II GSK 2107/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą odmowy przyznania stypendium sportowego, uznając, że uchwała rady miasta określająca kryteria przyznawania stypendiów jest zgodna z prawem.
Skarżący domagał się przyznania stypendium sportowego za osiągnięcia w tańcu sportowym, jednak organ administracji odmówił, powołując się na uchwałę rady miasta, która przyznawała stypendia tylko za dyscypliny objęte programem Igrzysk Olimpijskich, Paraolimpijskich lub Głuchych, lub inne wskazane w uchwale. WSA w Lublinie oddalił skargę, a NSA utrzymał to rozstrzygnięcie, uznając, że uchwała jest zgodna z ustawą o sporcie i nie narusza przepisów Konstytucji.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania stypendium sportowego O. D. za osiągnięcia w tańcu sportowym. Organ administracji odmówił przyznania stypendium, ponieważ dyscyplina uprawiana przez skarżącego nie była objęta programem Igrzysk Olimpijskich, Paraolimpijskich lub Głuchych, ani nie należała do innych dyscyplin wskazanych w uchwale Rady Miasta jako mających znaczenie dla miasta. WSA w Lublinie oddalił skargę, uznając uchwałę za zgodną z ustawą o sporcie i nie naruszającą przepisów Konstytucji. NSA w wyroku z 25 kwietnia 2025 r. oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że ustawa o sporcie daje gminom swobodę w określeniu szczegółowych zasad przyznawania stypendiów, a wybór dyscyplin sportowych mieszczących się w kryterium 'znaczenia sportu dla jednostki samorządu terytorialnego' należy do kompetencji rady gminy. NSA uznał, że skarżący nie wykazał naruszenia przepisów postępowania ani prawa materialnego, a uchwała rady miasta była zgodna z prawem, ponieważ nie naruszała Konstytucji ani ustawy o sporcie. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące wadliwości uzasadnienia wyroku WSA oraz naruszenia przepisów o postępowaniu niejawnym w kontekście pandemii.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, uchwała rady gminy określająca kryteria przyznawania stypendiów sportowych, ograniczająca się do dyscyplin objętych programem Igrzysk Olimpijskich, Paraolimpijskich lub Głuchych lub innych wskazanych w uchwale, jest zgodna z ustawą o sporcie i Konstytucją.
Uzasadnienie
Ustawa o sporcie daje gminom swobodę w określeniu szczegółowych zasad przyznawania stypendiów, a wybór dyscyplin sportowych mieszczących się w kryterium 'znaczenia sportu dla jednostki samorządu terytorialnego' należy do kompetencji rady gminy. Uchwała nie narusza Konstytucji, ponieważ nie tworzy niedozwolonej dyskryminacji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
u.s. art. 31 § 1
Ustawa z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie
u.s. art. 31 § 3
Ustawa z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 68 § 5
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
ustawa COVID-19 art. 15zzs4 § 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19
Argumenty
Odrzucone argumenty
Uchwała rady miasta ograniczająca przyznawanie stypendiów sportowych do określonych dyscyplin jest niezgodna z prawem. Sąd pierwszej instancji nie przeprowadził pełnej kontroli legalności uchwały. Sąd pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania, w tym zasady jawności rozprawy.
Godne uwagi sformułowania
Sąd administracyjny, nawet gdyby miał inne zdanie na temat tego, jaki sport ma znaczenie dla danego miasta, nie może podważyć decyzji prawodawcy miejscowego, bowiem w niedopuszczalny sposób wykroczyłby poza zakres kontroli legalności aktu administracyjnego. Nie można przyjąć, że przepis art. 31 ust. 3 ustawy z 2010 r. o sporcie powinien być interpretowany w sposób prowadzący do wniosku, że każdy uprawiający sport w rozumieniu art. 2 ust. 1 tej ustawy i osiągający w tym sporcie wyniki sportowe powinien być uprawniony do uzyskania stypendium.
Skład orzekający
Małgorzata Rysz
przewodniczący sprawozdawca
Marcin Kamiński
sędzia
Izabella Janson
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o sporcie dotyczących przyznawania stypendiów sportowych przez jednostki samorządu terytorialnego oraz zakres kontroli sądów administracyjnych nad uchwałami rady gminy."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji przyznawania stypendiów sportowych na podstawie uchwały rady miasta, ale zasady interpretacji przepisów i zakresu kontroli sądowej mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z przyznawaniem stypendiów sportowych i zakresem kontroli sądowej nad uchwałami samorządowymi, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i sportowym.
“Czy uchwała rady miasta może ograniczyć prawo do stypendium sportowego?”
Sektor
sport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 2107/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-04-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-09-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Izabella Janson
Małgorzata Rysz /przewodniczący sprawozdawca/
Marcin Kamiński
Symbol z opisem
6359 Inne o symbolu podstawowym 635
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Lu 526/20 - Wyrok WSA w Lublinie z 2021-02-19
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1133
art. 31 ust. 1
Ustawa z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 10, art. 90 § 1, art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 135, art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz (spr.) Sędzia NSA Marcin Kamiński Sędzia del. WSA Izabella Janson Protokolant asystent sędziego Jolanta Dominiak po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej O. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 19 lutego 2021 r. sygn. akt II SA/Lu 526/20 w sprawie ze skargi O. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium sportowego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie (dalej zwany: "WSA", "Sądem pierwszej instancji") wyrokiem z 19 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 526/20, oddalił skargę O. D. (dalej zwanego: "skarżącym") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej zwanego: "SKO", "Kolegium") z [...] lipca 2020 r. w przedmiocie odmowy przyznania stypendium sportowego.
Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu [...] lutego 2020 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie stypendium sportowego na podstawie przepisów uchwały Rady Miasta [...] z [...] grudnia 2017 r. nr [...] w sprawie stypendiów za osiągnięte wyniki sportowe (Dz. Urz. Woj. [...] z [...] r., poz. [...]; dalej: "uchwała"), wydanej w oparciu o upoważnienie ustawowe zawarte w art. 31 ustawy z 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. z 2020 r., poz. 1133, ze zm.; dalej: "u.s."). Z wniosku wynika, że skarżący uprawia sport taneczny - taniec [...], konkurencja - tańce [...], kategoria wiekowa - [...]. We wniosku skarżący wskazał następujące wyniki sportowe osiągnięte w 2018 i 2019 r.: 1) [...] miejsce w Mistrzostwach Polski [...]; 2) [...] miejsce w Akademickich Mistrzostwach [...]; 3) [...] miejsce w Pucharze [...]; 4) [...] miejsce w IV International Dance Festival [...] w [...].
Prezydent Miasta [...] decyzją z [...] maja 2020 r. nr [...] (dalej zwany: "Prezydentem", "organem I instancji") odmówił przyznania skarżącemu stypendium za osiągnięte wyniki sportowe. Po rozpatrzeniu odwołania, SKO w [...] decyzją z [...] lipca 2020 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu Kolegium podniosło, że jak wynika z uchwały Rady Miasta [...], stypendium można otrzymać jedynie z tytułu osiągnięcia wyniku sportowego w dyscyplinach i konkurencjach sportowych objętych programem Igrzysk Olimpijskich, Paraolimpijskich lub Głuchych. Dyscypliny, które nie są wskazane w uchwale nie są punktowane. Z zaświadczenia wystawionego przez K. K. Szkoła Tańca "[...]" wynika, że sporty taneczne nie są przedmiotem rywalizacji na Igrzyskach Olimpijskich oraz na Igrzyskach Głuchych, są zaś przedmiotem rywalizacji na Igrzyskach Paraolimpijskich. Skoro uprawniany przez skarżącego sport nie jest w dyscypliną i konkurencją sportową objętą programem Igrzysk Olimpijskich to znaczy, że ta dyscyplina i konkurencja sportowa nie jest punktowana i zasadnie organ I instancji przyznał za te osiągnięcia 0 pkt. Okoliczność, że sporty taneczne są przedmiotem rywalizacji na Igrzyskach Paraolimpijskich nie ma znaczenia w przedmiotowej sprawie, bowiem strona nie rywalizowała w kategorii osób niepełnosprawnych, które mogą być zakwalifikowane jako uczestnicy Igrzysk Paraolimpijskich. Za zajęcie [...] miejsca w Mistrzostwach Polski 2019 otrzymuje się [...] punktów zgodnie z tabelą z punktu [...] załącznika nr [...] do uchwały. Pozostałe osiągnięcia sportowe organ słusznie uznał za niepunktowane bowiem nie zostały osiągnięte w trakcie Igrzysk Olimpijskich, Igrzysk Paraolimpijskich, Igrzysk Głuchych, Uniwersjady, Mistrzostw Świata, Akademickich Mistrzostw Świata World Games, Mistrzostw Europy, Akademickich Mistrzostw Europy, Igrzysk Europejskich, Mistrzostw Polski Seniorów oraz Mistrzostw Polski Młodzieżowców. W sytuacji, gdy Mistrzostwa Polski 2019 nie dotyczyły sportu będącego przedmiotem rywalizacji na Igrzyskach Olimpijskich lub innego sportu wymienionego w uchwale, prawidłowo przyznano skarżącemu 0 pkt.
W kwestii zastosowanego mnożnika dla osiągniętego wyniku sportowego, SKO stwierdziło, że bez znaczenia jest podnoszona przez skarżącego okoliczność faworyzowania w uchwale zawodników posiadających przynależność do klubu sportowego z siedzibą w [...]. W sytuacji, gdy skarżący nie uprawna dyscypliny sportu będącej przedmiotem rywalizacji na Igrzyskach Olimpijskich lub innego sportu wymienionego w uchwale niezależnie od przyjętego mnożnika, skarżący uzyskałby 0 pkt.
Reasumując organ stwierdził, że skoro skarżący nie uzyskał wymaganego w uchwale minimum 25 miejsca na liście rankingowej, a do tego nie uzyskał przynajmniej 5 punktów (uzyskał 0 punktów) to znaczy, że nie zostały spełnione przesłanki do przyznania stypendium.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę. Sąd pierwszej instancji wyrokiem z 19 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 526/20, działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: "p.p.s.a."), oddalił skargę. Skargę na tą samą decyzję, dotyczącą odmowy przyznania stypendium O. D., wniosła również jego partnerka w tańcu sportowym - M. T. Jej skarga została odrzucona postanowieniem z 23 września 2020 r.
W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji podkreślił, że zgodnie z § 2 ust. 1 zd. 1 uchwały, stypendia są przyznawane przez Prezydenta Miasta [...] zawodnikom osiągającym wyniki sportowe we współzawodnictwie międzynarodowym lub krajowym, spełniającym kryteria wskazane w niniejszej uchwale. Stypendium przyznawane jest za wynik sportowy osiągnięty w warunkach określonych w załączniku nr 2 do uchwały, w jednej z indywidualnych dyscyplin i konkurencji sportowych mających istotne znaczenie dla Miasta [...]: 1) objętych programem Igrzysk Olimpijskich, Paraolimpijskich lub Głuchych; 2) innych dyscyplin mających znaczenie dla Miasta [...], tj.: motocross, wspinaczka sportowa, sumo, taekwon-do ITF, kick-boxing, karate kyokushin, karate tradycyjne (§ 3).
Powyższe regulacje zawarte w uchwale są zgodne z art. 31 u.s., nie wykraczają poza delegację ustawową zawartą w ust. 3 tego przepisu. W art. 31 ust. 3 u.s. ustawodawca jednoznacznie scedował na gminę określenie w uchwale szczegółowych zasad, trybu przyznawania i pozbawiania oraz rodzajów i wysokości stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień. Ustalając te zasady i przesłanki, gmina ma brać pod uwagę dwa elementy: znaczenie danego sportu dla tej jednostki samorządu terytorialnego oraz osiągnięty wynik sportowy.
Jak wskazuje się w orzecznictwie, nie można przyjąć, że przepis art. 31 ust. 3 ustawy z 2010 r. o sporcie powinien być interpretowany w sposób prowadzący do wniosku, że każdy uprawiający sport w rozumieniu art. 2 ust. 1 tej ustawy i osiągający w tym sporcie wyniki sportowe powinien być uprawniony do uzyskania stypendium (por. wyrok NSA z 19 grudnia 2017 r., sygn. akt II GSK 4638/16). Sądy administracyjne wskazują również, że ustawodawca w oparciu o przepis art. 31 ust. 3 u.s. nałożył obowiązek określenia w uchwale trybu przyznawania i pozbawiania oraz rodzaje i wysokość stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień biorąc pod uwagę znaczenie danego sportu dla tej jednostki samorządu terytorialnego oraz osiągnięty wynik sportowy. Rodzaje i wysokość stypendiów, nagród i wyróżnień powinny zostać określone w uchwale. Stypendia okresowe dla osób fizycznych i stypendia dla trenerów powinny mieć zachowaną formę pieniężną. Natomiast nagrody i wyróżnienia mogą zostać określone w formie pieniężnej i rzeczowej np. medale, puchary, itp. Ważne jest, aby wszystkie z przewidzianych gratyfikacji z art. 31 ust. 1 i ust. 2 były określone z uwzględnieniem znaczenia danego sportu dla danej jednostki samorządu terytorialnego. Istotne zatem jest przyporządkowanie konkretnej dyscypliny sportowej do prestiżu tej jednostki. Przykładem może posłużyć znaczenie żużlu dla Torunia, piłki ręcznej dla Kielc, skoków narciarskich dla Zakopanego. Oznacza to, że ustawodawca miał na myśli zawężoną grupę dyscyplin sportowych. Jednocześnie rodzaje i wysokość stypendiów powinny być uzależnione od osiągniętych wyników sportowych (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 29 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Bd 1463/16).
WSA zaznaczył, że dokonany przez prawodawcę miejscowego w uchwale z 2017 r. wybór dyscyplin sportowych, w których osiągnięty (określony) wynik kwalifikuje do uzyskania stypendium, w pełni mieści się w ustawowym kryterium "znaczenia sportu dla danej jednostki samorządu terytorialnego". O wyborze dyscyplin decyduje samodzielnie prawodawca miejscowy. Ustawa nie zawiera żadnych wskazań determinujących ten wybór. Sąd administracyjny, nawet gdyby miał inne zdanie na temat tego, jaki sport ma znaczenie dla danego miasta, nie może podważyć decyzji prawodawcy miejscowego, bowiem w niedopuszczalny sposób wykroczyłby poza zakres kontroli legalności aktu administracyjnego. Skoro w obowiązujących przepisach prawa nie ma kryteriów prawnych determinujących wybór rady gminy, takich kryteriów nie może tworzyć sąd administracyjny.
Podkreślił, że nie znalazł żadnych podstaw prawnych, aby zakwestionować wybór dyscyplin i konkurencji sportowych, a także wskazania co do osiągniętych w nich wyników sportowych, zawarty w uchwale Rady Miasta [...] z [...] grudnia 2017 r.
Zdaniem WSA, organy prawidłowo zastosowały przepisy uchwały. Ustalenia faktyczne w sprawie są w istocie niesporne. Przyznanie stypendium sportowego następuje na wniosek, w którym skarżący wskazał wyniki osiągnięte w uprawnianej przez siebie dyscyplinie. Wyniki te nie zostały zakwestionowane przez organ, w sprawie nie ma sporu co do ustaleń faktycznych. Dyscyplina sportowa uprawiania przez skarżącego nie mieści się w katalogu zawartym w § 3 uchwały, nie jest bowiem objęta programem Igrzysk Olimpijskich lub Głuchych, nie została też wymieniona w gronie innych dyscyplin mających w ocenie prawodawcy miejscowego znaczenie dla Miasta [...], tj.: motocross, wspinaczka sportowa, sumo, taekwon-do ITF, kick-boxing, karate kyokushin, karate tradycyjne. Z oczywistych względów nie ma znaczenia fakt, że sport taneczny jest dyscypliną objętą programem Igrzysk Paraolimpijskich, skoro skarżący nie rywalizował w kategorii osób niepełnosprawnych.
Skoro punkty przyznawane są wyłącznie za wynik sportowe osiągnięte w dyscyplinach wskazanych w § 3 uchwały, to za wynik osiągnięty w dyscyplinie niewymienionej w tym katalogu wnioskodawca uzyskuje 0 pkt. Biorąc pod uwagę treść § 3 uchwały - stypendium przyznawane jest wyłącznie za wynik sportowy osiągnięty w jednej z indywidualnych dyscyplin i konkurencji sportowych mających istotne znaczenie dla Miasta [...], wskazanych w tym przepisie.
Determinuje to w istocie ocenę całego wniosku skarżącego. Wprawdzie jeden z wyników ([...] miejsce) został osiągnięty w Mistrzostwach Polski [...] co w przypadku dyscypliny wskazanej w uchwale mogłoby dawać 5 pkt, jednak znów o wyniku 0 pkt zadecydował rodzaj uprawianej dyscypliny sportowej. Pozostałe osiągnięcia sportowe prawidłowo zostały ocenione na 0 pkt, przede wszystkim ze względu na rodzaj dyscypliny, niemieszczącej się w katalogu wskazanym w uchwale. Zawody sportowe, w których skarżący osiągnął te wyniki nie są wymienione w tabeli punktacji zawartej w załączniku nr 2 do uchwały.
Sąd zaznaczył, że kwestia przynależności klubowej skarżącego (brak przynależności do klubu sportowego z siedzibą w [...]) nie ma żadnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, gdyż kwestia ta wpływa na zastosowany mnożnik punktów (pkt 4 załącznika nr 2). Problem jest cały czas ten sam: skarżący uprawia dyscyplinę sportową niemieszczącą się w katalogu dyscyplin wskazanych przez prawodawcę miejscowego, a tylko uprawianie takich dyscyplin może stanowić podstawę do uzyskania stypendium (przy spełnieniu drugiego warunku, jakim jest odpowiedni wynik sportowy). Skoro wynik uzyskany w dyscyplinie niewskazanej w uchwale jest oceniany na 0 pkt, każdy mnożnik zastosowany do tej punktacji i tak da to wynik 0 pkt.
Dalsze wnioski opierają się na prostym sylogizmie: w oparciu o sumę uzyskanych punktów ustalono listę rankingową, skarżący został w niej sklasyfikowany w przedziale miejsc od 43 do 50. Zgodnie z postanowieniami uchwały, warunkami uzyskania stypendium są: znalezienie się na liście rankingowej na miejscach od 1 do 25 oraz uzyskanie minimum 5 punktów (§ 6 ust. 2 i 3 uchwały). Skarżący nie spełnił tych warunków, co skutkowało odmową przyznania stypendium.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył skarżący wnosząc o uwzględnienie skargi kasacyjnej, uchylenie zaskarżonych orzeczeń w całości i przekazanie sprawy o ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, rozpoznanie spraw na rozprawie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W oparciu o art. 149 § 2 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a. skarżący wniósł o przyznanie maksymalnych dopuszczalnych kwot sum pieniężnych od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] i taką samą kwotę od Prezydenta Miasta [...].
Ponadto na podstawie art. 6 u. 2 pkt. l i art. 12 u. 4 ustawy z 17 czerwca 2004 r. (Dz. U. 2004 r., Nr 179, poz. 1843 ze zm.) o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (dalej: "ustawa o przewlekłości sądowej"), skarżący wniósł o stwierdzenia przez Naczelny Sąd Administracyjny przewlekłości kwalifikowanej postępowania sądowego w sprawie skargi z [...] sierpnia 2020 r., dokonanej przez Sąd pierwszej instancji i wypłaty maksymalnie możliwej kwoty z powodów art. 6 u. 2 pkt. 1, w związku z art. 2 u. 1 i u. 2, ustawy o przewlekłości sądowej.
Zaskarżonemu wyrokowi stosownie do treści art. 176 § 1 pkt. 2 p.p.s.a. zarzucił:
1. Mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), tj. naruszenie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organ art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., w szczególności poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych i niewłaściwej oceny dowodów ujawniających się m.in. w:
- zaniechaniu podjęcia kroków niezbędnych do należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a także przez prowadzenie postępowania w sprzeczności z zasadą praworządności, co objawiało się w naruszeniu wymienionych w skardze przepisów prawa materialnego i proceduralnego,
- prowadzeniu postępowania w sposób podważający zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, przez m.in. naruszenie, niewłaściwe zastosowanie lub błędną wykładnię przywołanych wyżej przepisów, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż spowodowało nienależyte wyjaśnienie wszystkich jej okoliczności i doprowadziło organy administracji do błędnych ustaleń i wniosków.
1. W oparciu o art. 174 pkt. 1 p.p.s.a., naruszenia przepisów materialnych, które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik - oddalenie skargi, a nie jej wszechstronne uwzględnienie, mianowicie naruszenia przepisów:
art. 2, art. 3 § 1 i art. 135, w związku z art. 7, art. 13 § 1 i § 2, art. 133 § 1, art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a.
- w związku z art. 2 u. 1, art. 31 u. 1 i u. 3 ustawy o sporcie
- w związku z art. 1, art. 6 u. 1 i u. 2, art. 7 u. 1 pkt. 10, art. 29a u. 1, art. 30 u. 1, u. 2 pkt. 1, art. 39 u. 1 i art. 40 u. 1 ustawy o samorządzie gminnym
- w związku z art. 1 § 1 i § 2, art. 2, art. 3 § 1 i art. 4 ustawy o ustroju sądów administracyjnych
- w związku z art. 1 pkt. 1, pkt. 2, art. 5 § 2 pkt. 3 i pkt. 6, art. 6, art. 7, art. 7a, art. 7b, art. 8 § 1, art. 9, art. 10, art. 11, art. 12 § 1 i § 2, art. 15, art. 17 pkt. 1, art. 19, art. 35 § 1, § 2, § 3, § 3a i § 5, art. 36 § 1 i § 2, art. 37 § 1 pkt. 1 i pkt. 2, § 6 pkt. 1 i pkt. 2, art. 62, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i § 4, art. 78 § 1, art. 79, art. 79a, art. 80, art. 81, art. 81a § 1, art. 86, art. 104 § 1 i § 2, art. 107 § 1 pkt. 4, pkt. 5 i pkt. 6 i § 3, art. 127 § 1 i § 2, art. 136 § 3, art. 139, art. 142, art. 156 § 1 pkt. 1, pkt. 2 i pkt. 7, i z art. 157 § 1 i § 2, k.p.a.
- w związku z § 1, § 2, § 6, § 9, § 10, § 11, § 21 u. 1 pkt. 1 i u. 2. § 23 u. 1, § 24 u. 1 pkt 1, § 25 u. 1 i u. 2 pkt 1, 2, 3, § 134 pkt. 1 i pkt. 2, § 135, § 139 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie - Zasad techniki prawodawczej;
- art. 15zzs u. 9, ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy z dnia 2 marca 2020 r., o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem Covid-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych;
- w związku z przepisami i opartymi na nich zasadami postępowania art. 1, art. 2, art. 5, art. 6 u. 1, art. 7, art. 8 u. 1 i u. 2, art. 30, art. 31 u. 1, u. 2 i u. 3, art. 32 u. 1 i u. 2, art. 37 u. 1, art. 45 u. 1 i u. 2, art. 58 u. 1, art. 73, art. 77 u. 1, art. 83, art. 87 u. 1 i u. 2, art. 93 u. 3, art. 94, art. 175, art. 178 u. 1 i art. 184, Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej;
a) poprzez niewłaściwe zastosowanie powyższych przepisów, w postaci nie kompleksowej, nie wszechstronnej ich oceny w kontekście niniejszej sprawy i nie realizacji konstytucyjnie przewidzianego prawa skarżącego do ochrony jego praw w tym przede wszystkim, prawa do sądu, polegającym na sprawiedliwym i bezstronnym rozpoznaniu jego indywidualnej skargi, dotyczącej bezzasadnego pozbawienia skarżącego prawa do świadczeń stypendialnych przez jednostkę samorządu terytorialnego, w którym Sąd pierwszej instancji, pominął wykładnię systemową i dokonał oceny prawa skarżącego do świadczeń stypendialnych, tylko przez pryzmat wydanych decyzji w I i w ll instancji administracyjnej, na podstawie uchwały Rady Miasta [...] nr [...], z dnia [...] grudnia 2017 r., w sytuacji, gdy uchwałę tę uchwalono z istotnym naruszeniem prawa, z zawężeniem praw skarżącego, jako beneficjenta świadczeń ustawowych;
b) niekompletne rozpoznanie sprawy w kontekście całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie przeprowadzenie pełnej kontroli systemowej legalności uchwały stanowiącej podstawę decyzji organu administracji pomimo nie związania Sądu wnioskami i zarzutami skargi;
c) nie dokonanie wszechstronnej wykładni systemowej podstaw prawnych wydanych w sprawie orzeczeń, dotyczących prawa skarżącego do stypendium sortowego, albowiem nie uchylenie wszystkich wydanych w sprawie orzeczeń i czynności, ograniczona kontrola tych orzeczeń i czynności przez Sąd pierwszej instancji tj. dokonana tylko pod kątem zgodności z uchwałą Rady Miasta [...] nr [...], z dnia [...] grudnia 2017 r.
d) niewłaściwa wykładnia przez Sąd pierwszej instancji w/w przepisów postępowania, jak i pominięcia istotnych w sprawie terminów, czy niewłaściwej wykładni dotyczącej art. 15 zzs u. 9, ustawy anty covidowej, nieuzasadnionego uznania za legalne ustaIania sytuacji faktycznej i prawnej sprawy skarżącego przez organy administracji, co miał wpływ, na dokonaną przewlekłość sądową w sprawie złożonego wniosku o świadczenie stypendialne;
e) niezasadne pominięcie przez Sąd pierwszej instancji, wadliwości działań organów administracji obu instancji, w szczególności działania SKO z pominięciem wykładni systemowej,
f) naruszenie równorzędności stron postępowania sądowego, przez dyskryminację skarżącego poprzez istotne pomijanie w uzasadnieniu zarzutów i wniosków skargi pominięcia mających znaczenie prawne i faktyczne twierdzeń zawartych w skardze a także nie wyjście przez Sąd I instancji poza zarzuty i wnioski zawarte w skardze, celem wyjaśnienia wszystkich szczegółów skargi i jej dogłębnej analizy, w szczególności w kontekście zgodności wydanych w sprawie orzeczeń z wykładnią systemową.
II W oparciu o art. 174 pkt. 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie, a mianowicie naruszenia przepisów:
1. art.151, w związku z art. 1, art. 2, art. 3 § 1, § 2 pkt. 1 i pkt. 8, § 3, art. 7, art. 10, art. 12, art. 13 § 1, pierwsza część zdania, art. 51, art. 111, art. 134 § 1 i § 2, art. 135, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c, pkt. 2 i pkt. 3, art. 145a § 1, art. 147 § 1 i § 2, art. 149 § 1 pkt 1, pkt. 2 i pkt. 3, § 1 a, § 1b i § 2, in fine, art. 153, art. 154 § 7, art. 155 § 1 i art. 170, p.p.s.a. w związku z:
- art. 2 u. 1, art. 31 u. 1 i u. 3, ustawy o sporcie,
- z art. 1 u. 1, art. 2, art. 19 u. 1, art. 21 u. 1 i u. 2, ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych,
- z art. 1 pkt. 1 i pkt. 2, art. 5 § 2 pkt. 3 i pkt. 6, art. 6, art. 7, art. 7a, art. 7b, art. 8 § 1, art. 9, art. 10, art. 11, art. 12 § 1 i § 2, art. 15, art. 17 pkt. 1, art. 19, art. 35 § 1, § 2, § 3, § 3a i § 5, art. 36 § 1 i § 2, art. 37 § 1 pkt. 1 i pkt. 2, § 6 pkt. 1 i pkt. 2, art. 62, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i § 4, art. 78 § 1, art. 79, art. 79a, art. 80, art. 81, art. 81a § 1, art. 86, art. 104 § 1 i § 2, art. 107 § 1 pkt. 4, pkt. 5 i pkt. 6 i § 3, art. 127 § 1 i § 2, art. 136 § 3, art. 139, art. 142, art. 156 § 1 pkt. 1, pkt. 2 i pkt. 7, i z art. 157 § 1 i § 2 k.p.a.,
- z art. 1 u. 1, art. 6 u. 1, art. 7 u. 1 pkt. 10, art. 91 u. 1, ustawy o samorządzie gminnym,
- z art. 1 § 1 i § 2 oraz art. 3 § 1, ustawy o ustroju sądów administracyjnych,
- z § 1, § 2, § 6, § 9, § 10, § 11, § 21 u. 1 pkt. li u.2, § 23 u. 1, § 24 u. 1 pkt. 1, § 25u. ilu. 2 pkt. 1, 2 i 3, § 134 pkt. 1 i pkt. 2, § 135, § 139, rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów W. sprawie - Zasad techniki prawodawczej,
- z art. 1, art. 2, art. 5, art. 6u. 1, art. 7, art. 8u. 1 i u.2, art. 30, art. 31 u. 1, u.2 i u.3, art. 32 u. 1 i u. 2, art. 37 u. 1, art. 45 u. 1 i u. 2, art. 58 u. 1, art. art. 73, art. 77 u. 1, art. 83, art. 87 u. 1 i u. 2, art. 93 u. 3, art. 94, art. 175, art. 178 u. 1 i art. 184, Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez:
- niezasadne nie wzięcie pod uwagę przez Sąd pierwszej instancji zarzutów skargi co do poprawności kontroli legalności wydanych w sprawie orzeczeń, dokonania przez Sąd I instancji kontroli jedynie w kontekście kwestionowanej uchwały organu samorządu - zdaniem skarżącego uchwalonej z naruszeniem prawa -zważywszy na treść ustawowego upoważnienia oraz poza kanonem stanowienia prawa tj. z pominięciem systemowej spójności praw jednostki i równości obywateli wobec prawa;
- niezbadanie przez Sąd pierwszej instancji postawionych w skardze zarzutów co do zgodności kwestionowanej uchwały organu administracji samorządowej w kontekście przepisów o poprawnej legislacji aktów prawnych, tj. jej zgodności z kanonami poprawnej legislacji, zbadania uprawnień prawotwórczych i realizacji właściwości kompetencyjnej przez organ samorządu;
- niezasadne nie wzięcie pod uwagę przez Sąd pierwszej instancji hierarchii aktów prawnych, zależności i podległości uchwały jednostki samorządu terytorialnego od ustawy o sporcie, a w przypadku realizacji upoważnienia z art. 31 u.3, ustawy o sporcie, zastosowania tylko jej literalnej wykładni i ścisłej realizacji wytycznych ustawy z możliwością uwzględnienia swobody prawnej Gminy, co miało wpływ na stwierdzenie Sądu, że wydane decyzje administracyjne - w obu instancjach i powołana wcześniej uchwała, nie naruszają prawa, w sytuacji gdy naruszają powołane przepisy;
- braku odniesienia się Sądu pierwszej instancji do zarzutu czy wydany przez gminę akt prawa tj. uchwała Rady Miasta [...] nr [...], z dnia [...] grudnia 2017 r. i wydane na tej podstawie decyzje administracyjne w obu instancjach, realizują żądnie z art. 8 u. 1 i u. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (doprecyzowane w aktach prawych niższego rzędu) zasady konstytucyjne: poprawnej legislacji, zasadę praworządności, zasadę równego traktowania podmiotów, zasadę zrównoważonego rozwoju pomiotów prawa, zasady proporcjonalności, zasadę powstrzymywania się przed nadmiernym ograniczaniem praw obywateli i inne systemowe zasady postępowania i stosowania prawa oraz czy realizują prawa i wolności skarżących: zasady praw nabytych, zasady szybkiego załatwienia sprawy, prawa do sądu, prawo do świadczeń wspólnego budżetu gminy, zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa, wolność uprawiania dowolnego sportu, wolność przynależności do dowolnej organizacji i innych wszechstronnych zasad stosowania prawa i postępowania we właściwości organów władzy publicznej, co miało wpływ na oddalenie skargi;
2. art. 133 § 1, art. 134 § 1 12, art. 135, w związku z art. 1, art. 2, art. 3 § 1, § 2 pkt. 1 i pkt. 8, § 3, art. 7, art. 10, art. 12, art. 13 § 1, pierwsza część zdania, art. 511, art. 111, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c, pkt. 2 i pkt. 3, art. 145a § 1, art. 147 § 1 i § 2, art. 149 § 1 pkt 1, pkt. 2 i pkt. 3, § 1a, § 1 b i § 2, in fine, art. 153, art. 154 § 71 art. 155 1 i art. 170 p.p.s.a.,
- w związku z art. 2 u. 1, art. 31 u. 1 i u. 3, ustawy o sporcie,
- w związku z art. 1 u. 1, art. 2, art. 19 u. 1, art. 21 u. 1 i u. 2, ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych,
- w związku z art. 1 pkt. 1 i pkt. 2, art. 5 § 2 pkt. 3 i pkt. 6, art. 6, art. 7, art. 7a, art. 7b, art. 8 1, art. 9, art. 10, art. 11, art. 12 § 1 i 2, art. 15, art. 17 pkt. 1, art. 19, art. 35 § 1, § 2, § 3, 3a i § 5, art. 36 § 1 i § 2, art. 37 § 1 pkt. 1 i pkt. 2, § 6pkt. 1 i pkt. 2, art. 62, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i § 4, art. 78 § 1, art. 79, art. 79a, art. 80, art. 81, art. 81a § 1, art. 86, art. 104 § 1 i § 2, art. 107 § 1 pkt. 4, pkt. 5 i pkt. 6 i § 3, art. 127 § 1 i § 2, art. 136 § 3, art. 139, art. 142, art. 156 § 1 pkt. 1, pkt. 2 i pkt. 7, i z art. 157 § 1 i § 2 k.p.a.,
- w związku z art. 1 u. 1, art. 6 u. 1, art. 7 u. 1 pkt. 10, art. 91 u. 1, w ustawie o samorządzie gminnym,
- w związku z art. 1 § 1 1 § 2 oraz art. 3 § 1, ustawy o ustroju sądów administracyjnych,
- w związku z § 1, § 2, § 6, § 9, § 10, § 21 u. 1 pkt 1 i u. 2 § 23 u. 1, § 24 u. 1 pkt 1, § 25 u. 1 u. 2 pkt. 1, 2 i 3, § 134 pkt. 1 i pkt. 2, § 135, § 139, rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie - Zasad techniki prawodawczej,
- w związku z art. 1, art. 2, art. 5, art. 6 u. 1, art. 7, art. 8 u. 1 i u.2, art. 30, art. 31 u. 1, u.2 i u. 3, art. 32 u.1 i u. 2, art. 37 u. 1, art. 45 u. 1 i u. 2, art. 58 u. 1, art. 73, art. 77 u. 1, art 83, art. 87 u. 1 i u. 2, art. 93 u. 3, art. 94, art. 175, art. 178 u. 1 i art. 184, Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez:
a) przeprowadzenie przez Sąd pierwszej instancji kontroli legalności wydanej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], jedynie w kontekście przepisów samej uchwały Rady Miasta [...] nr [...], z dnia [...] grudnia 2017 r., a nie na podstawie także aktów prawnych wyższego rzędu wskazanych w niniejszej skardze;
- bezzasadne oddalenie skargi przez Sąd pierwszej instancji, brak ustaleń własnych Sądu, w konsekwencji nie uchylenie decyzji wydanych w sprawie wniosku skarżącego z dnia [...] lutego 2020 r., o przyznanie stypendium sportowego za osiągnięte wyniki sportowe, pomimo, iż zachodziły istotne naruszenia zasad postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, wyrażające się w rażącej wadliwości postępowania dowodowego;
- nie poinformowanie przez Sąd pierwszej instancji skarżących o tym, że rozprawa odbędzie się niejawnie i przeprowadzenie niejawnej rozprawy, a co za tym idzie naruszenie art. 45 u. 1 i art. 77 u. 1, Konstytucji, co stanowiło istotne naruszenie skarżącego do obrony swoich praw;
3. art. 141 § 4, w związku z art. 133, art. 134 i art. 135 i art. 151 p.p.s.a. w związku z § 1, § 2, § 6, § 9, § 10, § 21 u. 1 pkt. 1 i u. 2, § 23u. 1, § 24u. 1 pkt. 1, § 25 u. 1 i u. 2 pkt. 1, 2 i 3, § 134 pkt. 1 i pkt. 2, § 135, § 139, rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie - Zasad techniki prawodawczej oraz art. 7, art. 45 u. 1 i u. 2, art. 77 u. 1, art. 87 u. 1 i u. 2, art. 94, art. 175 u. 1 i art. 178 u.1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez:
- bezzasadne nieuwzględnienie w uzasadnieniu przez Sąd pierwszej instancji systemowej wykładni orzeczeń wydanych przez organy administracji, brak uzasadnienia w zakresie tego w jaki sposób i czy w zgodzie z aktami wyższego rzędu dokonano oceny możliwości prawotwórczych organu stanowiącego prawo miejscowe, jaki wpływ na te działania prawotwórcze, miały przepisy o właściwości organów i przepisy dotyczące zachowani kanonów prawotwórczych, zachowania w kwestionowanej Uchwale, wytycznych ustawowych i nakazu wspierania kultury fizycznej, w tym sportu i realizacji swoich obowiązków subsydiarności i partycypacji organów władzy publicznej w rozwoju społeczności lokalnych;
- brak w uzasadnieniu wyroku Sądu pierwszej instancji argumentów na powoływaną w jego treści swobodę prawotwórczą organów władzy publicznej, czy jest ona bezwzględna, czy ma ograniczenia prawne, w sytuacji gdy podstawę prawną wydanych orzeczeń sprawie stanowiły tylko i wyłącznie przepisy uchwała Rady Miasta [...] nr [...], z dnia [...] grudnia 2017 r., a Sąd zignorował potrzebę odniesienia się systemowego do ustalonych przez organy administracji sytuacji faktycznych i prawnych skarżących, nie wnosząc do sprawy własnego prawnego i faktycznego uzasadnienia tej sytuacji;
- braku ustosunkowania się Sądu pierwszej instancji jak może być rozumiana zdaniem Sądu, nadana swoboda w określaniu szczegółowych zasad - czy znaczy to, że gmina może zmieniać i korygować wytyczne ustawowe w zakresie oceny osiągniętych wyników sportowych i znaczenia danego sportu dla jednostki samorządu terytorialnego, czy też podlegają one ścisłej literalnej wykładni, jaka jest różnica w stanowieniu szczegółowych zasad, z ustawy, a w stanowieniu przesłanek przyznawania stypendiów, czego ustawa nie zawiera i jak artykułowany w uzasadnieniu obowiązek scedowania na gminę (str. 7, uzasadnienia wyroku) określenia w uchwale szczegółowych zasad, należy rozumieć czy jest to tylko i wyłącznie określenie procedur dotyczących organu, czy jest to możliwość, stanowienia dodatkowych własnych, samorządowych przesłanek przyznawania świadczeń, zgodnych z kanonami tworzenia prawa i realizacji właściwości kompetencyjnych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona przedstawiła argumentację na poparcie powyższych zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu, których zaistnienia w rozpoznawanej sprawie nie stwierdzono. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania. Art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. dotyczy naruszenia przepisów postępowania, ale tylko takiego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze.
Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd uprawniony jest bowiem jedynie do zbadania, czy podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty polegające na naruszeniu konkretnych przepisów prawa materialnego, czy też procesowego rzeczywiście zaistniały. Zakres kontroli wyznacza zatem sam autor skargi kasacyjnej wskazując, które normy zostały naruszone. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wiąże się z koniecznością prawidłowego ich sformułowania w samej skardze przez powołanie konkretnych przepisów prawa, którym uchybił wojewódzki sąd administracyjny (z podaniem numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu ewentualnie innych jednostek redakcyjnych), uzasadnienia ich naruszenia, a w przypadku zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego wykazania, że wytknięte naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadająca tym warunkom, a więc pozbawiona podstawowych elementów treściowych, uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę jej zasadności. W orzecznictwie podkreśla się, że przy ocenie zarzutów skargi kasacyjnej nie można pomijać konsekwencji wynikających z zasady dyspozycyjności obowiązującej w postępowaniu przed NSA, która wyraża się również w tym, że sąd drugiej instancji nie może domniemywać granic zaskarżenia wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, albowiem te wyznaczają zarzuty skargi kasacyjnej, a nie jest dopuszczalna rozszerzająca wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków, uzupełnianie, konkretyzowanie, uściślanie lub interpretowanie niejasno sformułowanych zarzutów kasacyjnych, czy też nadawanie im innego znaczenia niż wynika to z ich treści i towarzyszącej im argumentacji, czy też stawianie jakichkolwiek hipotez w zakresie uzasadnienia podstaw kasacyjnych i domniemywanie tym samym intencji wnoszącego skargę kasacyjną (zob. np. wyroki NSA z: 10 marca 2021 r., sygn. akt II OSK 1492/18; 19 stycznia 2021 r., sygn. akt II OSK 2523/20; 17 grudnia 2020 r., sygn. akt II GSK 832/18; 29 października 2020 r., sygn. akt I GSK 285/18; 16 lipca 2020 r., sygn. akt I GSK 611/20; te i kolejne orzeczenia sądów administracyjnych publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z punktu widzenia przestrzegania zasady dyspozycyjności niezwykle istotne jest uzasadnienie zarzutów skargi kasacyjnej. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie określają warunków formalnych, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie skargi kasacyjnej. Należy jednak przyjąć, że ma ono za zadanie wykazanie trafności zarzutów postawionych w ramach podniesionej podstawy, co oznacza, że musi zawierać argumenty mające na celu "usprawiedliwienie" przytoczonej podstawy kasacyjnej. W związku z tym w uzasadnieniu należy odnieść się nie tylko do poglądu przyjętego przez sąd, ale również sprecyzować własne stanowisko wobec zaskarżonego wyroku, czyli wskazać właściwe znaczenie interpretowanego przepisu i właściwą jego subsumpcję (por. wyroki NSA z: 5 sierpnia 2004 r. sygn. akt FSK 299/04 z glosą A. Skoczylasa OSP 2005, Nr 3, poz. 36; 9 marca 2005 r. sygn. akt GSK 1423/04; 10 maja 2005 r. sygn. akt FSK 1657/04; 12 października 2005 r. sygn. akt I FSK 155/05; 23 maja 2006 r. sygn. akt II GSK 18/06; 4 października 2006 r. sygn. akt I OSK 459/06).
Aby uniknąć wszelkich wątpliwości, co do treści poszczególnych zarzutów uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno być na tyle precyzyjne, aby pozwalało na sformułowanie zwrotu stosunkowego o zgodności bądź niezgodności zaskarżonego wyroku z prawem.
Przedstawione wyżej uwagi ogólne mają istotne znaczenie dla oceny zarzutów skargi kasacyjnej skarżącego, albowiem w większości nie spełniają one tych wymogów. Autor skargi kasacyjnej wymienia co prawda w ramach poszczególnych zarzutów "zbiorczo" i "związkowo" liczne przepisy prawa, pochodzące z różnych aktów prawnych, nie wskazując adresów publikacyjnych (co w przypadku zmian treści przepisów uniemożliwia zidentyfikowanie tej właściwej), nie zawsze precyzując jednostki redakcyjne, nie wskazując z reguły sposobu naruszenia tych poszczególnych przepisów i sporządzając ogólne uzasadnienie, bez przyporządkowania go do tak sformułowanych, wyodrębnionych zarzutów.
Mając jednak na uwadze przysługujące skarżącemu prawo do sądu, wyrażone wprost w art. 45 ust. 1 oraz zagwarantowane w art. 77 ust. 2 Konstytucji RP, a także treść uchwały pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, tam, gdzie zarzut naruszenia konkretnej normy da się zidentyfikować, również przy pomocy uzasadnienia skargi kasacyjnej, Sąd drugiej instancji odniesie się do niego merytorycznie.
W tym miejscu i w nawiązaniu do ww. zasad oraz argumentów powołanych w skardze kasacyjnej podkreślenia ponadto z naciskiem wymaga, że rozpoznawana skarga kasacyjna dotyczy wyroku WSA w Lublinie z 19 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 526/20, tym samym poza zakresem rozpoznania NSA w tej sprawie pozostają inne sprawy skarżącego, zakończone wyrokami tego samego sądu pierwszej instancji, w tym skargi na bezczynność, wymienione na str. 13/14 skargi kasacyjnej.
Zatem, spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu pierwszej instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji SKO w [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium sportowego za przyznane osiągniecia sportowe stwierdził, że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, nie można przyjąć poglądu, wyrażanego przez skarżącego, że dokonane przezeń osiągnięcia sportowe dają mu roszczenie o przyznanie stypendium sportowego, a uchwała, która wyklucza uprawianą przez niego dyscyplinę sportową z grona dyscyplin, których wynik jest punktowany przy ocenie wniosku, jest niezgodna z ustawą.
W związku z tym, że w rozpoznawanej skarżący oparł skargę kasacyjną na obu podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. tj. na naruszeniu prawa materialnego i naruszeniu przepisów postępowania, NSA w pierwszej kolejności rozpozna podniesione w tej skardze zarzuty procesowe, a dopiero w dalszej kolejności dokonał oceny zarzutów materialnych. Zachowanie, co do zasady, takiej kolejności rozpoznawania zarzutów kasacyjnych podyktowane jest tym, że ocena sposobu stosowania prawa materialnego może być dokonana tylko wówczas, gdy zostanie ustalone, że stan faktyczny sprawy nie jest sporny albo że nie został skutecznie zakwestionowany w postępowaniu kasacyjnym.
Odnosząc się zatem w pierwszej kolejności do zarzutu opartego na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. i wskazanego w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej należy stwierdzić, że nie jest on zasadny. Autor skargi kasacyjnej zarzuca w nim ogólnie, dokonanie błędnych ustaleń faktycznych i niewłaściwą ocenę dowodów i tym samym naruszenie art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a., wskazując jednocześnie, że nie podjęto właściwych kroków niezbędnych do należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy co doprowadziło organy administracji do błędnych ustaleń i wniosków. W istocie jednak próżno szukać w skardze kasacyjnej wyszczególnienia jakie deficyty miało postępowanie wyjaśniające i jakich faktów – istotnych dla rozstrzygnięcia nie ustalono, oraz jakich dowodów nie przeprowadzono. Zdaniem NSA, Sąd pierwszej instancji prawidłowo wskazał na wyczerpująco ustalony stan faktyczny sprawy, będący podstawą oceny żądań skarżącego. Mianowicie – z wniosku skarżącego z [...] lutego 2020 r., złożonego do Prezydenta Miasta [...] na podstawie przepisów uchwały Rady Miasta [...] z [...] grudnia 2017 r., nr [...] w sprawie stypendiów za osiągnięte wyniki sportowe, o przyznanie stypendium sportowego, wynika, że skarżący uprawia sport taneczny – [...], konkurencja – tańce [...], kategoria wiekowa – [...]. We wniosku skarżący wskazał, że w 2018 i 2019 r. osiągnął następujące wyniki sportowe: 1) [...] miejsce w Mistrzostwach Polski [...]; 2) [...] miejsce w IV International Dance Festival [...] w [...]. Z ww. uchwały Rady Miasta [...] wynika, że stypendium można otrzymać jedynie z tytułu osiągnięcia wyniku sportowego w dyscyplinach i konkurencjach sportowych objętych programem Igrzysk Olimpijskich, Paraolimpijskich lub Głuchych lub w innych dyscyplinach mających znaczenie dla Miasta [...], tj: motocross, wspinaczka sportowa, sumo, taekwon–do ITF, kick – boxing, karate kyokushin, karate tradycyjne (§ 3 uchwały). Z zaświadczenia wystawionego przez K. K. Szkoła Tańca "[...]" wynika z kolei, że sporty taneczne nie są przedmiotem rywalizacji na Igrzyskach Olimpijskich oraz na Igrzyskach Głuchych, są zaś przedmiotem rywalizacji na Igrzyskach Paraolimpijskich. Zgodnie zaś z tabelą z pkt 2 załącznika nr 2 do uchwały, za uzyskanie [...] miejsca w Mistrzostwach Polski [...], otrzymuje się 5 punktów, pozostałe osiągnięcia sportowe skarżącego zostały uznane za niepunktowane. Wobec tego, że Mistrzostwa Polski 2019 nie dotyczyły sportu będącego przedmiotem rywalizacji na Igrzyskach Olimpijskich lub innego sportu wymienionego w uchwale skarżącemu przyznano 0 punktów i został sklasyfikowany na 48 miejscu na liście rankingowej.
Ten stan faktyczny nie jest przez skarżącego kwestionowany, natomiast w istocie autor skargi kasacyjnej nie zgadza się – tak jak przed Sądem pierwszej instancji – z błędnym, jego zdaniem, nieprzyznaniem mu stypendium sportowego, ze względu, na oparcie tego rozstrzygnięcia na uchwale niezgodnej z wytycznymi stanowienia prawa, czego, jego zdaniem, WSA, uchybiając treści art. 134 § 1 p.p.s.a. (oraz art. 141 § 4 p.p.s.a.), nie wziął w ogóle pod uwagę.
NSA nie podziela tego stanowiska. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Przepis ten wyznacza zatem granice rozpatrzenia sprawy przez Sąd pierwszej instancji. Treść tego unormowania pozwala na sformułowanie wniosku, że regulację tę można naruszyć tylko wtedy, gdy strona w postępowaniu sądowym wskazywała na istotne dla sprawy uchybienia popełnione na etapie postępowania administracyjnego bądź powołała w nim (tj. postępowaniu sądowym) dowody, które zostały przez sąd pominięte względnie, gdy w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienia na tyle istotne, a przy tym oczywiste, iż bez względu na treść zarzutów sąd nie powinien był przechodzić nad nimi do porządku (tak też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 października 2006 r., sygn. akt I FSK 56/06). Oznacza ono, że sąd ten ma prawo, a nawet obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także podniesionymi wnioskami, zarzutami i żądaniami (por. wyrok NSA z 20 kwietnia 2012 r. sygn. akt II OSK 208/11). Uważa się jednak, że niezwiązanie granicami skargi nie oznacza, że sąd może czynić przedmiotem swych rozważań i ocen wszystkie aspekty skargi bez względu na treść zaskarżonego aktu lub czynności.
Sytuacja podnoszona w zarzucie w sprawie jednak nie zachodzi. WSA zwracając uwagę na treść art. 178 ust. 1 Konstytucji i wynikającą z niej zasadę podlegania przez sędziów tylko Konstytucji i ustawom oraz uwzględniając, że do kompetencji sądów administracyjnych należy orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych terenowych organów administracji rządowej (art. 184 Konstytucji RP) zauważył, że sąd administracyjny kontrolując legalność decyzji administracyjnej może potencjalnie zakwestionować podstawę prawną decyzji w postaci aktu prawa miejscowego, jeżeli uzna ją za niezgodną z aktem hierarchicznie wyższym tj. ustawą, Konstytucją. Z możliwości tej należy jednak korzystać ostrożnie z uwagi na zasadę bezpieczeństwa prawnego – bowiem zakwestionowanie zgodność aktu prawa miejscowego z ustawą tylko w konkretnej sprawie, nie podważa obowiązywania aktu prawa miejscowego in genere, co oznacza, że akt ten nadal będzie mógł być stosowany w innych sprawach. Sąd wskazał, że w rozpoznawanej sprawie problem ten ma jednak wymiar teoretyczny, gdyż w jego ocenie nie ma uzasadnionych przesłanek do kwestionowania zgodności uchwały z Rady Miasta [...] z [...] grudnia 2017r. z przepisami ustawy i Konstytucji, co najmniej w zakresie wpływającym na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy.
Dalej Sąd trafnie wywiódł, że nie ma podstaw do twierdzenia, iż art. 31 ust. 1 u.s. jest źródłem publicznego prawa podmiotowego w postaci roszczenia o stypendium za uzyskane wyniki sportowe, jak chciałby skarżący. Przeciwko takiemu rozumieniu ww. przepisu przemawia to, że brak jest podstaw do rekonstruowania z jego treści wszystkich elementów podmiotowych i przedmiotowych roszczenia o wypłatę stypendium.
WSA ocenił także, że regulacje zwarte w uchwale są zgodne z art. 31 ust. 1 u.s., nie wykraczając poza delegację ustawową zawartą w ust. 3 tego przepisu. Z powołaniem się na orzecznictwo NSA wykazał, że właśnie nie wynika z niego, aby Ustanowienie stypendium sportowego nie jest prawnym obowiązkiem jednostki samorządu terytorialnego. Ustawodawca pozostawia jednostkom istotną swobodę w zakresie podjęcia decyzji o utworzenia takiego właśnie narzędzia wsparcia rozwoju sportu na jej terytorium. Normy zadaniowe i kompetencyjne (art. 68 ust. 5 Konstytucji czy art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o samorządzie terytorialnym pozostawiają gminie samodzielność w jakiej formie (indywidualnego wsparcia w postaci stypendiów sportowych czy formach zbiorowych – budowy infrastruktury sportowej, dotowania klubów) zrealizuje konstytucyjny obowiązek popierania rozwoju kultury fizycznej. Każdy uprawiający sport w rozumieniu art. 2 ust. 1 u.s. i osiągający wyniki sportowe powinien być uprawniony do uzyskania stypendium. Przyjął również, że wybór dyscyplin sportowych dokonany przez prawodawcę miejscowego w uchwale z 2017 r., w których osiągnięty wynik kwalifikuje do uzyskania stypendium sportowego, w pełni mieści się ustawowym kryterium "znaczenia sportu dla jednostki samorządu terytorialnego". W ustawie nie zawarto żadnych wskazań determinujących ten wybór, ta kwestia została pozostawiona do decyzji prawodawcy miejscowego i brak podstaw do tworzenia kryteriów np. przez sąd administracyjny.
Należy też podkreślić, że prawo do otrzymania stypendium sportowego przez sportowca nie jest również prawem podmiotowym, które można wywodzić z Konstytucji RP. Co prawda art. 68 ust. 5 Konstytucji stanowi, że władze popierają rozwój kultury fizycznej, zwłaszcza wśród dzieci i młodzieży, jednak również i z tego przepisu nie wynika prawo podmiotowe do otrzymania stypendium przez uprawiającego dowolny sport. Również z treści art. 32 Konstytucji RP nie można wywodzić, jak zdaje się to czynić skarżący, powszechnego prawa do uzyskania stypendium sportowego od miasta [...]. Wynikająca z art. 32 Konstytucji zasada równości nie może oznaczać identyczności traktowania osób spełniających ogólnie określone cechy, tak jak np. osoby uprawiające jakikolwiek sport i osiągające w nim sukcesy. Tak określona jak w art. 32 Konstytucji zasada równości ma charakter klauzuli generalnej i jako taka nie może być samodzielną podstawą do nabycia praw podmiotowych czy dochodzenia roszczeń związanych z tymi prawami. W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego ukształtował się pogląd, że zasada równości występuje z reguły w powiązaniu z jedną ze szczegółowych wolności lub praw znajdujących oparcie w Konstytucji (np. wyroki Trybunału Konstytucyjnego: z 17 października 2000 r. sygn. SK 5/99, z 8 listopada 2000 r., sygn. SK 19/99). Nie sposób z norm konstytucyjnych określających prawa i wolności wywieść powszechne prawo do otrzymywania stypendium sportowego przez osoby osiągające dobre wyniki w uprawianym sporcie. Ustawodawcy przysługuje prawo do swobodnego określenia cech relewantnych, według których różnicuje się sytuację prawną poszczególnych adresatów w zakresie przyznawanych im świadczeń, określając pewne klasy porównywanych podmiotów. Rozróżnienie to nie może tylko być czynione z naruszeniem konstytucyjnie chronionych praw i wolności obywatelskich, prowadząc do niedozwolonej konstytucyjnie dyskryminacji według takich cech jak w szczególności: płeć, rasa, narodowość wyznanie, pochodzenie i położenie społeczne, wykształcenie, zawód (por. wyrok NSA z 19 grudnia 2017 r., sygn. akt II GSK 4638/16).
Dlatego też zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące niewykonania właściwej kontroli zgodności z prawem decyzji opartej o akt prawa miejscowego – uchwałę Rady Miasta [...] z [...] grudnia 2017 r., nr [...] w sprawie stypendiów za osiągnięte wyniki sportowe, i szerzej – oceny zgodności tej uchwały z ustawą w adekwatnym do przedmiotu sprawy zakresie oraz jej zgodności z zasadami Konstytucyjnymi, wskazujące na naruszenie w tym przedmiocie art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 31 ust. 1 i 3 u.s. i wymienionych w zarzutach przepisów Konstytucji RP, są całkowicie nieuprawnione.
Bezzasadny jest ponadto zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. – w związku z licznymi przepisami wymienionymi w zarzucie 3 skargi kasacyjnej, których sposobu naruszenia autor skargi kasacyjnej nie ujawnił.
Należy wskazać, że w orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy nie zawiera ono stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia lub sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (por. wyrok NSA z 13 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1485/11). Treść uzasadnienia powinna umożliwić zarówno stronom postępowania, jak i – w razie kontroli instancyjnej – Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności bądź niezgodności z prawem zaskarżonego aktu. Tworzy to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, że w razie wniesienia skargi kasacyjnej nie powinno budzić wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż zaskarżony wyrok został wydany po gruntownej analizie akt sprawy i że wszystkie wątpliwości występujące na etapie postępowania administracyjnego zostały wyjaśnione (por. wyrok NSA z 25 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 1751/11).
Dodatkowo NSA w niniejszym składzie podziela stanowisko judykatury, iż sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu wyroku wypełniając przesłanki wynikające z treści art. 141 § 4 p.p.s.a. nie ma obowiązku odnosić się osobno do każdego z zarzutów podniesionych w skardze oraz innych pismach procesowych sprawy i do każdego z argumentów na ich poparcie, może je oceniać całościowo. Najistotniejsze jest to, aby z wywodów sądu wynikało dlaczego w sprawie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze (por. wyrok NSA z 18 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 702/15; wyrok NSA z 19 czerwca 2018 r., sygn. akt II GSK 2336/16; wyrok NSA z 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 2671/16; wyrok NSA z 4 października 2018 r., sygn. akt II GSK 2983/16).
Uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji realizuje powyższe wymagania. Wynika z niego, jaki stan faktyczny został w tej sprawie przyjęty przez Sąd, dokonano też jego oceny, jak również zawarto rozważania dotyczące wykładni i zastosowania przepisów prawa. To, że strona skarżąca nie zgadza się z dokonaną przez Sąd oceną prawną czy wykładnią, nie oznacza, że został naruszony przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. i nie uprawnia do czynienia takiego zarzutu. Za pomocą tego zarzutu nie można bowiem zwalczać zaaprobowanej przez Sąd podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, czy też stanowiska co do wykładni lub zastosowania prawa materialnego (por. wyroki NSA z: 27 lipca 2012 r., sygn. akt I FSK 1467/11, 13 maja 2013 r., sygn. akt II FSK 358/12), a taką próbę podejmuje strona skarżąca kasacyjnie, polemizując ze stwierdzeniami zawartymi w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Bezzasadny okazał się również zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 133 i 135 p.p.s.a. (pkt. 2 jej petitum).
Autor skargi kasacyjnej również w tym wypadku nie wskazuje na czym polegało naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 133 § 1 p.p.s.a. Biorąc pod uwagę treść tego przepisu należy wskazać, że nie może on służyć kwestionowaniu ustaleń i oceny ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Nie można również przy jego pomocy zarzucać "braku ustaleń własnych Sądu". Przytaczane przez skarżącego argumenty nie dotyczą natomiast wydania wyroku bez zamknięcia rozprawy, wydania wyroku nie na podstawie akt sprawy, czy też w końcu, że sąd, oceniając zgodność z prawem decyzji organów orzekających w sprawie stypendium sportowego, nie uwzględnił stanu faktycznego i prawnego z momentu wydania tych rozstrzygnięć, do czego był zobowiązany w myśl tegoż przepisu w powiązaniu z podstawowym obowiązkiem sądu administracyjnego sprawowania kontroli zgodności z prawem decyzji administracyjnych. W rzeczywistości jednak przedstawione argumenty stanowią polemikę z podjętym rozstrzygnięciem ("w konsekwencji nieuchylenie decyzji wydanych w sprawie"), zaakceptowanym przez Sąd pierwszej instancji, które zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie może być zwalczane zarzutem naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a.
Nie znajduje również uzasadnienia podniesione w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej naruszenie art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 1 Konstytucji RP i niepoinformowanie skarżącego, że rozprawa odbędzie się niejawnie i przeprowadzenie niejawnej rozprawy.
W tym zakresie należy wyjaśnić, że rozpoznawanie spraw na rozprawie jest zasadą postępowania sądowoadministracyjnego (art. 10 i art. 90 § 1 p.p.s.a.). Rozprawa jest zasadniczą fazą postępowania sądowoadministracyjnego, podczas której strony zgłaszają ustnie swoje żądania i wnioski oraz składają wyjaśnienia. Na rozprawie strony mogą ponadto wskazywać podstawy prawne i faktyczne swych żądań i wniosków (art. 106 § 1 p.p.s.a.). Przywołane przepisy stanowią realizację przewidzianej w art. 45 ust. 1 i 2 Konstytucji RP zasady jawności postępowania sądowego. Prawo do sądu rozumiane formalnie oznacza gwarancję prawidłowego postępowania sądowego, tj. postępowania zapewniającego stronie dochodzenie ochrony jej praw, niezależnie od tego czy ostatecznie wydane zostanie przez sąd rozstrzygnięcie pozytywne czy negatywne dla strony. Strona powinna mieć zatem możliwość przedstawienia swoich racji przed wydaniem rozstrzygnięcia kończącego postępowanie, a swoje stanowisko może prezentować m.in. bezpośrednio przed sądem na rozprawie (por. wyrok NSA z 13 kwietnia 2022 r., sygn. akt III FSK 4134/21).
Stosownie do art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 1192 ze zm.; dalej zwanej: "ustawą COVID-19"), w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zarządzenia kierującego sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Przypomnieć należy, że posiedzenie w sprawie, przed Sądem pierwszej instancji odbyło się w 2021 r., zaś tego rodzaju tryb postępowania został zaaprobowany przez Naczelny Sąd Administracyjny już w uchwale z 30 listopada 2020 r., sygn. akt II OPS 6/19, ONSAiWSA 2021, nr 3, poz. 35, w której wskazano, że wskazany przepis (art. 15zzs4 ust. 3 ustawy COVID-19) "należy traktować jako "szczególny" w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 p.p.s.a. Prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami ustawy COVID-19 jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19, a w ówczesnym stanie faktycznym istnieją takie okoliczności, które w zarządzonym stanie pandemii, w pełni nakazują uwzględnianie rozwiązań powyższej ustawy w praktyce działania organów wymiaru sprawiedliwości. Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie uprawnienia przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). Uwzględnić przy tym należy brak możliwości przeprowadzania dowodów w sprawie sądowoadministracyjnej." Podzielając powyższy pogląd, należy jedynie wskazać, że dopuszczalne przepisami szczególnymi odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej winno następować z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego.
Jak zatem wynika z powołanych wyżej przepisów, ustawodawca zdecydował się – w sytuacji nadzwyczajnej spowodowanej stanem zagrożenia epidemicznego i stanem epidemii – na wprowadzenie rozwiązań umożliwiających z jednej strony załatwianie spraw w postępowaniu sądowoadministracyjnym, z drugiej zaś na czynienie tego w sposób zapobiegający, czy co najmniej ograniczający szerzenie się COVID–19. Ocenę sytuacji oraz decyzję co do tego, czy rozpoznanie sprawy należało uznać za konieczne i czy przeprowadzenie rozprawy wywołałoby nadmierne zagrożenie opisane w przepisie oraz czy ewentualnie istnieje możliwość przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, pozostawiono Przewodniczącemu. Samo skorzystanie przez Sąd z uprawnień, jakie dała mu ustawa COVID–19, nie może być poczytane automatycznie za naruszenie art. 10 i art. 90 § 1 p.p.s.a. w zw. z prawem do sądu wynikającym z art. 45 ust. 1 i 2 Konstytucji RP.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy należy też podkreślić, że skarżącemu doręczono (w dniu [...] września 2020 r.) odpis odpowiedzi na skargę, a zatem miał on możliwość zapoznania się ze stanowiskiem organu w sprawie, jak również złożenia repliki, z której to możliwości skorzystał. Doręczono mu również odpis zarządzenia o skierowaniu sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, w składzie 3 sędziów (w dniu [...] listopada 2020 r.), miał więc świadomość takiego trybu rozpoznania sprawy. Na marginesie tylko Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że z urzędu jest mu wiadomo, że we wspomnianym okresie ze względu na ograniczenia techniczne, brak było możliwości przeprowadzania rozpraw na odległość z jednoczesnym przekazem obrazu i dźwięku, w szerszym zakresie. W konsekwencji uznać należało, że do zarzucanego naruszenia przepisów nie doszło.
Autor skargi kasacyjnej nie wyjaśnił z kolei, jaki związek z powyższym zarzutem ma wymieniony w nim art. 77 ust. 1 Konstytucji RP, a zatem zarzut w tym aspekcie wymyka się ocenie Sądu.
Natomiast zarzut naruszenia art. 135 p.p.s.a. został postawiony w całkowitym oderwaniu od treści tego przepisu, bądź na skutek zupełnego jego niezrozumienia. Przepis art. 135 p.p.s.a. stanowi, że Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowania prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Przywołany przepis uszczegóławia zasadę niezwiązania wojewódzkiego sądu administracyjnego granicami skargi, upoważniając ten Sąd do orzekania także o aktach lub czynnościach niezaskarżonych rozpoznawaną skargą, ale wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, oczywiście sprawy administracyjnej. W tej sprawie Sąd pierwszej instancji uznał, że zaskarżona decyzja SKO w [...] odpowiada prawu, a tym samym przyjął, poprzez oddalenie skargi, że również zgodna z prawem jest decyzja organu I instancji. Nie było zatem jakichkolwiek podstaw do skorzystania z uprawnień zawartych w art. 135 p.p.s.a., a przepis ten nie służy celom, jakich w nim upatruje strona skarżący.
Bezprzedmiotowe były wnioski zawarte w skardze kasacyjnej o przyznanie skarżącemu odpowiednich sum pieniężnych od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] i od Prezydenta Miasta [...], gdyż NSA nie orzekał w sprawach o bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania, ani skargi na niewykonanie wyroku. Sprawy te były przedmiotem odrębnego orzekania, zgodnie z właściwością, tak samo jak sprawa skarżącego – ze skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, na podstawie ustawy o przewlekłości sądowej (Dz. U. 2004, nr 179, poz. 1834 ze zm.).
Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej i dlatego orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI