Orzeczenie · 2025-03-12

II GSK 2149/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-03-12
NSAubezpieczenia społeczneŚredniansa
ubezpieczenia społeczneubezpieczenie zdrowotnepostępowanie administracyjnezażalenieuchybienie terminusprostowanie omyłkiskarga kasacyjnaNSAZUS

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J. Sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej w decyzji ZUS. Skarżąca spółka zarzucała naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 33 § 1 p.p.s.a. poprzez błędne przyznanie statusu uczestnika postępowania podmiotowi T. sp. z o.o., a także naruszenie art. 145 § 1 w zw. z art. 170 i 153 p.p.s.a. poprzez próbę podważenia prawomocnych postanowień NSA. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Sąd podkreślił, że nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów procesowych, w tym art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. (pozbawienie możności obrony praw), nie znalazły potwierdzenia. NSA stwierdził, że WSA prawidłowo ocenił, iż T. sp. z o.o. powinna być stroną postępowania administracyjnego, a postanowienie Prezesa ZUS było wadliwe. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia art. 33 § 1 p.p.s.a., wskazując, że przepis ten dotyczy postępowania sądowego, a nie administracyjnego, a kwestia udziału T. sp. z o.o. była rozpatrywana w kontekście przepisów Kpa. Ostatecznie NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących udziału stron w postępowaniu administracyjnym i sądowym, znaczenie prawidłowego pouczenia strony, a także stosowanie art. 33 p.p.s.a.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z postanowieniem o sprostowaniu omyłki pisarskiej i zażaleniem na nie, a także kwestii udziału podmiotu, który nie był stroną postępowania administracyjnego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy postanowienie Prezesa ZUS stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej jest zgodne z prawem, jeśli strona, której interes prawny mógł być naruszony, nie brała udziału w postępowaniu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie to było wadliwe, ponieważ spółka T. sp. z o.o. powinna być stroną postępowania administracyjnego.

Uzasadnienie

WSA uchylił postanowienie Prezesa ZUS, uznając, że spółka T. sp. z o.o. powinna być stroną postępowania, a wydanie postanowienia było przedwczesne w związku z toczącym się postępowaniem przed sądem powszechnym.

Czy naruszenie art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego w trybie niejawnym dla strony stanowi przesłankę nieważności postępowania?

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie to nie uzasadnia wniosku o nieważność postępowania, jeśli strona miała możliwość obrony swoich praw, a wadliwość procedowania nie miała istotnego wpływu na wynik sprawy.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że chociaż WSA orzekał na posiedzeniu niejawnym i przeprowadził dowód z odpisu orzeczenia sądu powszechnego, co mogło być wadliwe, to nie doprowadziło to do realnego pozbawienia strony możności obrony jej praw, gdyż wyrok sądu powszechnego był jej znany.

Czy art. 33 § 1 p.p.s.a. może stanowić podstawę do uchylenia wyroku WSA w sprawie dotyczącej postanowienia Prezesa ZUS o uchybieniu terminu do zażalenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, art. 33 § 1 p.p.s.a. reguluje status uczestników postępowania sądowego, a nie administracyjnego, i nie może być adekwatnym wzorcem kontroli w tej sprawie.

Uzasadnienie

NSA uznał, że zarzut naruszenia art. 33 § 1 p.p.s.a. nie jest skuteczny, ponieważ przepis ten dotyczy postępowania przed sądem administracyjnym, a kwestia udziału T. sp. z o.o. była rozpatrywana w kontekście przepisów Kpa dotyczących postępowania administracyjnego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (25)

Pomocnicze

k.p.a. art. 58 § 1-2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 113 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 180 § 1-2

Kodeks postępowania administracyjnego

u.s.u.s. art. 83b § 2

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 123

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

p.p.s.a. art. 33 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 106 § 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

pkt 5

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

lit. a) i c)

p.p.s.a. art. 170

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 190

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 58 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

pkt 1

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

pkt 8

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

pkt 2

p.p.s.a. art. 149 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

pkt 1-3 i § 1a oraz § 2

u.s.u.s. art. 83b § 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 13 § 4

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

k.p.a. art. 112

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 141 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 134

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

in fine

Argumenty

Skuteczne argumenty

WSA prawidłowo ocenił, że spółka T. sp. z o.o. powinna być stroną postępowania administracyjnego. • Postanowienie Prezesa ZUS o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia było wadliwe.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 33 § 1 p.p.s.a. poprzez błędne przyznanie statusu uczestnika postępowania podmiotowi T. sp. z o.o. • Naruszenie art. 145 § 1 w zw. z art. 170 i 153 p.p.s.a. poprzez próbę podważenia prawomocnych postanowień NSA. • Pozbawienie skarżącej możności obrony praw poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego w trybie niejawnym. • Naruszenie art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. poprzez uniemożliwienie T. sp. z o.o. udziału w postępowaniu. • Naruszenie przepisów Kpa i u.s.u.s. poprzez uznanie, że sprawa nie należy do sfery kontroli sądów administracyjnych. • Naruszenie art. 83b ust. 1 w zw. z ust. 2 usus poprzez jego nieprawidłową wykładnię. • Naruszenie art. 112 i 141 § 2 Kpa w zw. z art. 123 usus poprzez błędną wykładnię terminu na wniesienie zażalenia. • Naruszenie art. 134 i 144 Kpa w zw. z art. 123 usus poprzez błędną wykładnię terminu na wniesienie zażalenia. • Niezastosowanie art. 7 i 77 Kpa w zw. z art. 123 usus.

Godne uwagi sformułowania

nie zachodzi nieważność postępowania pierwszoinstancyjnego • Spór w niniejszej sprawie ogniskuje się wokół oceny prawidłowości stanowiska Sądu pierwszej instancji • nie zaistniała w tej sprawie przesłanka nieważności postępowania, o której jest mowa w art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. • pozbawienie strony możności obrony swych praw powinno być realne, a nie jedynie hipotetyczne • nie ma podstaw, aby twierdzić, że sposób procedowania WSA - jakkolwiek wadliwy - rzeczywiście doprowadził do pozbawienia strony możności obrony swych praw • nie można zatem nie uwzględniać faktu, że wyrok WSA nie jest w istocie niekorzystny dla T. sp. z o.o. • zarzut naruszenia art. 33 § 1 p.p.s.a. nie jest skuteczny • art. 33 § 1 p.p.s.a. nie stanowił i nie mógł stanowić adekwatnego wzorca kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku

Skład orzekający

Joanna Kabat-Rembelska

przewodniczący

Wojciech Kręcisz

członek

Wojciech Sawczuk

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących udziału stron w postępowaniu administracyjnym i sądowym, znaczenie prawidłowego pouczenia strony, a także stosowanie art. 33 p.p.s.a."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z postanowieniem o sprostowaniu omyłki pisarskiej i zażaleniem na nie, a także kwestii udziału podmiotu, który nie był stroną postępowania administracyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy złożonych kwestii proceduralnych w postępowaniu administracyjnym i sądowo-administracyjnym, w tym prawidłowego określenia stron postępowania i wpływu wadliwego pouczenia na możliwość obrony praw. Jest to interesujące dla prawników procesowych.

Kiedy błąd proceduralny ZUS może unieważnić postępowanie? NSA wyjaśnia.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst