II GSK 2100/23

Naczelny Sąd Administracyjny2024-06-28
NSAAdministracyjneWysokansa
pojazdy zabytkowedowód rejestracyjnyzmiana danychczynność materialno-technicznaprawo o ruchu drogowymkodeks postępowania administracyjnegopodstawa prawnanieważność decyzjiskarga kasacyjnaNSA

NSA uchylił wyrok WSA i stwierdził nieważność decyzji organów obu instancji odmawiających zmiany danych w dowodzie rejestracyjnym pojazdu zabytkowego, uznając je za wydane bez podstawy prawnej.

NSA rozpoznał skargę kasacyjną od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił skargę na decyzję SKO odmawiającą zmiany danych w dowodzie rejestracyjnym pojazdu zabytkowego. Skarżący domagał się zmiany liczby miejsc z 2 na 18 oraz przeznaczenia pojazdu na ciężarowy przystosowany do przewozu osób, powołując się na błąd przy pierwotnej rejestracji. Organy obu instancji oraz WSA uznały, że zmiana ta nie jest oczywistą omyłką i nie może być dokonana w trybie sprostowania, a odmowa nastąpiła na podstawie przepisów Prawa o ruchu drogowym. NSA uznał jednak, że decyzje organów były wydane bez podstawy prawnej, ponieważ żaden z powołanych przepisów nie stanowił podstawy do wydania decyzji odmawiającej dokonania czynności materialno-technicznej w postaci zmiany zapisów w dowodzie rejestracyjnym.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez W. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie. Sprawa dotyczyła odmowy dokonania czynności materialno-technicznej w postaci zmiany zapisów w dowodzie rejestracyjnym pojazdu zabytkowego, w zakresie liczby miejsc siedzących (z 2 na 18) oraz przeznaczenia pojazdu (na samochód ciężarowy przystosowany do przewozu osób). Skarżący argumentował, że pierwotne badanie techniczne pojazdu, na podstawie którego dokonano rejestracji, zawierało omyłkę co do liczby miejsc i przeznaczenia, i przedłożył poprawione zaświadczenie diagnosty. Organy administracji obu instancji oraz WSA uznały, że taka zmiana nie jest oczywistą omyłką, która mogłaby być sprostowana, a odmowa dokonania czynności materialno-technicznej jest zasadna. WSA w Krakowie uznał, że organy prawidłowo odmówiły dokonania zmian, wskazując jako podstawę art. 78 ust. 2 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał, że zarzuty naruszenia prawa materialnego są zasadne. Sąd kasacyjny stwierdził, że ani art. 73 ust. 1, ani art. 78 ust. 2 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym, ani inne wskazane przepisy, nie stanowią podstawy materialnoprawnej do wydania decyzji odmawiającej dokonania czynności materialno-technicznej w postaci zmiany zapisów w dowodzie rejestracyjnym. W ocenie NSA, organy administracji nie rozpoznały istoty sprawy, ponieważ skarżący domagał się sprostowania błędu z chwili rejestracji, a nie zgłaszał zmiany stanu faktycznego po zarejestrowaniu pojazdu. W konsekwencji, NSA stwierdził, że decyzje organów obu instancji zostały wydane bez podstawy prawnej (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Z tego powodu NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA, stwierdził nieważność decyzji SKO oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Wielickiego, a także zasądził od SKO na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, odmowa dokonania czynności materialno-technicznej w postaci zmiany zapisów w dowodzie rejestracyjnym nie może być dokonana w drodze decyzji administracyjnej, ponieważ żaden przepis Prawa o ruchu drogowym nie stanowi podstawy materialnoprawnej do wydania takiej decyzji. Decyzje organów w tej sprawie były wydane bez podstawy prawnej.

Uzasadnienie

NSA uznał, że przepisy Prawa o ruchu drogowym, w tym art. 73 ust. 1 i art. 78 ust. 2 pkt 2, nie stanowią podstawy do wydania decyzji odmawiającej dokonania czynności materialno-technicznej. Wniosek skarżącego dotyczył sprostowania błędu z chwili rejestracji, a nie zmiany stanu faktycznego, co organy i sąd pierwszej instancji błędnie zinterpretowały. W konsekwencji, decyzje organów były pozbawione podstawy prawnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (24)

Główne

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

p.r.d. art. 73 § ust. 1

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 78 § ust. 2 pkt 2

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

Pomocnicze

k.p.a. art. 104 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.r.d. art. 2 § pkt 39

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 2 § pkt 42

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 63 § ust. 1 i 2

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 71 § ust. 1

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 72 § ust. i ust. 2 pkt 3, ust. 3

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 76 § ust. 1 pkt 1 lit. a

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach art. 9 § pkt 1

r.s.r.i.o.p. art. 2 § ust. 1 pkt 7 ppkt 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 sierpnia 2022 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów

r.s.r.i.o.p. art. 16 § ust. 3

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 sierpnia 2022 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów

r.s.r.i.o.p. art. 2 § ust. 7 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 sierpnia 2022 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 sierpnia 2022 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach art. 1 § załącznika nr 2 do rozporządzenia

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 188

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzje organów administracji obu instancji zostały wydane bez podstawy prawnej, ponieważ żaden przepis Prawa o ruchu drogowym nie stanowi podstawy do wydania decyzji odmawiającej dokonania czynności materialno-technicznej w postaci zmiany zapisów w dowodzie rejestracyjnym. Organy administracji nie rozpoznały istoty sprawy, błędnie interpretując wniosek skarżącego jako żądanie zmiany stanu faktycznego, podczas gdy dotyczył on sprostowania błędu z chwili rejestracji.

Odrzucone argumenty

Argumenty WSA dotyczące braku oczywistej omyłki i możliwości sprostowania zaświadczenia diagnosty. Argumenty organów administracji oparte na przepisach Prawa o ruchu drogowym, które NSA uznał za nieadekwatne do podstawy prawnej odmowy dokonania czynności materialno-technicznej.

Godne uwagi sformułowania

decyzja wydana bez podstawy prawnej nierozpoznanie istoty sprawy czynność materialno-techniczna oczywista omyłka

Skład orzekający

Marcin Kamiński

przewodniczący

Andrzej Skoczylas

sędzia

Grzegorz Dudar

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że odmowa dokonania czynności materialno-technicznej w postaci zmiany danych w dowodzie rejestracyjnym nie może być wydana w formie decyzji administracyjnej, a brak podstawy prawnej skutkuje stwierdzeniem nieważności decyzji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy zmiany danych w dowodzie rejestracyjnym pojazdu zabytkowego, ale zasady dotyczące podstawy prawnej i rozpoznania istoty sprawy mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia zmian w dowodach rejestracyjnych pojazdów, a rozstrzygnięcie NSA podkreśla kluczowe znaczenie posiadania właściwej podstawy prawnej dla działań administracji i prawidłowego rozpoznania istoty sprawy przez organy.

Czy odmowa zmiany danych w dowodzie rejestracyjnym może być wydana bez podstawy prawnej? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 2100/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-06-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Skoczylas
Grzegorz Dudar /sprawozdawca/
Marcin Kamiński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III SA/Kr 394/23 - Wyrok WSA w Krakowie z 2023-06-14
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 9 , art. 104 § 1 ,art. 138 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2022 poz 988
art. 2 pkt 39, pkt 42, art. 63 ust. 1 i 2, art. 71 ust. 1, art. 72 ust. i ust. 2 pkt 3, ust. 3, art. 73 ust. 1 , rt. 78 ust. 2 pkt 2, art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
Dz.U. 2015 poz 776
§ 9 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu  przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 776 z  późn. zm.).
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marcin Kamiński Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 czerwca 2023 r. sygn. akt III SA/Kr 394/23 w sprawie ze skargi W. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 5 stycznia 2023 r. nr SKO.RD/4120/141/2022 w przedmiocie odmowy dokonania czynności materialno-technicznej w postaci zmiany zapisów w dowodzie rejestracyjnym pojazdu 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji Starosty Wielickiego z dnia 23 marca 2022 r., nr KT.5410.KWI5P.2019; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz skarżącego W. G. kwotę 1137 (jeden tysiąc sto trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 14 czerwca 2023 r. sygn. akt III SA/Kr 394/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę W. G. (dalej powoływany także jako skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie (dalej powoływany także jako SKO, organ) z dnia 5 stycznia 2023 r. w przedmiocie odmowy dokonania czynności materialno-technicznej w postaci zmiany zapisów w dowodzie rejestracyjnym pojazdu.
Sąd pierwszej instancji orzekł w następującym stanie sprawy.
Pojazd marki (...), stanowiący własność skarżącego, wpisany do wojewódzkiej ewidencji ruchomych zabytków techniki, został zarejestrowany w dniu 8 sierpnia 2019 r. min. na podstawie zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu co do zgodności z warunkami technicznymi pojazdu zabytkowego z 29 lipca 2019 r., nr (...). W zaświadczeniu tym w pozycji 14 liczba miejsc została określona na 2 miejsca, a przeznaczenie pojazdu nie zostało określone. Również z karty ewidencyjnej ruchomego zabytku techniki (przedłożonej przed rejestracją pojazdu) wynikało, że liczba miejsc w kabinie została określona na 2, natomiast przeznaczenie pojazdu nie zostało określone. W wyniku dokonanej rejestracji pojazdu wydano dowód rejestracyjnym seria (...), gdzie w pozycji S 1 (liczba miejsc siedzących) wskazano 2, a rubryka przeznaczenia nie została wypełniona.
W dniu 27 grudnia 2021 r. skarżący złożył podanie o zmianę zapisów w dowodzie rejestracyjnym przedmiotowego pojazdu, w zakresie liczby miejsc oraz przeznaczenia pojazdu. Jak wskazał w podaniu, w pierwotnym badaniu co do zgodności z warunkami technicznymi pojazdu zabytkowego, omyłkowo nie uwzględniono wszystkich ujawnionych cech pojazdu i na podstawie § 9 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzoru dokumentów stosowanych przy tych badaniach (Dz. U. z 2015 r. poz. 776 ze zm., dalej powoływane jako rozporządzenie) wystawiono poprawione badanie. Do złożonego podania skarżący dołączył kopię zaświadczenia uprawnionego diagnosty o przeprowadzonym badaniu technicznym co do zgodności z warunkami technicznymi pojazdu zabytkowego z 29 lipca 2019 r., nr (...), w którym liczba miejsc w pozycji 14 niniejszego badania została określona na 18, z kolei w pozycji 15 określono przeznaczenie pojazdu na samochód ciężarowy przystosowany do przewozu osób. Ponadto w pozycji 17 niniejszego zaświadczenia diagnosta określił datę badania technicznego na 29 lipca 2019 r.
Decyzją Starosty Wielickiego z 23 marca 2022 r., w której w podstawie prawnej wskazano art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z poźn. zm., dalej powoływana jako k.p.a.), odmówiono skarżącemu dokonania czynności materialno-technicznej w postaci zmiany zapisów w dowodzie rejestracyjnym pojazdu marki (...)nr ramy (...) nr rej. (...) w zakresie liczby miejsc z 2 na 18 oraz przeznaczenia pojazdu na samochód ciężarowy przystosowany do przewozu osób.
W ocenie organu pierwszej instancji liczba miejsc w pojeździe nie może być zmieniona w ramach tzw. oczywistej pomyłki, gdyż ujawnienie dodatkowych 16 miejsc w pojeździe oraz zmiana jego przeznaczenia spowodowało merytoryczną zmianę pierwotnie wydanego zaświadczenie i doprowadziło do wytworzenia nowej jego treści. Podkreślono, że przedmiotowy pojazd został zarejestrowany jako pojazd zabytkowy z 2 miejscami siedzącymi, co potwierdzone zostało zarówno przez diagnostę wykonującego pierwotne badanie techniczne jak i również przez samego skarżącego, który był wystawcą karty ewidencyjnej pojazdu przedłożonej w Wojewódzkim Urzędzie Ochrony Zabytków w Krakowie. Według pisma, które organ otrzymał z Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Krakowie liczba miejsc w ilości 2 była zgodna ze stanem faktycznym i oryginalnym przeznaczeniem pojazdu, nie wynikała z omyłki oczywistej i została precyzyjnie określona w karcie ewidencyjnej sformułowanej przez skarżącego.
W wyniku rozpoznania odwołania skarżącego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, wskazując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 2 pkt 39, pkt 42, art. 63 ust. 1 i 2, art. 71 ust. 1, art. 72 ust. i ust. 2 pkt 3, ust. 3, art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tj.: Dz.U. z 2022 r., poz. 988, dalej powoływana jako p.r.d.) i § 9 pkt 1 rozporządzenia, utrzymało zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w mocy.
W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy przywołał treść art. 2 pkt 39 oraz art. 71 p.r.d. i § 9 pkt 1 rozporządzenia. Następnie powołując się na orzecznictwo NSA wyjaśnił charakter pojęcia oczywistej omyłki uprawniającej do dokonania sprostowania. Odniósł się też do przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym dotyczących liczby przewożonych osób oraz przeznaczenia pojazdu. Stwierdzono, że ustalenie, że pojazd odpowiada wymaganym warunkom technicznym do przewozu osób nie może być prostowane w trybie § 9 pkt 1 ww. rozporządzenia albowiem rodzaj zmienianych danych nie odpowiada charakterowi oczywistej omyłki. Na poparcie tego stanowiska podano też, że skarżący sam opracował kartę ewidencyjną pojazdu, która to 16 maja 2019 r. została włączona do wojewódzkiej ewidencji ruchomych zabytków techniki, w której sam wskazał, że liczba miejsc siedzących w kabinie samochodu wynosi 2 i nie określił charakteru pojazdu jako ciężarowo - osobowy.
Z tych przyczyn SKO uznało, że w sprawie nie może być mowy o oczywistej pomyłce w pierwotnym zaświadczeniu diagnosty z 29 lipca 2019 r., a sprostowanie tego zaświadczenia doprowadziło do jego merytorycznej zmiany.
Wskazanym na wstępie wyrokiem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę skarżącego, podkreślając, że przedmiotem kontroli sądu było rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy dokonania czynności materialno-technicznej w postaci zmiany zapisów w dowodzie rejestracyjnym pojazdu marki (...)nr ramy (...)nr rej. (...) w zakresie liczby miejsc z 2 na 18 oraz przeznaczenia pojazdu na samochód ciężarowy przystosowany do przewozu osób. W ocenie sądu pierwszej instancji za całkowicie bezpodstawny należało uznać zarzut skargi, jakoby organy błędnie zinterpretowały wniosek skarżącego poprzez przyjęcie, że żąda on sprostowania treści dowodu rejestracyjnego. Sąd pierwszej instancji wskazał, że zarówno treść rozstrzygnięć organu obu instancji jak i ich uzasadnienia jednoznacznie wskazują, że rozstrzygały one w przedmiocie odmowy dokonania czynności materialno–technicznej tj. zmian w zapisach dowodu rejestracyjnego na podstawie sprostowanego zaświadczenia uprawnionego diagnosty.
Sąd pierwszej instancji, wskazując na treść art. 78 ust. 2 pkt 2, art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a p.r.d. oraz § 2 ust. 1 pkt 7 ppkt 2 i § 16 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 sierpnia 2022 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (tj.: Dz.U. z 2022 r., poz. 1847) przyjął, że aby skarżący uzyskał żądane zmiany w zapisach w dowodzie rejestracyjnym pojazdu musiał do wniosku dołączyć badanie co do zgodności z warunkami technicznymi pojazdu zabytkowego oraz protokół oceny stanu technicznego pojazdu zabytkowego, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 81 ust. 16 p.r.d. Tymczasem skarżący do wniosku dołączył zaświadczenie uprawnionego diagnosty opatrzone datą 29 lipca 2019 r., w którym to w trybie "sprostowania" pierwotnego zaświadczenia z 19 lipca 2019 r. - będącego podstawą rejestracji pojazdu - zmieniono ilość miejsc siedzących z 2 na 18 i wskazano na przeznaczenie pojazdu (którego nie było w pierwotnym zaświadczeniu) jako samochód ciężarowy przystosowany do przewozu osób. Sąd pierwszej instancji nie miał wątpliwości, że organ miał prawo poddać załączone do wniosku zaświadczenie diagnosty weryfikacji pod kątem formalnej poprawności trybu jego wydania. Odwołując się do treści rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 sierpnia 2022 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach (tj.: Dz.U. z 2022 r. poz. 1849), sąd pierwszej instancji przyjął, że tego rodzaju dane nie są przyjmowane przez organ bezkrytycznie i podlegają weryfikacji, w szczególności w kontekście obowiązujących przepisów prawa. W ocenie sądu brak jest racjonalnych powodów aby przy rozpatrywaniu wniosku o zmianę danych w dowodzie rejestracyjnym organ bezrefleksyjnie przyjmował załączone do wniosku dokumenty. Jednocześnie podkreślił, że w przedmiotowej sprawie organy dokonując weryfikacji zaświadczenia nie wnikały w wiadomości specjalistyczne zastrzeżone dla uprawnionego diagnosty.
Weryfikując przedłożone zaświadczenie, trafnie powołały się na treść § 9 ust. pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach (Dz.U. 2015 r. poz. 776) dotyczącego prostowania oczywistych omyłek w wydanych zaświadczeniach. Właściwie również oceniły – odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych, że jako oczywistą omyłkę można zakwalifikować omyłkę, która ma charakter stylistyczny, językowy, składniowy oraz błąd który jest zauważalny na pierwszy rzut oka, bez konieczności przeprowadzania dodatkowych badań czy ustaleń. Sprostowaniu nie mogą natomiast podlegać omyłki istotne, np. co do ustalenia stanu faktycznego i jego kwalifikacji pranej. Sprostowanie nie może zmierzać do merytorycznej zmiany dokumentu (por. wyrok NSA z 11 stycznia 2022 r., sygn. akt II GSK 2568/21). Biorąc powyższe pod uwagę organ zasadnie uznał, że zmiana ilości miejsc siedzących pojazdu w zaświadczeniu uprawnionego diagnosty z 2 na 18 oraz oznaczenie przeznaczenia samochodu na ciężarowy z możliwości przewozu osób jest zmianą merytoryczną i nie może być dokonana w drodze sprostowania. Zmiana ta bowiem powoduje, że pojazdem może być przewożone dodatkowe 16 osób, co do tej pory, na podstawie wpisów w dowodzie rejestracyjnym pojazdu, nie było możliwe. Ponadto organ weryfikując kwestię wystąpienia w sprawie oczywistej omyłki ustalił, że skarżący w maju 2019 r. opracowując kartę ewidencyjną pojazdu z wnioskiem o włączenie jej do wojewódzkiej ewidencji ruchomych zabytków techniki, sam wskazał, że liczba miejsc w kabinie to 2. A zatem także i z tego powodu nie było mowy o zaistnieniu oczywistej omyłki w przedmiotowym zakresie.
W ocenie sądu pierwszej instancji nie był zasadny również zarzut naruszenia art. 73 ust. 1 p.r.d. albowiem przepis ten nie miał zastosowania w sprawie. Norma ta traktuje o rejestracji pojazdu, która dokonuje się w drodze decyzji administracyjnej. Tymczasem zmiany w dowodzie rejestracyjnym następują w drodze czynności materialno–technicznej wydawanej na skutek zgłoszenia wnioskodawcy na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy w zw. przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 sierpnia 2022 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, wymagań dla tablic rejestracyjnych oraz wzorów innych dokumentów związanych z rejestracją pojazdów wydanego na podstawie art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a, c i d p.r.d. WSA w Krakowie dostrzegł, że ten właśnie przepis został min. wymieniony w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji niemniej jednak, fakt powołania się organu administracji w decyzji na przepisy niewłaściwe w sprawie, jakkolwiek wskazuje na wadliwość działania tych organów, nie stanowi przesłanki do uznania przez sąd, że nastąpiło naruszenie prawa w stopniu istotnym dla rozstrzygnięcia, jeżeli z okoliczności sprawy wynika, że organy administracji mogły wydać zaskarżone decyzje mając do tego podstawę w innym przepisie tej samej ustawy (por. wyrok NSA z 28 października 2020 r., sygn. akt II OSK 1651). Taka właśnie sytuacja zaistniała w realiach niniejszej sprawy. Błąd w powołaniu podstawy prawnej odczytywany łącznie z rozstrzygnięciem i sporządzonym uzasadnieniem nie stwarzały wątpliwości co do tego, w jaki sposób organ, który wydał decyzję, miał zamiar rozstrzygnąć sprawę, tj. utrzymać w mocy decyzję organu pierwszej instancji o odmowie dokonania czynności materialno – technicznej (dokonania zmian do dowodzie rejestracyjnym). Z całą pewnością rozstrzygnięcie nie dotyczyło rejestracji pojazdu zatem powyższe uchybienie nie miało wpływu na wynik sprawy.
Sąd pierwszej instancji nie zgodził się z zarzutem skarżącego, że organy nie były w stanie wskazać skarżącemu jakie działania ma podjąć w celu skutecznego załatwienia sprawy ze swojego wniosku.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył skarżący, zaskarżając go w całości.
Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tj. Dz.U. z 2024 r., poz. 935, zwanej dalej p.p.s.a.) zarzucono naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.
a) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 73 ust. 1 p.r.d. przez jego wadliwą wykładnię, a to rozumienie rzeczonego przepisu w sposób nieprawidłowy w odniesieniu do przyjętych reguł, polegające na uznaniu, iż przepis ten nie ma zastosowania, w sytuacji złożenia przez właściciela pojazdu wniosku o zmianę zawartych w dowodzie rejestracyjnym danych technicznych, gdyż norma ta traktuje o rejestracji pojazdu, która dokonuje się w drodze decyzji administracyjnej, podczas gdy rzeczony przepis należy wykładać w ten sposób, że w jego treści jest mowa nie tylko o rejestracji pojazdu, która dokonuje się w drodze decyzji administracyjnej, ale także o wydaniu dowodu rejestracyjnego zawierającego określoną treść, co jest czynnością materialno-techniczną, a w konsekwencji wadliwe zastosowanie art. 78 ust. 2 p.r.d w zw. z § 16 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 sierpnia 2022 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, wymagań dla tablic rejestracyjnych oraz wzorów innych dokumentów związanych z rejestracją pojazdów (Dz. U. poz. 1847 z poźn. zm.), zwanego dalej "r.s.r.i.o.p." w związku z w zw. z § 2 ust. 7 pkt 2 r.s.r.i.o.p (w sytuacji, gdy zasadne było zastosowanie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 73 ust. 1 p.r.d.), co skutkowało nie wydaniem skarżącemu dowodu rejestracyjnego o treści określonej w jego wniosku z dnia 27 grudnia 2021 r. i wadliwym oddaleniem skargi i nie dostrzeżeniem przez sąd a quo zasadności uchylenia decyzji organu II instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.;
b) art. 151 p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 7 pkt 2 r.s.r.i.o.p. przez jego wadliwą wykładnię, a to rozumienie rzeczonego przepisu w sposób nieprawidłowy w odniesieniu do przyjętych reguł, polegające na uznaniu, iż przepis ten ma zastosowanie, w sytuacji złożenia przez właściciela zarejestrowanego już uprzednio pojazdu zabytkowego wniosku o zmianę zawartych w dowodzie rejestracyjnym danych technicznych oraz, że treść tego przepisu stanowi asumpt do konstatacji, że organ ma prawo poddać zaświadczenie przedmiotowego diagnosty weryfikacji pod kątem formalnej poprawności trybu jego wydania, podczas gdy rzeczony przepis należy wykładać w ten sposób, że ma on zastosowanie jedynie w sytuacji pierwszej rejestracji pojazdu zabytkowego, a nie ma on zastosowania w sytuacji, gdy pierwsza rejestracja takiego samochodu już nastąpiła, a treść ww. przepisu nie może prowadzić do konstatacji, że organ ma prawo poddać zaświadczenie przedmiotowego diagnosty weryfikacji pod kątem formalnej poprawności trybu jego wydania, a w konsekwencji wadliwe zastosowanie rzeczonych przepisów, co skutkowało nie wydaniem skarżącemu dowodu rejestracyjnego o treści określonej w jego wniosku z dnia 27 grudnia 2021 r., wadliwym oddaleniem skargi i nie dostrzeżeniem przez sąd a quo zasadności uchylenia decyzji organu II instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.;
c) art. 151 p.p.s.a. w zw. z § 1 pkt 4 załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 sierpnia 2022 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1849) przez jego wadliwą wykładnię, a to rozumienie rzeczonego przepisu w sposób nieprawidłowy w odniesieniu do przyjętych reguł, polegające na uznaniu, iż przepis ten ma zastosowanie każdorazowo, w sytuacji złożenia przez właściciela zarejestrowanego pojazdu zabytkowego wniosku o zmianę zawartych w dowodzie rejestracyjnym danych technicznych oraz, że treść tego przepisu stanowi asumpt do konstatacji, że organ ma prawo poddać zaświadczenie przedmiotowego diagnosty weryfikacji pod kątem formalnej poprawności trybu jego wydania, podczas gdy rzeczony przepis należy wykładać w ten sposób, że dotyczy on jedynie weryfikacji, jaka ma miejsce po dokonaniu czasowej rejestracji pojazdu, a przed wystawieniem dowodu rejestracyjnego, a nie ma on zastosowania w sytuacji złożenia przez właściciela zarejestrowanego pojazdu zabytkowego wniosku o zmianę zawartych w dowodzie rejestracyjnym danych technicznych, a treść ww. przepisu nie może prowadzić do konstatacji, że organ ma prawo poddać zaświadczenie przedmiotowego diagnosty weryfikacji pod kątem formalnej poprawności trybu jego wydania, a w konsekwencji wadliwe zastosowanie rzeczonych przepisów, co skutkowało nie wydaniem skarżącemu dowodu rejestracyjnego o treści określonej w jego wniosku z dnia 27.12.2021 r., wadliwym oddaleniem skargi i nie dostrzeżeniem przez sąd a quo zasadności uchylenia decyzji organu II instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.;
d) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 78 ust 2 p.r.d w zw. z § 16 ust. 3 r.s.r.i.o.p. w zw. z § 2 ust. 7 pkt 2 r.s.r.i.o.p przez ich wadliwą wykładnię a to rozumienie rzeczonych przepisów w sposób nieprawidłowy w odniesieniu do przyjętych reguł, polegające na uznaniu, iż przepisy te mają zastosowanie każdorazowo, w sytuacji złożenia przez właściciela zarejestrowanego pojazdu zabytkowego wniosku o zmianę zawartych w dowodzie rejestracyjnym danych technicznych oraz, że treść tych przepisów stanowi asumpt do konstatacji, że organ ma prawo poddać zaświadczenie przedmiotowego diagnosty weryfikacji pod kątem formalnej poprawności trybu jego wydania, podczas gdy rzeczone przepisy należy wykładać w ten sposób, że mają one zastosowanie jedynie w sytuacji zaistnienia zmian stanu faktycznego enumeratywnie wymienionych w tych przepisach, a treść ww. przepisów nie może prowadzić do konstatacji, że organ ma prawo poddać zaświadczenie przedmiotowego diagnosty weryfikacji pod kątem formalnej poprawności trybu jego wydania, a w konsekwencji niewłaściwe ich zastosowanie poprzez nie wydanie skarżącemu dowodu rejestracyjnego o treści określonej w jego wniosku z dnia 27 grudnia 2021 r.- w realiach niniejszej sprawy nie zaistniały jakiekolwiek zmiany stanu faktycznego, w tym enumeratywnie wymienione w ww. przepisach, co skutkowało wadliwym oddaleniem skargi i nie dostrzeżeniem przez sąd a quo zasadności uchylenia decyzji organu II instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.
Ponadto, na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
e) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 9 k.p.a. polegające na tym, że sąd pierwszej instancji w wyniku niewłaściwej kontroli działalności administracji publicznej nie dostrzegł, że zasadne było uchylenie decyzji organu II instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., gdyż organy obu instancji nie dochowały obowiązków informacyjnych określonych w art. 9 k.p.a. oraz nie czuwały, aby skarżący nie poniósł szkody z powodu nieznajomości prawa, w sytuacji gdy organy obu instancji nie poinformowały go o tym, jakich czynności ma on dokonać oraz, jakie dokumenty ma przedłożyć organom, aby został mu wydany przedmiotowy dowód rejestracyjny, którego treść będzie zgodna ze stanem rzeczywistym, podczas gdy to na organie, do którego o załatwienie sprawy zwróciła się strona, spoczywa obowiązek pouczenia strony o ewentualnej konieczności przedłożenia danych dokumentów niezbędnych do załatwienia sprawy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy - gdyby skarżący został poinformowany o rzeczonej konieczności to złożyłby on oczekiwane przez organy dokumenty, co mogłoby skutkować dokonaniem przez organy czynności materialno - technicznej w postaci zmiany zapisów w dowodzie rejestracyjnym pojazdu marki (...)w zakresie liczby miejsc z 2 na 18 oraz przeznaczenia pojazdu na samochód ciężarowy przystosowany do przewozu osób, co skutkowało wadliwym zastosowaniem art. 73 ust. 1 p.r.d., względnie art. 78 ust. 2 pkt 2 p.r.d. w zw. z § 16 ust. 3 r.s.r.i.o.p. w zw. z § 2 ust. 7 pkt 2 r.s.r.i.o.p. wadliwym oddaleniem skargi oraz nie dostrzeżeniem przez sąd a quo zasadności uchylenia decyzji organu II instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
Wskazując na powyższe, pełnomocnik skarżącego na podstawie art. 185 § 1, art. 188 oraz art. 203 pkt 1 p.p.s.a. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Krakowie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie zaskarżonej decyzji SKO w Krakowie oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Skarżący kasacyjnie na podstawie art. 179 § 2 p.p.s.a. oświadczył, że zrzeka się rozprawy w niniejszej sprawie.
Organ nie skorzystał z możliwości złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów, zgodnie z wnioskiem zawartym w skardze kasacyjnej, bowiem strona przeciwna w terminie czternastu dni od doręczenia odpisu skargi kasacyjnej nie wniosła o przeprowadzenie rozprawy.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone (por. wyrok NSA z 6 września 2012 r., sygn. akt I FSK 1536/11, powyższe orzeczenie oraz wszystkie inne powołane w niniejszym uzasadnieniu są dostępne w bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przypomnieć w tym miejscu należy, że to na autorze skargi kasacyjnej ciąży obowiązek konkretnego wskazania, które przepisy prawa materialnego zostały przez sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia i właściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Podobnie zresztą przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać przepisy tego prawa, które zostały naruszone przez sąd i wpływ naruszenia na wynik sprawy tj. treść orzeczenia (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do uzupełniania, czy innego korygowania wadliwie postawionych zarzutów kasacyjnych. Nie może też samodzielnie ustalać podstaw, kierunków jak i zakresu zaskarżenia (wyrok NSA z dnia 26 marca 2014 r., sygn. akt I GSK 1047/12 oraz wyrok NSA z dnia 29 sierpnia 2012 r., sygn. akt I FSK 1560/11).
Przeprowadzona we wskazanych wyżej granicach weryfikacja zarzutów kasacyjnych doprowadziła Naczelny Sąd Administracyjny do wniosku, że skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
W skardze kasacyjnej postawiono zarzuty oparte na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 p.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpatrywanej sprawie w pierwszej kolejności niezbędne jest odniesienie się do zarzutu naruszenia prawa materialnego, albowiem uprzednie ustalenie treści mających w sprawie zastosowanie norm prawa materialnego jest konieczne dla oceny ewentualnego naruszenia przepisów postępowania.
W pierwszym z zarzutów kasacyjnych naruszenia przepisów prawa materialnego skarżący zarzucił sądowi pierwszej instancji błędną wykładnię art. 73 ust. 1 p.r.d. polegającą na uznaniu, że nie ma on zastosowania w sytuacji złożenia przez właściciela pojazdu wniosku o zmianę danych technicznych zawartych w dowodzie rejestracyjnym i jednoczesnym błędnym przyjęciu, że w sprawie powinien mieć zastosowanie art. 78 ust. 2 p.r.d. w zw. z § 16 ust. 3 r.s.r.i.o.p. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w świetle powyższego zarzutu kwestią zasadniczą jest ustalenie w jakiej formie prawnej powinien być rozstrzygnięty wniosek skarżącego z dnia 27 grudnia 2021 r. o zmianę wpisów w dowodzie rejestracyjnym bądź też odmowa dokonania takiej zmiany.
Należy przypomnieć, że wątpliwości co do formy prawnej załatwienia sprawy o rejestrację pojazdu w świetle ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz co do charakteru prawnego dowodu rejestracyjnego wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów w uchwale z dnia 24 września 2001 r., sygn. akt OPS 6/01. W jej uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że rejestracja pojazdu następuje w formie decyzji administracyjnej po przeprowadzeniu postępowania w celu ustalenia okoliczności faktycznych i prawnych, od których ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym i przepisy wykonawcze do niej uzależniają dokonanie rejestracji pojazdu. Postępowanie w sprawie rejestracji pojazdu kończy się wydaniem decyzji administracyjnej, poprzedzającej czynność materialno–techniczną wydania dowodu rejestracyjnego i tablic rejestracyjnych. Dowód rejestracyjny spełnia zatem podwójną rolę: potwierdza wydanie decyzji administracyjnej o zarejestrowaniu pojazdu oraz jest dokumentem stwierdzającym dopuszczenie zarejestrowanego pojazdu do ruchu. Nie będąc decyzją administracyjną w rozumieniu art. 104 k.p.a., jako dokument urzędowy sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy administracji publicznej w zakresie ich działania, stanowi jednak potwierdzenie wcześniejszego uzyskania pozytywnej decyzji o rejestracji pojazdu.
Wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 73 ust. 1 p.r.d. rejestracji pojazdu dokonuje, na wniosek właściciela, starosta właściwy ze względu na miejsce jego zamieszkania (siedzibę), wydając dowód rejestracyjny i zalegalizowane tablice rejestracyjne. Jak już wyżej wskazano, sama rejestracja pojazdu następuje w drodze decyzji administracyjnej, zaś wydanie dowodu rejestracyjnego i tablic rejestracyjnych jest czynnością materialno–techniczną i Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą skargę kasacyjną podziela to stanowisko.
Wydanie dowodu rejestracyjnego należy do kompetencji starosty właściwego ze względu na miejsce zamieszkania właściciela pojazdu, o czym stanowi art. 73 ust. 1 p.r.d. Starosta jako organ administracji jest właściwy dla spraw związanych z wydaniem dowodu rejestracyjnego, a więc czynność ta jest czynnością z zakresu administracji publicznej. Należy zatem uznać, iż wydanie dowodu rejestracyjnego jest czynnością z zakresu administracji publicznej o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i czynność ta podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Dalej należy wskazać, że zgodnie z art. 78 ust. 2 pkt 2 p.r.d. właściciel pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o zmianie stanu faktycznego wymagającej zmiany danych zamieszczonych w dowodzie rejestracyjnym. Z uwagi, iż wniosek o zmianę danych skarżący złożył 27 grudnia 2021 r., szczegółowy zakres zmian stanów fatycznych wymagających zmiany danych zamieszczonych w dowodzie rejestracyjnym został określony w § 18 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 11 grudnia 2017 r., w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2355 ze zm.).
Kwestia zawiadamiania o zmianie stanu faktycznego wymagającej zmiany danych w dowodzie rejestracyjnym wskazuje, że los dowodu rejestracyjnego jak również zmiany danych w nim zawartych nie muszą wpływać na byt prawny decyzji o rejestracji pojazdu. Z tej racji zmiana danych zawartych w dowodzie rejestracyjnym, nie objętych decyzją o rejestracji, jest dopuszczalna bez konieczności zmiany decyzji rejestracyjnej. Podkreślić należy, że decyzja administracyjna korzysta z przymiotu ostateczności w warunkach przewidzianych w przepisie art. 16 § 1 k.p.a., tam też przewidziano możliwość jej uchylenia bądź zmiany. Przepisy dotyczące procedury administracyjnej nie przewidują dla czynności materialno-technicznej, która nie jest decyzją administracyjną, waloru ostateczności, toteż jej zmiana zdaniem NSA jest możliwa w każdym czasie.
W rozpoznawanej sprawie skarżący wnioskiem z 27 grudnia 2021 r. wniósł o zmianę zapisów w dowodzie rejestracyjnym pojazdu (...)w zakresie liczby miejsc oraz przeznaczenia, wskazując na omyłkowe nieuwzględnienie w pierwotnym badaniu wszystkich ujawnionych cech pojazdu. Zdaniem skarżącego zachodziła zatem konieczność sprostowania błędnych zapisów w dowodzie rejestracyjnym.
W wyniku rozpoznania powyższego wniosku, Starosta Wielicki decyzją z 23 marca 2022 r. (bez wskazania podstawy materialnoprawnej decyzji) odmówił skarżącemu dokonania czynności materialno-technicznej w postaci zmiany zapisów w dowodzie rejestracyjnym pojazdu marki (...). Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 5 stycznia 2023 r., które w podstawie materialnoprawnej podjętego rozstrzygnięcia wskazało art. 2 pkt 39, pkt 42, art. 63 ust. 1 i 2, art. 71 ust. 1, art. 72 ust. i ust. 2 pkt 3, ust. 3, art. 73 ust. 1 p.r.d. Z kolei sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazał, że SKO błędnie przyjęło, że podstawą materialnoprawną wydanej decyzji jest art. 73 ust. 1 p.r.d., gdyż zmiany w treści dowodu rejestracyjnego następują w drodze czynności materialno–technicznej wydawanej na skutek zgłoszenia wnioskodawcy na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 2 p.r.d. i ten przepis stanowi materialno-prawną podstawę wydania zaskarżonej do sądu decyzji odmawiającej dokonania czynności materialno-technicznej w postaci zmiany zapisów w dowodzie rejestracyjnym pojazdu.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego będąca przedmiotem skargi do sądu decyzja SKO w Krakowie utrzymująca w mocy decyzję Starosty Wielickiego w przedmiocie "odmowy dokonania czynności materialno-technicznej w postaci zmiany zapisów w dowodzie rejestracyjnym pojazdu" jest pozbawiona podstawy materialnoprawnej, a w konsekwencji zachodziła konieczność stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jako wydanej bez podstawy prawnej.
Wskazać należy, że w doktrynie oraz w orzecznictwie NSA podkreśla się, że przez pojęcie decyzji wydanej bez podstawy prawnej rozumie się decyzję, która została wydana w sytuacji, gdy brak było w przepisach prawa powszechnie obowiązującego właściwej materialnej lub formalnej podstawy do dokonania rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej (zob. R.Hauser, M.Wierzbowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, wyd. C.H.Beck Warszawa 2014, str. 657). W katalogu przypadków wydania decyzji bez podstawy prawnej wymienia się przykładowo: (a) wydanie decyzji poza sferą regulacji prawnej; (b) oparcie się na przepisach materialnych odnoszących się do stanów faktycznych diametralnie odmiennych od stanów występujących w danej sprawie; (c) wydanie decyzji w sprawie w której uprawnienie lub obowiązek wynikał wprost z ustawy (por. M.Jaśkowska, A.Wróbel Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz Wyd. Lex a Wolters Kluwer business, Warszawa 2009 str. 803). Przesłanka braku podstawy prawnej jest spełniona, gdy przepisy prawa powszechnie obowiązującego nie zawierają podstawy wydania decyzji administracyjnej. Brak ten musi mieć charakter obiektywny. Rdzeń znaczenia pojęcia "decyzja wydana bez podstawy prawnej" jest jednoznaczny, bo albo nie ma przepisu prawnego, który umocowuje administrację publiczną do działania, albo też przepis jest, ale nie spełnia wymagań podstawy prawnej działania organów tej administracji, polegającego na wydawaniu decyzji administracyjnych i postanowień, rozumianych jako indywidualne akty administracyjne zewnętrzne (por. wyroki NSA: z dnia 6 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 1800/16, z dnia 12 lipca 2023 r., sygn. akt II GSK 602/20). Pamiętać przy tym należy, że przez brak podstawy prawnej rozumie się to, że decyzja rzeczywiście podstawy takiej nie posiada, nie zaś to, iż jej nie wymienia bądź wymienia niewłaściwy przepis (por. wyrok NSA 5 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 717/15).
Podkreślić należy, że żaden z wskazanych przez SKO (art. 73 ust. 1 p.r.d.) jak i sąd pierwszej instancji (art. 78 ust. 2 pkt 2 p.r.d.) przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym nie stanowi podstawy materialnoprawnej do wydania decyzji w przedmiocie "odmowy dokonania czynności materialno-technicznej w postaci zmiany zapisów w dowodzie rejestracyjnym pojazdu". Takiej podstawy nie znalazł również Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę. Przyjąć zatem należało, że wydane w niniejszej sprawie decyzje o wskazanej treści są pozbawione materialnoprawnej podstawy. Powyższe oznacza, że zasadnym okazały się zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego – art. 73 ust. 1 p.r.d. oraz art. 78 ust. 2 pkt 2 p.r.d. bowiem zarówno organy administracyjne jak i sąd pierwszej instancji dokonały ich błędnej wykładni, przyjmując że jeden z nich nie będzie miał zastosowania w sprawie, drugi zaś, że takie zastosowanie znajdzie.
Analiza akt administracyjnych niniejszej sprawy, w szczególności uzasadnienia decyzji organów obu instancji, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje, że organy w istocie nie wiedziały w oparciu o które z przepisów p.r.d. należy rozstrzygnąć złożony przez skarżącego wniosek. Powyższy błąd starał się nieudolnie naprawić sąd pierwszej instancji, wskazując że podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji – odmawiającą dokonania czynności materialno-technicznej w postaci zmiany zapisów w dowodzie rejestracyjnym - jest art. 78 ust. 2 pkt 2 p.r.d. Tymczasem, o czym była już mowa wcześniej, przepis ten nakłada na właściciela pojazdu obowiązek zawiadomienia właściwego starostę o zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych zamieszczonych w dowodzie rejestracyjnym i jako taki nie może stanowić materialnoprawnej podstawy do wydania decyzji "odmawiającej dokonania czynności materialno-technicznej". Sama okoliczność, że wydanie dowodu rejestracyjnego jest czynnością materialno-techniczną z zakresu administracji publicznej nie przesądza, że odmowa dokonania zmian w treści dowodu rejestracyjnego, z uwagi na zmianę stanu faktycznego, powinna być dokonywana w drodze decyzji administracyjnej.
W tym miejscu wskazać należy, że skarżący złożył wniosek o zmianę zapisów w dowodzie rejestracyjnym pojazdu (...)w zakresie liczby miejsc oraz przeznaczenia, wskazując na omyłkowe nieuwzględnienie w pierwotnym badaniu wszystkich ujawnionych cech pojazdu, co powinno skutkować sprostowaniem błędnych zapisów w dowodzie rejestracyjnym. Z treści uzasadnień decyzji organów obu instancji wynika, że skoro skarżący nie przedłożył dokumentu potwierdzającego dokonanie zmian konstrukcyjnych odnoszących się zarówno do liczby miejsc siedzących jak i przeznaczenia pojazdu, nie była możliwa zmiana zapisów w dowodzie rejestracyjnym. Jednakże uwadze organów jak i sądu pierwszej instancji uszło, że skarżący składając ww. wniosek domagał się zmiany zapisów w dowodzie rejestracyjnym pojazdu (...)nie z powodu zmiany stanu faktycznego lecz wskazywał, że błędny zapis powstał przy pierwszej rejestracji pojazdu. Na powyższą okoliczność przedłożył skorygowane zaświadczenie diagnosty o przeprowadzonym badaniu technicznym z 29 lipca 2019 r. W świetle tak wskazanego zakresu postępowania, zgodzić się należało ze skarżącym, że organy obu instancji a w konsekwencji również sąd pierwszej instancji, w nieprawidłowy sposób przyjęły stan faktyczny, a w konsekwencji nie rozpoznały istoty sprawy. We wniosku skarżący nie powoływał się na zmiany powstałe po zarejestrowaniu pojazdu, zaś w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji wprost wskazał, że takich zmian nie było i od początku nabyty przez niego pojazd miał 18 miejsc siedzących oraz przeznaczenie jako pojazd ciężarowo-osobowy. Dlatego też za błędne należało uznać stwierdzenie sądu pierwszej instancji, oparte na treści kwestionowanych przez skarżącego rozstrzygnięć, że przedmiotem żądania skarżącego było dokonanie zmian danych zamieszczonych w dowodzie rejestracyjnym pojazdu zarejestrowanego, który został włączony do wojewódzkiej ewidencji ruchomych zabytków techniki. Przedmiot sprawy należy rozważać przez pryzmat treści wniosku strony wszczynającej postępowanie, a nie treści rozstrzygnięcia podjętego przez organ administracji publicznej. Brak rozpoznania istoty sprawy, w szczególności zakresu żądania skarżącego, skutkował tym że organy obu instancji naruszyły przepisy materialne, wydając decyzję o treści nieznanej ustawie Prawo o ruchu drogowym, co skutkowało koniecznością stwierdzenia przez NSA, że kwestionowane decyzje zostały wydane bez podstawy prawnej.
Z tych względów za zasadny należało uznać zarzut z pkt a) skargi kasacyjnej – naruszenia art. 73 ust. 1 oraz art. 78 ust. 2 pkt 2 p.r.d., skutkujący koniecznością stwierdzenia w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nieważności decyzji wydanych w przedmiocie "odmowy dokonania czynności materialno-technicznej" jako pozbawionych podstawy prawnej.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny uznał za zbędne odnoszenie się do pozostałych zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania. Wobec stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego – art. 73 ust. 1 i art. 78 ust. 2 pkt 2 p.r.d. rozważania w tym zakresie należy uznać za przedwczesne. Bez precyzyjnego określenia istoty sprawy, w szczególności czego domaga się skarżący i na jakiej podstawie prawnej zbędnym były rozważania dotyczące konkretnych przepisów rozporządzeń wykonawczych do ustawy – Prawo o ruchu drogowym, skoro w istocie nie wiadomo, czy przepisy te w ogóle w sprawie będą miały zastosowanie.
Zgodnie z art. 188 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, uchylając zaskarżone orzeczenie, rozpoznaje skargę, jeżeli uzna, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. Sprawę należy przy tym uznać za dostatecznie wyjaśnioną, gdy jest ona wyjaśniona w stopniu, w jakim, uwzględniając charakter postępowania odwoławczego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, sąd ten może prawomocnie zweryfikować dokonaną przez wojewódzki sąd administracyjny kontrolę legalności zaskarżonego aktu.
Taki stan wyjaśnienia sprawy ma miejsce w niniejszym przypadku. Uwzględnienie podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia art. 73 ust. 1 oraz art. 78 ust. 2 pkt 2 p.r.d. jest wystarczające do wzruszenia zaskarżonego wyroku oraz przejęcia wniesionej skargi do merytorycznego rozpoznania przez sąd kasacyjny. Przyjąć zatem należało, że skarga skarżących zasługiwała na uwzględnienie, bowiem organy administracji publicznej obu instancji, w wyniku nierozpoznania istoty wniosku skarżącego, wydały decyzje o treści jakiej nie przewiduje ustawa – Prawo o ruchu drogowym, co obligowało sąd do przyjęcia, że zostały one wydane bez podstawy prawnej (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).
Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za usprawiedliwioną, wobec czego, na podstawie art. 185 § 1 i art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 oraz art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok oraz stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty Wielickiego z 23 marca 2022 r. O kosztach postępowania sądowego postanowiono na podstawie art. 203 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 i art. 200 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, na które złożyły się poniesione przez skarżącego wydatki na wpis od skargi i skargi kasacyjnej (300 zł), opłatę sądową za sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę (100 zł), opłatę skarbową za złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika za reprezentowanie skarżącego przed sądami obu instancji (720 zł).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI