II GSK 2164/21

II GSK 2164/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-04-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-09-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Korycińska /przewodniczący/
Marek Krawczak
Wojciech Kręcisz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III SA/Lu 1128/20 - Wyrok WSA w Lublinie z 2021-03-23
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1210
art. 99 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1251
art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Sędzia del. WSA Marek Krawczak Protokolant starszy asystent sędziego Dorota Onyśk po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J.T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 23 marca 2021 r. sygn. akt III SA/Lu 1128/20 w sprawie ze skargi J.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie z dnia 29 września 2020 r. nr SKO.II.41/938/RD/2020 w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami 1. uchyla zaskarżony wyrok, 2. uchyla decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie z dnia 29 września 2020 r. nr SKO.II.41/938/RD/2020 oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta Miasta Chełm z dnia 21 sierpnia 2020 r. nr DSO-K.5430.3097.2019.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 23 marca 2021 r., sygn. akt III SA/Lu 1128/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę J. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie z dnia 29 września 2020 r. nr SKO.II.41/938/RD/2020 w przedmiocie skierowana na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Komendant Wojewódzki Policji skierował do Prezydenta Miasta Chełm dwa wnioski z dnia 2 grudnia 2019 r. dotyczące skarżącego J. T., z których pierwszy dotyczył skierowania na badania psychologiczne, na podstawie art. 99 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1268 ze zm.), natomiast drugi skierowania kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w ramach posiadanych uprawnień, na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 450, ze zm.) oraz art. 49 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami.
Pismami z dnia 9 grudnia 2019 r. Prezydent Miasta Chełm zawiadomił J. T. o wszczęciu z urzędu trzech postępowań administracyjnych, tj.:
- w sprawie wydania decyzji o skierowaniu na badania psychologiczne, na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami;
- w sprawie wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw;
- w sprawie wydania decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy w formie egzaminu państwowego w trybie art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami.
Decyzją z dnia 3 stycznia 2020 r. Prezydent Miasta Chełm skierował J. T. na badania psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami z uwagi na przekroczenie liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Natomiast decyzją z dnia 3 stycznia 2020 r. Prezydent Miasta Chełm orzekł o zatrzymaniu J. T. prawa jazdy do czasu uzyskania pozytywnego wyniku z egzaminu kontrolnego sprawdzającego kwalifikacje do kierowania pojazdami.
Pismem z dnia 17 czerwca 2020 r. Prezydent Miasta Chełm zawiadomił J. T. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy, na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami – w związku z nieprzedstawieniem w ustawowym terminie orzeczenia psychologicznego o braku lub istnieniu przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami, o których mowa w art. 84 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami.
W dniu 21 sierpnia 2020 r. J. T. przedstawił organowi orzeczenie psychologiczne z dnia 20 sierpnia 2020 r. nr 24/08/2020 o braku przeciwskazań do kierowania pojazdami.
Kolejną decyzją z dnia 21 sierpnia 2020 r., nr DSO-K.5430.3097.2019, Prezydent Miasta Chełm skierował J. T. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, C1, C, B+E, C1+E, C+E, T, zakreślając termin jednego miesiąca, licząc od dnia uprawomocnienia się tej decyzji oraz wyjaśniając w jej uzasadnieniu, że skierowanie ma związek z wnioskiem Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie z dnia 2 grudnia 2019 r. o sprawdzenie kwalifikacji kierowcy z uwagi na przekroczenie 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego, które miały miejsce w okresie od 22 listopada 2017 r. do 28 sierpnia 2018 r.
Od powyższej decyzji J. T. wniósł odwołanie. Wobec treści zarzutów odwołania, pismem z dnia 1 września 2020 r. Prezydent Miasta Chełm zwrócił się do Komendy Wojewódzkiej Policji w Lublinie o udzielenie informacji, czy pozostają aktualne wnioski z dnia 2 grudnia 2019 r. o sprawdzenie kwalifikacji oraz o skierowanie na badania psychologiczne. W odpowiedzi na powyższe Komendant Wojewódzki Policji w Lublinie podtrzymał zasadność zgłoszonych wniosków.
Decyzją z dnia 29 września 2020 r., nr SKO.II.41/938/RD/2020, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Chełmie utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Chełm z dnia 21 sierpnia 2020 r.
W uzasadnienie decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie o sprawdzenie kwalifikacji J. T. do kierowania pojazdami w zakresie posiadanych uprawnień związany był z przekroczeniem liczby 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, które miały miejsce w okresie od dnia 22 listopada 2017 r. do dnia 28 sierpnia 2018 r. Z wniosku tego wynikało, że kierowca otrzymał łącznie 29 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Organ podkreślił, że jego kompetencja w tej sprawie sprowadzała się jedynie do sprawdzenia, czy wpisy wskazane we wniosku są wpisami ostatecznymi i czy liczba punktów przekracza 24. Organ dodał, że wyrokiem Sądu Rejonowego w Chełmie sygn. akt VII W 2206/18 kierowca został uznany winnym naruszenia na zasadzie art. 86 § 1 Kodeksu wykroczeń w związku a art. 24 ust. 1 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym.
Kontrolując legalność powyższej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdził, że nie jest ona niezgodna z prawem.
W punkcie wyjścia wyjaśnił, że przedmiotowa decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji wydana na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy Prawo o ruchu drogowym miała charakter związany, co oznacza, że właściwy starosta (prezydent) nie ma wyboru co do możliwości skierowania lub odstąpienia od niego w przypadku złożenia wniosku przez właściwego komendanta Policji.
W odniesieniu do otrzymanych przez skarżącego punktów karnych Sąd I instancji wskazał, że organy administracji wydające decyzję o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji nie mają kompetencji do korygowania liczby punktów wpisanych do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego i przypisywania określonemu naruszeniu odpowiedniej liczby punktów. Działają one na wniosek Policji i są związane wpisem w ewidencji kierowców, zatem liczbą punktów podanych przez komendanta wojewódzkiego Policji, który z wnioskiem występuje. Próba kwestionowania prawidłowości dokonanych wpisów mogła być zdaniem Sądu I instancji podejmowana tylko w postępowaniu prowadzonym przed organami Policji, gdyż wpis do ewidencji prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji stanowi czynność materialno-techniczną, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a zatem przysługuje od niej prawo wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z tego powodu nie może być to kwestia rozpatrywana, ani w postępowaniu administracyjnym, ani też w postępowaniu sądowym prowadzonym ze skargi na decyzje wydane w takich sprawach.
Jak podkreślił Sąd I instancji, w niniejszej sprawie z wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie wynikało, że skarżący przekroczył limit 24 punktów uzyskanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Sąd wyjaśnił, że organ orzekający o skierowaniu na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy nie miał kompetencji do badania, czy organy kontroli ruchu drogowego dokonały właściwej kwalifikacji zachowań kierowcy, ani też, czy stwierdzonym naruszeniom przepisów ruchu drogowego przypisano właściwą liczbę punktów. Kompetencja organu w niniejszej sprawie sprowadzała się zatem jedynie do sprawdzenia, w oparciu o wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie, czy wpisy wskazane we wniosku są wpisami ostatecznymi i czy liczba punktów przekracza 24.
Odnosząc się do zarzutu nieuprawnionego zakreślenia skarżącemu terminu do wykonania obowiązku określonego zaskarżoną decyzją, Sąd I instancji podniósł, że w aktualnym orzecznictwie Naczelny Sąd Administracyjny prezentuje pogląd wyrażony m.in. w orzeczeniach z dnia 18 kwietnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1752/17, czy z dnia 17 września 2015 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 95/14, zgodnie z którym tego rodzaju informacja nie ma charakteru rozstrzygnięcia w rozumieniu art. 107 § 1 k.p.a., a stanowi jedynie element dodatkowy decyzji, z którego nie można wyprowadzać żadnych skutków prawnych obciążających stronę. Zgodnie z powołanymi przez Sąd I instancji judykatami skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji podlega wykonaniu z dniem, w którym stanie się ostateczne, zatem adresat takiej decyzji zobowiązany jest z tą chwilą do niezwłocznego wykonania ostatecznego rozstrzygnięcia, a tym samym niezwłocznego poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji.
Sąd I instancji uznał, że wprawdzie wskazane przez Prezydenta Miasta Chełm pouczenie dotyczące terminu, w którym skarżący powinien poddać się sprawdzeniu kwalifikacji, jako nieznajdujące umocowania w przepisach prawa było bezpodstawne, to jednak błędu tego już nie powieliła decyzja organu II instancji. Sąd I instancji wyjaśnił, że nadmierny formalizm w tego typu decyzjach zaprzeczałby celowi przepisu art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) p.r.d., a tym samym zasadzie niedopuszczania do ruchu drogowego osób, które w sposób znaczący zagrażały bezpieczeństwu komunikacji, a w szczególności osób prowadzących pojazd w sposób naruszający przepisy ruchu drogowego. Wartością konstytucyjnie chronioną, jak podkreślił Sąd I instancji, jest również bezpieczeństwo publiczne (art. 31 ust. 3 Konstytucji), zatem bez szczelnego systemu sankcjonowania działań godzących w tą wartość, jej ochrona nie byłaby możliwa.
Sąd I instancji w rekapitulacji stwierdził, że adresat decyzji wydanej w przedmiocie skierowana na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji jest zobowiązany do poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji niezwłocznie po uzyskaniu przez nią waloru ostateczności, zatem określenie w decyzji terminu w którym wskazane jest poddanie się takiemu sprawdzeniu kwalifikacji nie spowodowało dla skarżącego żadnych ujemnych skutków, skoro nie podjął żadnych działań zmierzających do jej wykonania.
Ze skargą kasacyjną od powyższego wyroku wystąpił J. T., zaskarżając ten wyrok w całości oraz wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, zawieszenie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym zainicjowanego skargą na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy toczącej się przed Sądem Okręgowym w Lublinie Wydział Karny Odwoławczy o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Chełmie VII Wydział Karny z dnia 11 października 2019 r. w sprawie o sygn. akt VII W 2206/08, przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu, a w przypadku zawieszenia niniejszego postępowania oraz uchylenia wyroku sądu karnego wydanego w sprawie o sygn. akt VII W 2206/08 skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez dokonanie błędnej wykładni art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami poprzez błędne zastosowanie przepisu w niniejszym stanie faktycznym i zakreślenie Skarżącemu terminu na wykonanie obowiązku, tj. skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego i błędne przyjęcie, że określenie w decyzji terminu, w którym wskazane jest poddanie się sprawdzeniu kwalifikacji kontrolnych nie spowodowało dla Skarżącego ujemnych skutków, gdyż nie podjął on w tym celu żadnych działań, co skutkowało oddaleniem skargi.
W piśmie procesowym z dnia 22 kwietnia 2025 r. skarżący przedstawił swoje stanowisko w sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Ze skargi kasacyjnej wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenia kwalifikacji do kierowania pojazdami stwierdził, że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem, co uzasadniało oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku – najogólniej rzecz ujmując – wynika, że przeprowadzone przez organ administracji ustalenia faktyczne uzasadniały – wobec ich prawidłowości – przyjęcie ich za podstawę wyrokowania w rozpatrywanej sprawie oraz zaakceptowanie dokonanej na ich podstawie oceny odnośnie do zaktualizowania się przesłanek wydania kontrolowanej decyzji, której podstawę – jak stwierdził Sąd I instancji – powinien stanowić przepis art. 11 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy Prawo o ruchu drogowym, nie zaś – jak błędnie wskazał organ administracji publicznej – przepis art. 99 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami, które to uchybienie nie oznaczało jednak, że decyzja ta została wydana bez podstawy prawnej. Zdaniem Sądu I instancji, również fakt zakreślenia w tej decyzji terminu wykonania nałożonego nią obowiązku jest bez znaczenia, albowiem – jak wynika z uzasadnienia kontrolowanego wyroku – w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego była to informacja pozbawiona charakteru rozstrzygnięcia i stanowiąca jedynie dodatkowy element decyzji, z którego nie można wyprowadzać skutków prawnych obciążających jej adresata.
Skarga kasacyjna, której zarzuty wyznaczają, zgodnie z zasadą dyspozycyjności, granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku uzasadnia twierdzenie, że rezultat tej kontroli powinien wyrazić się w krytycznej ocenie tego wyroku, której konsekwencją powinno być jego uchylenie.
Jakkolwiek w petitum skargi kasacyjnej został postawiony zarzut naruszenia art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami przez jego niewłaściwe zastosowanie, a to poprzez "[...] zakreślenie Skarżącemu terminu na wykonanie obowiązku, tj. skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego [...]", zaś w jej uzasadnieniu – odwołującym się do dotychczasowego orzecznictwa WSA w Lublinie oraz do orzecznictwa NSA (s. 4) – strona skarżąca podniosła równocześnie, że "[...] art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym daje podstawę wyłącznie do skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, natomiast ani ten przepis ani inne przepisy Prawa o ruchu drogowym lub innych ustaw, nie mogą być podstawą do rozstrzygania przez starostę w formie decyzji o terminie, w jakim kierowca ma poddać się temu sprawdzeniu [...]", wobec przywołanego stanowiska trzeba przyjąć – odwołując się w tej mierze do argumentu, że falsa demonstratio non nocet, któremu nie sprzeciwia się zasada dyspozycyjności obowiązująca w postępowaniu wywołanym skargą kasacyjna – że rzeczywista istota spornej w sprawie kwestii sprowadza się do zarzutu niewłaściwego zastosowania wymienionego przepisu ustawy Prawo o ruchu drogowym, jako wzorca kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, co wyraża się w podważaniu prawidłowości stanowisko Sądu I instancji, z którego wynika, że zakreślenie terminu wykonania obowiązku nałożonego tą decyzją jest bez znaczenia dla oceny o jej zgodności z prawem.
Zarzut naruszenia przepisu art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy Prawo o ruchu drogowym przez jego niewłaściwe zastosowanie trzeba uznać za oczywiście uzasadniony.
Z przywołanego przepisu prawa wynika, że kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana na to badanie decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1.
Przepis art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy Prawo o ruchu drogowym – co jest aż nadto oczywiste w świetle jego treści i funkcji – jest przepisem kompetencyjnym, który wobec powszechnie przyjmowanego oraz akceptowanego w kulturze prawnej zakazu domniemywania kompetencji podlega – co jest nie mniej oczywiste – wykładni ścisłej. Jakkolwiek w warunkach określonych tym przepisem prawa organ administracji publicznej jest uprawniony – i zarazem zobowiązany – do nałożenia obowiązku, o którym jest w nim mowa, to jednak z całą pewnością nie jest uprawniony do rozstrzygania w przedmiocie terminu wykonania tego obowiązku, albowiem kompetencja taka nie została mu przyznana.
Nie bez powodu więc w ugruntowanym już orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego – co trzeba podnieść w opozycji do stanowiska Sądu I instancji, o czym mowa jeszcze dalej – podkreśla się, że decyzja, o której jest mowa w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy Prawo o ruchu drogowym może rozstrzygać wyłącznie o obowiązku poddania się sprawdzeniu kwalifikacji, nie zaś o terminie wykonania obowiązku poddania się takiemu sprawdzeniu (zob. reprezentatywne wyroki z dnia: 27 września 2007 r. sygn. akt I OSK 1363/06; 30 czerwca 2009 r. sygn. akt I OSK 960/06; 15 października 2009 r. sygn. akt I OSK 35/09; 25 listopada 2010 r. sygn. akt I OSK 190/10; 12 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 1066/10; 17 września 2015 r., sygn. akt I OSK 95/14; 18 kwietnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1752/17).
Afirmując stanowisko prezentowane w przywołanych judykatach w odniesieniu do rozumienia art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy Prawo o ruchu drogowym, w opozycji do twierdzeń Sądu I instancji (zob. s. 9 uzasadnienia zaskarżonego wyroku) nie ma jednak żadnych podstaw, aby z judykatów tych wywodzić wnioski przeciwne, albowiem takie z nich nie wynikają, co nie pozostaje bez wpływu na ten wniosek, że argument z autorytetu Naczelnego Sadu Administracyjnego nie może być uznany za zasadny, albowiem nie jest prawdziwy.
Wbrew stanowisku Sądu I instancji, o zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie sposób jest wnioskować na podstawie argumentacji prezentowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu orzeczenia wydanego sprawie I OSK 1752/17. Sugestia Sądu I instancji jest nieuprawniona przede wszystkim z tego powodu, że o ile w stanie faktycznym wymienionej sprawy – jak podkreślił NSA – "[...] wyznaczony w decyzji organu I instancji dwumiesięczny termin na sprawdzenie kwalifikacji kierowcy (na dzień 31 maja 2016 r.) został wyeliminowany przez organ odwoławczy, który wskazywał, że »(...) adresat tego rodzaju decyzji jest zobowiązany do poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji niezwłocznie po uzyskaniu przez nią waloru ostateczności", to nic takiego nie wynika jednak z okoliczności sprawy, w której orzekał Sąd I instancji, co jest aż nadto oczywiste, gdy wskazane stanowisko sądu kasacyjnego zestawić z sentencją oraz uzasadnieniem zaskarżonej decyzji z dnia 29 września 2020 r. Co więcej, adaptacja oceny prawnej wyrażonej przez Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku sprawie I OSK 1066/10 – w którym nota bene z całą mocą podkreślono, że "[...] decyzja, o której mowa w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym rozstrzygać może wyłącznie o obowiązku poddania się sprawdzeniu kwalifikacji, a nie o terminie poddania się takiemu sprawdzeniu [...]" – nie jest zaś uprawniona, a co za tym idzie skuteczna z tego powodu, że ani z zaskarżonej decyzji z dnia 29 września 2020 r., ani też z utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta Miasta Chełm z dnia 21 sierpnia 2020 r. nie wynika, aby to w zawartych w nich pouczeniach zakreślono, czy też wskazano termin wykonania obowiązku sprawdzenia kwalifikacji do prowadzenia pojazdów. Jeżeli bowiem, z sentencji przywołanej decyzji z dnia 21 sierpnia 2020 r. – która nie została zmieniona przez organ odwoławczy, który orzekał na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. – aż nadto jasno wynika, że Prezydent Miasta Chełm "kieruje: Pana J. T. [...] na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kategorii [...] w terminie 1 (jednego miesiąca) licząc od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji", to za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że w jaskrawy wręcz sposób nie odpowiada ona okolicznościom sprawy, w których orzekał Naczelny Sąd Administracyjny. W uzasadnieniu wyroku sprawie I OSK 1066/10 wyjaśniono bowiem, że jakkolwiek "[...] w decyzji Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy [...], nakładającej [...] obowiązek poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji do prowadzenia pojazdów w części »pouczenie« zawarto informację, że sprawdzeniu kwalifikacji należy poddać się w terminie 60 dni od dnia ostateczności decyzji", to jednak "[...] w kontekście [...] analizy, wskazującej na brak podstaw prawnych dla zakreślenia w decyzji wydawanej przez organ administracji na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym terminu do poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji do kierowania pojazdami silnikowymi należy uznać, że informacja o takim terminie zawarta w decyzji w »pouczeniu« nie miała charakteru rozstrzygnięcia w rozumieniu art. 107 § 1 k.p.a. Ta wadliwa, niezgodna z prawem informacja stanowiła jedynie element dodatkowy decyzji, z którego nie należało wyprowadzać żadnych skutków prawnych obciążających stronę". Również próba "zaadaptowania" przez Sąd I instancji oceny prawnej wyrażonej przez Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu orzeczenia w sprawie I OSK 95/14 nie może być uznana za skuteczną, albowiem ocena ta odnosiła się do zupełnie innej kwestii, a mianowicie zawartego w decyzji zastrzeżenia, "[...] że nie poddanie się sprawdzeniu kwalifikacji w terminie do dnia 28 lutego 2013 r. spowoduje wydanie decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami", co zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego prowadziło do wniosku, że "[...] tego rodzaju informacja nie miała charakteru rozstrzygnięcia w rozumieniu art. 107 § 1 k.p.a. Stanowiła jedynie element dodatkowy decyzji, z którego nie można wyprowadzać żadnych skutków prawnych obciążających stronę, brak bowiem było podstaw do jego zamieszczenia w decyzji wydawanej na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b u.p.r.d.".
Wbrew więc stanowisku Sądu I instancji, judykaty do których się odwołał nie dowodzą tezy prezentowanej w uzasadnieniu zaskarżonego wykroku, a wręcz się jej sprzeciwiają, co prowadzi do wniosku, że argument z autorytetu Naczelnego Sądu Administracyjnego nie mógł służyć wykazaniu, że kontrolowana decyzja nie jest niezgodna z prawem.
W rekapitulacji – i abstrahując już nawet od tego, że w rozpatrywanej sprawie nie zaktualizowały się przesłanki zastosowania art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., co powoduje, że wniosek o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego jest oczywiście niezasadny – należało więc stwierdzić, że skarga kasacyjna w pełni zasadnie, a co za tym idzie skutecznie podważa zgodność z prawem zaskarżonego wyroku, który podlega uchyleniu. Wobec dostatecznego wyjaśnienia istoty sprawy oraz spornej w niej kwestii – a co za tym idzie, wobec zaktualizowania się przesłanek stosowania art. 188 p.p.s.a. – Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę strony na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenia kwalifikacji do kierowania pojazdami stwierdzając, że w świetle wszystkich przedstawionych argumentów jest ona usprawiedliwiona, co uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta Miasta Chełm z dnia 21 sierpnia 2020 r., jako wydanych z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeknie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie (art. 254 p.p.s.a.).
-----------------------
2