II GSK 2147/23

II GSK 2147/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-06-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Sieńczyło - Chlabicz /przewodniczący/
Krzysztof Sobieralski /sprawozdawca/
Zbigniew Czarnik
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 8159/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-06-14
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1047
art. 50a ust. 1 i 2, art. 130a ust. 5f
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 775
art. 66 § 3 i § 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło - Chlabicz Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia del. WSA Krzysztof Sobieralski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 czerwca 2023 r. sygn. akt VI SA/Wa 8159/22 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] października 2022 r. nr [...] w przedmiocie kosztów za usunięcie i przechowywanie pojazdu oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 czerwca 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 8159/22, oddalił skargę M. K., zwanego dalej "skarżącym", na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, zwanego dalej "Kolegium" lub "organem odwoławczym", z dnia 20 października 2022 r., nr KOA.2736/Ru/21, w przedmiocie odmowy przyznania kosztów związanych z przechowywaniem i holowaniem pojazdów.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł M. K. Zaskarżając wyrok Sądu I instancji w całości podniesiono obie podstawy kasacyjne określone w art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), zwanej dalej "P.p.s.a.".
Na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. zarzucono naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, to jest:
1. art. 50a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1047 ze zm.), zwanej dalej "P.r.d.", poprzez jego błędna wykładnię, co ostatecznie skutkowało jego niezastosowaniem w okolicznościach sprawy.
Na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
1. art. 1 P.p.s.a., art. 3 § 1 P.p.s.a., art. 141 § 4 P.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w związku z art. 50a ust 1 i 2 P.r.d. poprzez nieuwzględnienie skargi i uznanie, że art. 50a ust. 1 i 2 P.r.d. nie może być podstawą orzekania w niniejszej sprawie, pomimo tego, że w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki do orzeczenia o kosztach holowania i przechowywania pojazdu, przy uwzględnieniu art. 66 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.";
2. art 1 P.p.s.a., art 3 § 1 P.p.s.a., art 141 § 4 P.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit c) P.p.s.a. w związku z art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. polegające na niewłaściwej ocenie przesłanek naruszenia prawa wskazanych przepisów i nie uwzględnieniu przez Sąd I instancji, że sporządzono wadliwe i niepełne uzasadnienie rozstrzygnięcia, bez odniesienia się do zarzutów skarżącego a dodatkowo sprzeczne z materiałem dowodowym zebranym w sprawie, poprzez wskazanie, że pojazdy posiadały tablice rejestracyjne, stan techniczny wskazywał na ich kradzież, ustalono ich właścicieli oraz że usunięcie nie nastąpiło z drogi publicznej, co stanowi o braku podstaw do uznania żądania zapłaty kosztów za ich przechowywanie za zasadne, w sytuacji gdy kwestia ustalenia osoby właściciela nie miała znaczenia dla sprawy, pojazdy te posiadały właścicieli, którzy nie podnieśli zarzutu kradzieży, a nadto - stan tych pojazdów wskazywał po prostu, że nie są one używane, zaś brak używania pojazdów nie oznacza sam w sobie, że pozostają one przedmiotem kradzieży, oraz w sytuacji gdy miejsce odnalezienia pojazdów wskazywało na ich pozostawienie na drodze, zaś pojazd marki Fiat 125p został dodatkowo pozostawiony bez tablic rejestracyjnych;
3. art. 1 P.p.s.a., art 3 § 1 P.p.s.a., art 141 § 4 P.p.s.a. i art 145 § 1 pkt 1 lit c) P.p.s.a. w związku z art. 7, 77 § 1, 80 K.p.a. polegające na niewłaściwej ocenie przesłanek naruszenia prawa wskazanych przepisów i nieuwzględnienie przez Sąd I instancji, że nie rozpatrzono w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, do czego organy administracji publicznej były zobowiązane na podstawie art. 77 § 1 K.p.a., w szczególności (I) błędnie i sprzecznie z materiałem dowodowym znajdującym się w aktach sprawy ustalono, że okoliczności związane z pojazdami, w tym ich stan techniczny wskazują na to, że zostały one skradzione, w sytuacji gdy pojazdy te posiadały właścicieli, którzy nie podnieśli zarzutu kradzieży, a nadto - (II) pominięto, że stan tych pojazdów wskazywał, że nie są one używane - pojazdy te były zdewastowane, częściowo rozmontowane, dodatkowo - pojazd marki Fiat 125p został pozostawiony bez tablic rejestracyjnych; (III) błędnie uznano, że miejsca, w których odnaleziono pojazdy, wykluczały możliwość uznania żądania zapłaty za koszty przechowywania tych pojazdów; (IV) wybiórczo rozpatrzono materiał dowodowy i pominięto istotne okoliczności w tym dokumenty potwierdzające, że pojazdy, których dotyczył wniosek, zostały usunięte z drogi i umieszczone na prowadzonym przez Skarżącego parkingu na podstawie art. 50a ustawy Prawu o ruchu drogowym, na co wskazuje wprost m.in. informacja z Komendy Powiatowej Policji w Nowym Dworze Mazowieckim w piśmie z dnia 13 czerwca 2008 r. oraz uzasadnienie postanowienia Sądu Rejonowego w Nowym Dworze Mazowieckim z dnia 17 grudnia 2007 r., sygn. akt: I C 89/07, o odrzuceniu pozwu; (V) wybiórczo rozpatrzono materiał dowodowy i nie wskazano, dlaczego pominięto dowody, wskazujące wprost na to, że pojazdy zostały usunięte z drogi i umieszczone na prowadzonym przez skarżącego parkingu na podstawie art. 50a ustawy P.r.d.; (VI) rozpatrzono sprawę pod kątem usunięcia pojazdu z drogi publicznej, podczas gdy art. 50a ust. 1 P.r.d. odwołuje do pojęcia drogi (a nie drogi publicznej); (VII) pominięto okoliczności, że Burmistrz Miasta Nowy Dwór Mazowiecki ostatecznie odebrał pojazdy z parkingu skarżącego celem ich zezłomowania, czym potwierdził swoje prawo do dysponowania tymi pojazdami jako właściciel, zgodnie z art. 50a ust. 2 zdanie drugie ustawy P.r.d.; (VIII) niewłaściwe przyjęto, że organ administracji publicznej nie posiada legitymacji do wydania decyzji w sprawie wynagrodzenia za dozór pojazdu, również w sytuacji gdy pojazd z mocy ustawy stał się własnością gminy, w sytuacji gdy legitymacja ta wynikała z art. 66 § 4 K.p.a. w związku z postanowieniem Sądu Rejonowego w Nowym Dworze Mazowieckim z dnia 26 lutego 2019 r., sygn. akt: I C 610/18, o odrzuceniu pozwu, przez co nie wykazano należytej dbałości o dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy jak tego wymaga art. 7 K.p.a., co ostatecznie skutkowało uznaniem, że brak jest podstaw do uwzględnienia skargi;
4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. w związku z art 7 i 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez brak należytej kontroli postępowania administracyjnego skutkujący oddaleniem skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 20 października 2022 r., nr KOA/2736/Ru/21, utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta Nowy Dwór Mazowiecki z dnia 18 czerwca 2021 r., nr SM.5521.1.51.17.2021, w przedmiocie odmowy przyznania kosztów związanych z przechowywaniem i holowaniem pojazdów na skutek błędnego przyjęcia przez Sąd I instancji, że organy administracji publicznej wyczerpująco uzasadniły swoje stanowisko, w sposób wyczerpujący zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane ze sprawą oraz przeprowadziły postępowanie wyjaśniające służące ustaleniu stanu faktycznego, a także w sytuacji, gdy Sąd I instancji nie odniósł się w jakikolwiek sposób do zarzutów skargi, poprzestając na ogólnikowym stwierdzeniu, że podnoszone przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa procesowego nie zasługują na uwzględnienie, oraz pomijając całkowicie odniesienie się do zarzutów naruszenia prawa materialnego;
5. art. 1 P.p.s.a., art 3 § 1 P.p.s.a., art. 141 § 4 P.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 8 i 11 K.p.a., polegające na niewłaściwej ocenie przesłanek naruszenia prawa wskazanych przepisów i nieuwzględnienie przez Sąd I instancji, iż działano w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej i wydano rozstrzygnięcie bez odniesienia się do wszystkich okoliczności sprawy, a także bez wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi kierowano się przy załatwieniu sprawy, w szczególności poprzez pominięcie dowodów, które wskazywały na to, że do usunięcia pojazdów doszło w trybie art. 50a ust. 1 ustawy P.r.d. i niewyjaśnienie, dlaczego okoliczności wskazywane w tych dowodach nie zasługują na uwzględnienie, a także poprzez przyjęcie błędnego założenia, że w okolicznościach sprawy brak jest legitymacji do wydania decyzji w sprawie wynagrodzenia za dozór pojazdu, pomijając w tym zakresie art. 66 § 4 K.p.a. i fakt, że postanowieniem z dnia 26 lutego 2019 r. Sąd Rejonowy w Nowym Dworze Mazowieckim w sprawie o sygn. akt: I C 610/18 (co jednocześnie czyni niejasnym przyczynę odmowy przyznania kosztów związanych z przechowywaniem i holowaniem pojazdów);
6. art. 1 P.p.s.a., art. 3 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez sporządzenie wadliwego uzasadnienia wyroku bez wystarczającego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz poprzez sporządzenie uzasadnienia w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli, a także poprzez nienależyte wykonanie przez Sąd I instancji obowiązku kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz zaniechanie w istocie rozpoznania zarzutów Skarżącego i sporządzenie niekompletnego uzasadnienia (gdyż Sąd I instancji nie wskazał, z jakich przyczyn i dlaczego zarzuty Skarżącego nie zasługują na uwzględnienie - uzasadnienie wyroku nie zawiera w tym zakresie jakiegokolwiek odniesienia poza ogólnikowym sformułowaniem, że podnoszone przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa procesowego nie zasługują na uwzględnienie; brak jest przy tym jakiegokolwiek odniesienia do zarzutów skarżącego dotyczących naruszenia prawa materialnego, a nadto – Sąd I instancji poprzestał na niejasnym sformułowaniu, że w sprawach rozliczeń wynikających z dozoru pojazdów o których mowa w art. 50a ustawy P.r.d., organy w sprawie tego rodzaju, co kontrolowana, nie mogą rozstrzygać inaczej niż jak w niniejszej sprawie - nawet w przypadku prawomocnego odrzucenia pozwu przez sąd cywilny, co sugeruje usankcjonowanie stanu nierozpoznania istoty sprawy i pominięcie art. 66 § 4 K.p.a.);
7. art. 1 P.p.s.a., art. 3 § 1 P.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez niezasadne oddalenie przez Sąd I instancji skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a. i nieuwzględnienie przez Sąd I instancji, iż organ drugiej instancji utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta Nowy Dwór Mazowiecki z dnia 18 czerwca 2021 r., nr SM.5521.1.51.17.2021, w przedmiocie odmowy przyznania kosztów związanych z przechowywaniem i holowaniem pojazdów, w sytuacji, gdy z powodu uchybień przepisów (wskazanych w skardze) organ drugiej instancji winien był uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, na podstawie art. 138 § 2 K.p.a.;
8. art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 20 października 2022 r., nr KOA/2736/Ru/21, utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta Nowy Dwór Mazowiecki z dnia 18 czerwca 2021 r., nr SM.5521.1.51.17.2021, w przedmiocie odmowy przyznania kosztów związanych z przechowywaniem i holowaniem pojazdów, w sytuacji gdy z uwagi na naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania (wskazane w skardze), skarga powinna zostać uwzględniona, a zaskarżona decyzja uchylona w całości.
W oparciu o postawione zarzuty sformułowano wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji w całości i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania. W skardze kasacyjnej sformułowano również wniosek o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skarżący wskazał argumenty mające przemawiać za trafnością zarzutów postawionych w petitum skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zarzuty skargi kasacyjnej nie są uzasadnione i dlatego skarga ta nie może być uwzględniona.
Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dodać należy, że w przypadku oparcia skargi kasacyjnej na naruszeniu prawa procesowego (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.) wnoszący skargę kasacyjną musi mieć na uwadze, że dla ewentualnego uwzględnienia skargi kasacyjnej niezbędne jest wykazanie wpływu naruszenia na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 P.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Wychodząc z tego założenia, należy na wstępie zaznaczyć, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 P.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny prawidłowości orzeczenia Sądu I instancji przez pryzmat powołanych podstaw kasacyjnych.
Jakkolwiek w skardze kasacyjnej sformułowano zarzuty naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenia przepisów postępowania, to w istocie spór prawny w rozpoznawanej sprawie dotyczy możliwości zastosowania art. 50a P.r.d. i przyznania w trybie administracyjnym kosztów związanych z przechowywaniem i holowaniem pojazdów.
W rozpoznawanej sprawie skarżący wystąpił do Burmistrza Miasta Nowy Dwór Mazowiecki o przyznanie kosztów związanych z przechowywaniem i holowaniem pojazdów Fiat 125p bez numeru lub z numerem rejestracyjnym WL20455 oraz Polonez numer rejestracyjny WXG 843V usuniętych z drogi i zabezpieczonych w trybie art. 50a ustawy P.r.d., w związku z postanowieniem SR w Nowym Dworze Mazowieckim z dnia 17 grudnia 2007 r., sygn. akt I C 89/07, oraz z dnia 26 lutego 2019 r., sygn. akt I C 610/19, o odrzuceniu jego pozwu. Jak wynika z uzasadnień powołanych wyżej postanowień odrzucenie pozwów nastąpiło na podstawie art. 199 §1 pkt 1 K.p.c. z uwagi na niedopuszczalność drogi sądowej. SR, powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 19 czerwca 2007 r., sygn. akt III CZP 47/07, stwierdził, że niedopuszczalna jest droga sądowa w sprawie z powództwa jednostki prowadzącej parking przeciwko Skarbowi Państwa o zapłatę należności za parkowanie pojazdu, którego własność przeszła na rzecz Skarbu Państwa z mocy prawa, na podstawie art. 130a ustawy P.r.d. Sąd powszechny uznał, że stosunek prawny, który nawiązuje się po usunięciu pojazdu między powodem a właścicielem pojazdu, nie ma charakteru cywilnego, lecz administracyjny. Nie dochodzi bowiem do zawarcia umowy przechowania między stronami. W ocenie Sądu cywilnego, w omawianym przypadku nie wystąpiło też żadne zdarzenie inne niż zawarcie umowy, które skutkowałoby powstaniem stosunku zobowiązaniowego. Nie doszło więc do nawiązania stosunku cywilnoprawnego między tym podmiotami i dlatego w sprawie o zapłatę należności za parkowanie pojazdu z powództwa jednostki prowadzącej parking przeciwko gminie droga sądowa jest niedopuszczalna. Z powyższego wynika, że sąd powszechny nie badał i nie dokonywał oceny zasadności pozwu w kontekście art. 50a ustawy P.r.d. Sąd ten stwierdził jedynie, że powództwo oparte na tym przepisie winno być dochodzone w trybie administracyjnym. Dopiero w tym trybie mogły być badane podstawy i przesłanki wymienione w art. 50a P.r.d.
W przepisach P.r.d. wprowadzono dwie podstawy prawne usuwania pojazdów z drogi, tj. art. 50a P.r.d. i art. 130a P.r.d. Zgodnie z art. 50a ust. 1 P.r.d., pojazd pozostawiony bez tablic rejestracyjnych lub pojazd, którego stan wskazuje na to, że nie jest używany, może zostać usunięty z drogi przez straż gminną lub Policję na koszt właściciela lub posiadacza. Pojazd usunięty w trybie określonym w ust. 1, nieodebrany na wezwanie gminy przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia, uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodzi na własność gminy z mocy ustawy (ust. 2). Przesłanki usunięcia pojazdu określone w art. 130a P.r.d. mają charakter szerszy w stosunku do przesłanek określonych w art. 50a P.r.d. Należą do nich m.in. pozostawienie pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu. Przesłanki usunięcia pojazdu z drogi określone w art. 50a P.r.d. wiążą się w sposób oczywisty z koniecznością utrzymania czystości i ładu. Mają charakter czysto porządkowy, ich celem jest oczyszczenie miejsc publicznych z wraków pojazdów. Z kolei przesłanki wskazane w art. 130a P.r.d. wiążą się bezpośrednio z zapewnieniem porządku i bezpieczeństwa w ruchu drogowym (zob. A. Niezgoda, Glosa do postanowienia NSA z dnia 23 maja 2006 r., sygn. akt II FW 2/06, OSP 2007/3/27).
Z treści przepisu art. 50a P.r.d. nie wynika, żeby organ gminy po usunięciu pojazdu przez straż gminną lub Policję oraz umieszczeniu go na parkingu osoby prowadzącej taką działalność (nawet jako podmiot wskazany przez starostę na podstawie art. 130a ust. 5f P.r.d.), posiadał legitymację do wydania decyzji w sprawie wynagrodzenia za dozór pojazdu, również w sytuacji, gdy pojazd z mocy ustawy stał się własnością gminy. Przepis art. 50a P.r.d. nie zawiera bowiem w swej treści upoważnienia do rozstrzygania przez organ gminy o kosztach wynagrodzenia za dozór pojazdu na drodze administracyjnej. Nie zawiera również odesłania do art. 130a, który stanowi odrębną regulację, odnoszącą się wyłącznie do pojazdów wymienionych w tym przepisie. Trybu rozliczeń tych kosztów nie wskazują również akty wykonawcze, to jest: rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. Nr 134, poz. 1133 ze zm.), z dnia 16 października 2007 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. z 2007 r. poz. 1377 ze zm.) oraz z dnia 22 czerwca 2011 r. w sprawie usuwania pojazdów pozostawionych bez tablic rejestracyjnych lub których stan wskazuje na to, że nie są używane (Dz. U. z 2022 r. poz. 1959 ze zm.). Brak unormowań w tym zakresie czyni sprawy rozliczeń pomiędzy gminą, właścicielem lub posiadaczem pojazdu (o ile zostanie ustalony) oraz prowadzącym parking, na którym pojazd był przechowywany, sprawami regulowanymi w prawie cywilnym, w przeciwieństwie do spraw rozstrzyganych na podstawie art. 130a P.r.d. (zob.: wyrok NSA z dnia 28 maja 2018 r., sygn. akt I OSK 2999/17; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 14 września 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 683/17; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 10 maja 2018 r., sygn. akt II SA/Go 211/18, CBOSA).
Z uwagi na powyższe chybiony jest zarzut naruszenia art. 50a ust. 1 i 2 P.r.d. przez błędną jego wykładnię.
Równie chybiony jest powiązany z nim zarzut naruszenia prawa materialnego – art. 50a ust. 1 i 2 P.r.d. przez jego niezastosowanie w sprawie będące skutkiem błędnej wykładni. Ta część zarzutu naruszenia prawa materialnego jest powiązana z zarzutem naruszenia prawa procesowego - to jest art. 66 § 4 K.p.a. Zarówno orzekające w sprawie organy administracji, jak i Sąd I instancji zastosowały w sprawie art. 50a ust. 1 i 2 P.r.d. Organy administracji były związane orzeczeniem sądu powszechnego, który wcześniej uznał się za niewłaściwy w sprawie, właściwość Sądu I instancji do rozpoznania skargi była konsekwencją związania organów i wykreowania w konsekwencji sprawy indywidualnej. Formalnoprawną podstawę decyzji zaskarżonej do Sądu I instancji stanowił art. 66 § 4 K.p.a. Stosownie do treści tego przepisu, organ administracji publicznej nie może zwrócić podania z tej przyczyny, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, jeżeli w tej sprawie sąd uznał się już za niewłaściwy. Sąd I instancji słusznie uznał, że jeżeli sąd powszechny (nawet nieprawidłowo) uznał się niewłaściwym do rozpoznania podania i wskazał któryś organ administracji publicznej jako właściwy, a postanowienie w tym przedmiocie stało się prawomocne, wskazany organ nie może skutecznie uchylić się od rozpoznania podania strony, aby zostało zachowane prawo strony do sądu, gwarantowane treścią art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Dlatego w przypadku przesądzenia w prawomocnym orzeczeniu przez sąd powszechny o braku swojej właściwości oraz nadania sprawie charakteru administracyjnego, nawet wówczas, gdy organ nie podziela tego stanowiska (nawet prawidłowo), dla zapewnienia skarżącemu prawa do rozpatrzenia jego sprawy przez podmiot władzy publicznej, organy musiały ją rozpatrzyć i wydać rozstrzygnięcie co do meritum. W stanie sprawy niedopuszczalne by było zwrócenie podania w trybie art. 66 § 3 K.p.a. albo umorzenie postępowania administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie organ nie zwrócił podania skarżącego, lecz rozpatrzył je merytorycznie.
Co jednak istotne, obowiązek merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącego nie oznaczał automatycznie uwzględnienia jego żądań. Tak wykreowana sprawa administracyjne wymagała merytorycznego rozpatrzenia z uwzględnieniem określonych w przepisach K.p.a. standardów postępowania dowodowego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo uznał, że postępowanie prowadzone przez organy obu instancji realizowało te standardy. Niezasadne są zatem zarzuty naruszenia art. 7, 77, 80 i 107 § 1 i 3 K.p.a. Organy administracji odmówiły przyznania kosztów związanych z przechowaniem i holowaniem pojazdów po przeanalizowaniu spełnienia przez skarżącego przesłanek wskazanych w art. 50a ust. 1 i 2 P.r.d. Z akt administracyjnych wynika, że pojazdy co do których wnioskowano o przyznanie przedmiotowych kosztów posiadały tablice rejestracyjne, stan techniczny wskazywał na ich kradzież, ustalono ich właścicieli, a ich usunięcie nie nastąpiło z drogi publicznej w znaczeniu materialnoprawnym w przewidzianym prawem trybie. Ponadto skarżący nie podpisał żądnej umowy w zakresie obowiązku przechowywania pojazdów, których własność przeszła na gminę, co – jak zauważył Sąd I instancji wynika między innymi z uzasadnienia postanowienia SR w Nowy Dworze Mazowieckim z dnia 17 grudnia 2007 r., sygn. akt I C 89/07. W konsekwencji zaistniały pełne podstawy do oddalenia skargi, zatem zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. oraz art. 151 P.p.s.a. okazał się chybiony.
Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie wymagane prawem elementy. Odmienna ocena ustalonego w sprawie stanu faktycznego, jaką prezentuje skarżący kasacyjnie, nie może uzasadniać zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 141 § 4 P.p.s.a.
Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi kasacyjnej za nieusprawiedliwione i oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 P.p.s.a.