II GSK 2134/21

II GSK 2134/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-02-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-09-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Rysz /przewodniczący/
Marcin Kamiński /sprawozdawca/
Wojciech Sawczuk
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Transport
Sygn. powiązane
III SA/Gl 783/20 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2021-03-18
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2025 poz 111
art. 122, art. 187 § 1,art. 191 i art. 210 § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1218
art. 6 ust. 3 art. 7 ust. 2 pkt 1 lit. a), pkt 5 i pkt 9 art. 22 ust. 2 i art. 22 ust. 3 art. 24 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Marcin Kamiński (spr.) Sędzia del. WSA Wojciech Sawczuk Protokolant asystent sędziego Jolanta Dominiak po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 marca 2021 r. sygn. akt III SA/Gl 783/20 w sprawie ze skargi A. R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 29 października 2020 r. nr 2401-IOA.48.48.2020.MMA w przedmiocie kary pieniężnej za niewykonanie obowiązków określonych w przepisach ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów 1. oddala skargę kasacyjną, 2. odstępuje w całości od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
I. Przedmiot kontroli kasacyjnej.
Wyrokiem z dnia 18 marca 2021 r., sygn. akt III SA/Gl 783/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę A. R. (skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (DIAS, organ II instancji, organ) z dnia 29 października 2020 r., nr 2401-IOA.48.48.2020.MMA, w przedmiocie kary pieniężnej za niewykonanie obowiązków określonych w przepisach ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów.
II. Stan sprawy wynikający z kontrolowanego wyroku.
W dniu 26 maja 2017 r. na autostradzie A1, w miejscowości G., funkcjonariusze celno-skarbowi przeprowadzili kontrolę przestrzegania obowiązków wynikających z przepisów ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów (ustawa SENT), a w szczególności przewozu drogowego towarów dokonywanego zespołem pojazdów składającym się z ciągnika samochodowego marki [...] nr rej [...] z naczepą ciężarową/cysterna nr rej [...]. Nadawcą towaru był podmiot czeski (firma D.), a odbiorcą firma niemiecka (W.). Przewóz objęty był zgłoszeniem SENT[...]. Kontrolujący dokonali sprawdzenia danych wprowadzonych do systemu SENT i stwierdzili, że wskazywały one towar o nazwie "D.", klasyfikowany do pozycji CN 2917, o masie brutto 23.640 kg. Dokumentacja okazana przez kierowcę różniła się od wskazanej w SENT w zakresie numeru zezwolenia oraz numerów rejestracyjnych pojazdu (ciągnika i naczepy). Szczegółowy przebieg kontroli opisano w protokole kontroli z 26 maja 2017 r., którego załącznikami są wskazane dokumenty.
Naczelnik Śląskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Katowicach (organ I instancji) decyzją z 10 listopada 2017 r. wymierzył skarżącemu karę pieniężną w kwocie 10.000 zł.
Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie, zarzucając wydanie jej z naruszeniem: art. 24 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 26 ust. 1 i 2 ustawy SENT przez przyjęcie, że strona zgłosiła dane niezgodne ze stanem faktycznym; art. 24 ust. 3 oraz art. 26 ust 3 pkt 1 przez ich niezastosowanie; art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (o.p.) przez brak wnikliwej analizy materiału dowodowego.
Decyzją z 15 marca 2018 r. DIAS w Opolu uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Decyzją z 26 czerwca 2018 r. organ I instancji orzekł ponownie o nałożeniu na skarżącego kary w wysokości 10.000 zł. Po rozpatrzeniu kolejnego odwołania decyzją z 29 sierpnia 2019 r. DIAS w Opolu utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W wyniku skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wyrokiem z 5 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Op 411/19, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji na podstawie art. 247 § 1 pkt 1 o.p.
DIAS w Katowicach jako właściwy w sprawie organ odwoławczy zaskarżoną decyzją z 29 października 2020 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ II instancji wskazał, że rozbieżności w zgłoszeniu SENT dotyczą numerów zezwolenia drogowego i licencji dotyczącej międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego oraz numerów rejestracyjnych pojazdów poddanych kontroli. Zdaniem organu, stan faktyczny w sprawie nie jest sporny. Nie są również sporne nałożone na przewoźnika na mocy art. 7 ust. 2 pkt 10 i 11 ustawy SENT i naruszone przez skarżącego obowiązki. Organ wskazał, że podstawą prawną nałożenia kary pieniężnej jest art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT, a nie art. 24 ust. 1 pkt 1 i 2, jak wskazał organ I instancji. Uchybienie to nie miało jednak wpływu na wydane rozstrzygnięcie i wysokość nałożonej kary. Organ nie dopatrzył się także podstaw do odstąpienia od nałożenia kary z racji wystąpienia istotnego interesu przewoźnika czy interesu publicznego, zgodnie z art. 24 ust. 3 ww. ustawy. Organ przeanalizował sytuację majątkową i gospodarczą przedsiębiorcy w oparciu o własne ustalenia, gdyż skarżący, mimo złożenia wniosku o odstąpienie od nałożenia kary, nie przedstawił w tym zakresie żadnego uzasadnienia, jak również nie współpracował z organem we własnym interesie i nie odpowiadał na jego wezwania o przedłożenie dokumentów. Organ ustalił, że skarżący nie posiada zaległości podatkowych, nie był objęty postępowaniem egzekucyjnym, a w latach 2018, 2019 osiągał dochód z prowadzonej działalności gospodarczej.
Na powyższe rozstrzygnięcie skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
III. Ocena prawna wyrażona w kontrolowanym wyroku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach opisanym na wstępie wyrokiem oddalił skargę.
Sąd I instancji wskazał, że materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji były powołane przez organy przepisy ustawy SENT, m.in. art. 24 ust. 1 pkt 2, art. 26 ust. 1, ust. 2, ust. 5 oraz art. 27 ust. 1. WSA w Gliwicach podniósł, że w realiach rozpoznawanej sprawy organ pierwszej instancji, wydając decyzję, uwzględnił okoliczności faktyczne ustalone bezpośrednio podczas kontroli, z których wynikało, że kierujący przedstawił nr referencyjny SENT[...], którego zapis dotyczący uprawnienia do dokonania przewozu oraz numery rejestracyjne pojazdów nie odpowiadały stanowi faktycznemu. W tej sytuacji organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, że zaistniały podstawy do wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT, zgodnie z którym w przypadku, gdy podmiot wysyłający, odbierający albo przewoźnik:
1) nie wykona obowiązku, o którym mowa w art. 8 ust. 1,
2) zgłosi dane niezgodne ze stanem faktycznym, inne niż dotyczące towaru, odpowiednio na podmiot wysyłający, odbierający albo przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10 000 zł.
Zdaniem Sądu I instancji organ odwoławczy słusznie stwierdził, że zgłoszenie zostało co do zasady wypełnione w omawianym zakresie nieprawidłowo, przy czym nieistotna jest przyczyna tej nieprawidłowości, a zmiana danych formularza nastąpiła w konsekwencji dokonania kontroli przez funkcjonariuszy. WSA uznał, że w tych okolicznościach faktycznych sankcja w postaci kary pieniężnej została prawidłowo nałożona na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT, tj. z powodu zgłoszenia danych (niedotyczących towaru) niezgodnych ze stanem faktycznym. W ocenie Sądu I instancji należało podzielić stanowisko, wyrażone w wydanych decyzjach, że w sprawie miał zastosowanie art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT, co skutkować musiało nałożeniem kary pieniężnej w wysokości określonej w ustawie. Przepisy ustawy SENT mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują wartościowania przyczyn naruszenia przez odpowiedzialne podmioty zasad systemu monitorowania drogowego przewozu tzw. wrażliwych towarów. Sąd I instancji wskazał, że organ odwoławczy prawidłowo ustalił stan faktyczny i dokonał właściwej subsumpcji przepisów ustawy SENT oraz szeroko i przekonująco uzasadnił swoje stanowisko co do braku podstaw do odstąpienia od nałożenia kary, ze względu na ważny interes przewoźnika lub interes publiczny wskazany w art. 24 ust. 1a i art. 22 ust. 3.
IV. Skarga kasacyjna i jej zarzuty.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył skarżący, zaskarżając go w całości, wnosząc o jego uchylenie i rozpoznanie skargi, ewentualnie, o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego za obie instancje, oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
1. art 24 ust. 3 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego towarów (SENT) polegające na jego niezastosowaniu poprzez utrzymanie w mocy skarżonej decyzji skutkującej nałożeniem na skarżącego kary pieniężnej "podczas, gdy uchybienie strony w zgłoszeniu SENT wynikało m.in. z niejasność formularza zgłoszeń związanego z ustawą, która obowiązywała dopiero od marea 2017 r., który to fakt podnoszony był przez skarżącego od początku, a omyłka została wyjaśniona w trakcie kontroli";
2. art. 24 ust 3 w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy SENT, poprzez jego błędną wykładnię i w efekcie niezastosowanie tj.:
a) błędną ocenę pojęcia "ważnego interesu publicznego'" w odniesieniu do zasad: proporcjonalności, bezpieczeństwa, sprawiedliwości, zaufania do organów państwowych (organ winien rozważyć w okolicznościach niniejszej sprawy, czy celowe jest w świetle ww. wartości nałożenie kary pieniężnej na przewoźnika, mając na uwadze m.in. stopień samego naruszenia, fakt usunięcia naruszenia, dotychczasowy sposób prowadzenia działalności), co w konsekwencji doprowadziło do braku uznania, że zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej;
b) błędną ocenę pojęcia "ważnego interesu publicznego" – "rzeczywistej intencji ustawodawcy (mające na uwadze przepisy ustawy SENT)", co doprowadziło do nieodstąpienia od nałożenia kary "pomimo nieuszczuplenia Skarbu Państwa w zakresie podatku akcyzowego, opłaty paliwowej i podatku od towarów i usług";
c) brak dokonania oceny "z uwzględnieniem rodzaju stwierdzonego naruszenia przez skarżącego i jego konsekwencji dla Skarbu Państwa, zachowania przewoźnika po jego ujawnieniu", wyjaśnienia "braków formalnych, uchybień a także dotychczasowego sposobu prowadzenia działalności gospodarczej", "braku zaległości w ZUS oraz podatkowych" i nieuwzględnienie powyższego jako przesłanki "ważnego interesu" strony, "uzasadniającej możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej";
3. art. 22 ust. 2 ustawy SENT, "poprzez jego niezastosowanie i wymierzenie kary pieniężnej z powodu naruszenia przez skarżącego wymogu z art. 6 ust. 3 ustawy SENT oraz nie wyjaśnienie przez organy obu instancji wątpliwości pojawiających się w niniejszej sprawie, w sytuacji kiedy Skarżący konsekwentnie od Samego początku wskazywał na formalny charakter uchybienia, które nie wiązało się z możliwością uszczuplenia dochodów podatkowych Skarbu Państwa i wobec powyższego braku wyjaśnienia na etapie całej sprawy czy w interesie publicznym leży karanie legalnie działających podmiotów (przedsiębiorców) za ich formalne (techniczne) uchybienia. W efekcie stanowiska organu w nin. sprawie, mamy do czynienia z przepisem niedziałającym w praktyce (tzw. martwe prawo) co pozostaje w sprzeczności z ratio legis zamieszczenia takiego przepisu w ustawie SENT";
4. błędną wykładnię art. 31 ust. 3 Konstytucji "z pominięciem dyrektyw wykładni celowościowej i funkcjonalnej przepisów ustawy SENT, co skutkowało nałożeniem kary pieniężnej, której wysokość jest niewspółmierna do naruszeń skarżącego (brak oceny stopnia naruszeń), tym samym zastosowanie przepisów w sposób naruszający zasadę proporcjonalności";
II. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 122 art. 187 § 1, art. 191 i art.210 § 4 Ordynacji podatkowej w związku z art. 22 ust. 2 ustawy SENT i art. 22 ust. 3 tej ustawy "z uwagi na błędną ich wykładnię i w efekcie przyjęcie przez Sąd, że w sprawie brak jest podstaw do odstąpienia od nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej (organ odwoławczy prawidłowo ustalił stan faktyczny i dokonał właściwej subsumcji przepisów ustawy SENT oraz szeroko i przekonująco uzasadnił swoje stanowisko) w sytuacji, gdy wszystkie wątpliwości, uchybienia zostały wyjaśnione w trakcie kontroli i jednocześnie nie zachodziła obawa uszczuplenia dochodów budżetowcy Skarbu Państwa, i tym samym braku wyjaśnienia i oceny: a) czy w interesie publicznym leży karanie legalnie działających podmiotów (przedsiębiorców), nie posiadających zaległych zobowiązań np. ZUS, podatkowych, za ich formalne (techniczne) uchybienia, b) że, nałożenie kary powinno być w pierwszej kolejności zależne od stwierdzonego naruszenia, skali naruszenia, a nie od sytuacji finansowej przedsiębiorcy".
V. Stanowisko strony przeciwnej.
Organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie, rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
VI. Uzasadnienie prawne wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:
1. Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę sądowoadministracyjną w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu – niezależnie od powyższych granic – nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i skonkretyzowane podstawy kasacyjne. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego kasacyjnie konkretyzacji poprzez sformułowanie zarzutów kasacyjnych.
2. W przedmiotowej sprawie nie wystąpiły określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. podstawy nieważności postępowania sądowego, jak również nie zaistniały przesłanki do zastosowania z urzędu art. 189 p.p.s.a. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył rozpoznanie sprawy sądowoadministracyjnej do weryfikacji zarzutów kasacyjnych, stwierdzając, że są one bezzasadne.
3. Formalnemu oddaleniu podlegał zarzut naruszenia przepisów postępowania w zakresie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 22 ust. 2 i art. 22 ust. 3 ustawy SENT przez "błędną ich wykładnię i w efekcie przyjęcie przez Sąd, że w sprawie brak jest podstaw do odstąpienia od nałożenia" kary pieniężnej. Zarzut ten zmierzał w istocie do podważenia legalności proceduralnej zaskarżonej decyzji za pośrednictwem zakwestionowania prawidłowości wykładni art. 22 ust. 3 w zw. z art. 22 ust. 2 ustawy SENT oraz subsumpcji stanu faktycznego uznanego za miarodajny przez stronę skarżącą kasacyjnie w świetle powyższych przepisów. Tak skonstruowany zarzut jest dotknięty istotną wadliwością, albowiem z jednej strony autor skargi kasacyjnej nie wskazał postulowanego oraz uznanego przez niego za prawidłowy sposobu wykładni przepisów, które zostały przyjęte jako wzorce kontroli prawidłowości zaskarżonego wyroku, z drugiej zaś – pomimo podjętej próby podważenia prawidłowości ustalonego przez organy i zaakceptowanego przez kontrolowany Sąd Wojewódzki stanu faktycznego sprawy – zakwestionował legalność jego kwalifikacji materialnoprawnej. Wada tego typu ma charakter nieusuwalny i niesanowalny, co uniemożliwia dokonanie oceny treściowej dotkniętego nią zarzutu. W konsekwencji należy przyjąć, że strona skarżąca kasacyjnie przez wadliwe przytoczenie i sformułowanie podstawy kasacyjnej, o której mowa w art. 174 pkt 2) p.p.s.a., naruszyła bezpośrednio art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Prawidłowe przytoczenie podstaw kasacyjnych w formie weryfikowalnych zarzutów powinno bowiem obejmować nie tylko wskazanie naruszonych przepisów oraz podanie ogólnego sposobu ich naruszenia (art. 174 p.p.s.a.), lecz także musi zawierać konieczną konkretyzację tych podstaw przez powiązanie ich treści ze stanem prawnym i faktycznym sprawy w celu właściwego ukierunkowania kontroli kasacyjnej. Strona skarżąca kasacyjnie jest więc zobowiązana do szczegółowego określenia sposobu i formy naruszenia przepisów prawa nie tylko w warstwie abstrakcyjnej, lecz także w płaszczyźnie konkretnej na tle poszczególnych elementów stanu sprawy. Wymóg ten jest szczególnie istotny w odniesieniu do podstawy z art. 174 pkt 2) p.p.s.a. W takim przypadku nie jest wystarczające ogólne wskazanie (art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) naruszenia wybranych przepisów postępowania sądowoadministracyjnego lub administracyjnego, lecz konieczne jest ich dodatkowe powiązanie – już w opisie samej podstawy –z konkretnymi okolicznościami faktycznymi lub prawnym sprawy lub postępowania w sprawie. W odniesieniu do zarzutów formalno-procesowych nie jest ponadto wystarczające samo wskazanie naruszonych przepisów postępowania, lecz konieczne jest również wykazanie, że powyższe naruszenia miały albo co najmniej mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na stronie skarżącej kasacyjnie ciąży zatem obowiązek wykazania istnienia bezpośredniego i co najmniej potencjalnego związku przyczynowego pomiędzy naruszeniem prawa procesowego a treścią zaskarżonego orzeczenia.
4. Oddaleniu podlegały także zarzuty naruszenia prawa materialnego.
4.1. Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art 24 ust. 3 ustawy SENT przez jego "niezastosowanie", podczas gdy "uchybienie strony w zgłoszeniu SENT" wynikało m.in. z niejasności formularza zgłoszeń "związanego z ustawą, która obowiązywała dopiero od marca 2017 r., który to fakt podnoszony był przez skarżącego od początku, a omyłka została wyjaśniona w trakcie kontroli".
Stanowisko strony skarżącej kasacyjnie jest oczywiście wadliwe. Fakt błędnego wprowadzenia danych do rejestru zgłoszeń na skutek omyłki nie stanowi okoliczności uzasadniającej odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, natomiast w odniesieniu do szczególnie charakterystycznych danych podlegających zgłoszeniu (np. dotyczących numeru rejestracyjnego środka transportu) należy przyjąć, że błąd w tym zakresie jest istotny, co niewątpliwie może ograniczać zakres zastosowania kompetencji do odstąpienia od nałożenia sankcji. Kontrolowany Sąd Wojewódzki prawidłowo wskazał, że uwzględniając okoliczności, w których doszło do wprowadzenia błędnych danych dotyczących numeru rejestracyjnego pojazdu wykonującego przejazd na zlecenie skarżącego (dwie różne dostawy różnych towarów dla różnych odbiorców i z odmiennych miejsc – zob. 13-14 uzasadnienia zaskarżonego wyroku), nie można uznać, że naruszenie przez skarżącego kasacyjnie ww. obowiązków administracyjnoprawnych było nieistotne, co miałoby uzasadniać zastosowanie art. 24 ust. 3 ustawy SENT.
4.2. Pozbawiony uzasadnionych podstaw jest zarzut naruszenia art. 24 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy SENT przez "jego błędną wykładnię i w efekcie niezastosowanie".
Wbrew twierdzeniu autora skargi kasacyjnej, kontrolowany Sąd Wojewódzki nie dokonał błędnej wykładni przesłanki interesu publicznego, o której mowa w art. 24 ust. 3 ustawy SENT. Rozważania wykładnicze Sądu a quo w tym zakresie są wystarczająco szczegółowe, trafnie akcentując konieczność uwzględnienia w procesie interpretacji powyższego pojęcia kierunkowych dyrektyw znaczeniowych wynikających z konstytucyjnych zasad i wartości, w tym zasady proporcjonalności oraz zasad bezpieczeństwa, sprawiedliwości, zaufania do organów państwa. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, dokonując oceny legalności interpretacji i negatywnej aplikacji przesłanki interesu publicznego, Sąd Wojewódzki prawidłowo powiązał wyniki wykładni ogólnej rozważanego pojęcia z konkretnymi okolicznościami sprawy, której dotyczy skarga, przekonująco wskazując, że brak aktywności procesowej strony skarżącej w ustalaniu faktów istotnych dla możliwości zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej ze względu na interes publiczny (m.in. brak złożenia wyjaśnień oraz przedłożenia dodatkowych dokumentów na wezwanie organu) oraz fakt uprzedniego wielokrotnego ukarania skarżącego za naruszenie tożsamych lub zbliżonych obowiązków wynikających z ww. ustawy (zob. s. 13-16 uzasadnienia zaskarżonego wyroku), stanowią wystarczające uzasadnienie dla przyjęcia, że w zakresie stosowania regulacji wynikającej z art. 24 ust. 3 ustawy SENT w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia zasad konstytucyjnych, w tym zasady proporcjonalności.
Nie poddaje natomiast merytorycznej kontroli zarzut dokonania przez Sąd Wojewódzki "błędnej oceny" pojęcia interesu publicznego w zakresie "rzeczywistej intencji ustawodawcy". W treści opisowej zarzutu nie tylko nie wskazano sposobu i zakresu wadliwej rekonstrukcji celów ustawy SENT w zaskarżonym wyroku, lecz także nie wyjaśniono z czego wynikają i na czym polegają – według skarżącego kasacyjnie – "rzeczywiste" cele rozważanej ustawy.
Zupełnie chybiona jest natomiast teza, że sam fakt "nieuszczuplenia Skarbu Państwa w zakresie podatku akcyzowego, opłaty paliwowej i podatku od towarów i usług" powinien prowadzić do odstąpienia od nałożenia kary. Teza ta ignoruje podstawowe założenia systemu sankcji administracyjnych przewidzianych w przepisach ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi. System ten bazuje bowiem na założeniu, że odpowiedzialność sankcyjna podmiotów zobowiązanych do przestrzegania obowiązków administracyjnych w ustawie SENT jest zasadniczo niezależna od skutku w postaci uszczuplenia należności publicznoprawnych, w tym należności podatkowych.
Całkowicie bezpodstawna jest również ekscepcja, że kontrolowany Sąd Wojewódzki nie dokonał oceny prawidłowości wykładni i zastosowania art. 24 ust. 3 ustawy SENT "z uwzględnieniem rodzaju stwierdzonego naruszenia przez skarżącego i jego konsekwencji dla Skarbu Państwa, zachowania przewoźnika po jego ujawnieniu, wyjaśnieniu braków formalnych, uchybień a także dotychczasowego sposobu prowadzenia działalności gospodarczej, braku zaległości w ZUS oraz podatkowych". Pomijając już niestaranność i niejasność językową sformułowania powyższego zarzutu, wystarczające do uznania jego bezzasadności jest stwierdzenie, że Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela ocenę prawną dokonaną w tym zakresie przez Sąd a quo i uznaje ją za wystarczającą (zob. s. 12 i n. uzasadnienia zaskarżonego wyroku).
4.3. Formalnemu oddaleniu podlegał zarzut naruszenia art. 22 ust. 2 ustawy SENT przez "błędną wykładnię i niewłaściwe przyjęcie że wymierzenie kary pieniężnej z powodu naruszenia przez skarżącego wymogu z art. 6 ust. 3" ustawy SENT "nie narusza wartości" (takich jak sprawiedliwość i zaufanie do organów władzy publicznej) oraz "nie wyjaśnienie przez organy obu instancji wątpliwości pojawiających się w niniejszej sprawie".
Autor skargi kasacyjnej zignorował fakt, że podstawa materialnoprawna nałożenia kary pieniężnej na stronę skarżącą w przedmiotowej sprawie wynika z art. 24 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 7 ust. 2 pkt 10 i 11 ustawy SENT, a zatem powołanie jako wzorca kontroli przepisów art. 22 ust. 2 w zw. z art. 6 ust. 3 ustawy SENT jest nie tylko bezprzedmiotowe, lecz przede wszystkim niezrozumiałe.
4.4. Nie znajduje uzasadnionych podstaw zarzut błędnej wykładni art. 31 ust. 3 Konstytucji RP ("z pominięciem dyrektyw wykładni celowościowej i funkcjonalnej przepisów ustawy SENT"), który miał doprowadzić do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej, "której wysokość jest niewspółmierna do naruszeń skarżącego (brak oceny stopnia naruszeń)", i tym samym do zastosowania przepisów ustawy "w sposób naruszający zasadę proporcjonalności".
W związku z podniesionym wyżej zarzutem Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarżony organ – niezależnie od uznaniowego charakteru kompetencji, o której mowa w art. 24 ust. 3 ustawy SENT – dokonał wystarczających ustaleń faktycznych oraz wartościowań prawnych na tle wszystkich istotnych z punktu widzenia przesłanek ważnego interesu przewoźnika i interesu publicznego indywidualnych okoliczności sprawy w celu skonstruowania skonkretyzowanej i weryfikowalnej wersji tych pojęć oraz przeprowadzenia operacji aksjologicznego wyważenia, czy i w jakim zakresie tak skonkretyzowane przesłanki mogą w tej sprawie uzasadniać rezygnację z nałożenia w całości albo w części kary pieniężnej za naruszenie obowiązków prawnych, bez podważenia celów ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi oraz funkcji przewidzianych w niej sankcji administracyjnych (zob. i por. wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2025 r., II GSK 1885/24; wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2023 r., II GSK 1100/20). Kontrolowany Sąd Wojewódzki w prawidłowy co do skutku sposób dokonał zatem weryfikacji legalności interpretacji i subsumpcji art. 24 ust. 3 ustawy SENT na tle zasady proporcjonalności w świetle ustalonego stanu faktycznego sprawy.
5. Mając na względzie całość przedstawionej argumentacji oraz uznając, że skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, Naczelny Sąd Administracyjny – działając na podstawie art. 184 oraz art. 207 § 2 w zw. z art. 204 pkt 1 p.p.s.a. – oddalił skargę kasacyjną oraz – biorąc pod rozwagę sposób korzystania z uprawnień procesowych przez skarżony organ (żądanie przeprowadzenia rozprawy w odpowiedzi na skargę kasacyjną, w sytuacji braku tożsamego żądania strony skarżącej kasacyjnie, oraz brak stawiennictwa pełnomocnika procesowego organu na rozprawie kasacyjnej) – odstąpił w całości od zasądzenia od strony skarżącej kasacyjnie na rzecz skarżonego organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
-----------------------
2