Orzeczenie · 2025-09-03

II GSK 212/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-09-03
NSAAdministracyjneWysokansa
samorząd powiatowyzarząd powiatuuchwałarozstrzygnięcie nadzorczerezygnacjacofnięcie rezygnacjiskład organukompetencjeprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymikodeks cywilny

Wojewoda stwierdził nieważność uchwały Zarządu Powiatu w sprawie wynagrodzenia p.o. dyrektora ZOZ, zarzucając istotne naruszenie prawa proceduralnego, ponieważ jeden z członków Zarządu, T. O., nie został poinformowany o posiedzeniu. T. O. złożył rezygnację z datą przyszłą („z dniem 28 lutego 2021 r., bądź z dniem najbliższej sesji Rady Powiatu”), a następnie próbował ją cofnąć. Wojewoda uznał, że rezygnacja była skuteczna, a cofnięcie nieskuteczne, co skutkowało wadliwością uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody, uznając legitymację Prokuratora do wniesienia skargi oraz dopuszczalność cofnięcia rezygnacji. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA. Po pierwsze, uznał, że Prokurator nie miał legitymacji do zaskarżenia rozstrzygnięcia nadzorczego, powołując się na przepisy ustawy o samorządzie powiatowym (art. 85 ust. 3 i 3a) jako lex specialis wobec ogólnych przepisów p.p.s.a. Po drugie, NSA uznał, że T. O. był członkiem Zarządu Powiatu do dnia 13 kwietnia 2021 r., ale z innych powodów niż wskazywał WSA. NSA przyjął, że rezygnacja z funkcji członka zarządu jest oświadczeniem woli podlegającym przepisom Kodeksu cywilnego (art. 61 § 1 k.c.). Jednakże, aby oświadczenie woli było złożone organowi kolegialnemu (Radzie Powiatu), musi dojść do niego w taki sposób, by mogła się z nim zapoznać. Ponieważ sesje Rady Powiatu nie odbywały się, a oświadczenia kierowano do przewodniczącej Zarządu, a nie do Rady jako organu, NSA uznał, że ani rezygnacja, ani jej cofnięcie nie zostały skutecznie złożone Radzie Powiatu do dnia 13 kwietnia 2021 r. W konsekwencji, T. O. nadal był członkiem Zarządu, a uchwała podjęta bez jego udziału była wadliwa. NSA uchylił wyrok WSA, odrzucił skargę Prokuratora i oddalił skargę Powiatu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie legitymacji procesowej prokuratora w sprawach dotyczących rozstrzygnięć nadzorczych organów administracji, a także interpretacja przepisów dotyczących rezygnacji z funkcji w organach samorządu terytorialnego i stosowania przepisów Kodeksu cywilnego do oświadczeń woli w sferze publicznoprawnej.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z samorządem powiatowym i rozstrzygnięciami nadzorczymi. Interpretacja przepisów Kodeksu cywilnego ma charakter posiłkowy i wymaga uwzględnienia specyfiki stosunku prawnego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy Prokurator posiada legitymację do wniesienia skargi kasacyjnej na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Prokurator nie posiada legitymacji do wniesienia skargi kasacyjnej na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody, gdyż przepisy ustawy o samorządzie powiatowym (art. 85 ust. 3 i 3a) stanowią lex specialis wyłączający zastosowanie ogólnych przepisów p.p.s.a. dotyczących udziału prokuratora w postępowaniu.

Uzasadnienie

NSA uznał, że art. 85 ust. 3 i 3a ustawy o samorządzie powiatowym precyzyjnie określa krąg podmiotów uprawnionych do zaskarżenia rozstrzygnięcia nadzorczego (powiat, związek powiatów, rada powiatu następnej kadencji), co wyłącza możliwość wniesienia skargi przez prokuratora na podstawie ogólnych przepisów p.p.s.a. Ustawa Prawo o prokuraturze również nie przyznaje prokuratorowi takiej kompetencji.

Czy rezygnacja członka zarządu powiatu z datą przyszłą („z dniem najbliższej sesji Rady Powiatu”) jest skuteczne i czy może być skutecznie cofnięta?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Rezygnacja z datą przyszłą, która nie jest precyzyjnie określona, nie jest skuteczna w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego, ponieważ nie pozwala organowi kolegialnemu (Radzie Powiatu) na zapoznanie się z jej treścią w sposób umożliwiający podjęcie stosownych działań. W konsekwencji, członek zarządu pozostaje na stanowisku do momentu skutecznego złożenia rezygnacji lub wygaśnięcia mandatu.

Uzasadnienie

NSA uznał, że rezygnacja z funkcji członka zarządu jest oświadczeniem woli podlegającym przepisom Kodeksu cywilnego (art. 61 § 1 k.c.). Jednakże, aby oświadczenie woli było złożone organowi kolegialnemu (Radzie Powiatu), musi dojść do niego w taki sposób, że rada mogła się z nim zapoznać. Ponieważ sesje Rady Powiatu nie odbywały się, a oświadczenia kierowano do przewodniczącej Zarządu, a nie do Rady jako organu, NSA uznał, że ani rezygnacja, ani jej cofnięcie nie zostały skutecznie złożone Radzie Powiatu do dnia 13 kwietnia 2021 r. W konsekwencji, T. O. nadal był członkiem Zarządu.

Czy uchwała Zarządu Powiatu podjęta bez udziału jednego z członków, który uważał się za nadal członka zarządu, jest nieważna?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, uchwała podjęta na posiedzeniu Zarządu Powiatu, w którym nie wziął udziału członek, który w tym czasie nadal posiadał status członka zarządu, jest wadliwa i może być stwierdzona jej nieważność.

Uzasadnienie

NSA uznał, że T. O. zachował status członka zarządu co najmniej do dnia 13 kwietnia 2021 r., ponieważ jego rezygnacja nie została skutecznie złożona Radzie Powiatu. W związku z tym, pozbawienie go możliwości udziału w posiedzeniu Zarządu w dniu 13 kwietnia 2021 r. stanowiło naruszenie prawa, co uzasadniało uchylenie wyroku WSA i oddalenie skargi Powiatu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżony wyrok WSA, odrzucono skargę Prokuratora i oddalono skargę Powiatu Hrubieszowskiego.

Przepisy (19)

Główne

u.s.p. art. 85 § 3 i 3a

Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym

Przepisy te stanowią lex specialis w zakresie legitymacji do zaskarżenia rozstrzygnięcia nadzorczego, wyłączając zastosowanie art. 8 § 1 i art. 50 § 1 p.p.s.a.

u.s.p. art. 79 § 1

Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym

Podstawa do stwierdzenia nieważności uchwały Zarządu Powiatu z powodu istotnego naruszenia prawa.

u.s.p. art. 31c § 1 i 2

Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym

Przepisy dotyczące terminów związanych ze złożeniem i przyjęciem rezygnacji członka zarządu powiatu.

u.s.p. art. 27 § 1 i 3

Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym

Określa sposób wyboru członka zarządu powiatu.

u.s.p. art. 15 § 1

Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym

Reguluje sposób obradowania rady powiatu.

u.s.p. art. 34 § 1

Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym

Określa kompetencje starosty do reprezentowania powiatu.

k.c. art. 61 § 1

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Przepis dotyczący momentu złożenia i skuteczności odwołania oświadczenia woli, stosowany posiłkowo do rezygnacji członka zarządu.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 8 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ogólny przepis dotyczący udziału prokuratora w postępowaniu, wyłączony przez lex specialis w tej sprawie.

p.p.s.a. art. 50 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ogólny przepis dotyczący udziału prokuratora w postępowaniu, wyłączony przez lex specialis w tej sprawie.

p.p.s.a. art. 148

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis dotyczący rozstrzygnięcia sądu w przypadku uwzględnienia skargi na akt nadzoru, nie przyznaje legitymacji prokuratorowi.

Prawo o prokuraturze art. 70

Ustawa z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze

Określa kompetencje prokuratora w zakresie zaskarżania uchwał lub zarządzeń organów samorządu terytorialnego, nie obejmuje rozstrzygnięć nadzorczych.

Prawo o prokuraturze art. 5

Ustawa z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze

Uprawnienie prokuratora do uczestniczenia w postępowaniu, nie obejmuje prawa do wnoszenia skarg do sądu administracyjnego.

u.s.p. art. 8 § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym

u.s.p. art. 26 § 1

Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym

u.s.p. art. 32 § 1 i 2

Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym

u.s.p. art. 41 § 3

Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym

Dotyczy zgłoszenia wystąpienia ze służby policjanta, analogia do rezygnacji z funkcji w samorządzie.

u.o.Policji art. 41 § 3

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Dotyczy zgłoszenia wystąpienia ze służby policjanta, analogia do rezygnacji z funkcji w samorządzie.

k.w. art. 383 § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy

Dotyczy zrzeczenia się mandatu radnego, analogia do rezygnacji z funkcji w samorządzie.

k.c. art. 82-88

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Przepisy dotyczące wad oświadczenia woli, stosowane posiłkowo do rezygnacji członka zarządu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prokurator nie posiada legitymacji do wniesienia skargi kasacyjnej na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody. • Rezygnacja członka zarządu powiatu z datą przyszłą, która nie pozwala organowi kolegialnemu na zapoznanie się z jej treścią, nie jest skuteczne w rozumieniu art. 61 k.c.

Odrzucone argumenty

Prokurator posiada legitymację do wniesienia skargi kasacyjnej na rozstrzygnięcie nadzorcze na podstawie ogólnych przepisów p.p.s.a. • Rezygnacja członka zarządu powiatu z datą przyszłą była skuteczna, a jej cofnięcie również było skuteczne. • Uchwała Zarządu Powiatu była wadliwa, ponieważ T. O. nie został poinformowany o posiedzeniu, a powinien być uznany za członka zarządu.

Godne uwagi sformułowania

Przepis ten należy traktować jako lex specialis, szczególne uregulowanie legitymacji do złożenia skargi do sądu administracyjnego, wyłączające stosowanie w odniesieniu do rozstrzygnięć organu nadzoru art. 8 § 1 i art. 50 § 1 p.p.s.a. • Określenie "uprawnienie do uczestniczenia na prawach strony lub uczestnika postępowania w każdym postępowaniu prowadzonym m. in. przez sądy" nie obejmuje uprawnienia do wnoszenia skarg do sądu administracyjnego. • Mandat członka organu jednostki samorządowej jest niewątpliwie instytucją publicznoprawną. [...] To działanie (oświadczenie woli) lokuje się w sferze prawa prywatnego, a nie publicznego, mimo że wywiera skutki publicznoprawne, bo prowadzi do powstania mandatu. • Zastosowanie art. 61 k.c. w sytuacji składania oświadczenia przez radnego oznacza, że radny mógłby odwołać oświadczenia woli o odmowie złożenia ślubowania lub o zrzeczeniu się mandatu. • Oświadczenie woli o rezygnacji z mandatu członka zarządu powiatu jest oświadczeniem składanym "innej osobie" - radzie powiatu. • Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznaje za uzasadnione zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 79 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym w zw. z art. 27 ust. 1 i 3 tej ustawy oraz § 61 ust. 2 i ust. 3 w zw. z § 63 ust. 1, § 67 ust. 2 Statutu Powiatu Hrubieszowskiego wskutek pozbawienia możliwości udziału w posiedzeniu Zarządu Powiatu w dniu 13 kwietnia 2021 r. T. O., który miał w tym czasie status członka tego organu.

Skład orzekający

Wojciech Kręcisz

przewodniczący

Dorota Dąbek

sędzia

Karolina Kisielewicz-Sierakowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie legitymacji procesowej prokuratora w sprawach dotyczących rozstrzygnięć nadzorczych organów administracji, a także interpretacja przepisów dotyczących rezygnacji z funkcji w organach samorządu terytorialnego i stosowania przepisów Kodeksu cywilnego do oświadczeń woli w sferze publicznoprawnej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z samorządem powiatowym i rozstrzygnięciami nadzorczymi. Interpretacja przepisów Kodeksu cywilnego ma charakter posiłkowy i wymaga uwzględnienia specyfiki stosunku prawnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa porusza istotne kwestie proceduralne dotyczące legitymacji prokuratora oraz interpretacji przepisów o rezygnacji z funkcji w samorządzie, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego i samorządowego.

Czy prokurator może zaskarżyć decyzję wojewody? NSA wyjaśnia granice jego uprawnień.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst