II GSK 2162/22

II GSK 2162/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-02-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Gabriela Jyż /przewodniczący/
Małgorzata Bejgerowska /sprawozdawca/
Marcin Kamiński
Symbol z opisem
6201 Prawo wykonywania zawodu lekarza, aptekarza pielęgniarki, położnej
Hasła tematyczne
Ochrona zdrowia
Sygn. powiązane
V SA/Wa 218/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-06-28
II GZ 429/21 - Postanowienie NSA z 2021-12-09
Skarżony organ
Minister Zdrowia
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone wyroki i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 141 par. 4, art. 134 par. 1.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Marcin Kamiński Sędzia del.WSA Małgorzata Bejgerowska (spr.) Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 czerwca 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 218/21 w sprawie ze skargi M. P. na rozstrzygnięcie Ministra Zdrowia z dnia 28 stycznia 2020 r. nr KNL.842.129.2019.GG w przedmiocie wyrażenia zgody na przedłużenie szkolenia specjalizacyjnego 1. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza do Ministra Zdrowia na rzecz M. P. 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 czerwca 2022 r., o sygn. akt V SA/Wa 218/21, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. – dalej w skrócie: "P.p.s.a."), oddalił skargę M. P. (dalej jako: "Strona" lub "Skarżąca") na rozstrzygnięcie Ministra Zdrowia z dnia 28 stycznia 2020 r., nr KNL.842.129.2019.GG, w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na przedłużenie szkolenia specjalizacyjnego w trybie rezydenckim. Pełna treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku i innych powołanych poniżej orzeczeń dostępna jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/.
Sąd pierwszej instancji przedstawił w wyroku następujący stan faktyczny sprawy.
1.1. Zaskarżonym rozstrzygnięciem Minister Zdrowia, na podstawie § 17 ust. 8 i ust. 14 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 października 2005 r. w sprawie specjalizacji lekarzy i lekarzy dentystów (Dz. U. Nr 213, poz. 1779 ze zm. – dalej w skrócie: "rozporządzenie z 2005 r."):
1) nie wyraził Stronie zgody na przedłużenie szkolenia specjalizacyjnego w dziedzinie protetyki stomatologicznej w tzw. trybie rezydenckim (§ 14 ust. 1 rozporządzenia z 2005 r.),
2) wyraził Skarżącej zgodę na przedłużenie szkolenia specjalizacyjnego w dziedzinie protetyki stomatologicznej w tzw. trybie pozarezydenckim o 6 miesięcy (§ 14 ust. 2 rozporządzenia z 2005 r.),
3) zobowiązał do zrealizowania 5 wymienionych a)-e) elementów programu specjalizacji w dziedzinie protetyki stomatologicznej z 2002 r. (zgodnie z pismem konsultanta krajowego w dziedzinie protetyki stomatologicznej z dnia 30 marca 2017 r.),
4) wyznaczył 3-miesięczny termin na podjęcie szkolenia specjalizacyjnego w trybie pozarezydenckim pod rygorem wygaśnięcia powyższej zgody,
5) wskazał na obowiązek zgłoszenia się w celu odbycia szkolenia specjalizacyjnego do właściwego urzędu wojewódzkiego.
W motywach powyższego rozstrzygnięcia wyjaśniono, że szkolenie specjalizacyjne Skarżąca rozpoczęła w październiku 2004 r. i zasady przedłużenia szkolenia regulują przepisy rozporządzenia z 2005 r. w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o zmianie ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz. U. Nr 113, poz. 658 ze zm. – dalej w skrócie: "ustawy o zmianie"). Uznano, że gdy umowa o pracę w ramach rezydentury została już rozwiązana i Strona może kontynuować odbywanie specjalizacji co do zasady w trybie pozarezydenckim. Szkolenie Strony było już 3-krotnie przedłużane w trybie rezydenckim i obecnie organ uznał, że ponowne przedłużenie szkolenia specjalizacyjnego w tym trybie stanowiłoby nadużycie prawa i dlatego wyraził zgodę na przedłużenie szkolenia specjalizacyjnego w trybie tzw. pozarezydenckim, o 6 miesięcy. Jednocześnie wymieniono, jakie elementy szkolenia specjalizacyjnego Strona jest zobligowana zrealizować w celu ukończenia szkolenia i w tym zakresie powołano się na opinię z dnia 30 marca 2017 r. konsultanta krajowego w dziedzinie protetyki stomatologicznej.
1.2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w opisanym na wstępie wyroku z dnia 28 czerwca 2022 r. oddalił skargę Strony, uznając, że kompetencja Ministra Zdrowia w zakresie wskazanej zgody została regulowana w rozporządzeniu z 2005 r. w sposób dyskrecjonalny, pozostawiając uznaniu organu wyrażenie zgody na przedłużenie, jak i wybór trybu (tzw. rezydenckiego lub pozarezydenckiego) szkolenia. Sąd pierwszej instancji za nieporozumienie uznał zarzut naruszenia regulacji ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. – dalej w skrócie: "K.p.a.") w zakresie postępowania dowodowego. Zdaniem WSA nie doszło do przekroczenia granic swobody decyzyjnej w zakresie zgody trybu (tzw. pozarezydenckiego), w jakim przedłużono Stronie szkolenie specjalizacyjne w dziedzinie protetyki stomatologicznej. Podzielono stanowisko organu, że skoro już 3-krotnie przedłużano Skarżącej okres trwania specjalizacji w trybie rezydenckim, to nie ma podstaw, by w dalszym ciągu przeznaczać kolejne środki publiczne na realizację tego szkolenia tym trybie. Sąd pierwszej instancji poza zakresem sprawy pozostawił kwestię nieprawidłowości zaistniałych podczas szkolenia specjalizacyjnego, w przeważającej mierze sprzed przeszło 10-ciu lat, które mogły i były brane przez organ pod uwagę w ramach poprzednio udzielanych Skarżącej zgód. Poza zakresem kontroli sądowo-administracyjnej pozostawiono także elementy programu specjalizacji, które Strona ma zrealizować w celu ukończenia specjalizacji, a które wynikają z opinii konsultanta krajowego w dziedzinie protetyki stomatologicznej (z dnia 30 marca 2017 r.). W tym zakresie WSA stwierdził, że "nie posiada wiedzy eksperckiej w powyższej dziedzinie, którą dysponuje organ, a zwłaszcza powołany w rozstrzygnięciu uprawniony podmiot doradczy, tj. konsultant krajowy w dziedzinie protetyki stomatologicznej". Uznano, że skoro organ może wyrazić zgodę na dodatkowe przedłużenie okresu trwania specjalizacji, to – a maiori ad minus – może również określić termin obowiązywania owej zgody. Oddalając wnioski dowodowe Strony uznano, że nie miały one znaczenia dla wyniku niniejszej sprawy, przyjmując, że nie były niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, w rozumieniu art. 106 § 3 P.p.s.a.
2.1. W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Strona, reprezentowana przez adwokata, zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając na podstawie art. 174 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a., naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1) naruszenie § 17 ust. 14 w zw. z § 14 ust. 1 rozporządzenia z 2005 r. w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy o zmianie poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż Minister Zdrowia przy odmowie wyrażenia zgody na ukończenie przez Skarżącą szkolenia specjalizacyjnego w trybie rezydentury, nie przekroczył granic swobody decyzyjnej i pominięcie w zakresie tej oceny szeregu okoliczności wskazujących na nieprawidłowości w zakresie dokonanych przez Ministra Zdrowia ustaleń faktycznych oraz w analizie przesłanek załatwienia sprawy, w szczególności zaś w zakresie dotyczącym przebiegu szkolenia specjalizacyjnego Strony, czasu trwania tego szkolenia, przyczyn jego nieukończenia, w tym przyczyn niezrealizowania przez Skarżącą w pełnym zakresie wymaganych procedur medycznych i laboratoryjnych oraz osób odpowiedzialnych za taki przebieg i stan specjalizacji, pominięcia w ramach tej oceny interesu prywatnego Skarżącej i w konsekwencji nieprawidłowości w doborze przez Ministra Zdrowia trybu szkolenia, w ramach którego Strona winna zrealizować brakujące elementy Programu;
2) naruszenie § 17 ust. 14 w zw. z § 14 ust. 2 rozporządzenia z 2005 r. w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy o zmianie, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu przez Sąd, iż określenie przez Ministra Zdrowia terminu na podjęcie przez Skarżącą szkolenia specjalizacyjnego w trybie pozarezydenckim, jest dopuszczalne, w sytuacji gdy w treści przepisu nie przewidziano uprawnienia dla Ministra Zdrowia do określenia takiego terminu, a ponadto poprzez pominięcie w ramach tej oceny, iż zaskarżone rozstrzygnięcie w zakresie określonym w pkt 2, w kontekście treści wskazanej w pkt 4, należało uznawać za rozstrzygnięcie o charakterze warunkowym, które, dla swej skuteczności winno posiadać wyraźną podstawę prawną;
3) naruszenie § 17 ust. 14 w zw. z § 14 ust. 2 rozporządzenia z 2005 r. w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy o zmianie, polegające na nieprawidłowym przyjęciu przez Sąd, iż określenie przez Ministra Zdrowia terminu na rozpoczęcie szkolenia specjalizacyjnego w okresie 3 miesięcy od doręczenia pisma w tym przedmiocie było dopuszczalne i korzystne dla Skarżącej oraz pominięcie w tym zakresie okoliczności, iż takie oznaczenie terminu uniemożliwia zastosowanie się przez Stronę do wyrażonej przez Ministra Zdrowia zgody;
4) naruszenie § 4 ust. 1 i 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 sierpnia 2001 r. w sprawie specjalizacji lekarzy i lekarzy stomatologów (Dz. U. z 2001, nr 83, poz. 905) w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy o zmianie, poprzez ich niezastosowanie i niedokonanie przez WSA oceny, czy określone przez Ministra Zdrowia w zaskarżonym rozstrzygnięciu elementy programu specjalizacji, które Skarżąca winna realizować w ramach szkolenia specjalizacyjnego były zgodne z treścią Programu Specjalizacji w Protetyce Stomatologicznej - Programu podstawowego dla lekarzy stomatologów po stażu podyplomowym bez żadnej specjalizacji (2002);
5) naruszenie art. 3 § 2 pkt 4 oraz § 2 pkt 1, art. 134 § 1 i art. 151 P.p.s.a. na skutek dokonania nieprawidłowej kontroli zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia i oddalenia skargi na kwestionowane rozstrzygnięcie Ministra Zdrowia, pomimo istnienia w granicach zaskarżenia naruszenia:
a) § 17 ust. 14 w zw. z § 14 ust. 1 rozporządzenia z 2005 r. w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy o zmianie, polegające na niewyrażeniu przez Ministra Zdrowia zgody na przedłużenie Skarżącej szkolenia specjalizacyjnego w dziedzinie protetyki stomatologicznej w trybie rezydenckim, w sytuacji gdy opisane przez Stronę okoliczności, wskazujące na nieprawidłowości w zakresie dotyczącym przebiegu szkolenia specjalizacyjnego Skarżącej, czasu trwania tego szkolenia, przyczyn jego nieukończenia, w tym przyczyn niezrealizowania przez Stronę w pełnym zakresie wymaganych procedur medycznych i laboratoryjnych, potwierdzały, iż Skarżąca nie zrealizowała programu szkolenia specjalizacyjnego w trybie rezydentury z przyczyn przez siebie niezawinionych i tym samym potwierdzały, iż bardziej adekwatnym, przy uwzględnieniu tych okoliczności, w szczególności w kontekście równości szans w stosunku do innych osób realizujących takie szkolenia, byłoby przedłużenie Skarżącej okresu tego szkolenia w trybie rezydentury;
b) § 17 ust. 14 w zw. z § 14 ust. 2 rozporządzenia z 2005 r. w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy o zmianie, polegającego na określeniu terminu na podjęcie szkolenia specjalizacyjnego, po upływie którego zgoda na przedłużenie szkolenia specjalizacyjnego, traci moc, w sytuacji, gdy możliwość zastrzeżenia tego typu ograniczenia oraz uzależnienia skuteczności zgody od spełnienia zakreślonego w treści rozstrzygnięcia warunku nie wynika z treści powyższego przepisu;
c) § 17 ust. 14 w zw. z § 14 ust. 2 rozporządzenia z 2005 r. w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy o zmianie, polegającego na określeniu przez Ministra Zdrowia terminu na rozpoczęcie szkolenia specjalizacyjnego w sposób, który uniemożliwiał zastosowanie się przez Skarżącą do wyrażonej przez Ministra Zdrowia zgody;
d) § 4 ust. 1 i 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 sierpnia 2001 r. w sprawie specjalizacji lekarzy i lekarzy stomatologów (Dz. U. z 2001, nr 83, poz. 905) w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy o zmianie, polegającego na określeniu w zaskarżonym rozstrzygnięciu elementów programu specjalizacji, które Skarżąca powinna zrealizować w ramach szkolenia specjalizacyjnego niezgodnie z treścią Programu Specjalizacji w Protetyce Stomatologicznej - Programu podstawowego dla lekarzy stomatologów po stażu podyplomowym bez żadnej specjalizacji (2002);
e) art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 81a § 1, art. 107 § 3 i art. 138 § 1 K.p.a., polegającego na wybiórczej i błędnej ocenie materiału dowodowego przez Ministra Zdrowia i niepodjęciu wszelkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy oraz zaniechanie zebrania i rozpatrzenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący;
6) naruszenie art. 106 § 3 P.p.s.a. poprzez bezzasadne oddalenie przez Sąd pierwszej instancji wniosków dowodowych zgłoszonych przez Skarżącą w piśmie z dnia 30 maja 2022 r. (w szczególności w zakresie załączonych do tego pisma wykazów), w sytuacji gdy wskazane wnioski nie spowodowały nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie, a ponadto były niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości wynikających z rozbieżnych opinii konsultantów z zakresu protetyki stomatologicznej dotyczących procedur medycznych, procedur laboratoryjnych oraz stażu kierunkowego w radiologii stomatologicznej oraz wątpliwości wynikających z nieprzedstawienia przez Ministra Zdrowia pełnej dokumentacji dotyczącej szkolenia specjalizacyjnego Strony;
7) naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. polegające na braku należytego uzasadnienia zaskarżonego wyroku, które ma charakter ogólnikowy, ograniczony do przytoczenia przepisów prawa, pomija szereg okoliczności podnoszonych przez Stronę, związanych z podniesionymi zarzutami, w tym przede wszystkim dotyczącymi przebiegu szkolenia specjalizacyjnego Skarżącej i występujących w tym zakresie nieprawidłowości, a także możliwości rozpoczęcia przez Stronę szkolenia specjalizacyjnego, w terminie określonym przez Ministra Zdrowia, a także na nieodniesieniu się przez WSA do zarzutów skargi dotyczących pkt 3 rozstrzygnięcia Ministra Zdrowia i tym samym uchylenie się przez WSA w Warszawie od rozważań prawnych w granicach zaskarżenia, poprzez przyjęcie i uznanie za własne niekorzystnych tez formułowanych przez Ministra Zdrowia przy jednoczesnym braku wyjaśnienia podstawy prawnej ich przyjęcia, co w istocie uniemożliwia stwierdzenie, jakimi motywami kierował się Sąd pierwszej instancji w granicach zaskarżenia, jak wykładał i stosował przepisy prawa, które przytoczono w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku - które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy.
W oparciu o powyższe zarzuty w skardze kasacyjnej wniesiono o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia w całości, alternatywnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.
2.2. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Zdrowia, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o jej oddalenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
2.3. Podczas rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnicy stron podtrzymali dotychczasowe stanowiska w sprawie, w tym piśmie procesowym Strony z dnia 1 lutego 2024 r. i wnieśli o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego.
Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:
3. Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy.
Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 P.p.s.a. oraz żadna z przesłanek, przewidziana w art. 189 P.p.s.a., które podlegają rozważeniu z urzędu, dokonując kontroli zaskarżonego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny wziął pod uwagę zakres wyznaczony podstawami skargi kasacyjnej, określonymi w art. 174 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować. W niniejszej sprawie autor skargi kasacyjnej zarzuca naruszenie zarówno prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, stąd w pierwszej kolejności należy ustosunkować się do zarzutów, które dotyczą tych ostatnich regulacji.
3.1. Stosownie do art. 141 § 4 P.p.s.a. uzasadnienie wyroku sądowego powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a jeżeli w wyniku uwzględniania skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, iż wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w sposób uniemożliwiający kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku (por. wyroki NSA z dnia: 12 października 2010 r., o sygn. akt II OSK 1620/10 i 15 marca 2018 r., o sygn. akt II GSK 4005/16). Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (...). Oznacza to, że Sąd pierwszej instancji miał obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia również z punktu widzenia aspektów, na które strona nie zwróciła uwagi w skardze, a które mają istotne znaczenie dla dokonania takiej oceny.
Uwzględniając powyższe, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji w istocie uchylił się od pełnej kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia Ministra Zdrowia oraz nie przedstawił pełnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Rolą Sądu pierwszej instancji było zweryfikowanie, na podstawie akt sprawy, czy wskazane przez Ministra Zdrowia elementy programu: a) leczenie protezami natychmiastowymi lub wczesnymi u 4 pacjentów, b) 5 wkładów koronowych, c) 4 korony ceramiczne jednolite, d) 2 mosty ceramiczne jednolite i e) staż z radiologii 5 dni - są zgodne z Programem Specjalizacji w Protetyce Stomatologicznej, a jeśli nie, to dlaczego od niego odstąpiono w relacji do opinii konsultanta krajowego z dnia 30 marca 2017 r. Nieuprawnione jest bowiem pozostawienie poza zakresem kontroli sądowo-administracyjnej elementów programu specjalizacji, które Skarżąca ma zrealizować w celu ukończenia specjalizacji, a które wynikają z opinii konsultanta krajowego w dziedzinie protetyki stomatologicznej. Wskazanie, że Sąd pierwszej instancji "nie posiada wiedzy eksperckiej w powyższej dziedzinie, którą dysponuje organ, a zwłaszcza powołany w rozstrzygnięciu uprawniony podmiot doradczy, tj. konsultant krajowy w dziedzinie protetyki stomatologicznej", nie może usprawiedliwiać wybiórczej kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia Ministra Zdrowia. Jak słusznie podniesiono w skardze kasacyjnej, skoro w zaskarżonym rozstrzygnięciu Minister Zdrowia sprecyzował 5 elementów programu specjalizacji, które Skarżąca winna realizować w ramach szkolenia specjalizacyjnego, to w ramach kontroli zgodności z prawem tego aktu, należało dokonać porównania tych elementów z treścią Programu Specjalizacji w Protetyce Stomatologicznej - Programu podstawowego dla lekarzy stomatologów po stażu podyplomowym bez żadnej specjalizacji (2002) oraz opinią konsultanta krajowego z dnia 30 marca 2017 r. Wskazany przez WSA brak wiedzy eksperckiej nie może usprawiedliwiać zaniechania realizacji obowiązku ciążącego na Sądzie pierwszej instancji, a wynikającego z art. 134 § 1 P.p.s.a. Brak stanowiska Sądu pierwszej instancji co do części merytorycznej rozstrzygnięcia Ministra Zdrowia uniemożliwia w istocie kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku, co zasadnym czyni zarzut uchybienia art. 141 § 4 P.p.s.a.
3.2. Odnosząc się do kwestii wyznaczenia w zaskarżonym rozstrzygnięciu 3-miesięcznego terminu na podjęcie przez Stronę szkolenia specjalizacyjnego w trybie pozarezydenckim pod rygorem wygaśnięcia powyższej zgody, Naczelny Sąd Administracyjny zauważa brak wyjaśnienia przez organ podstawy prawnej takiego rozstrzygnięcia. Co najmniej niewystarczające w tym względzie jest uznanie przez Sąd pierwszej instancji, że "skoro organ może wyrazić zgodę na dodatkowe przedłużenie okresu trwania specjalizacji, to – a maiori ad minus – może również określić termin obowiązywania owej zgody". Z treści zaskarżonego aktu nie wynika wprost, z jakiego przepisu prawa Minister Zdrowia wywodzi kompetencję do zakreślenia terminu 3 miesięcy na rozpoczęcie szkolenia specjalizacyjnego w okresie od doręczenia pisma. Nie podważając trafności tej części rozstrzygnięcia, koniecznym było dokonanie przez Sąd pierwszej instancji pełnej kontroli dopuszczalności i tym samym zgodności z prawem zaskarżonego aktu w powyższym zakresie.
3.3. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego autor skargi kasacyjnej nie zdołał podważyć stanowiska Sądu pierwszej instancji, z którego wynika, że w sprawie nie doszło do przekroczenia granic swobody decyzyjnej w zakresie wyrażenia zgody co do wskazania przez organ trybu przedłużenia szkolenia. Skarżąca kasacyjnie nie wykazała bowiem jednoznacznie, że spełnia warunki do przedłużenia szkolenia specjalizacyjnego w dziedzinie protetyki stomatologicznej w tzw. trybie rezydenckim, w myśl § 14 ust. 1 rozporządzenia z 2005 r. Wbrew twierdzeniom Strony, WSA miał podstawy do zaakceptowania stanowiska Ministra Zdrowia, że skoro 3-krotnie przedłużano Skarżącej okres trwania specjalizacji w trybie rezydenckim, to nie ma podstaw, by w dalszym ciągu przeznaczać kolejne środki publiczne na realizację tego szkolenia tym trybie. Słusznie poza zakresem sprawy pozostawiono kwestie ewentualnych nieprawidłowości zaistniałych podczas szkolenia specjalizacyjnego w przeszłości, skoro zdarzenia te dotyczą okresu sprzed przeszło 10-ciu lat i nie mieszczą się w granicach niniejszego postępowania.
3.4. Uwzględniając całokształt powyższych okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny za zasadne uznał zarzuty naruszenia art. 134 § 1 i art. 141 § 4 P.p.s.a., co rodzi konieczność ponownego rozpoznania sprawy w możliwie szerokim wskazanym powyżej aspekcie. Sąd pierwszej instancji ponownie dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia Ministra Zdrowia, winien zbadać zgodność z prawem określenie terminu 3 miesięcy na rozpoczęcie przez Stronę szkolenia specjalizacyjnego oraz zweryfikuje elementy programu wskazane w pkt 3 lit. a)-e) rozstrzygnięcia Ministra Zdrowia z powyższym Programem Specjalizacji w Protetyce Stomatologicznej, w świetle opinii konsultanta krajowego. Opisane powyżej braki w stanowisku Sądu pierwszej instancji co do poszczególnych części składowych kontrolowanego aktu, zasadnymi czyniły zarzuty naruszenia powyższych przepisów postępowania, a w konsekwencji zaniechanie to uznać należy za mające istotny wpływ na wynik sprawy.
3.5. Reasumując, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną i z tego powodu, na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a., uchylono zaskarżony wyrok w całości i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie. Odniesienie się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej naruszenia prawa materialnego uznać należy za przedwczesne, za wyjątkiem stwierdzenia bezpodstawności zarzutów dotyczących pkt 1) rozstrzygnięcia, czyli nie wyrażenia Stronie zgody na przedłużenie szkolenia specjalizacyjnego w dziedzinie protetyki stomatologicznej w tzw. trybie rezydenckim, czyli uchybienia § 14 ust. 1 rozporządzenia z 2005 r. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd pierwszej instancji uwzględni ocenę prawną wyrażoną powyżej przez Naczelny Sąd Administracyjny i dokona pełnej kontroli zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia w opisanych aspektach.
W przedmiocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na rzecz Skarżącej kasacyjnie, na podstawie art. 209, art. 203 pkt 1 oraz art. 205 § 2 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r., poz. 1964).
M. Bejgerowska G. Jyż M. Kamiński