega stwierdzeniu nieważności.

Pomocnicze

p.r.d. art. 66 § ust. 4 pkt 6 lit.b

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Zabrania się dokonywania zmian konstrukcyjnych zmieniających rodzaj pojazdu, z wyjątkiem sytuacji, gdy zmian dokonuje przedsiębiorca prowadzący działalność w tym zakresie.

p.r.d. art. 72 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Określa dokumenty wymagane do rejestracji pojazdu.

p.r.d. art. 73 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Rejestracji pojazdu dokonuje starosta na wniosek właściciela.

k.p.a. art. 157 § par. 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. 2020 poz. 1842 art. 15zzs4 § ust. 3

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Umożliwia rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rejestracja pojazdu z rażącym naruszeniem prawa, polegającym na braku wymaganego oświadczenia producenta o homologacji po zmianach konstrukcyjnych, uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji rejestracyjnej. Firma dokonująca zmian konstrukcyjnych w pojeździe nie jest jego producentem w rozumieniu przepisów prawa, jeśli pierwotnym producentem jest inna firma. Brak zgody producenta na zmianę dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu jest istotny dla bezpieczeństwa ruchu drogowego i stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji rejestracyjnej.

Odrzucone argumenty

Skarżący twierdzili, że S.G. mógł być uznany za producenta pojazdu po zmianach konstrukcyjnych. Skarżący argumentowali, że dopuszczenie pojazdu po zmianach konstrukcyjnych, w tym wykonanie badań technicznych, stanowi procedurę indywidualnego dopuszczenia pojazdu. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym niewystarczające rozważenie materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

Decyzja z 12 października 2018 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa. W obrocie prawnym nie może pozostać decyzja, która wydana została wbrew wyraźnemu zakazowi wynikającemu z wydanego na podstawie ustawy rozporządzenia. Rażące naruszenie prawa określane jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jako oczywiste i bezsporne naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa.

Skład orzekający

Joanna Wyporska-Frankiewicz

przewodniczący

Małgorzata Kowalska

sprawozdawca

Anna Dębowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących rejestracji pojazdów po zmianach konstrukcyjnych, wymogu oświadczenia producenta o homologacji oraz przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej z powodu rażącego naruszenia prawa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku oświadczenia producenta przy rejestracji pojazdu po istotnych zmianach konstrukcyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu bezpieczeństwa ruchu drogowego i prawidłowości procedur administracyjnych związanych z rejestracją pojazdów po modyfikacjach. Pokazuje, jak istotne jest przestrzeganie formalnych wymogów, nawet w przypadku zaawansowanych technicznie zmian.

Zmiany w samochodzie warte 1600 kg? Sąd wyjaśnia, dlaczego rejestracja może być nieważna bez zgody producenta.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Łd 139/22 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2022-05-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-02-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Anna Dębowska
Joanna Wyporska-Frankiewicz /przewodniczący/
Małgorzata Kowalska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
II GSK 1776/22 - Wyrok NSA z 2025-12-10
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 2355
art. 18 ust. 6 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla  tablic rejestracyjnych
Dz.U. 2018 poz 1990
art. 66 ust. 4 pkt 6 lit.b, art. 72 ust. 1, art. 73, art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jedn.
Dz.U. 2020 poz 1842
art. 15zzs4 ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 156 par. 1 pkt 2, art. 157 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Dnia 25 maja 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Kowalska (spr.), Asesor WSA Anna Dębowska, , po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2022 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. G., D. G. oraz W. G. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego S. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zarejestrowania pojazdu oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 29 listopada 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze
w Piotrkowie Trybunalskim utrzymało w mocy własną decyzję z 2 sierpnia 2021 r. stwierdzającą z urzędu nieważność decyzji Starosty Powiatu Piotrkowskiego
z 12 października 2018 r. w sprawie zarejestrowania na rzecz S.G. i B.G. pojazdu marki Mercedes-Benz Sprinter nr rej. [...].
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawny.
Decyzją z 12 października 2018 r. Starosta Powiatu Piotrkowskiego zarejestrował na rzecz S.G. i B.G. pojazd marki Mercedes-Benz Sprinter, nr nadwozia [...], wydając dowód rejestracyjny [...], tablice rejestracyjne nr [...] zalegalizowane znakiem legalizacyjnym nr [...] oraz nalepkę kontrolną i kartę pojazdu nr [...].
Pismem z 16 marca 2021 r. Starosta Powiatu Piotrkowskiego zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim o rozważenie możliwości stwierdzenia nieważności decyzji rejestracyjnej z 12 października 2018 r. Zdaniem tego organu wyżej wymieniony pojazd został zarejestrowany pomimo dokonania w nim zmian konstrukcyjnych, na które nie wyraził zgody producent pojazdu. Dopuszczalna masa całkowita nadana przez producenta pojazdu wynosiła 4600 kg. Tymczasem analiza akt administracyjnych przeprowadzona przez Starostę Powiatu Piotrkowskiego wykazała, że ubiegając się o rejestrację tego pojazdu S.G. i B.G. przedstawili wystawione przez S.G. dokumenty, z których wynika, że dopuszczalna masa całkowita nadana przez producenta wynosi 6200 kg, ponadto załączyła zaświadczenie o badaniu technicznym wraz z dokumentem identyfikacyjnym, opisem zmian dokonanych w pojeździe wystawionym przez S.G. jako uprawnionego diagnostę i opinią techniczną.
Do akt sprawy załączony został akt zgonu B.G. oraz postanowienie Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z 15 grudnia 2020 roku sygn. akt I Ns 678/20 stwierdzające, że spadek po zmarłej B.G. nabyli mąż S.G. oraz córki D.G. i W.G.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 2 sierpnia 2021 r. z urzędu stwierdziło nieważność decyzji Starosty Powiatu Piotrkowskiego z 12 października 2018r.
W uzasadnieniu decyzji SKO wskazało, że producentem pojazdu był Mercedes-Benz, a nie S.G. działający pod firmą "G." S.G. S.G. dokonał zmian konstrukcyjnych w pojeździe polegających na zmianie mas i nacisków osi. Z akt nie wynika, aby S.G. był przedstawicielem producenta rejestrowanego pojazdu tj. firmy Mercedes-Benz, zatem nie można było uznać, że świadectwo zdatności do ruchu drogowego i poświadczenie przeprowadzenia badania zdatności do ruchu wraz z certyfikatem no. [...], dołączone do wniosku o rejestrację przedmiotowego pojazdu, są oświadczeniami producenta lub przedstawiciela producenta, o których mowa w § 18 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (Dz. U. poz. 2355 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem". Pomimo braku wymaganego oświadczenia producenta decyzją z 12 października 2018 r. Starosta Powiatu Piotrkowskiego zarejestrował pojazd marki Mercedes-Benz Sprinter na rzecz S.G. i B.G., co prowadzi do wniosku, że rejestracji dokonano z rażącym naruszeniem przepisów prawa (§ 18 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia w związku z art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym – Dz. U. z 2018 r., poz. 1990 ze zm., zwanej dalej "p.r.d."). Skoro tak to należało stwierdzić nieważność weryfikowanej decyzji (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy pełnomocnik S.G., D.G. i W.G. zarzucił powyższej decyzji naruszenie prawa materialnego, a także przepisów postępowania poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 i art. 157 § 1 k.p.a. oraz § 18 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia z 11 grudnia 2017 r. polegające na nieprawidłowym uznaniu, że decyzja z 12 października 2018 r. może zostać unieważniona jako wydana z rażącym naruszeniem prawa, a także art. 7, art. 7a, art. 8, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. przez niewystarczające i niepełne rozważenie materiału dowodowego, niedokładne wyjaśnienie i określenie stanu faktycznego oraz prawnego sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do wadliwego wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności.
Przywołaną na wstępie decyzją z 29 listopada 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim utrzymało w mocy własną decyzję z 2 sierpnia 2021 r. W uzasadnieniu powołując się na treść art. 156 § 1 k.p.a. wskazało, że organ prowadzący postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie jest kompetentny do rozstrzygania sprawy co do meritum. Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ma odrębną podstawę prawną i nie może być traktowane tak, jakby chodziło o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją rozstrzygającą o zastosowaniu przepisów prawa materialnego do danego stanu faktycznego.
Kolegium odwołując się do art. 72 ust. 1 p.r.d. oraz § 18 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia wyjaśniło, że wnioskiem z 30 sierpnia 2018 r. S.G. i B.G. wystąpili do Starosty Powiatu Piotrkowskiego o rejestrację pojazdu marki Mercedes-Benz, nr nadwozia [...]. Wraz z wnioskiem strony przedstawiły organowi rejestracyjnemu następujące dokumenty: dowód rejestracyjny nr [...] wraz z tłumaczeniem języka niemieckiego, dowód sprzedaży pojazdu 28 sierpnia 2018 r., zaświadczenie o badaniu technicznym pojazdu (okresowym) nr [...], przeprowadzonym przez uprawnionego diagnostę S.G. 29 sierpnia 2018 r. wraz z dokumentem identyfikacyjnym pojazdu, opinię techniczną nr 7/1/10/2018, oświadczenie o braku tablic rejestracyjnych pojazdu sprowadzonego z zagranicy, świadectwo zdatności do ruchu drogowego i poświadczenie przeprowadzenia badania zdatności do ruchu wystawione przez A., wraz z certyfikatem of conformity no. [...] wystawionym przez "G." S.G. i A. oraz zaświadczenie z 29 sierpnia 2018 r. o przeprowadzonym badaniu technicznym autobusu, którego dopuszczalna prędkość na autostradzie i drodze ekspresowej wynosi 100 km/h
Kolegium wskazało, że z dowodu rejestracyjnego załączonego do wniosku o rejestrację wynika, że technicznie dopuszczalny ciężar całkowity pojazdu marki Mercedes-Benz, nr nadwozia [...] wynosi 4600 kg. Pojazd został zarejestrowany jako pojazd do przewozu osób wyposażony w miejsca siedzące w liczbie do 8 - Ambulans. Ponadto w aktach sprawy znajduje się pismo Mercedes-Benz Polska Sp. z o.o. z 16 listopada 2020 r., w którym wskazano, iż ww. pojazd był wyprodukowany z dopuszczalną masą całkowitą 4600 kg, liczba miejsc 3, z zamontowanymi dodatkowymi punktami kotwienia foteli z pasami. W piśmie tym wskazano również, iż był on wyprodukowany na zamówienie z rynku niemieckiego - kierownica po lewej stronie. Przedmiotowy pojazd był wyprodukowany jako podwozie samochodu ciężarowego kategorii N2 – pojazd niekompletny.
Tymczasem strony składając wniosek o rejestrację pojazdu przedstawiły dokumenty wskazujące, że dopuszczalna masa całkowita pojazdu (na skutek modyfikacji konstrukcyjnych dokonanych przez S.G. wzrosła do 6200 kg, a liczba miejsc siedzących (z kierowcą) wzrosła do 30. Zmieniono rodzaj pojazdu na autobus.
Zgodnie z § 18 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia strona powinna przedstawić oświadczenie wystawione przez producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzające, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi. Żaden z dokumentów przedstawionych przez stronę przy rejestracji nie stanowi oświadczenia wystawionego przez producenta lub przedstawiciela tego producenta potwierdzającego, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi. W tej sytuacji decyzja Starosty Powiatu Piotrkowskiego
z 12 października 2018 r. w sprawie zarejestrowania na rzecz S.G. i B.G. pojazdu marki Mercedes-Benz Sprinter została wydana z rażącym naruszeniem § 18 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia w związku z art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a p.r.d.
Odnosząc się do zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że stwierdzając nieważność decyzji z 12 października 2018 r. nie badało, czy firma "G.", która, jak podaje strona, zgodnie z rejestrem działalności gospodarczej posiada następujące kody PKD 29.10.C produkcja autobusów oraz 45.20.Z konserwacja i naprawa pojazdów samochodowych, była uprawniona do dokonania zmian konstrukcyjnych pojazdu podlegającego rejestracji, na podstawie art. 66 ust. 4 pkt 6 lit. b p.r.d. Kwestia ta pozostaje bez wpływu dla analizowanej sprawy. Podstawę stwierdzenia nieważności decyzji pierwszoinstancyjnej stanowiła okoliczność, braku przedstawienia przy rejestracji pojazdu oświadczenia wystawionego przez producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzającego, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi, o których mowa w § 18 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia.
Organ podkreślił, że z pisma spółki Mercedes-Benz Polska z 29 lipca 2020 r. wynika, że firma "G." nie jest partnerem Mercedes-Benz w zakresie zabudów i Mercedes nie współpracuje z tą firmą. Mercedes-Benz opracował wytyczne dla firm zabudowujących, w których nie są przewidziane możliwości zmiany dopuszczalnej masy całkowitej, rozstawu osi oraz zwisu (długości pojazdu) dla pojazdów tego typu, co sporny samochód. Wprawdzie powyższe pismo sporządzone zostało już po dacie wydania weryfikowanej decyzji organu pierwszej instancji, to jednak potwierdza, że firma "G." nie jest przedstawicielem producenta pojazdu. Kolegium wskazało na brak możliwości zastąpienia oświadczenia wystawionego przez producenta lub przedstawiciela producenta, o którym mowa w § 18 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia innymi dokumentami w tym badaniami przeprowadzonymi na zlecenie "G." przez "O Sp. z o.o.".
Organ nie zgodził się ze stanowiskiem skarżących, że w oparciu o definicję zawartą w art. 3 pkt 40 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/858 z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz układów, komponentów i oddzielnych zespołów technicznych przeznaczonych do tych pojazdów, zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 715/2007 i (WE) nr 595/2009 oraz uchylającego dyrektywę 2007/46/WE (Dz. U. UE L 15/11), a także w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 168/2013 z dnia 15 stycznia 2013 r. (Dz. U. UE L 60/52) w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów dwu- lub trzykołowych oraz czterokołowców, S.G. może być uznany za producenta zgłoszonego do rejestracji pojazdu, w którym dokonano zmian konstrukcyjnych. Przepisy te nie dają podstaw do innej oceny weryfikowanej decyzji w kontekście okoliczności sprawy. Nie można bowiem uznać, że S.G. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą "G." S.G. był producentem pojazdu, w sytuacji gdy firma ta dokonywała jedynie zmian konstrukcyjnych w pojeździe o ustalonych i objętych homologacją parametrach, którego faktycznym producentem była firma Daimler (Mercedes-Benz). W tej sytuacji zarejestrowanie pojazdu, w którym S.G. dokonał zmian konstrukcyjnych mogło nastąpić na podstawie oświadczenia wystawionego przez producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzającego, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi. Z oświadczenia producenta wynika, że firma "G." S.G. nie była przedstawicielem producenta, ani jego partnerem.
Kolegium nie zgodziło się ze skarżącymi, że dopuszczenie pojazdu po zmianach konstrukcyjnych, w tym wykonanie dla niego odpowiednich badań technicznych na stacji kontroli pojazdów, należy uznać, za zdefiniowaną w rozporządzeniach europejskich procedurę indywidualnego dopuszczenia pojazdu lub procedurę uzyskiwania zezwoleń dla części i wyposażenia. Wskazało przy tym, że skoro skarżącego nie można uznać w świetle prawa europejskiego za spełniającego definicję producenta, nie można zgodzić się z jego twierdzeniem, że "produkował swoje pojazdy fabrycznie, a w konsekwencji mógł dokonywać, jako producent zgodnie z prawem, ustalenia ich mas".
Organ podkreślił, że przepis § 18 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. W stanie faktycznym sprawy nie wystąpiły trudności w interpretacji przepisu prawa lub kwalifikacji prawnej okoliczności wynikających z ustalonego stanu faktycznego. S.G. i B.G. na etapie składania wniosku o rejestrację pojazdu nie przedstawili wszystkich dokumentów wymaganych przepisami prawa do jego rejestracji, skutkiem czego nie mogła otrzymać pozytywnej decyzji. Nie może funkcjonować w obrocie prawnym decyzja o rejestracji pojazdu, w stosunku do której ustalono, że została wydana na podstawie wadliwych dokumentów. W sprawie nie zaszła także negatywna przesłanka stwierdzenia nieważności z art. 156 § 2 k.p.a. Decyzja z 12 października 2018 r. dotknięta jest kwalifikowaną wadą prawną w postaci rażącego naruszenia § 18 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia z 11 grudnia 2017 r. w związku z art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a p.r.d. Pozostawanie w obrocie prawnym decyzji o zarejestrowania pojazdu, w którym dokonano jego zmian konstrukcyjnych bez stosownego oświadczenia wystawionego przez producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzającego, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi, naruszając w sposób rażący wskazane przepisy prawa, wywołuje skutki niemożliwe do zaakceptowania w praworządnym państwie, dlatego należy taką decyzję wyeliminować z obrotu prawnego.
W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi S.G., D.G. i W.G. wnieśli o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją z 2 sierpnia 2021 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzucali naruszenie:
1. prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 156 § 1 pkt 2 oraz 157 § 1 k.p.a., a także § 18 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia przez nieprawidłowe uznanie, że rozstrzygnięcie Starosty może zostać unieważnione jako wydane z rażącym naruszeniem prawa;
2. procedury administracyjnej, tj. art. 7, art. 7a, art. 8, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. przez niewystarczające i niepełne rozważenie materiału dowodowego, w tym brak rozstrzygnięcia zarzutów składanych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, niedokładne wyjaśnienie i określenie stanu faktycznego oraz prawnego sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do wadliwego wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że stanowisko organu administracji jest nieprawidłowe, bowiem pojazd był poddawany procedurze zmian konstrukcyjnych, o której mowa w art. 81 ust. 11 pkt 3 p.r.d. (badanie pojazdu, w którym dokonano zmian konstrukcyjnych lub wymiany elementów powodujących zmianę danych w dowodzie rejestracyjnym, z zastrzeżeniem art. 66 ust. 4 pkt 5 i 6, z wyłączeniem montażu instalacji do zasilania gazem), a nie procedurze rejestracji pojazdu nowego homologowanego. Ustawa nie zawiera definicji legalnej producenta pojazdu. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2018/858 w art. 3 "Definicje" w pkt 40 wskazuje na definicję legalną producenta, tj. "osobę fizyczną lub prawną, która jest odpowiedzialna za wszystkie aspekty homologacji typu pojazdu, układu, komponentu lub oddzielnego zespołu technicznego, lub indywidualnego dopuszczenia pojazdu lub procedurę uzyskiwania zezwoleń dla części i wyposażenia, za zapewnienie zgodności produkcji oraz za kwestie dotyczące nadzoru rynku w odniesieniu do tych wyprodukowanych pojazdów, układów, komponentów, oddzielnych zespołów technicznych, części i wyposażenia, bez względu na to, czy osoba ta bezpośrednio uczestniczy we wszystkich etapach projektowania i budowy tych pojazdów, układów, komponentów lub oddzielnych zespołów technicznych. Analogiczną definicję zawarto w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 168/2013. Artykuł 3 "Definicje" w pkt 47 definiuje producenta jako "każdą osobę fizyczną lub prawną odpowiedzialną wobec organu udzielającego homologacji za wszystkie aspekty homologacji typu lub proces udzielania zezwolenia, za zapewnienie zgodności produkcji, a także odpowiedzialną za kwestie nadzoru rynku w odniesieniu do wyprodukowanych pojazdów, układów, komponentów lub oddzielnych zespołów technicznych, niezależnie od tego, czy ta osoba fizyczna lub prawna bezpośrednio uczestniczy we wszystkich etapach projektowania i konstruowania pojazdu, układu, komponentu lub oddzielnego zespołu technicznego podlegających homologacji. W tym kontekście procedurę dopuszczenie pojazdu po zmianach konstrukcyjnych, w tym wykonanie dla niego odpowiednich badań technicznych na stacji kontroli pojazdów, należy uznać za zdefiniowaną w rozporządzeniach procedurę indywidualnego dopuszczenia pojazdu lub procedurę uzyskiwania zezwoleń dla części i wyposażenia. W taki sposób te przepisy interpretował przedsiębiorca. W świetle prawa europejskiego skarżący może być uznany za spełniającego definicję producenta, zatem produkował swoje pojazdy fabrycznie, a w konsekwencji mógł dokonywać, jako producent zgodnie z prawem, ustalenia ich mas. Złożone do sprawy dokumenty w postaci dokumentacji technicznej świadczą, że na modyfikację pojazdu uzyskiwano odpowiednie europejskie certyfikaty i gruntownie, niezależnie od producenta, badano bezpieczeństwo dokonywania takich zmian. Poświadczono, że pojazdy pomimo dokonania zmian konstrukcyjnych oraz zmiany mas są bezpieczne w ruchu drogowym. Nie było zatem i nie ma przeciwskazań do ich rejestracji i poruszania się po drogach publicznych. Na podstawie art. 66 ust. 4 pkt 6 p.r.d. zabrania się dokonywania zmian konstrukcyjnych zmieniających rodzaj pojazdu, ale jednocześnie w lit. b) tej normy wskazano wyjątek od tej zasady w przypadku, gdy zmian konstrukcyjnych dokonał przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą w tym zakresie. Firma skarżącego, tj. "G." S.G. prowadzi legalnie działalność gospodarczą z tym związaną. Zgodnie z rejestrem działalności gospodarczej posiada następujące kody PKD 29.10.C produkcja autobusów oraz 45.20.Z konserwacja i naprawa pojazdów samochodowych, które wskazują na spełnienie powyżej normy prawa o ruchu drogowym. Modyfikacje i badania techniczne pojazdów przeprowadzone były zgodnie z obowiązującym stanem prawnym, a firma, które je wykonała ma wyraźną kompetencję ustawową do ich wykonania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
W pierwszej kolejności zaznaczyć trzeba, iż sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.).
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, zwanej dalej "p.p.s.a."), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi może nastąpić również poprzez stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia, gdy zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, że zaskarżona decyzja wydana została w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, które jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego i którego przesłanki zastosowania zostały enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. Tryb ten jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady ogólnej trwałości decyzji, a organ administracji publicznej orzekający w tym trybie, posiada jedynie uprawnienia kasacyjne, tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia – w dacie wydania kontrolowanej w trybie stwierdzenia nieważności decyzji – przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., nie rozstrzyga zaś o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Oznacza to, że w postępowaniu nadzorczym – odmiennie niż w postępowaniu toczącym się w trybie zwykłym – nie można rozpatrywać sprawy co do istoty. Przedmiotem postępowania nadzorczego jest bowiem decyzja, a nie sprawa. W postępowaniu nadzorczym są rozpoznawane kwestie prawne, a organ nadzoru działa wyłącznie jako organ kasacyjny.
Podstawą stwierdzenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim nieważności decyzji rejestracyjnej z 12 października 2018 r. było zaistnienie w sprawie przesłanki przewidzianej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a mianowicie wydanie kwestionowanej decyzji z rażącym naruszeniem prawa.
Należy podkreślić, że rażące naruszenie prawa określane jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jako oczywiste i bezsporne naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa. Ponadto o tym, czy naruszenie prawa jest "rażące", decyduje ocena skutków społeczno-gospodarczych jakie dane naruszenie za sobą pociąga (por. np. wyrok NSA z 20 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1614/09, LEX nr 746680; wyrok WSA w Olsztynie z 12 sierpnia 2010 r., sygn. akt
II SA/Ol 499/10, LEX nr 666071). "Rażące" naruszenie prawa występuje w sytuacji, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa, a charakter tego naruszenia powoduje przy tym, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa (por. wyrok WSA w Warszawie z 14 października 2004 r., sygn. akt III SA 2293/03, Monitor Podatkowy 2004/11/3; wyrok NSA z 7 czerwca 2001 r., sygn. akt III SA 907/00, powołany w: Ordynacja podatkowa. Komentarz; S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek; Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 635). Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – gospodarcze lub społeczne efekty naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (por. m.in. wyrok NSA z 8 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 1683/11, LEX nr 1356965). Naruszenie prawa ma cechę rażącego, gdy decyzja nim dotknięta wywołuje skutki prawne niedające się pogodzić z wymaganiami praworządności, którą należy chronić nawet kosztem obalenia ostatecznej decyzji. Ustalone jest w doktrynie i orzecznictwie, że rażące naruszenie prawa występuje w przypadku naruszenia przepisu prawnego, którego treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu. O oczywistym naruszeniu prawa można mówić tylko w odniesieniu do przepisu, którego treść nie budzi wątpliwości, a interpretacja w zasadzie nie wymaga sięgania po inne metody wykładni poza językową. Tak więc rażące naruszenie prawa nie zachodzi wówczas, gdy nie istnieje oczywista sprzeczność między treścią przepisu, a rozstrzygnięciem (por. wyrok NSA z 23 czerwca 2005 r., sygn. akt FSK 2475/04, LEX nr 173255).
Reasumując powyższe wskazać należy, że decyzja administracyjna może zostać uznana za wydaną z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., wówczas, gdy w odniesieniu do niej spełnią się kumulatywnie następujące przesłanki: oczywistość naruszenia prawa polegająca na widocznej sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną; przepis, który został naruszony, nie wymaga przy jego stosowaniu wykładni prawa; a skutki, które wywołuje decyzja, są nie do pogodzenia z wymaganiami praworządności, którą należy chronić nawet kosztem obalenia tej decyzji" (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 8 maja 2014 r., sygn. akt III AUa 892/13, LEX nr 1483812).
Przenosząc powyższe na grunt sprawy niniejszej należy podkreślić, że kontrolowana w trybie nadzoru decyzja z 12 października 2018 r. zapadła na podstawie art. 73 p.r.d. stanowiącego w ust. 1, że rejestracji pojazdu dokonuje, na wniosek właściciela, starosta właściwy ze względu na miejsce jego zamieszkania (siedzibę), wydając dowód rejestracyjny i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne oraz nalepkę kontrolną, jeżeli jest wymagana, z zastrzeżeniem ust. 2-5.
Stosownie do art. 72 ust. 1 p.r.d. rejestracji dokonuje się na podstawie:
1) dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5;
2) karty pojazdu, jeżeli była wydana;
3) świadectwa zgodności WE albo świadectwa zgodności wraz z oświadczeniem zawierającym dane i informacje o pojeździe niezbędne do rejestracji i ewidencji pojazdu, dopuszczenia jednostkowego pojazdu, decyzji o uznaniu dopuszczenia jednostkowego pojazdu albo świadectwa dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu – jeżeli są wymagane;
4) zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli jest wymagane albo dowodu rejestracyjnego pojazdu lub innego dokumentu wydanego przez właściwy organ państwa członkowskiego, potwierdzającego wykonanie oraz termin ważności badania technicznego;
5) dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany;
6) dowodu odprawy celnej przywozowej, jeżeli pojazd został sprowadzony z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim Unii Europejskiej i jest rejestrowany po raz pierwszy;
6a) dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy na terytorium kraju albo dokumentu potwierdzającego brak obowiązku zapłaty akcyzy na terytorium kraju albo zaświadczenia stwierdzającego zwolnienie od akcyzy, w rozumieniu przepisów o podatku akcyzowym, jeżeli samochód osobowy lub pojazd rodzaju "samochodowy inny", podrodzaj "czterokołowiec" (kategoria homologacyjna L7e) lub podrodzaj "czterokołowiec lekki" (kategoria homologacyjna L6e) został sprowadzony z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej i jest rejestrowany po raz pierwszy.
Stosownie do treści art. 76 ust. 1 p.r.d. minister właściwy do spraw transportu określi, w drodze rozporządzenia:
1) w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw informatyzacji, ministrem właściwym do spraw wewnętrznych oraz Ministrem Obrony Narodowej:
a) warunki i tryb rejestracji pojazdów, czasowej rejestracji pojazdów, wyrejestrowania pojazdów, z zastrzeżeniem ust. 2-3, oraz wzory dowodu rejestracyjnego, pozwolenia czasowego, nalepki kontrolnej, tablic rejestracyjnych oraz innych tablic, cech identyfikacyjnych i oznaczeń, w które zaopatruje się pojazd, a także ich opis,
b) warunki dystrybucji blankietów dowodów rejestracyjnych, pozwoleń czasowych i nalepek kontrolnych,
c) szczegółowe wymagania techniczne dla tablic rejestracyjnych oraz zakres i sposób ich badania;
2) wysokość opłat za wydanie dowodu rejestracyjnego, pozwolenia czasowego, tablic (tablicy) rejestracyjnych i nalepki kontrolnej oraz ich wtórników;
3) w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw informatyzacji, szczegółowe czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzory dokumentów w tych sprawach.
Na podstawie delegacji zawartej w art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a i c p.r.d. wydane zostało obowiązujące w dacie wydania decyzji z 12 października 2018 r. rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (Dz. U. poz. 2355 ze zm.). Stosownie do treści § 18 ust. 6 rozporządzenia w przypadku zgłoszenia przez właściciela pojazdu wniosku o zmianę danych technicznych pojazdu dotyczących mas i nacisków osi, zawartych w dowodzie rejestracyjnym, wynikającą ze zmiany właściwych, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 66 ust. 5 i 5a ustawy, warunków technicznych, do wniosku dołącza się: 1) dowód rejestracyjny; 2) oświadczenie wystawione przez producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzające, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi.
W rozpoznawanej sprawie stan faktyczny jest bezsporny.
S.G. i B.G. składając, wniosek o rejestrację pojazdu Mercedes Benz Sprinter przedstawili dokumenty wskazujące, że wskutek dokonanych przez "G." S.G. zmian konstrukcyjnych z ambulansu na autobus zmieniły się: dopuszczalna masa całkowita pojazdu z 4600 kg na 6200 kg, a ilość miejsc siedzących z 8 na 30. Wnioskodawcy przedłożyli wystawiony przez S.G. dokument identyfikacyjny pojazdu, z którego wynika, że "maksymalna masa całkowita (konstrukcyjna – przewidziana przez producenta) wynosi 6200 kg. Ponadto załączyli wystawione przez skarżącego jako uprawionego diagnostę 29 sierpnia 2018 r. zaświadczenia o przeprowadzonych badaniach technicznych wraz z opisem zmian dokonanych w pojeździe, opinią techniczną nr 7/1/10/2018 oraz oświadczeniem "G." S.G. zawierającym opis zmian konstrukcyjnych wykonanych w pojeździe z uwzględnieniem zmian parametrów techniczno-eksploatacyjnych.
Na tej podstawie Starosta Powiatu Piotrkowskiego wydał 12 października 2018 r. decyzję o rejestracji pojazdu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim decyzją z 2 sierpnia 2021 r. stwierdziło nieważność decyzji o rejestracji pojazdu uznając, że została ona wydana z rażącym naruszeniem art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a p.r.d. w związku z § 18 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia. W ocenie Kolegium wnosząc o rejestrację pojazdu nie przedstawiono oświadczenia producenta lub jego przedstawiciela potwierdzającego, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi. Załączone do wniosku o rejestrację pojazdu dokumenty nie są oświadczeniami, o których mowa w § 18 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia. Sąd podziela stanowisko organu, że w obrocie prawnym nie może pozostać decyzja, która wydana została wbrew wyraźnemu zakazowi wynikającemu z wydanego na podstawie ustawy rozporządzenia tzn. mimo nieprzedstawienia przez wnioskodawczynię przy jego rejestracji obowiązkowych oświadczeń w zakresie homologacji pochodzących od producenta lub przedstawiciela producenta. Zasadnie zatem organ zastosował tryb z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., bowiem decyzja z 12 października 2018 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa.
Stosownie do powołanego wyżej § 18 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia wnosząc o rejestrację przedmiotowego pojazdu, w którym dokonano zmian danych technicznych w zakresie masy pojazdu oraz dopuszczalnej masy całkowitej wnioskodawca zobowiązany był do przedstawienia oświadczenia producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzającego, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi. Sąd podziela stanowisko organu, że przedstawione przez S.G. i B.G. dokumenty nie stanowią wymaganego przez § 18 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia oświadczenia producenta lub przedstawiciela tego producenta. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy w tym przede wszystkim z przedstawionych przy wniosku o jego rejestrację niemieckiego dowodu rejestracyjnego oraz karty pojazdu w sposób bezsporny wynika, że producentem samochodu jest firma Daimler AG Stuttgart, a nie "G." S.G. Firma S.G. nie jest także przedstawicielem producenta. W aktach sprawy znajduje się pismo spółki Mercedes-Benz Polska z 29 lipca 2020 r., z którego wynika, że firma "G." nie jest partnerem Mercedes-Benz w zakresie zabudowy i z nią nie współpracuje. Producent pojazdów marki Mercedes-Benz opracował wytyczne dla firm zabudowujących, w których nie są przewidziane możliwości zmiany dopuszczalnej masy całkowitej, rozstawu osi oraz zwisu (długości pojazdu) dla pojazdów tego typu. W piśmie z 21 października 2020 r. Mercedes-Benz Polska wskazał dodatkowo, że nie produkuje autobusów na bazie pojazdów Sprinter.
Stąd zasadnie organ przyjął, że decyzja z 12 października 2018 r. wydana została z rażącym naruszeniem art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a p.r.d. i § 18 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia, co stanowiło podstawę do stwierdzenia jej nieważności. Sąd nie podzielił zatem zarzutu naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 i art. 157 § 1 k.p.a.
W zakresie dokonanych w pojeździe zmian konstrukcyjnych wypowiedział się tutejszy sąd w wyroku z 9 kwietnia 2021 r., sygn. akt III SA/Łd 1048/20 dotyczącym skargi S.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z 9 października 2020 r. w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów. Sąd oddalając skargę wskazał, że zgodnie z art. 2 pkt 54 p.r.d. dopuszczalna masa całkowita oznacza największą określoną właściwymi warunkami technicznymi masę pojazdu obciążonego osobami i ładunkiem, dopuszczonego do poruszania się po drodze. W myśl art. 2 pkt 61 p.r.d. maksymalna masa całkowita oznacza największą masę pojazdu obciążonego osobami i ładunkiem, określoną przez producenta pojazdu. Zmiana dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu ponad maksymalną masę pojazdu przewidzianą przez producenta jest niemożliwa bez uprzedniej zgody producenta pojazdu na zmianę maksymalnej masy pojazdu. Kwestię tę wyjaśnia pismo Instytutu Transportu Samochodowego w W. z 6 listopada 2020 r. i sąd w obecnym składzie także podziela argumentację w nim przedstawioną. W rozstrzyganej sprawie firma "G." S.G. zwiększyła dopuszczalną masę całkowitą pojazdu bez uprzedniej zgody producenta. Nie przedstawiła bowiem takiej zgody udzielonej przez producenta przed dokonaniem tej zmiany.
Należy także zwrócić uwagę, że z pisma spółki Mercedes-Benz Polska z 16 listopada 2020 r. wynika, że pojazd był wyprodukowany jako samochód ciężarowy kategorii N2 – pojazd niekompletny, w oparciu o świadectwo homologacji europejskiej nr [...], wariant [...], wersja [...]. Homologacja to procedura, w wyniku której organ udzielający homologacji zaświadcza, że typ pojazdu, układ, komponent lub oddzielny zespół techniczny jest zgodny z obowiązującymi przepisami administracyjnymi i wymogami technicznymi. W procesie homologacji całopojazdowej homologację uzyskuje m.in. układ hamulcowy dla konkretnej masy całkowitej pojazdu, a normy bezpieczeństwa technicznego dla samochodów do przewozu osób i ich bagażu (M3 – autobus) są bardziej restrykcyjne niż dla samochodów skonstruowanych głównie do przewozu ładunków (kategoria N). Zmiana dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu jest więc istotną zmianą mającą niewątpliwie wpływ na bezpieczeństwo w ruchu drogowym, a zwłaszcza zdrowie i życie ludzi. Z kolei stosownie do art. 70za ust. 9 p.r.d. minister właściwy do spraw transportu ogłasza, w drodze obwieszczenia, przygotowany przez Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego wykaz jednostek uprawnionych do przeprowadzania badań homologacyjnych oraz badań potwierdzających spełnienie odpowiednich warunków lub wymagań technicznych danego pojazdu w celu dopuszczenia jednostkowego pojazdu albo dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu. Skarżący nie przedstawił dokumentu wystawionego przez jednostkę uprawnioną do przeprowadzania tego rodzaju badań wymienioną w wydanym na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 70za ust. 9 p.r.d. obwieszczeniu Ministra Budownictwa z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wykazu jednostek uprawnionych do przeprowadzania badań homologacyjnych oraz badań potwierdzających spełnienie odpowiednich warunków lub wymagań technicznych danego pojazdu w celu dopuszczenia jednostkowego pojazdu albo dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu (Dz. Urz. MIiB poz. 57). Firma "G." S.G. nie została także w powyższym obwieszczeniu wskazana jako podmiot uprawniony do przeprowadzania takich badań. Na uwzględnienie nie zasługują więc twierdzenia skarżącego, że dopuszczenie pojazdu po zmianach konstrukcyjnych, w tym wykonanie dla nich odpowiednich badań technicznych na stacji kontroli pojazdów, należy uznać́ za zdefiniowaną w rozporządzeniach europejskich procedurę indywidualnego dopuszczenia pojazdu lub procedurę uzyskiwania zezwoleń dla części i wyposażenia.
Nie ma racji skarżący podnosząc, że w świetle przepisów europejskich może zostać uznany za producenta pojazdu. Na podstawie art. 3 pkt 40 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/858 z 30 maja 2018 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz układów, komponentów i oddzielnych zespołów technicznych przeznaczonych do tych pojazdów, zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 715/2007 i (WE) nr 595/2009 oraz uchylającego dyrektywę̨ 2007/46/WE (Dz. U. UE L 151/1), jak również art. 3 pkt 47 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 168/2013 z 15 stycznia 2013 r. (Dz. U. UE L 60/52) w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów dwu- lub trzykołowych oraz czterokołowców, S.G. nie może być́ uznany za producenta zgłoszonego do rejestracji pojazdu, w którym dokonał jedynie zmian konstrukcyjnych. Z dowodu rejestracyjnego pojazdu wynika, że jego producentem jest Daimler. Nazwa Mercedes-Benz to nazwa marki produkowanego przez tę firmę samochodu i jednocześnie zastrzeżony znak towarowy należący do Grupy Daimler. Pojazd ten zarejestrowany był jako "pojazd dostawczy VAN". Firma "G." S.G. przez dokonanie zmian konstrukcyjnych, zmieniła w nim m.in. dopuszczalną masę całkowitą, masę własną oraz rodzaj pojazdu z ciężarowego – na autobus. W świetle powyższych przepisów nie można przyjąć, czego chciałaby strona skarżąca, że po dokonaniu zmian konstrukcyjnych w pojeździe firma "G." S.G. jest jego producentem, gdyż producentem pojazdu pozostaje Daimler, a S.G. w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej dokonał jedynie zmian konstrukcyjnych pojazdu.
Sąd nie stwierdził również naruszenia przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 7, art. 7a, art. 8, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. Nie należy zapominać, że postępowanie toczyło się w nadzwyczajnym trybie stwierdzenia nieważności decyzji. Organ nie prowadził w nim odrębnego postępowania dowodowego, tylko na podstawie pierwotnie zebranego materiału dowodowego konfrontował podstawę prawną uprzednio wydanej decyzji. Wbrew stanowisku strony skarżącej zawartemu w skardze rażące naruszenie prawa polegało w rozstrzyganej sprawie na wydaniu decyzji o rejestracji pojazdu wbrew wyraźnemu zakazowi wynikającemu z § 18 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia tzn. mimo nieprzedstawienia obowiązkowego oświadczenia producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzających, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi nie zaś na dopuszczeniu do ruchu niesprawnego technicznie czy zagrażającego bezpieczeństwu pojazdu, dlatego też kwestia wykonania na zlecenie firmy "G." dodatkowych badań w celu potwierdzenia bezpieczeństwa dokonanych zmian konstrukcyjnych pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Stosownie natomiast do art. 7a § 1 k.p.a., jeżeli przedmiotem postepowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają̨ wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. W ocenie sądu § 18 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. W świetle jego treści proste porównanie zawartości dotychczasowego dowodu rejestracyjnego pojazdu ze zgłoszeniem przez właściciela pojazdu dokonanych zmian, bezsprzecznie obligowało Starostę Powiatu Piotrkowskiego do domagania się przedstawienia przez wnioskującego o rejestrację właściciela oświadczenia, o jakim mowa w § 18 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia. Nie ulega wątpliwości, że organ tego obowiązku nie dopełnił, a więc przepis ten naruszył w rażący sposób, gdyż go nie zastosował, choć miał taki obowiązek. W sprawie istnieje także niewątpliwie związek przyczynowy między stwierdzonym naruszeniem prawa a treścią decyzji z 12 października 2018 r. polegający na tym, że gdyby nie doszło do tego uchybienia, to treść decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym byłaby inna. Niezastosowanie wyżej wymienionego przepisu skutkowało rejestracja pojazdu, co do którego istnieją uzasadnione wątpliwości, czy po dokonanych bez prawidłowej homologacji i zgody producenta tak dalece idących zmianach konstrukcyjnych w ogóle powinien zostać dopuszczony do ruchu. Potencjalne zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego wynikające z charakteru stwierdzonego naruszenia prawa powoduje, że decyzja o rejestracji przedmiotowego pojazdu nie może być zaakceptowana, jako wydana przez organ praworządnego państwa.
Reasumując sąd uznał za prawidłowe stanowisko organu, że pozostawanie w obrocie prawnym decyzji o zarejestrowania pojazdu, w którym dokonano jego zmian konstrukcyjnych bez stosownego oświadczenia wystawionego przez producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzającego, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi, narusza w sposób rażący wskazane wyżej przepisy prawa, co skutkowało koniecznością stwierdzenia nieważności decyzji z 12 października 2018 r.
Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
is

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI