II GSK 2165/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2023-07-13
NSAAdministracyjneWysokawsa
rejestracja pojazduzmiany konstrukcyjneprawo o ruchu drogowymhomologacjaoświadczenie producentastwierdzenie nieważności decyzjiWSAprawo administracyjnepojazdy samochodowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę na decyzję o stwierdzeniu nieważności rejestracji pojazdu, uznając, że pierwotna decyzja o rejestracji została wydana z rażącym naruszeniem prawa z powodu braku wymaganego oświadczenia producenta.

Sprawa dotyczyła skargi S.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję o stwierdzeniu nieważności rejestracji pojazdu marki Mercedes-Benz Sprinter. S.G. dokonał zmian konstrukcyjnych w pojeździe, zmieniając jego rodzaj z ciężarowego na autobus i zwiększając dopuszczalną masę całkowitą. Sąd uznał, że pierwotna decyzja o rejestracji była wadliwa, ponieważ skarżący nie przedstawił wymaganego przez prawo oświadczenia producenta lub jego przedstawiciela potwierdzającego homologację pojazdu zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi. Sąd oddalił skargę, potwierdzając zasadność stwierdzenia nieważności decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę S.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim, która stwierdziła nieważność decyzji Starosty Powiatu Piotrkowskiego z 2016 roku o zarejestrowaniu pojazdu marki Mercedes-Benz Sprinter. S.G. dokonał w pojeździe zmian konstrukcyjnych, zmieniając jego rodzaj z samochodu ciężarowego na autobus oraz zwiększając dopuszczalną masę całkowitą. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że decyzja o rejestracji została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ skarżący nie przedstawił wymaganego przez § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 2002 r. oświadczenia producenta lub jego przedstawiciela, potwierdzającego homologację pojazdu zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi. Sąd administracyjny podzielił to stanowisko, podkreślając, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji kluczowe jest badanie zgodności z prawem pierwotnej decyzji. Sąd stwierdził, że skarżący nie wykazał, iż jest producentem lub przedstawicielem producenta pojazdu, a przedstawione przez niego dokumenty, w tym zaświadczenie o badaniu technicznym wystawione przez niego samego, nie zastępują wymaganego oświadczenia. Dodatkowo, sąd zwrócił uwagę na kwestię własności pojazdu, wskazując, że z faktury wynikało, iż nabywcą była spółka cywilna, a wniosek o rejestrację złożył tylko jeden ze współwłaścicieli. W konsekwencji, sąd uznał, że decyzja o rejestracji została wydana z rażącym naruszeniem prawa, co uzasadniało stwierdzenie jej nieważności, i oddalił skargę S.G.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, decyzja o rejestracji pojazdu z rażącym naruszeniem prawa, w tym przepisów dotyczących wymaganych dokumentów od producenta, może zostać stwierdzona jako nieważna.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że brak wymaganego oświadczenia producenta lub jego przedstawiciela, zgodnie z § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia o rejestracji pojazdów, stanowi rażące naruszenie prawa, które uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji o rejestracji pojazdu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (25)

Główne

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

p.r.d. art. 73 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 66 § ust. 4 pkt 6

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 72 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 76 § ust. 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów art. 14 § ust. 4 pkt 2

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 157 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7a

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 61 § § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

p.r.d. art. 70za § ust. 9

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 81 § ust. 11 pkt 3

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 2 § pkt 54

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 2 § pkt 61

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów art. 2 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 23 lutego 2016 r. w sprawie wykazu jednostek uprawnionych do przeprowadzania badań homologacyjnych...

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. art. 9d

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja o rejestracji pojazdu została wydana z rażącym naruszeniem prawa z powodu braku wymaganego oświadczenia producenta lub jego przedstawiciela. Skarżący nie może być uznany za producenta pojazdu w rozumieniu przepisów prawa europejskiego i krajowego. Brak jednoznacznego ustalenia prawa własności do pojazdu w momencie składania wniosku o rejestrację.

Odrzucone argumenty

Skarżący argumentował, że dokonał zmian konstrukcyjnych zgodnie z procedurą indywidualnego dopuszczenia pojazdu lub procedurą uzyskiwania zezwoleń dla części i wyposażenia. Skarżący twierdził, że może być uznany za producenta pojazdu w świetle prawa europejskiego. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, 7a, 8, 77, 80, 107 § 3 k.p.a.) przez niewystarczające rozważenie materiału dowodowego i brak rozstrzygnięcia zarzutów.

Godne uwagi sformułowania

decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa nie przedstawił oświadczenia wystawionego przez producenta lub przedstawiciela producenta nie można uznać skarżącego prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą A za producenta pojazdu nie może funkcjonować w obrocie prawnym decyzja o rejestracji pojazdu, w stosunku do której ustalono, że została wydana na podstawie wadliwych dokumentów

Skład orzekający

Anna Dębowska

sprawozdawca

Krzysztof Szczygielski

członek

Paweł Dańczak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących rejestracji pojazdów po zmianach konstrukcyjnych, wymogów formalnych wobec wnioskodawców (oświadczenie producenta), a także zasad stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych z powodu rażącego naruszenia prawa."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z modyfikacją pojazdu i wymagań formalnych przy jego rejestracji. Interpretacja przepisów prawa o ruchu drogowym i procedury administracyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praktycznych aspektów rejestracji pojazdów po modyfikacjach, co jest istotne dla właścicieli pojazdów i warsztatów. Wyjaśnia, jakie dokumenty są niezbędne i jakie konsekwencje niesie ich brak.

Zmiany w samochodzie? Uważaj na dokumenty, bo możesz stracić dowód rejestracyjny!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Łd 185/23 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-07-13
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-04-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Anna Dębowska /sprawozdawca/
Krzysztof Szczygielski
Paweł Dańczak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
II GSK 2165/23 - Wyrok NSA z 2025-12-03
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2012 poz 1137
art. 66 ust. 4 pkt 6, art. 72 ust. 1, art. 73, art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
Dz.U. 2007 nr 186 poz 1322
par. 14 ust. 4 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów - tekst jednolity.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 156 par. 1 pkt 2 i art. 157 par. 2, art. 16
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Dnia 13 lipca 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Dańczak, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Asesor WSA Anna Dębowska (spr.), , Protokolant Sekretarz sądowy Ewa Górska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2023 roku sprawy ze skargi S.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 16 stycznia 2023 roku nr KO.480.87.2022 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zarejestrowania pojazdu oddala skargę. d.cz
Uzasadnienie
Decyzją z 16 stycznia 2023 r., nr KO.480.87.2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim utrzymało w mocy decyzję własną z 16 listopada 2022 r., nr KO.480.54.2022 o stwierdzeniu nieważności decyzji Starosty Powiatu Piotrkowskiego z 28 listopada 2016 r., nr WK.5410.3.16380.2016.AN o zarejestrowaniu na rzecz S.G. pojazdu marki Mercedes-Benz Sprinter, nr nadwozia [...], nr rej. [...].
W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy podniosło, że decyzją z 28 listopada 2016 r., wydaną na podstawie art. 73 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.r.d.", Starosta Powiatu Piotrkowskiego zarejestrował na rzecz S.G. pojazd marki Mercedes-Benz Sprinter, nr nadwozia [...], wydając dowód rejestracyjny seria i numer [...], tablice rejestracyjne nr [...], zalegalizowane znakiem legalizacyjnym nr[...], nalepkę kontrolną oraz kartę pojazdu nr [...]
Pismem z 31 stycznia 2021 r. Starosta Powiatu Piotrkowskiego zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o rozważenie możliwości stwierdzenia nieważności decyzji z 28 listopada 2016 r. wskazując, że wymieniony pojazd został zarejestrowany pomimo dokonania w nim zmian konstrukcyjnych, na które nie wyraził zgody producent pojazdu. Mercedes Benz Polska Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością pismem z 3 stycznia 2022 r., nr H/VAN/3093/MZ/21 poinformowała, że pojazd był wyprodukowany z dopuszczalną masą całkowitą 3 500 kg jako samochód ciężarowy. Składając wniosek o rejestrację pojazdu skarżący przedstawił zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu z 10 listopada 2016 r., nr 1372/2016 wraz z dokumentem identyfikacyjnym pojazdu potwierdzającym zmianę rodzaju pojazdu z samochodu ciężarowego na autobus oraz zmianę dopuszczalnej masy całkowitej z 3 500 kg na 3 980 kg i liczby miejsc siedzących z 3 na 21 miejsc.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 16 listopada 2022 r. stwierdziło nieważność decyzji Starosty Powiatu Piotrkowskiego z 28 listopada 2016 r.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy S.G. zarzucił naruszenie prawa materialnego, a także przepisów postępowania poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 i art. 157 § 1 k.p.a. oraz § 14 ust. 4 rozporządzenia z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1038), powoływanego dalej jako "rozporządzenie z 22 lipca 2002 r.", poprzez nieprawidłowe uznanie, że decyzja z 28 listopada 2016 r. może zostać unieważniona jako wydana z rażącym naruszeniem prawa, a także art. 7, art. 7a, art. 8, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewystarczające i niepełne rozważenie materiału dowodowego, niedokładne wyjaśnienie i określenie stanu faktycznego oraz prawnego sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do wadliwego wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując w mocy decyzję z 16 listopada 2022 r. podniosło, że wnioskiem z 10 listopada 2016 r. S.G. wystąpił o rejestrację pojazdu marki Mercedes-Benz Sprinter, nr nadwozia[...]. Wraz z wnioskiem przedstawił: fakturę nr [...] z 9 listopada 2016 r. dotyczącą zakupu pojazdu, dowód rejestracyjny nr [...] część I i II z poświadczonym tłumaczeniem z języka niemieckiego, zaświadczenie o przeprowadzonym pozytywnym okresowym i dodatkowym badaniu technicznym pojazdu z 10 listopada 2016 r., nr [...] wraz z dokumentem identyfikacyjnym pojazdu, oświadczenie o braku tablic rejestracyjnych pojazdu sprowadzonego z zagranicy.
Jak wynika z dowodu rejestracyjnego przedstawionego przez skarżącego pojazd marki Mercedes-Benz Sprinter to pojazd kategorii N1 – przystosowany do przewozu towaru do 3,5 tony, Van o dopuszczalnej masie całkowitej 3 500 kg, liczbie miejsc siedzących włącznie z kierowcą 3. Natomiast z załącznika do zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu z 10 listopada 2016 r., nr [...] wynika, że objęty rejestracją pojazd marki Mercedes-Benz Sprinter to autobus o dopuszczalnej masie całkowitej 3 980 kg, liczbie miejsc siedzących 21.
Jak wynika z pisma spółki Mercedes-Benz Polska z 3 stycznia 2022 r. pojazd został wyprodukowany na zamówienie z rynku niemieckiego – kierownica po lewej stronie, liczba miejsc 3. Pojazd był wyprodukowany jako samochód ciężarowy kategorii N1, w oparciu o świadectwo homologacji europejskiej nr[...], wariant LMMD1350N, wersja MFB23VA3. Wskazano również, że spółka Mercedes-Benz Polska nie współpracuje z firmą A, [...] G., ul. [...] w żadnym zakresie. Firma ta nie występowała również o zaświadczenie o braku zastrzeżeń w związku ze swoimi modyfikacjami pojazdów marki Mercedes Benz.
Tytułem potwierdzenia zgodności modyfikacji z normami technicznymi skarżący przedstawił Staroście Powiatu Piotrkowskiego: zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu z 10 listopada 2016 r., nr [...] dokonanym przez siebie jako uprawnionego diagnostę (badanie okresowe techniczne + dodatkowe) wraz z załącznikiem dokumentem identyfikacyjnym pojazdu.
Zgodnie z § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z 22 lipca 2002 r. strona powinna przedstawić oświadczenie wystawione przez producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzające, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi. Żaden z dokumentów przedstawionych przez skarżącego nie stanowi oświadczenia wystawionego przez producenta lub przedstawiciela tego producenta potwierdzającego, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi. Ich wspólną cechą jest natomiast, że zostały wystawione bezpośrednio lub pośrednio przez S.G. "autora" dokonanych modyfikacji, który nie jest producentem pojazdu ani jego przedstawicielem.
W tej sytuacji, w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, decyzja Starosty Powiatu Piotrkowskiego z 28 listopada 2016 r. została wydana z rażącym naruszeniem § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z 22 lipca 2002 r. w związku z art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a p.r.d.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdził, że decyzja z 28 listopada 2016 r. została także wydana z rażącym naruszeniem art. 73 ust. 1 p.r.d. w związku z § 2 ust. 1 rozporządzenia z 22 lipca 2002 r. Jak bowiem wynika z faktury nr 37/11/2016 z 9 listopada 2016 r. nabywcą pojazdu była A s.c. Zatem właścicielami pojazdu stali się S.G. i B.G. Tymczasem wniosek o rejestrację złożył 10 listopada 2016 r. tylko S.G. Decyzją z 28 listopada 2016 r. pojazd został zarejestrowany tylko na rzecz S.G.
Odnosząc się do zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że stwierdzając nieważność decyzji z 28 listopada 2016 r. nie badało, czy firma A, która jak podaje skarżący, zgodnie z rejestrem działalności gospodarczej posiada następujące kody PKD 29.10.C produkcja autobusów oraz 45.20.Z konserwacja i naprawa pojazdów samochodowych, była uprawniona do dokonania zmian konstrukcyjnych pojazdu podlegającego rejestracji, na podstawie art. 66 ust. 4 pkt 6 lit. b p.r.d., gdyż kwestia ta pozostaje bez wpływu dla analizowanej sprawy. Podstawę stwierdzenia nieważności decyzji pierwszoinstancyjnej stanowiła okoliczność, że skarżący nie przedstawił oświadczenia wystawionego przez producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzającego, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi, o których mowa w § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z 22 lipca 2002 r. Z pisma spółki Mercedes-Benz Polska z 29 lipca 2020 r., znak: [...] wynika, że firma A nie jest partnerem Mercedes-Benz w zakresie zabudów i nie współpracuje z tą firmą. Mercedes-Benz opracował wytyczne dla firm zabudowujących, w których nie są przewidziane możliwości zmiany dmc, rozstawu osi oraz zwisu (długości pojazdu) dla pojazdów tego typu. Wprawdzie powyższe pismo sporządzone zostało już po dacie wydania weryfikowanej decyzji organu pierwszej instancji, lecz potwierdza, że firma A nie jest przedstawicielem producenta pojazdu. Na podjęte rozstrzygnięcie nie może mieć wpływu okoliczność, że B Sp. z o.o. na zlecenie firmy A, przeprowadził serię badań autobusów na bazie MB Sprinter (model 906 i 907) w wariantach DMC 5 000 kg – 6 200 kg oraz długości całkowitej max. 9 310 mm. Powyższe dokumenty, zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, nie mogą zastąpić oświadczenia wystawionego przez producenta lub przedstawiciela producenta, o którym mowa w § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z 22 lipca 2002 r. W postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji nie bada się, dlaczego organ wydał decyzję z rażącym naruszeniem prawa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie zgodziło się ze stanowiskiem skarżącego, że w oparciu o definicję zawartą w art. 3 pkt 40 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/858 z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz układów, komponentów i oddzielnych zespołów technicznych przeznaczonych do tych pojazdów, zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 715/2007 i (WE) nr 595/2009 oraz uchylającego dyrektywę 2007/46/WE (Dz. U. UE L 15/11), powoływanego dalej jako "rozporządzenie nr 2018/858", a także w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 168/2013 z dnia 15 stycznia 2013 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów dwu- lub trzykołowych oraz czterokołowców (Dz. U. UE L 60/52), powoływanym dalej jako "rozporządzenie nr 168/2013", skarżący może być uznany za producenta zgłoszonego do rejestracji pojazdu, w którym dokonano zmian konstrukcyjnych. Według Samorządowego Kolegium Odwoławczego, przepisy te nie dają podstaw do innej oceny weryfikowanej decyzji w kontekście okoliczności sprawy. Nie można bowiem uznać skarżącego prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą A za producenta pojazdu, w sytuacji gdy firma dokonywała zmian konstrukcyjnych w pojeździe o ustalonych i objętych homologacją parametrach faktycznego producenta pojazdu marki Mercedes-Benz Sprinter. W tej sytuacji zarejestrowanie pojazdu, w którym skarżący dokonał zmian konstrukcyjnych mogło nastąpić na podstawie oświadczenia wystawionego przez producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzającego, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi. Niewątpliwie firma A nie była też przedstawicielem producenta, jak też jego partnerem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie zgodziło się ze skarżącym, że dopuszczenie pojazdu po zmianach konstrukcyjnych, w tym wykonanie dla nich odpowiednich badań technicznych na stacji kontroli pojazdów, należy uznać, za zdefiniowaną w rozporządzeniach europejskich procedurę indywidualnego dopuszczenia pojazdu lub procedurę uzyskiwania zezwoleń dla części i wyposażenia. Wskazało przy tym, że skoro skarżącego nie można uznać w świetle prawa europejskiego za spełniającego definicję producenta, nie można zgodzić się z jego twierdzeniem, że "produkował swoje pojazdy fabrycznie, a w konsekwencji mógł dokonywać, jako producent zgodnie z prawem, ustalenia ich mas". Przepis § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z 22 lipca 2002 r. nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. W stanie faktycznym sprawy nie wystąpiły trudności w interpretacji przepisu prawa lub kwalifikacji prawnej okoliczności wynikających z ustalonego stanu faktycznego. Skarżący na etapie składania wniosku o rejestrację pojazdu nie przedstawił wszystkich dokumentów wymaganych przepisami prawa do jego rejestracji, skutkiem czego nie mógł otrzymać pozytywnej decyzji. Nie może funkcjonować w obrocie prawnym decyzja o rejestracji pojazdu, w stosunku do której ustalono, że została wydana na podstawie wadliwych dokumentów. W sprawie nie zaszła także negatywna przesłanka stwierdzenia nieważności z art. 156 § 2 k.p.a.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższą decyzję S.G. wniósł o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją z 16 listopada 2022 r., a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:
1. prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 157 § 1 k.p.a., a także § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z 22 lipca 2002 r. przez nieprawidłowe uznanie, że rozstrzygnięcie Starosty może zostać unieważnione jako wydane z rażącym naruszeniem prawa;
2. procedury administracyjnej, tj. art. 7, art. 7a, art. 8, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. przez niewystarczające i niepełne rozważenie materiału dowodowego, w tym brak rozstrzygnięcia zarzutów składanych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, niedokładne wyjaśnienie i określenie stanu faktycznego oraz prawnego sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do wadliwego wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności.
W uzasadnieniu skargi skarżący zarzucił, że stanowisko organu administracji jest nieprawidłowe, bowiem pojazd był poddawany procedurze zmian konstrukcyjnych, o której mowa w art. 81 ust. 11 pkt 3 p.r.d. (badanie pojazdu, w którym dokonano zmian konstrukcyjnych lub wymiany elementów powodujących zmianę danych w dowodzie rejestracyjnym, z zastrzeżeniem art. 66 ust. 4 pkt 5 i 6, z wyłączeniem montażu instalacji do zasilania gazem), a nie procedurze rejestracji pojazdu nowego homologowanego. Ustawa nie zawiera definicji legalnej producenta pojazdu. Rozporządzenie nr 2018/858 w art. 3 "Definicje" w pkt 40 wskazuje na definicję legalną producenta, tj. "osobę fizyczną lub prawną, która jest odpowiedzialna za wszystkie aspekty homologacji typu pojazdu, układu, komponentu lub oddzielnego zespołu technicznego, lub indywidualnego dopuszczenia pojazdu lub procedurę uzyskiwania zezwoleń dla części i wyposażenia, za zapewnienie zgodności produkcji oraz za kwestie dotyczące nadzoru rynku w odniesieniu do tych wyprodukowanych pojazdów, układów, komponentów, oddzielnych zespołów technicznych, części i wyposażenia, bez względu na to, czy osoba ta bezpośrednio uczestniczy we wszystkich etapach projektowania i budowy tych pojazdów, układów, komponentów lub oddzielnych zespołów technicznych". Analogiczną definicję zawarto w rozporządzeniu nr 168/2013. Artykuł 3 "Definicje" w pkt 47 definiuje producenta jako "każdą osobę fizyczną lub prawną odpowiedzialną wobec organu udzielającego homologacji za wszystkie aspekty homologacji typu lub proces udzielania zezwolenia, za zapewnienie zgodności produkcji, a także odpowiedzialną za kwestie nadzoru rynku w odniesieniu do wyprodukowanych pojazdów, układów, komponentów lub oddzielnych zespołów technicznych, niezależnie od tego, czy ta osoba fizyczna lub prawna bezpośrednio uczestniczy we wszystkich etapach projektowania i konstruowania pojazdu, układu, komponentu lub oddzielnego zespołu technicznego podlegających homologacji". W tym kontekście procedurę dopuszczenie pojazdu po zmianach konstrukcyjnych, w tym wykonanie dla niego odpowiednich badań technicznych na stacji kontroli pojazdów, należy uznać za zdefiniowaną w rozporządzeniach procedurę indywidualnego dopuszczenia pojazdu lub procedurę uzyskiwania zezwoleń dla części i wyposażenia. W taki sposób te przepisy interpretował przedsiębiorca. W świetle prawa europejskiego skarżący może być uznany za spełniającego definicję producenta, zatem produkował swoje pojazdy fabrycznie, a w konsekwencji mógł dokonywać, jako producent zgodnie z prawem, ustalenia ich mas. Złożone do sprawy dokumenty w postaci dokumentacji technicznej świadczą, że na modyfikację pojazdu uzyskiwano odpowiednie europejskie certyfikaty i gruntownie, niezależnie od producenta, badano bezpieczeństwo dokonywania takich zmian. Poświadczono, że pojazdy pomimo dokonania zmian konstrukcyjnych oraz zmiany mas są bezpieczne w ruchu drogowym. Nie było zatem i nie ma przeciwskazań do ich rejestracji i poruszania się po drogach publicznych. Na podstawie art. 66 ust. 4 pkt 6 p.r.d. zabrania się dokonywania zmian konstrukcyjnych zmieniających rodzaj pojazdu, ale jednocześnie w lit. b) tej normy wskazano wyjątek od tej zasady w przypadku, gdy zmian konstrukcyjnych dokonał przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą w tym zakresie. Firma A prowadzi legalnie działalność gospodarczą z tym związaną. Zgodnie z rejestrem działalności gospodarczej posiada następujące kody PKD 29.10.C produkcja autobusów oraz 45.20.Z konserwacja i naprawa pojazdów samochodowych, które wskazują na spełnienie powyższej normy prawa o ruchu drogowym. Modyfikacje i badania techniczne pojazdów przeprowadzone były zgodnie z obowiązującym stanem prawnym, a firma, które je wykonała ma wyraźną kompetencję ustawową do ich wykonania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 259), zwanej dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie.
W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Z przepisów tych wynika, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W wypadku niestwierdzenia tego rodzaju naruszeń, sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Przeprowadzona przez sąd w niniejszej sprawie kontrola według powyższych kryteriów nie wykazała, aby zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Podkreślić należy, że zaskarżona decyzja wydana została w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, które jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego i którego przesłanki zastosowania zostały enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. Tryb ten jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady ogólnej trwałości decyzji, a organ administracji publicznej orzekający w tym trybie, posiada jedynie uprawnienia kasacyjne, tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia – w dacie wydania kontrolowanej w trybie stwierdzenia nieważności decyzji – przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., nie rozstrzyga zaś o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym.
Istotą postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest bezsporne ustalenie wyłącznie kwestii, czy dana decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Oznacza to, że w postępowaniu nadzorczym – odmiennie niż w postępowaniu toczącym się w trybie zwykłym – nie można rozpatrywać sprawy co do istoty. Przedmiotem postępowania nadzorczego jest bowiem decyzja, a nie sprawa. W postępowaniu nadzorczym są rozpoznawane kwestie prawne, a organ nadzoru działa wyłącznie jako organ kasacyjny.
Aby stwierdzić nieważność badanej decyzji organ zobowiązany jest bezspornie ustalić zaistnienie jednej z przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Organ administracji publicznej zobligowany jest do stwierdzenia nieważności decyzji, która m. in. wydana została z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).
Należy podkreślić, że rażące naruszenie prawa określane jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jako oczywiste i bezsporne naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa. Ponadto o tym, czy naruszenie prawa jest "rażące", decyduje ocena skutków społeczno-gospodarczych jakie dane naruszenie za sobą pociąga (por. np. wyrok NSA z 20 października 2010 r., II OSK 1614/09; wyrok WSA w Olsztynie z 12 sierpnia 2010 r., II SA/Ol 499/10).
Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – gospodarcze lub społeczne efekty naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (por. m.in. wyrok NSA z 8 lutego 2013 r., I OSK 1683/11). Naruszenie prawa ma cechę rażącego, gdy decyzja nim dotknięta wywołuje skutki prawne niedające się pogodzić z wymaganiami praworządności, którą należy chronić nawet kosztem obalenia ostatecznej decyzji.
W tym miejscu należy przywołać stanowisko orzecznictwa sądowoadministracyjnego, które sąd orzekający podziela w całości, że decyzja administracyjna może zostać uznana za wydaną "z rażącym naruszeniem prawa", o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., wówczas gdy w odniesieniu do niej spełnią się kumulatywnie następujące przesłanki: oczywistość naruszenia prawa polegająca na widocznej sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną; przepis, który został naruszony, nie wymaga przy jego stosowaniu wykładni prawa; skutki, które wywołuje decyzja, są nie do pogodzenia z wymaganiami praworządności, które należy chronić nawet kosztem obalenia tej decyzji" (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 8 maja 2014 r., III AUa 892/13, Lex nr 1483812).
Przenosząc powyższe na grunt sprawy niniejszej należy podkreślić, że kontrolowana w trybie nadzoru decyzja z 28 listopada 2016 r. zapadła na podstawie art. 73 p.r.d. stanowiącego w ust. 1, że rejestracji pojazdu dokonuje, na wniosek właściciela, starosta właściwy ze względu na miejsce jego zamieszkania (siedzibę), wydając dowód rejestracyjny i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne oraz nalepkę kontrolną, jeżeli jest wymagana, z zastrzeżeniem ust. 2-5.
Stosownie do art. 72 ust. 1 p.r.d. rejestracji dokonuje się na podstawie:
1) dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5;
2) karty pojazdu, jeżeli była wydana;
3) świadectwa zgodności WE albo świadectwa zgodności wraz z oświadczeniem zawierającym dane i informacje o pojeździe niezbędne do rejestracji i ewidencji pojazdu, dopuszczenia jednostkowego pojazdu, decyzji o uznaniu dopuszczenia jednostkowego pojazdu albo świadectwa dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu – jeżeli są wymagane;
4) zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli jest wymagane albo dowodu rejestracyjnego pojazdu lub innego dokumentu wydanego przez właściwy organ państwa członkowskiego, potwierdzającego wykonanie oraz termin ważności badania technicznego;
5) dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany;
6) dowodu odprawy celnej przywozowej, jeżeli pojazd został sprowadzony z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim Unii Europejskiej i jest rejestrowany po raz pierwszy;
6a) dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy na terytorium kraju albo dokumentu potwierdzającego brak obowiązku zapłaty akcyzy na terytorium kraju albo zaświadczenia stwierdzającego zwolnienie od akcyzy, w rozumieniu przepisów o podatku akcyzowym, jeżeli samochód osobowy lub pojazd rodzaju "samochodowy inny", podrodzaj "czterokołowiec" (kategoria homologacyjna L7e) lub podrodzaj "czterokołowiec lekki" (kategoria homologacyjna L6e) został sprowadzony z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej i jest rejestrowany po raz pierwszy.
Stosownie do treści art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a p.r.d. minister właściwy do spraw transportu określi, w drodze rozporządzenia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw informatyzacji, ministrem właściwym do spraw wewnętrznych oraz Ministrem Obrony Narodowej warunki i tryb rejestracji pojazdów, czasowej rejestracji pojazdów, wyrejestrowania pojazdów, z zastrzeżeniem ust. 2-3, oraz wzory dowodu rejestracyjnego, pozwolenia czasowego, nalepki kontrolnej, tablic rejestracyjnych oraz innych tablic, cech identyfikacyjnych i oznaczeń, w które zaopatruje się pojazd, a także ich opis.
Na podstawie delegacji zawartej w art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a p.r.d. wydane zostało obowiązujące w dacie wydania decyzji z 28 listopada 2016 r. rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów. Dokonywanie zmian w dowodzie rejestracyjnym regulują przepisy tego rozporządzenia.
Stosownie do treści § 14 ust. 4 rozporządzenia z 22 lipca 2002 r. w przypadku zgłoszenia przez właściciela pojazdu wniosku o zmianę danych technicznych pojazdu dotyczących mas i nacisków osi, zawartych w dowodzie rejestracyjnym, wynikającą ze zmiany właściwych, określonych w przepisach warunków technicznych, do wniosku dołącza się: 1) dowód rejestracyjny pojazdu; 2) oświadczenie wystawione przez producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzające, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi.
W rozpoznawanej sprawie stan faktyczny jest bezsporny.
Skarżący składając, wniosek o rejestrację pojazdu marki Mercedes-Benz Sprinter przedstawił dokumenty, w tym dokumenty wystawione przez siebie jako uprawnionego diagnostę (zaświadczenie nr [...] z 10 listopada 2016 r. o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu wraz z załącznikiem – dokumentem identyfikacyjnym pojazdu) wskazujące, że wskutek dokonanych przez niego zmian konstrukcyjnych zmieniły się dopuszczalna masa całkowita pojazdu (dmc) z 3 500 kg na 3 980 kg oraz rodzaj pojazdu z ciężarowego na autobus.
Na tej podstawie Starosta Powiatu Piotrkowskiego wydał 28 listopada 2016 r. decyzję o rejestracji pojazdu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim decyzją z 16 listopada 2022 r. stwierdziło nieważność decyzji o rejestracji pojazdu uznając, że została ona wydana z rażącym naruszeniem art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a p.r.d. w związku z § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z 22 lipca 2002 r. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego wnioskodawca, wnosząc o rejestrację pojazdu, nie przedstawił oświadczenia producenta lub jego przedstawiciela potwierdzającego, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi. Załączone do wniosku o rejestrację pojazdu dokumenty nie są oświadczeniami, o których mowa w § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z 22 lipca 2002 r.
Sąd podziela stanowisko organu, że w obrocie prawnym nie może znajdować się decyzja, która wydana została w oparciu o wadliwe i niepełne dokumenty. Zasadnie organ zastosował tryb z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., bowiem decyzja z 28 listopada 2016 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa.
Stosownie do powołanego wyżej § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z 22 lipca 2002 r. wnioskodawca zobowiązany był do przedstawienia oświadczenia producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzającego, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi. Sąd podziela stanowisko organu, że przedstawione przez skarżącego dokumenty nie stanowią wymaganego przez § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z 22 lipca 2002 r. oświadczenia producenta lub przedstawiciela tego producenta. Z przedłożonych dokumentów nie wynika, że skarżący jest przedstawicielem producenta lub producentem. W aktach sprawy znajdują się pisma spółki Mercedes-Benz Polska z 29 listopada 2020 r. i z 3 stycznia 2022 r., z w których wynika, że spółka Mercedes-Benz Polska nie współpracuje z firmą A, [...] G, ul. [...] w żadnym zakresie. Producent pojazdów marki Mercedes-Benz opracował wytyczne dla firm zabudowujących, w których nie są przewidziane możliwości zmiany dmc, nacisków na osie, rozstawu osi oraz zwisu dla pojazdów typu Sprinter. Firma skarżącego nie występowała o zaświadczenie o braku zastrzeżeń w związku ze swoimi modyfikacjami pojazdów marki Mercedes-Benz.
Stąd zasadnie organ administracji przyjął, że decyzja z 28 listopada 2016 r. wydana została z rażącym naruszeniem art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a p.r.d. i § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z 22 lipca 2002 r., co stanowiło podstawę do stwierdzenia jej nieważności. Sąd nie podzielił zatem zarzutu skarżącego naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 i art. 157 § 1 k.p.a.
W zakresie dokonanych w pojeździe zmian konstrukcyjnych wypowiedział się tutejszy sąd w wyroku z 9 kwietnia 2021 r., sygn. akt III SA/Łd 1048/20 dotyczącym skargi S.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z 9 października 2020 r. w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów. Sąd oddalając skargę wskazał, że zgodnie z treścią art. 2 pkt 54 p.r.d. dopuszczalna masa całkowita oznacza największą określoną właściwymi warunkami technicznymi masę pojazdu obciążonego osobami i ładunkiem, dopuszczonego do poruszania się po drodze. W myśl art. 2 pkt 61 p.r.d. maksymalna masa całkowita oznacza największą masę pojazdu obciążonego osobami i ładunkiem, określoną przez producenta pojazdu. Zmiana dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu ponad maksymalną masę pojazdu przewidzianą przez producenta jest niemożliwa bez uprzedniej zgody producenta pojazdu na zmianę maksymalnej masy pojazdu. Kwestię te wyjaśnia pismo Instytutu Transportu Samochodowego w Warszawie z 6 listopada 2020 r. i sąd w obecnym składzie także podziela argumentację w nim przedstawioną. Skarżący natomiast zwiększył dopuszczalną masę całkowitą pojazdu bez uprzedniej zgody producenta. Nie przedstawił bowiem takiej zgody udzielonej mu przez producenta przed dokonaniem tej zmiany. Należy także zwrócić uwagę, że z pisma spółki Mercedes-Benz Polska z 3 stycznia 2022 r. wynika, że pojazd był wyprodukowany z dopuszczalną masa całkowitą (dmc) 3 500 kg, liczbą miejsc siedzących 3. Pojazd był wyprodukowany na zamówienie z rynku niemieckiego – kierownica po lewej stronie, przystosowany do ruchu prawostronnego. Pojazd był wyprodukowany jako ciężarowy kategorii N1, w oparciu o świadectwo homologacji europejskiej nr[...], wariant LMMD1350N, wersja MFB23VA3. Z dowodu rejestracyjnego wydanego w Republice Federalnej Niemiec wraz z tłumaczeniem wynika, że pojazd został zarejestrowany jako pojazd do przewozu towarów do 3,5 tony, Van. W dowodzie tym wskazano świadectwo homologacji tożsame ze wskazanym przez spółkę Mercedes-Benz Polska z w piśmie z 3 stycznia 2022 r., tj. nr [...]. Homologacja to procedura, w wyniku której organ udzielający homologacji zaświadcza, że typ pojazdu, układ, komponent lub oddzielny zespół techniczny jest zgodny z obowiązującymi przepisami administracyjnymi i wymogami technicznymi. W procesie homologacji całopojazdowej homologację uzyskuje m.in. układ hamulcowy dla konkretnej masy całkowitej pojazdu, a normy bezpieczeństwa technicznego dla samochodów do przewozu osób i ich bagażu (M3 – autobus) są bardziej restrykcyjne niż dla samochodów skonstruowanych głównie do przewozu ładunków (kategoria N), a taką kategorię posiadał pojazd skarżącego. Zmiana dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu to istotna zmiana mająca niewątpliwie wpływ na bezpieczeństwo w ruchu drogowym, a zwłaszcza zdrowie i życie ludzi. Stosownie do art. 70za ust. 9 p.r.d. minister właściwy do spraw transportu ogłasza, w drodze obwieszczenia, przygotowany przez Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego wykaz jednostek uprawnionych do przeprowadzania badań homologacyjnych oraz badań potwierdzających spełnienie odpowiednich warunków lub wymagań technicznych danego pojazdu w celu dopuszczenia jednostkowego pojazdu albo dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu. Skarżący nie przedstawił dokumentu wystawionego przez jednostkę uprawnioną do przeprowadzania tego rodzaju badań wymienioną w wydanym na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 70za ust. 9 p.r.d. obwieszczeniu Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 23 lutego 2016 r. w sprawie wykazu jednostek uprawnionych do przeprowadzania badań homologacyjnych oraz badań potwierdzających spełnienie odpowiednich warunków lub wymagań technicznych danego pojazdu w celu dopuszczenia jednostkowego pojazdu albo dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu (Dz. Urz. MIiB poz. 12). Jednostką taką nie jest firma skarżącego oraz Ośrodek Konstrukcyjno-Badawczy Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Bukowcu. Sądowi z innych, analogicznych spraw ze skarg skarżącego znana jest z urzędu treść pisma spółki Ośrodka Konstrukcyjno-Badawczego z 12 sierpnia 2019 r. Z pisma tego wynika wyłącznie ogólny wykaz badań autobusów na bazie MB Sprinter (model 906 i 907), jakie firma ta miała przeprowadzić, lecz nie są one przyporządkowane nawet do konkretnego pojazdu.
Należy wskazać, że zgodnie z art. 66 ust. 4 pkt 6 p.r.d. zabrania się dokonywania zmian konstrukcyjnych zmieniających rodzaj pojazdu, z wyjątkiem:
a) pojazdu, na którego typ zostało wydane świadectwo homologacji typu lub inny równoważny dokument, o którym mowa w art. 70j ust. 1, art. 70k ust. 1, art. 70o ust. 1, art. 70zo ust. 1, art. 70zp ust. 1 albo art. 70zu ust. 1,
b) pojazdu, w którym zmian konstrukcyjnych dokonał przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą w tym zakresie.
W wyroku w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 1048/20 sąd podniósł, że skarżący dokonywał zmian rodzaju pojazdu z samochodu ciężarowego na autobus. Zmiany takie są dopuszczalne po spełnieniu wymogów określonych w § 9d rozporządzenia z 31 grudnia 2002 r., a jednym z nich uzyskanie wyników badania jednostki uprawnionej co do spełnienia odpowiednich wymagań technicznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał również, że skarżący przed dokonaniem zmian nie wystąpił do producenta pojazdu.
Nie ulega zatem wątpliwości, że skarżący mógł dokonywać zmian w pojeździe, lecz zobowiązany był do uzyskania oświadczenia producenta lub przedstawiciela producenta, że pojazd homologowany był zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi.
Nie można się zgodzić ze skarżącym, że w świetle przepisów europejskich może zostać uznany za producenta pojazdu. Na podstawie art. 3 pkt 40 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/858 z 30 maja 2018 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz układów, komponentów i oddzielnych zespołów technicznych przeznaczonych do tych pojazdów, zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 715/2007 i (WE) nr 595/2009 oraz uchylającego dyrektywę 2007/46/WE (Dz. U. UE L 151/1), jak również art. 3 pkt 47 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 168/2013 z 15 stycznia 2013 r. (Dz. U. UE L 60/52) w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów dwu- lub trzykołowych oraz czterokołowców, skarżący nie może być uznany za producenta zgłoszonego do rejestracji pojazdu, w którym dokonano zmian konstrukcyjnych. Z akt sprawy wynika, że przedmiot wniosku skarżącego stanowił pojazd marki Mercedes-Benz. Prawo do marki Mercedes-Benz przysługuje firmie Mercedes-Benz Group AG z siedzibą w Stuttgarcie. Przez dokonanie zmian konstrukcyjnych, zmieniono m. in. dopuszczalną masę całkowitą (dmc) pojazdu. W świetle powyższych przepisów nie można przyjąć, czego chciałby S.G., że po dokonaniu zmian konstrukcyjnych w pojeździe jest jego producentem, gdyż producentem pojazdu pozostaje firma Mercedes-Benz. Skarżący w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej dokonał jedynie zmian konstrukcyjnych pojazdu. Jako kraj producenta w dokumencie identyfikacyjnym pojazdu z 10 listopada 2016 r. skarżący wskazał zresztą Niemcy. Podał również, że przewidziana przez producenta maksymalna masa całkowita (konstrukcyjna) to 3 980 kg. Tymczasem spółka Mercedes-Benz Polska w piśmie z 3 stycznia 2022 r. wskazała, że pojazd został wyprodukowany z dopuszczalną masą całkowitą 3 500 kg. Taka też masa pojazdu została wpisana w załączonym do wniosku dowodzie rejestracyjnym wystawionym w Republice Federalnej Niemiec, kraju poprzedniej rejestracji.
Na uwzględnienie nie zasługuje także twierdzenie skarżącego, że dopuszczenie pojazdu po zmianach konstrukcyjnych, w tym wykonanie dla nich odpowiednich badań technicznych na stacji kontroli pojazdów, należy uznać za zdefiniowaną w rozporządzeniach europejskich procedurę̨ indywidualnego dopuszczenia pojazdu lub procedurę̨ uzyskiwania zezwoleń dla części i wyposażenia.
Sąd nie stwierdził również naruszenia przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 7, art. 7a, art. 8, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. Nie należy zapominać, że postępowania toczyło się w nadzwyczajnym trybie stwierdzenia nieważności decyzji. Organ nie prowadzi tu odrębnego postępowania dowodowego, tylko na podstawie pierwotnie zebranego materiału dowodowego konfrontuje podstawę prawną uprzednio wydanej decyzji. Stosownie natomiast do treści art. 7a § 1 k.p.a., jeżeli przedmiotem postepowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są̨ rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. W ocenie sądu § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z 22 lipca 2002 r. nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. W świetle jego treści proste porównanie zawartości dotychczasowego dowodu rejestracyjnego pojazdu ze zgłoszeniem przez skarżącego dokonanych zmian, w stanie faktycznym niniejszej sprawy, bezsprzecznie obligowało Starostę Powiatu Piotrkowskiego do domagania się uzupełnienia przez wnioskodawców dokumentacji pojazdu o oświadczenie, o jakim mowa w § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z 22 lipca 2002 r. Nie ulega wątpliwości, że organ tego obowiązku nie dopełnił, a więc przepis ten naruszył w rażący sposób, gdyż go nie zastosował, choć miał taki obowiązek. W tym wypadku istnieje związek przyczynowy między tym naruszeniem a treścią decyzji z 28 listopada 2016 r. polegający na tym, że gdyby nie było tego uchybienia, to treść decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym byłaby inna.
Reasumując sąd uznał za prawidłowe stanowisko organu, że pozostawanie w obrocie prawnym decyzji o zarejestrowania pojazdu, w którym dokonano jego zmian konstrukcyjnych bez stosownego oświadczenia wystawionego przez producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzającego, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi, narusza w sposób rażący wskazane wyżej przepisy prawa, co skutkowało koniecznością stwierdzenia nieważności decyzji z 28 listopada 2016 r.
Nadto wskazać trzeba, że o wadliwości decyzji z 28 listopada 2016 r. świadczy brak wyjaśnienia przez Starostę Powiatu Piotrkowskiego, czy prawo własności pojazdu przysługiwało wyłącznie skarżącemu, w sytuacji gdy do wniosku o rejestrację pojazdu załączono fakturę z 9 listopada 2016 r. według, której nabywcą pojazdu była A. s.c.
Jak stanowią art. 73 ust. 1 pkt 1 p.r.d. i § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 22 marca 2002 r. rejestracji pojazdu dokonuje się, na wniosek właściciela, do którego jest on zobowiązany dołączyć dowód własności pojazdu. Rejestracji dokonuje się na podstawie dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5 (art. 72 ust. 1 pkt 1 p.r.d.). Tak zakreślone wymagania co do wniosku wskazują, że na osobie, na rzecz której dokonuje się rejestracji pojazdu, spoczywa obowiązek udokumentowania już w momencie złożenia wniosku przysługującego jej bezspornie prawa własności pojazdu. Oznacza to, że zarejestrowany może być wyłącznie pojazd, który stanowi przedmiot uregulowanego prawa własności. Jeżeli prawo własności nie zostało wykazane na potrzeby postępowania rejestracyjnego w sposób niekwestionowany, to nie został spełniony warunek konieczny zarejestrowania pojazdy w trybie art. 73 ust. 1 pkt 1 i art. 72 ust. 1 pkt 1 p.r.d. w związku z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 22 marca 2002 r. Jeżeli z dokumentu, który miałby w ocenie wnioskodawcy stanowić dowód własności wynika, że pojazd, którego dotyczy wniosek o rejestrację jest współwłasnością kilku osób, a wniosek złożył tylko jeden współwłaściciel, to organ ma obowiązek wynikający z art. 61 § 4 k.p.a. powiadomić o postępowaniu wszystkie osoby będące stronami w sprawie, zatem pozostałych współwłaścicieli (por. wyrok NSA z 27 września 2011 r., I OSK 1598/10; wyrok WSA w Poznaniu z 9 maja 2012 r., III SA/Po 208/12; wyrok WSA w Łodzi z 14 stycznia 2014 r., III SA/Łd 1043/13; wyrok WSA w Krakowie z 21 października 2015 r., III SA/Kr 624/15).
Z akt sprawy nie wynika, aby skarżący wykazał, że był w dacie złożenia wniosku o rejestrację pojazdu jego jedynym właścicielem.
Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
d.j.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI