II GSK 2162/23

II GSK 2162/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-12-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dariusz Zalewski /sprawozdawca/
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz /przewodniczący/
Wojciech Sawczuk
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
III SA/Łd 342/23 - Wyrok WSA w Łodzi z 2023-07-13
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1539
art. 2 pkt 58 i 61, art. 66 ust. 4 pkt 6, art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia NSA Dariusz Zalewski (spr.) Sędzia del. WSA Wojciech Sawczuk Protokolant asystent sędziego Barbara Leszczyńska po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 lipca 2023 r. sygn. akt III SA/Łd 342/23 w sprawie ze skargi S. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 8 marca 2023 r. nr KO.480.26.2023 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie rejestracji pojazdu oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
I. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, wyrokiem z 13 lipca 2023 r., sygn. akt III SA/Łd 342/23, oddalił skargę S. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z 8 marca 2023 r. nr KO.480.26.2023 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zarejestrowania pojazdu.
II. Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym:
1. Decyzją z 5 kwietnia 2016 r. Starosta Powiatu Piotrkowskiego zarejestrował na rzecz S. G. pojazd marki M. S., nr nadwozia (...), wydając dowód rejestracyjny, tablice rejestracyjne zalegalizowane znakiem legalizacyjnym oraz nalepkę kontrolną i kartę pojazdu. Decyzja została podpisana z upoważnienia Starosty przez E. K.
2. Pismem z 31 sierpnia 2022 r. Starosta Powiatu Piotrkowskiego zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim o rozważenie możliwości stwierdzenia nieważności ww. decyzji, wskazując, że (...) marca 2016 r. S. G. złożył wniosek "o wymianę/zmianę wpisu w dowodzie rejestracyjnym - zmiana rodzaju pojazdu/przeznaczenia pojazdu", a nie o rejestrację ww. pojazdu. Do wniosku załączył m.in. zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu oraz opis zmian dokonanych w pojeździe.
3. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim decyzją z 21 grudnia 2022 r. stwierdziło z urzędu nieważność decyzji Starosty Powiatu Piotrkowskiego z 5 kwietnia 2016 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 157 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 735; dalej: "k.p.a.").
4. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim utrzymało w mocy własną decyzję z 21 grudnia 2022 r.
5. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalając skargę wskazał, że w rozpoznawanej sprawie pojazd, którego dokonano rejestracji decyzją z 5 kwietnia 2016 r. został już zarejestrowany na podstawie ostatecznej decyzji Starosty Piotrkowskiego z 1 czerwca 2015 r. Organ administracji wydał te same tablice rejestracyjne zalegalizowane tym samym znakiem legalizacyjnym, nalepkę kontrolną i kartę pojazdu. Skarżący we wniosku z (...) marca 2016 r., w następstwie rozpoznania którego została wydana decyzja z 5 kwietnia 2016 r., nie wnosił jednak o rejestrację pojazdu, lecz "o wymianę/zmianę wpisu w dowodzie rejestracyjnym – zmianę rodzaju pojazdu/przeznaczenia pojazdu".
Sąd I instancji wskazał, że w przypadku zmiany danych zawartych wyłącznie w dowodzie rejestracyjnym (wydanym w drodze czynności materialno-technicznej) nie ma potrzeby zmiany decyzji o rejestracji pojazdu, a tym bardziej wydawania decyzji o ponownej jego rejestracji, jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Skarżący domagał się zmiany wpisu w dowodzie rejestracyjnym, bowiem z dokumentów wynika, że dokonano m.in. modyfikacji masy własnej pojazdu oraz liczby miejsc siedzących. Z uwagi na to, że zmiany te obejmowały zmianę danych technicznych także w zakresie masy, zastosowanie miał § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. z 2007 r. nr 186, poz. 1322 ze zm.; dalej: "rozporządzenie"). Czynność materialno-techniczna nie ma cech ostateczności ani prawomocności. Nie ulegało zatem wątpliwości, że Starosta Piotrkowski błędnie zakwalifikował wniosek skarżącego z (...) marca 2016 r. jako wniosek wszczynający postępowanie o rejestrację samochodu, który był już zarejestrowany, a zatem konieczne było stwierdzenie jej nieważności w dalszym postępowaniu.
6. Skargę kasacyjną wniósł S. G. zaskarżając wyrok w całości i zarzucając naruszenie:
1) na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 156 § 1 pkt 2 oraz 157 § 1 k.p.a., art. 72 ust. 1 p.r.d., a także § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 22 lipca 2002 r. poprzez nieprawidłowe uznanie, że przedmiotowe rozstrzygniecie Starosty może zostać unieważnione jako wydane z rażącym naruszeniem prawa;
2) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wydanie zaskarżonego wyroku nie na podstawie całokształtu akt sprawy lecz w wyniku niedokładnego jej zbadania, niewystarczające i niepełne rozważenie materiału dowodowego, brak rozstrzygnięcia zarzutów składanych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, niedokładne wyjaśnienie i określenie stanu faktycznego i prawnego sprawy co w konsekwencji doprowadziło do wadliwego wydania decyzji o unieważnieniu.
Podnosząc te zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów postępowania kasacyjnego oraz kosztów poniesionych przed Sądem I instancji oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie.
7. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie.
III. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
1. Zarzuty skargi kasacyjnej nie są uzasadnione i dlatego skarga nie może być uwzględniona.
2. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dodać należy, że w przypadku oparcia skargi kasacyjnej na naruszeniu prawa procesowego (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) wnoszący skargę kasacyjną musi mieć na uwadze, że dla ewentualnego uwzględnienia skargi kasacyjnej niezbędne jest wykazanie wpływu naruszenia na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.
Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Wychodząc z tego założenia, należy na wstępie zaznaczyć, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez sąd I instancji wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw.
3. Rozpoczynając od oceny najdalej idącego zarzutu prawa procesowego, tj. podniesionego w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej zarzutu naruszenia przez sąd I instancji art. 133 § 1 p.p.s.a i art. 141 § 4 p.p.s.a. należy uznać, że nie znajduje on usprawiedliwionych podstaw.
Według autora skargi kasacyjnej do naruszenia tych przepisów miało dojść poprzez: "poprzez wydanie zaskarżonego wyroku nie na podstawie całokształtu akt sprawy lecz w wyniku niedokładnego jej zbadania, niewystarczające i niepełne rozważenie materiału dowodowego, brak rozstrzygnięcia zarzutów składanych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, niedokładne wyjaśnienie i określenie stanu faktycznego i prawnego sprawy co w konsekwencji doprowadziło do wadliwego wydania decyzji o unieważnieniu". Z art. 133 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd administracyjny orzeka więc na podstawie akt sprawy, rozpatrując ją na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu. Obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy – rozumiany, jako oparcie rozstrzygnięcia na istotnych w sprawie faktach udokumentowanych w aktach sprawy – oznacza orzekanie na podstawie materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy i stanowiącego podstawę faktyczną wydania zaskarżonego aktu oraz zakaz wykraczania poza ten materiał.
Konsekwencją powyższego jest to, że — jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym — naruszenie zasady określonej w art. 133 § 1 p.p.s.a. może stanowić, w ramach art. 174 pkt 2 p.p.s.a., usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej, jeżeli polega w szczególności na: 1) oddaleniu skargi, mimo niekompletnych akt sprawy, 2) pominięciu istotnej części tych akt, 3) przeprowadzeniu postępowania dowodowego z naruszeniem przesłanek wskazanych w art. 106 § 3 p.p.s.a. i 4) oparciu orzeczenia na własnych ustaleniach sądu, tzn. dowodach lub faktach nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy, o ile nie znajduje to umocowania w art. 106 § 3 p.p.s.a. (por. np. wyrok NSA z dnia 26 maja 2010 r., sygn. akt I FSK 497/09, wszystkie orzeczenia powoływane w niniejszym uzasadnieniu są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Naruszeniem art. 133 § 1 p.p.s.a. będzie więc takie przeprowadzenie kontroli legalności zaskarżonego aktu, które doprowadzi do przedstawienia przez sąd administracyjny I instancji stanu sprawy w sposób oderwany od materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy i ustaleń dokonanych w zaskarżonym akcie administracyjnym, przy jednoczesnym niekwestionowaniu tych ustaleń (por. np. wyrok NSA z 19 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1645/09).
Reasumując więc, do naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. mogłoby dojść, gdyby Sąd pominął dokonane w sprawie ustalenia faktyczne, czy też dokonał własnych. Zdaniem NSA takie błędy nie miały miejsca w niniejszej sprawie. Sąd wydając zaskarżony wyrok oparł się na materiale zgromadzonym przez organy administracji, nie pominął żadnych dowodów, nie orzekał na podstawie dowodów nieistniejących.
Podnieść przy tym należy, że przyjęcie w art. 133 § 1 p.p.s.a. zasady, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, oznacza, że sąd ten rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. Rzeczą Sądu – kontrolującego legalność zaskarżonej decyzji – jest więc ocenić, czy zebrany w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy jest pełny, został prawidłowo zebrany i jest wystarczający do ustalenia stanu faktycznego, jaki stan faktyczny sprawy wynika z akt sprawy i czy w świetle istniejącego wówczas stanu prawnego podjęte przez organ rozstrzygnięcie sprawy jest zgodne z obowiązującym prawem. Jednakże jak trafnie podkreśla się w orzecznictwie NSA zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. nie może służyć kwestionowaniu ustaleń i oceny ustalonego w sprawie stanu faktycznego (por. wyroki NSA z dnia 14 września 2011 r., sygn. akt II GSK 858/10, LEX nr 1151731, z dnia 5 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 1749/11 LEX nr 1145067, z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2374/11 publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl), co próbowano czynić w skardze kasacyjnej w niniejszej sprawie.
4. W ocenie NSA nietrafny jest także zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. W tym kontekście należy wskazać, iż w orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku.
Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2012 r. sygn. akt II OSK 1485/11).
Treść uzasadnienia powinna umożliwić zarówno stronom postępowania, jak i – w razie kontroli instancyjnej – Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności bądź niezgodności z prawem zaskarżonego aktu. Uzasadnienie powinno być zatem sporządzone w taki sposób, że w razie wniesienia skargi kasacyjnej nie powinno budzić wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż zaskarżony wyrok został wydany po gruntownej analizie akt sprawy i że wszystkie wątpliwości występujące na etapie postępowania administracyjnego zostały wyjaśnione (por. wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2013 r. sygn. akt II OSK 1751/11). Uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sąd I instancji realizuje powyższe wymagania.
Wynika z niego, jaki stan faktyczny został w tej sprawie przyjęty przez Sąd, dokonano też jego oceny, jak również zawarto rozważania dotyczące wykładni i zastosowania przepisów prawa materialnego i procesowego. To, że strona skarżąca nie zgadza się z dokonaną przez Sąd oceną prawną, nie oznacza, że został naruszony przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. Za pomocą tego zarzutu nie można zwalczać zaaprobowanej przez Sąd podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, czy też stanowiska co do wykładni lub zastosowania prawa materialnego (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 27 lipca 2012 r., sygn. akt I FSK 1467/11 oraz z dnia 21 maja 2013 r., sygn. akt II FSK 358/12), a taką próbę podejmuje strona skarżąca kasacyjnie, polemizując ze stwierdzeniami zawartymi w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Dodatkowo NSA w niniejszym składzie podziela stanowisko judykatury, iż Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku wypełniając przesłanki wynikające z treści art. 141 § 4 p.p.s.a. nie ma obowiązku odnosić się osobno do każdego z zarzutów podniesionych w skardze oraz innych pismach procesowych sprawy i do każdego z argumentów na ich poparcie, może je oceniać całościowo. Najistotniejsze jest to, aby z wywodów Sądu wynikało, dlaczego w sprawie doszło albo nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze (por. wyrok NSA z 18 października 2016 r., sygn. akt II GSK 702/15; wyrok NSA z 19 czerwca 2018 r., sygn. akt II GSK 2336/16; wyrok NSA z 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 2671/16; wyrok NSA z 4 października 2018 r., sygn. akt II GSK 2983/16). Niezależnie od powyższego wskazać należy, że stosownie do treści art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. skarga kasacyjna ma przedstawiać zarzuty i ich uzasadnienie. Ten wymóg formalny skargi kasacyjnej jest warunkiem koniecznym, by była ona podstawą weryfikacji zaskarżonego wyroku. W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna nie wyjaśnia istoty naruszenia art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. Zatem z tych powodów ten zarzut kasacyjny należało tym bardziej uznać za niezasadny.
5. Odnosząc się do drugiego z zarzutów skargi kasacyjnej, zarzutu naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 oraz 157 § 1 k.p.a., art. 72 ust.1 p.r.d., a także § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r., poprzez nieprawidłowe uznanie, że przedmiotowe rozstrzygniecie Starosty może zostać unieważnione jako wydane z rażącym naruszeniem prawa, również i ten zarzut uznać należy za niezasadny w świetle całokształtu sprawy, szczególnie zaś poddanego kontroli Sądu I instancji rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim.
Jakkolwiek podniesiony zarzut zmierza do podważenia, a co najmniej polemiki z wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stanowiskiem i wywodami Sądu I instancji odnoszącymi się do kwestii nieprzedstawienia przez skarżącego dokumentów wymaganych przepisem § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, to jednak nie odnosi się on do istoty sprawy administracyjnej, która podana została kontroli sądu administracyjnego.
Przypomnienia wymaga, że zaakceptowaną przez Sąd I instancji przyczyną stwierdzenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim nieważności decyzji Starosty Piotrkowskiego z 5 kwietnia 2016 r., było stwierdzenie, że dokonana tą decyzją rejestracji pojazdu nastąpiła bez stosownego wniosku w sprawie, czym naruszono art. 73 ust. 1, art. 78 ust. 2 pkt 2 p.r.d. w związku z § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów.
Istotą sprawy zawisłej przed Sądem I instancji była zatem kontrola i ocena zgodności z prawem decyzji SKO z dnia 8 marca 2023 r., stwierdzającej nieważność powołanego rozstrzygnięcia Starosty Piotrkowskiego z dnia 5 kwietnia 2016 r., które wydane zostało wbrew przywołanym regulacjom ustawy Prawo o ruchu drogowym i rozporządzenia, wobec istniejącej w obrocie prawnym decyzji z dnia 1 czerwca 2015 r. rejestrującej pojazd M. S. (...), nr nadwozia (...) oraz złożonego przez skarżącego wniosku z dnia (...) marca 2016 r., dotyczącego wskazanego pojazdu, o wymianę/zmianę wpisu w dowodzie rejestracyjnym – zmianę rodzaju pojazdu/przeznaczenia pojazdu.
Uwzględnione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wywody Sądu I instancji odnośnie niewypełnienia przez skarżącego wymogu z § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzeni, w zakresie, w jakim przepis ten nakłada na właściciela pojazdu wnioskującego o zmianę danych technicznych pojazdu dotyczących mas i nacisków osi, zawartych w dowodzie rejestracyjnym, wynikającą ze zmiany właściwych, określonych w przepisach warunków technicznych, obowiązek dołączenia do wniosku oświadczenia wystawionego przez producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzającego, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi, były wobec zakreślonej istoty sprawy wywodami o charakterze pomocniczym i nie mającym zasadniczego znaczenia dla kontroli i oceny zaskarżonej w tej sprawie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 8 marca 2023 r. Sama ta okoliczność czyni niezasadnym zarzut z punktu 1 petitum skargi kasacyjnej.
Nie mniej odnosząc się do omawianego zarzutu w aspekcie pomieszczonego w motywach wyroku stanowiska Sądu I instancji, brak jest, pomijając opisaną i kardynalną dla sprawy podstawę stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Piotrowskiego z dnia 5 kwietnia 2016 r., podstaw do uznania poglądu skarżącego kasacyjnie, że "rozstrzygnięcie Starosty może zostać unieważnione jako wydane z rażącym naruszeniem prawa".
Wobec przedmiotu rozpatrywanej sprawy eksponowanie argumentu ze znaczenia konsekwencji mających, zdaniem strony, wynikać z art. 10 ust. 1 i ust. 2 ustawy Prawo przedsiębiorców, czy też z tej okoliczności, że legalnie prowadzi działalność gospodarczą w zakresie zmian konstrukcyjnych pojazdów (art. 66 ust. 4 pkt 6 lit. b) ustawy – Prawo o ruchu drogowym) w związku z czym jest producentem spornego w sprawie pojazdu, którego zmian konstrukcyjnych dokonała, nie jest ani zasadne, ani też przydatne.
Podobnie, jak i nie jest zasadny, ani też przydatny argument, że "ustawa nie zawiera definicji legalnej producenta pojazdu". Zwłaszcza, że – co trzeba podnieść w korespondencji do stanowiska Sądu I instancji odwołującego się do znaczenia konsekwencji wynikających z art. 3 pkt 40 rozporządzenia nr 2018/858 oraz art. 3 pkt 47 rozporządzenia nr 168/2013 – teza tego rodzaju jest o tyle dowolna, że nie uwzględnia znaczenia konsekwencji wynikających z art. 2 pkt 58 ustawy Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym VIN to numer identyfikacyjny pojazdu nadany i umieszczony przez producenta, a w tym kontekście, że trzy pierwsze znaki numeru VIN, który jest częścią WMI (World Manufacturer Identifier) określają kraj pochodzenia (znak pierwszy) oraz producenta pojazdu (znak drugi i trzeci), a co więcej, że litera (...) oznacza (...), a (...) to z całą pewnością (...). Siłą rzeczy za uzasadniony trzeba więc uznać wniosek, że nr nadwozia spornego w sprawie pojazdu nie został nadany, ani też naniesiony przez skarżącego, albowiem nie był on producentem tego pojazdu, w którym dokonał jedynie zmian konstrukcyjnych, a w konsekwencji i ten wniosek, że zaktualizowała się przesłanka wydania decyzji Starosty Powiatu Piotrkowskiego o rejestracji samochodu marki M. S. z rażącym naruszeniem § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów.
W korespondencji do argumentów odnoszących się do przedmiotu, celu oraz funkcji postępowania nadzwyczajnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, które w relacji do znaczenia konsekwencji wynikających z zasady trwałości decyzji ostatecznych zakładają potrzebę ścisłej wykładni przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a., których katalog jest zamknięty (por. np. wyroki NSA z dnia: 22 września 1999 r., sygn., akt IV SA 1380/97; 29 czerwca 1999 r., sygn., akt IV SA 1889/97; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 maja 2000 r., sygn. akt III RN 62/00) trzeba stwierdzić, że rażące naruszenie prawa to wada oczywista i niedająca się pogodzić ze standardami państwa prawa, albowiem rażące naruszenie prawa to naruszenie kwalifikowane – o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, oczywiste – to jest takie, które stanowi zaprzeczenie stanu prawnego, który w zakresie odnoszącym się do jego obowiązywania i interpretacji jest niewątpliwy i nierodzący rozbieżności, gdy chodzi o jego wykładnię. Stąd też, cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z treścią przepisu przez ich proste zestawienie ze sobą i nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, lecz o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (por. np. wyrok NSA z dnia 26 października 2018 r., sygn. akt I OSK 257/17).
W tym też kontekście i w odpowiedzi na argumentację skargi kasacyjnej wyjaśnienia wymaga, że wobec enigmatyczności samego terminu "bezpośredniego rozumienia prawa" oraz wynikających z tego konsekwencji o niepożądanym charakterze podkreśla się, że dane rozumienie teksu prawnego zawsze stanowi rezultat – niekiedy nawet nieuświadamianego – procesu wykładni, co uzasadnia (jednak) twierdzenie, że omnia sunt interpretanda (M. Zieliński, Osiemnaście mitów w myśleniu o wykładni prawa, Palestra, 2011, nr 3 - 4, s. 20 i n.; zob. również M. Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego, Stan prawny: 2016.12.05 komentarz LEX/el.2017 oraz przywołana tam literatura przedmiotu). Stąd też, jak podkreśla się w orzecznictwie, sama konieczność przeprowadzenia wykładni przepisu prawa materialnego stanowiącego podstawę decyzji administracyjnej nie wyklucza możliwości orzekania o rażącym naruszeniu prawa, gdyż wykładnia dokonywana jest w każdym przypadku zastosowania przepisu (wyrok NSA z dnia 16 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 1155/10), a w tym względzie, za rażące uważa się, między innymi, naruszenie podstawowych reguł wykładni.
W rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. rażące naruszenie prawa to przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny, co można i należy wiązać również z naruszeniem reguł wykładni prawa, to stanowiący konsekwencję ich naruszenia rezultat tak dokonanej wykładni, w sytuacji gdy jego skutki będą powodować, że decyzja nie będzie mogła być zaakceptowana, jako wydana przez organy praworządnego państwa, tym bardziej będzie uzasadniał ocenę o wydaniu tej decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Za rozstrzygające dla uznania naruszenia prawa za rażące jest bowiem i to, że rodzaj naruszenia oraz jego skutki powodują, iż decyzja, bądź postanowienie nie mogą być zaakceptowane, jako wydane przez organy praworządnego państwa (zob.: K. Glibowski w w: R. Hauser, M. Wierzbowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck 2017 r., s. 1132 i nast., P. M. Przybysz, Komentarz do art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego, Stan prawny: 2017.06.05 komentarz LEX/el.2017, M. Jaśkowska, op. cit. oraz przywołane tam orzecznictwo), co nastąpi w szczególności wówczas, gdy naruszeniu normatywnego wzorca działania towarzyszył będzie jednoczesny brak realizacji wartości prawem chronionych (por. Z. Cieślak, Decyzja administracyjna a rażące naruszenie prawa, Glosa 1995, nr 2, s. 5 i n.).
Podkreślając w związku z powyższym, że rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, między innymi (§ 1 ust. 1 pkt 1), warunki i tryb rejestracji pojazdów, o których mowa w art. 71 ust. 1 wymienionej ustawy – zgodnie z którym dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego, pojazdu wolnobieżnego wchodzącego w skład kolejki turystycznej, motoroweru lub przyczepy jest dowód rejestracyjny albo pozwolenie czasowe, a ponadto, że stanowiący podstawę jego wydania upoważniający przepis art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) ustawy Prawo o ruchu drogowym został usytuowany w Rozdziale II "Warunki dopuszczenia pojazdów do ruchu", Działu III "Pojazdy" wymienionej ustawy, trzeba stwierdzić, że wskazany argument natury systemowej w takim samym stopniu i zakresie odnosi się do § 14 ust. 4 rozporządzenia, albowiem został on usytuowany w rozdziale 2 "Rejestracja pojazdów" powołanego rozporządzenia.
Znaczenie tego argumentu w relacji do celu i przedmiotu regulacji rozporządzenia z dnia 22 lipca 2002 r. jest istotne, gdyż w warunkach określonych przepisem § 14 ust. 4 pkt 2 tego rozporządzenia, w przypadku zgłoszenia przez właściciela pojazdu wniosku o zmianę danych technicznych pojazdu dotyczących mas i nacisków osi, zawartych w dowodzie rejestracyjnym, wynikającą ze zmiany właściwych, określonych w przepisach warunków technicznych, do wniosku dołącza się oświadczenie wystawione przez producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzające, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi.
Dołączone przez skarżącego do wniosku o rejestrację wymienionego pojazdu (w którym dokonano zmian konstrukcyjnych) dokumenty nie stanowiły oświadczenia producenta lub przedstawiciela producenta w rozumieniu powołanego przepisu rozporządzenia potwierdzającego, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi.
Skarżący nie był bowiem producentem wymienionego pojazdu, o czym ponad wszelką wątpliwość należy wnioskować na podstawie znaczenia konsekwencji wynikających z art. 2 pkt 58 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz treści i funkcji numeru identyfikacyjnego pojazdu VIN, który jest nadawany i umieszczany przez producenta. Numer nadwozia spornego w sprawie pojazdu nie mógł być więc nadany, ani też naniesiony przez skarżącego, albowiem nie był on producentem tego pojazdu, w którym dokonał jedynie zmian konstrukcyjnych i zmienił jego przeznaczenie z samochodu ciężarowego na autobus.
Podkreślenia wymaga, że przepisy te — w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego — nie budzą żadnych wątpliwości interpretacyjnych, co pozostaje w pełnej zgodzie z utrwaloną linią orzeczniczą NSA w analogicznych sprawach (por. m.in. wyroki NSA: z 6 listopada 2025 r., sygn. akt II GSK 1485/22; z 18 listopada 2025 r., sygn. akt II GSK 1773/23).
6. Podsumowując, brak jest w sprawie podstaw do stwierdzenia aby zaskarżony wyrok Sądu I instancji obarczony był wadami, przede wszystkim zaś naruszeniami podniesionymi w petitum skargi kasacyjnej, co czyni ją nieskuteczna wraz z zawartym w niej wnioskiem o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
7. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.