II GSK 2152/21

II GSK 2152/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-04-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-09-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Skoczylas /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Kabat-Rembelska
Monika Krzyżaniak
Symbol z opisem
6209 Inne o symbolu podstawowym 620
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 1833/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-04-07
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas (spr.) Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia del. WSA Monika Krzyżaniak Protokolant starszy asystent sędziego Monika Majak po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 kwietnia 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 1833/20 w sprawie ze skargi A.K. na rozstrzygnięcie Rzecznika Praw Pacjenta z dnia 6 sierpnia 2020 r. nr RzPP-DPW-WPII.431.1624.2019 w przedmiocie niestwierdzenia naruszenia praw pacjenta do świadczeń zdrowotnych 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od Rzecznika Praw Pacjenta na rzecz A.K. 560 (pięćset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1833/20, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) oddalił skargę A. K. na rozstrzygnięcie Rzecznika Praw Pacjenta z dnia 6 sierpnia 2020 r. w przedmiocie niestwierdzenia naruszenia praw pacjenta do świadczeń zdrowotnych.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Rozstrzygnięciem z dnia 6 sierpnia 2020 r. Rzecznik Praw Pacjenta, działając na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2020 r. poz. 849, powoływanej dalej jako: u.p.p.), po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego nie stwierdził naruszenia przez podmiot leczniczy – S. w K. praw pacjentki M. K. (dalej również jako: wnioskodawczyni) do świadczeń zdrowotnych oraz prawa do wyrażenia zgody na udzielenie świadczeń zdrowotnych.
Wskazując na ustalenia, które stanowiły podstawę podjęcia zaskarżonego rozstrzygnięcia Rzecznik Praw Pacjenta zauważył, że zastrzeżenia wnioskodawczyni dotyczyły nienależycie udzielonych jej świadczeń zdrowotnych, wynikających z zamiany leku referencyjnego (H.) na lek biopodobny (K.), niepodania w dniu 28 czerwca 2019 r. Kwasu Zoledronowego, braku informacji o zmianie ww. leku biologicznego na biopodobny oraz braku uzyskania świadomej zgody pacjentki na powyższe. Organ wskazał m.in. na treść opinii Konsultanta Krajowego w dziedzinie farmakologii klinicznej, który nie dostrzegł merytorycznych uchybień w procesie terapeutycznym realizowanym przez lekarzy Szpitala. Konsultant Krajowy oceniając dokumentację stwierdził, że czynnikiem praktycznie decydującym o zamianie leków były możliwości finansowe Szpitala w związku ze zmianą refundacji. Fakt zmiany nie ma tu jednak istotnego znaczenia, albowiem zestaw działań niepożądanych, spodziewanych zgodnie z Charakterystyką Produktu Leczniczego, jest podobny do leku referencyjnego i biopodobnego. Natomiast wszyscy chorzy otrzymujący leki biologiczne powinni podlegać długotrwałej obserwacji pod kątem wystąpienia działań niepożądanych.
Odnośnie do twierdzenia wnioskodawczyni, że nie wiedząc o zmianie leku, zgłaszała ona lekarzowi problemy z układem krążenia, częste zasłabnięcia, zaburzenia rytmu serca, kołatanie serca, drętwienie kończyn, znaczne wypadanie włosów, Rzecznik Praw Pacjenta zauważył, że zgromadzona w sprawie dokumentacja medyczna nie potwierdziła, iż pacjentka zgłaszała dolegliwości w takim zakresie, w jakim podała.
Rzecznik Praw Pacjenta stanął na stanowisku, że powyższe okoliczności oraz opinia Konsultanta Krajowego potwierdzają, iż w sprawie nie doszło do naruszenia prawa wnioskodawczyni do świadczeń zdrowotnych, o którym mowa w art. 8 u.p.p.
Rozpatrując kwestię wyrażenia zgody na udzielenie świadczenia zdrowotnego przez pacjentkę, organ zauważył, że zgodnie z art. 16 u.p.p. pacjent ma prawo do wyrażenia zgody na udzielenie określonych świadczeń zdrowotnych lub odmowy takiej zgody. Poddając ocenie zebrany materiał dowodowy wskazał, że pacjentka w dniu 23 marca 2007 r. wyraziła zgodę na udział w programie lekowym. W związku z powyższym, zdaniem Rzecznika Praw Pacjenta, należało uznać, że pacjentka wyraziła zgodę na uczestnictwo w konkretnym programie lekowym i podawanie jej określonej substancji (t.), a nie na konkretny lek. Zarówno program lekowy i podawana pacjentce substancja nie zmieniły się, wobec czego wnioskodawczyni nie musiała ponownie wyrażać zgody, gdyż poprzednio udzielona zgoda nadal była ważna. Zdaniem organu, zmiana leku na inny w ramach programu lekowego nie może powodować automatycznie, że wcześniej wyrażone zgody tracą moc, a pacjent musi wyrazić nową zgodę na to samo świadczenie.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie Rzecznika Praw Pacjenta do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył mąż pacjentki – A. K.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w podjętym rozstrzygnięciu.
Wyrokiem zaskarżonym na obecnym etapie postępowania Sąd I instancji oddalił skargę A. K. z uwagi na złożenie jej przez podmiot do tego nielegitymowany.
W uzasadnieniu wyroku WSA podniósł, że o interesie prawnym w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a., stanowiącym podmiotową przesłankę dopuszczalności skargi, można mówić tylko wówczas, gdy ma on oparcie w przepisach prawa. Powołując się na ugruntowane stanowisko doktryny Sąd I instancji wskazał, że skuteczne wniesienie skargi uwarunkowane jest interesem prawnym skarżącego rozumianym jako "istnienie związku między sferą jego indywidualnych praw i obowiązków a zaskarżonym aktem lub czynnością".
W swoich dalszych rozważaniach zwrócił uwagę, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęto, iż posiadanie interesu prawnego i tym samym uprawnienia do wniesienia skargi do sądu powinno być rozumiane wyłącznie jako obiektywna, aktualna, rzeczywiście istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Interes ten musi być osobisty, własny, indywidualny i konkretny, co potwierdza stanowisko judykatury. Zdaniem Sądu I instancji warunek ten nie został spełniony przez skarżącego, bowiem nie posiada on własnego interesu prawnego do zaskarżenia rozstrzygnięcia Rzecznika Praw Pacjenta z 6 sierpnia 2020 r. w celu poddania go kontroli sądowej.
WSA wskazał, że przedmiotem skargi pozostaje rozstrzygnięcie, którym organ nie stwierdził naruszenia przez Szpital praw M. K. jako pacjenta do świadczeń zdrowotnych (art. 8 u.p.p.) oraz prawa do wyrażenia zgody na udzielenie świadczeń zdrowotnych (art. 16 u.p.p.). Podstawę prawną wskazanego rozstrzygnięcia stanowi art. 53 ust. 1 pkt 1 u.p.p., zgodnie z którym Rzecznik Praw Pacjenta informuje o niestwierdzeniu naruszenia praw pacjenta podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych, którego zarzut naruszenia tych praw dotyczył (art. 53 ust. 2 u.p.p.), przy czym wnioskodawcy przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, a w przypadku utrzymania w mocy rozstrzygnięcia RPP, skarga do sądu administracyjnego (art. 53 ust. 3-3a u.p.p.).
Sąd I instancji podniósł, że postępowanie zakończone zaskarżonym rozstrzygnięciem zostało wszczęte na wniosek M. K. Jej wniosek z dnia 19 lipca 2019 r., zarzucający Szpitalowi naruszenie jej praw jako pacjenta leczonego w tym podmiocie leczniczym w ramach programu lekowego, nadał jej status procesowy wnioskodawcy, który upoważniał ją na mocy powołanych wyżej przepisów do zbadania legalności aktu niestwierdzającego naruszenia praw pacjenta przez sąd administracyjny również z pominięciem procedury wystąpienia z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 52 § 3 p.p.s.a.). Wobec powyższego uprawnienia do zaskarżenia ww. rozstrzygnięcia w swoim imieniu nie ma skarżący, ponieważ nie pozostaje on adresatem rozstrzygnięcia, które zaskarżył.
Zdaniem WSA, interes prawny, o którym mowa w art. 50 § 1 p.p.s.a., nie może wynikać z faktu udziału skarżącego w postępowaniu wyjaśniającym prowadzonym przez organ jako pełnomocnika wnioskodawczyni na mocy udzielonego przez nią pełnomocnictwa z 20 września 2019 r. Nie może on także być kształtowany stosunkami prawnorodzinnymi. Jakkolwiek bowiem nie może budzić wątpliwości to, że zainteresowanie skarżącego skutecznością postępowania leczniczego prowadzonego przez Szpital w stosunku do wnioskodawczyni oraz zaangażowanie w wyjaśnienie ewentualnych nieprawidłowości przy leczeniu spornym lekiem biopodobnym odpowiada właściwie rozumianym obowiązkom wzajemnej pomocy i troski współmałżonków o siebie, to na płaszczyźnie procesowej potrzeba doprowadzenia do weryfikacji wadliwego - zdaniem skarżącego - rozstrzygnięcia ma charakter wyłącznie faktyczny a nie prawny, jeżeli uwzględnić, że norma art. 50 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 53 ust. 3 i 3a u.p.p. przyznaje go zasadniczo wyłącznie wnioskodawcy.
Sąd I instancji stwierdził również, że nie znalazł podstaw, by okoliczność tę traktować jako równoważną niedopuszczalności skargi A. K., wobec czego nie została ona odrzucona, ale oddalona jako oparta na przesądzeniu braku interesu prawnego skarżącego, który jest kategorią prawa materialnego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył A. K., zaskarżając orzeczenie w całości oraz wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przewidzianych.
Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
1. art. 34 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że skarżący działa w swoim imieniu i w związku z tym nie ma uprawnienia do zaskarżenia rozstrzygnięcia Rzecznika Praw Pacjenta z uwagi na brak interesu prawnego w niniejszej sprawie, podczas gdy skarżący brał udział w postępowaniu wyjaśniającym przed Rzecznikiem Praw Pacjenta w charakterze pełnomocnika M. K., na mocy udzielonego przez nią pełnomocnictwa z dnia 20 września 2019 r. i również jako pełnomocnik M. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego;
2. art. 35 § 1 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że skarżący działa w swoim imieniu i w związku z tym nie ma uprawnienia do zaskarżenia rozstrzygnięcia Rzecznika Praw Pacjenta z uwagi na brak interesu prawnego w niniejszej sprawie, podczas gdy skarżący brał udział w postępowaniu wyjaśniającym przed Rzecznikiem Praw Pacjenta w charakterze pełnomocnika M. K., na mocy udzielonego przez nią pełnomocnictwa z dnia 20 września 2019 r. i również jako pełnomocnik M. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego;
3. art. 35 § 1 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że skarżący działał w imieniu własnym, podczas gdy z literalnego brzmienia przywołanego przepisu wynika, że pełnomocnikiem strony może być małżonek, a A. K. działał na mocy pełnomocnictwa udzielonego mu w dniu 20 września 2019 r. przez żonę M. K., co nie zostało zakwestionowane na wcześniejszym etapie postępowania toczącego się przed Rzecznikiem Praw Pacjenta;
4. art. 39 pkt 1 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że skarżący nie ma uprawienia do zaskarżenia rozstrzygnięcia Rzecznika Praw Pacjenta z uwagi na brak interesu prawnego w niniejszej sprawie, podczas gdy skarżący brał udział w postępowaniu wyjaśniającym przed Rzecznikiem Praw Pacjenta w charakterze pełnomocnika M. K., na mocy udzielonego przez nią pełnomocnictwa z dnia 20 września 2019 r. i również jako pełnomocnik M. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego;
5. art. 49 § 1 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i nieuzasadnione przyjęcie, że skarżący działa w imieniu własnym, przy jednoczesnym zaniechaniu wezwania skarżącego do wskazania, czy skarga na rozstrzygnięcie Rzecznika Praw Pacjenta została wniesiona w imieniu skarżącego, czy M. K. jako jej pełnomocnik, działający uprzednio na mocy pełnomocnictwa z dnia 20 września 2019 r., pomimo nabrania wątpliwości w tym zakresie, a także poprzez jego niezastosowanie i przystąpienie do merytorycznego rozpoznania skargi, przy jednoczesnym stwierdzeniu, że została wniesiona przez podmiot do tego nielegitymowany;
6. art. 31 § 2 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i przystąpienie do merytorycznego rozpoznania przedmiotu skargi, pomimo nabrania przez Sąd wątpliwości co do prawidłowości umocowania skarżącego, przy jednoczesnym zaniechaniu wezwania skarżącego do wskazania, czy skarga na rozstrzygnięcie Rzecznika Praw Pacjenta została wniesiona w imieniu skarżącego, czy M. K. jako jej pełnomocnik, działający uprzednio na mocy pełnomocnictwa z dnia 20 września 2019 r.
Argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła. Granice skargi są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten uprawniony jest bowiem jedynie do zbadania, czy postawione w skardze kasacyjnej zarzuty, polegające na naruszeniu przez wojewódzki sąd administracyjny konkretnych przepisów prawa materialnego czy też procesowego, w rzeczywistości zaistniały. Nie ma on natomiast prawa badania, czy w sprawie wystąpiły inne niż podniesione w skardze kasacyjnej naruszenia prawa, które mogłyby prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku. Zakres kontroli wyznacza zatem sam autor skargi kasacyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie orzekającym w niniejszej sprawie ma rację skarżący kasacyjnie, iż w okolicznościach tej sprawy doszło do naruszenia art. 34 p.p.s.a. i art. 49 § 1 p.p.s.a.
Z art. 34 p.p.s.a. wynika zasada wolnego wyboru działania przed sądem administracyjnym, zgodnie z którą to strona postępowania decyduje o tym, czy będzie działać przed sądem osobiście, czy przez pełnomocnika. Natomiast zgodnie z art. 37 § 1 p.p.s.a. pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Sąd administracyjny o ustanowieniu pełnomocnika powinien zostać zatem poinformowany przez stronę po otrzymaniu pierwszej korespondencji z sądu, w pierwszym piśmie procesowym przesyłanym do sądu albo podczas posiedzenia sądu (art. 37 § 1 i 2 p.p.s.a.). Dodatkowo z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. wynika, że każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Stosownie do art. 46 § 3 p.p.s.a. do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Podkreślić jednak należy, iż wystąpienie braków formalnych w tym zakresie podlega uzupełnieniu na wezwanie przewodniczącego Wydziału. Zatem uchybienie takie jest usuwalne. W przypadku, gdy pismo w sprawie nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej (art. 49 § 1 p.p.s.a.). Odnośnie do skargi skutki nieuzupełnienia jej braków formalnych w wyznaczonym do tego terminie określa art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stwierdzając, że sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych.
Na gruncie niniejszej sprawy skarga wniesiona w imieniu strony była obarczona brakiem formalnym, którego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dostrzegł, błędnie przyjmując, że wnoszący skargę pełnomocnik działa w imieniu własnym, a nie żony, której jest pełnomocnikiem. W konsekwencji WSA mylnie uznał, iż skarga została złożona przez podmiot do tego nielegitymowany. Stwierdzony brak, który nie został zauważony przez WSA, sprowadzał się zatem do braku pełnomocnictwa złożonego w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
W tym miejscu należy ponownie zaznaczyć, iż art. 46 § 3 p.p.s.a. nakłada jednoznaczny i wyraźny obowiązek dołączenia pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu w przypadku, gdy pismo, w tym skarga, zostało wniesione przez pełnomocnika strony, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Obowiązek ten wynika również z treści art. 37 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a., który wprost stanowi, że pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, pełnomocnictwo złożone do akt administracyjnych nie wypełnia dyspozycji z art. 37 § 1 zd. pierwsze oraz art. 46 § 3 p.p.s.a. i nie może być traktowane jako skuteczne złożenie pełnomocnictwa przy pierwszej czynności procesowej w sprawie przed sądem. W takiej sytuacji strona bądź jej pełnomocnik obowiązani są uzupełnić ten brak formalny skargi i złożyć pełnomocnictwo, względnie jego wierzytelny odpis (zob. postanowienia NSA: z 6 października 2021 r., sygn. akt I OZ 331/21, z 9 października 2018 r., sygn. akt I OZ 906/18; z 19 lipca 2018 r., sygn. akt I OZ 688/18, z dnia 21 stycznia 2025 r., sygn. akt II GZ 568/24, z dnia 19 grudnia 2019 r., sygn. akt I OZ 1287/19). Dostrzeżony brak formalny skargi w postaci niezłożenia przez pełnomocnika przy pierwszej czynności procesowej pełnomocnictwa z podpisem mocodawcy lub wierzytelnego odpisu pełnomocnictwa do działania w postępowaniu przed sądem administracyjnym podlega jednak konwalidacji na wezwanie sądu. W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji, nie dostrzegając braku złożenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym umocowania do działania w imieniu skarżącej, wadliwie przyjął, że stroną skarżącą jest mąż adresatki wydanego przez Rzecznika Praw Pacjenta rozstrzygnięcia i w konsekwencji stwierdził, że nie posiada on legitymacji skargowej z uwagi na brak interesu prawnego. Tym samym błędnie uznano, iż A. K. działa w niniejszym postępowaniu w imieniu własnym, wobec czego zaniechano wezwania go jako pełnomocnika do złożenia pełnomocnictwa procesowego, czym naruszono przepis art. 49 § 1 p.p.s.a. oraz art. 34 p.p.s.a.
Z tego względu skarga kasacyjna podlegała uwzględnieniu. Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zastosuje art. 49 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 46 § 3 p.p.s.a. i wezwie pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez dołączenie pełnomocnictwa obejmującego swym zakresem prowadzenie sprawy przed sądami administracyjnymi.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w oparciu o treść art. 203 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800). Zasądzona kwota stanowi zwrot kosztów pełnomocnika skarżącego kasacyjnie, który nie prowadził sprawy w postępowaniu przed sądem I instancji, z tytułu sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, zwrotu uiszczonego wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, a także zwrotu opłaty kancelaryjnej od sporządzenia uzasadnienia wyroku (pkt 2 sentencji).