II GSK 2115/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Rzecznika Praw Obywatelskich od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który utrzymał w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego o uchyleniu uprawnień do kierowania pojazdami. Podstawą uchylenia było stwierdzenie, że zaświadczenie o ukończeniu szkolenia, wymagane do uzyskania prawa jazdy, zostało wydane na podstawie fałszywych dowodów, co potwierdził wyrok sądu karnego. Rzecznik zarzucił sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów k.p.a. i rozporządzenia, argumentując, że w takiej sytuacji organ powinien był wezwać do uzupełnienia braków formalnych podania, a nie od razu uchylać decyzję. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że zasada trwałości decyzji ostatecznych nie jest bezwzględna. W przypadku stwierdzenia wadliwości postępowania, w tym oparcia decyzji na fałszywych dowodach, organ ma obowiązek wznowić postępowanie i wydać nową decyzję. Sąd wskazał, że art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. stanowi podstawę do wznowienia postępowania, gdy dowody okazały się fałszywe, a następnie organ musi rozpoznać istotę sprawy zgodnie z art. 149 i 151 k.p.a. NSA podkreślił, że w sytuacji, gdy zaświadczenie o szkoleniu jest fałszywe, nie można go uzupełnić ani zastąpić nowym, a organ nie jest zobowiązany do wyważania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli w takim przypadku, ponieważ decyzja jest związana. Sąd zaznaczył również, że ustalenia sądu karnego dotyczące fałszywych dowodów są wiążące dla sądu administracyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego w przypadku stwierdzenia fałszywych dowodów, zwłaszcza w kontekście dokumentów potwierdzających spełnienie wymogów formalnych (np. zaświadczeń o szkoleniu). Podkreślenie, że w takich sytuacjach organ ma obowiązek uchylić wadliwą decyzję, a nie stosować procedury uzupełniania braków formalnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. (fałszywe dowody) i wydawania decyzji związanych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy w przypadku wznowienia postępowania administracyjnego i stwierdzenia, że decyzja została wydana na podstawie fałszywych dowodów, organ powinien wezwać do uzupełnienia braków formalnych podania inicjującego pierwotne postępowanie, czy też uchylić wadliwą decyzję?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organ ma obowiązek uchylić wadliwą decyzję i rozpoznać istotę sprawy, a nie wzywać do uzupełnienia braków formalnych, gdy stwierdzono fałszywe dowody.
Uzasadnienie
W przypadku stwierdzenia wadliwości postępowania administracyjnego, w tym oparcia decyzji na fałszywych dowodach, organ ma obowiązek wznowić postępowanie i wydać nową decyzję. Przepisy k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 1, art. 149, art. 151) nakazują uchylenie wadliwej decyzji i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, a nie uzupełnianie braków formalnych, które nie były przyczyną wadliwości.
Czy zaświadczenie o ukończeniu szkolenia, które zostało wydane na podstawie fałszywych dowodów, może stanowić podstawę do wydania prawa jazdy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, fałszywe zaświadczenie nie może stanowić podstawy do uzyskania prawa jazdy, a jego stwierdzenie skutkuje uchyleniem decyzji.
Uzasadnienie
Zaświadczenie o ukończeniu szkolenia jest dokumentem potwierdzającym spełnienie warunku do uzyskania prawa jazdy. Jeśli jest ono fałszywe, nie posiada waloru dowodowego i nie może stanowić podstawy do wydania decyzji pozytywnej. Stwierdzenie fałszywości dowodów stanowi podstawę do wznowienia postępowania i uchylenia decyzji.
Czy w postępowaniu wznowionym na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. organ administracji jest zobowiązany do stosowania zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 k.p.a.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w przypadku decyzji związanych, wydawanych na podstawie przepisów kompetencyjnych, art. 7 k.p.a. nie ma zastosowania.
Uzasadnienie
Przepis art. 151 § 1 k.p.a. określa sposób zakończenia postępowania wznowionego i ma charakter imperatywny. Decyzje wydawane na jego podstawie są decyzjami związanymi, a nie uznaniowymi, co wyklucza stosowanie art. 7 k.p.a., który dotyczy sytuacji pozostawienia organowi 'luzu decyzyjnego'.
Przepisy (17)
Główne
u.k.p. art. 10 § ust. 1
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami
u.k.p. art. 11 § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami
Potwierdzenie odbycia szkolenia jest warunkiem koniecznym do wydania prawa jazdy.
k.p.a. art. 16 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada trwałości decyzji ostatecznych nie jest bezwzględna i podlega ograniczeniom przewidzianym w kodeksie.
k.p.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do wznowienia postępowania, gdy dowody okazały się fałszywe.
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wznowienie postępowania następuje, gdy dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe.
k.p.a. art. 149 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 151 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Określa sposób zakończenia postępowania wznowionego, w tym uchylenie dotychczasowej decyzji i wydanie nowej.
p.p.s.a. art. 11
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu administracyjnego ustaleniami wyroku karnego.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
Dz.U. 2016 poz 231 art. 10 § ust. 1 pkt 4
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami
Stwierdzenie wady w przedłożonym zaświadczeniu o ukończeniu szkolenia nie stanowi 'braku w dokumentacji' podlegającego uzupełnieniu w kontekście zarzutów skargi kasacyjnej.
k.p.a. art. 64 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ten podlega wykładni ścisłej i służy usunięciu braków formalnych pisma, a nie merytorycznej ocenie wniosku czy załączników.
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Stwierdzenie fałszywych dowodów (sfałszowane zaświadczenie o szkoleniu) stanowi podstawę do wznowienia postępowania i uchylenia decyzji, a nie do uzupełniania braków formalnych. • W przypadku decyzji związanych, art. 7 k.p.a. (zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli) nie ma zastosowania. • Ustalenia sądu karnego dotyczące fałszywych dowodów są wiążące dla sądu administracyjnego.
Odrzucone argumenty
Należało wezwać do uzupełnienia braków formalnych podania inicjującego postępowanie. • Stwierdzenie wady w zaświadczeniu o szkoleniu stanowiło 'brak w dokumentacji' podlegający uzupełnieniu.
Godne uwagi sformułowania
trwałość decyzji ostatecznych [...] nie ma jednak charakteru bezwzględnie obowiązującego • istota wznowienia postępowania polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy w celu sprawdzenia, czy dana wada postępowania nie wpłynęła na treść rozstrzygnięcia • zaświadczenie, którego treść nie odpowiada faktom lub stanom prawnym [...] pozbawione jest jakiegokolwiek waloru dowodowego • nie służyłoby uzupełnieniu wymaganego prawem szkolenia i przedłożeniu zaświadczenia o jego ukończeniu • nie sposób bowiem uzupełnić braki, których nie stwierdzono wydając wymienioną decyzję ostateczną na podstawie przedłożonego przez wnioskodawcę zaświadczenia, którego treść została zafałszowana
Skład orzekający
Wojciech Kręcisz
przewodniczący
Zbigniew Czarnik
sprawozdawca
Marek Krawczak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego w przypadku stwierdzenia fałszywych dowodów, zwłaszcza w kontekście dokumentów potwierdzających spełnienie wymogów formalnych (np. zaświadczeń o szkoleniu). Podkreślenie, że w takich sytuacjach organ ma obowiązek uchylić wadliwą decyzję, a nie stosować procedury uzupełniania braków formalnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. (fałszywe dowody) i wydawania decyzji związanych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu praworządności i ochrony przed oszustwami w procesie administracyjnym, pokazując, że nawet po latach można uchylić decyzję wydaną na podstawie fałszywych dokumentów. Jest to istotne dla prawników procesowych i administracyjnych.
“Fałszywe zaświadczenie o szkoleniu kosztowało kierowcę prawa jazdy. NSA potwierdza: nie ma miejsca na litość dla oszustów.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.