II GSK 2092/21

Naczelny Sąd Administracyjny2024-11-19
NSAAdministracyjneWysokansa
pas drogowyreklamazezwolenielokalizacjadrogi publiczneterminwniosekNSApostępowanie administracyjne

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą odmowy zezwolenia na lokalizację reklamy w pasie drogowym, uznając, że wniosek został złożony po terminie, a decyzja lokalizacyjna jest bezterminowa.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej P. F. od wyroku WSA w Bydgoszczy, który oddalił skargę na decyzję SKO odmawiającą zezwolenia na lokalizację reklam w pasie drogowym. Kluczowym problemem było złożenie wniosku o zezwolenie na lokalizację po okresie, w którym reklamy miały być umieszczone. NSA uznał, że WSA prawidłowo ocenił stan faktyczny i prawny, oddalając skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną P. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który utrzymał w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą zezwolenia na lokalizację reklam w pasie drogowym. Skarżący domagał się zezwolenia na zajęcie pasa drogowego i lokalizację 62 nośników reklamowych w okresie od 1 do 31 grudnia 2018 r. Wniosek o zezwolenie na lokalizację został złożony dopiero 28 października 2019 r., czyli po upływie wskazanego okresu. WSA w Bydgoszczy uznał, że złożenie wniosku po terminie jest wystarczającą podstawą do odmowy. NSA, oddalając skargę kasacyjną, potwierdził, że decyzja zezwalająca na lokalizację reklamy w pasie drogowym ma charakter bezterminowy, a wniosek o jej wydanie złożony po okresie, w którym reklama miała być zlokalizowana, nie może być uwzględniony. Sąd odrzucił również argumenty skarżącego dotyczące wadliwej praktyki organów i zasady zaufania, podkreślając, że organy są zobowiązane do działania zgodnie z prawem, nawet jeśli oznacza to odstąpienie od utrwalonej, lecz niezgodnej z prawem, praktyki.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek złożony po upływie okresu, w którym reklama miała być zlokalizowana, uzasadnia odmowę wydania zezwolenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że złożenie wniosku o zezwolenie na lokalizację reklamy w pasie drogowym po terminie, w którym reklama miała być umieszczona, jest wystarczającą podstawą do odmowy wydania zezwolenia. Podkreślono, że decyzja lokalizacyjna jest odrębna od decyzji zezwalającej na zajęcie pasa drogowego i powinna być uzyskana przed.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (8)

Główne

u.d.p. art. 39 § 3

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Decyzja zezwalająca na lokalizację urządzenia w pasie drogowym ma charakter bezterminowy.

u.d.p. art. 39 § 3a

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Niedopuszczalność wprowadzenia klauzuli terminowej do decyzji lokalizacyjnej.

u.d.p. art. 40 § 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Decyzja zezwalająca na zajęcie pasa drogowego.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naruszenie przepisów postępowania, którego uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

k.p.a. art. 8 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pewności stosowania prawa przez organy administracji publicznej; zasada zaufania do organów.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o zezwolenie na lokalizację reklamy złożony po terminie. Decyzja lokalizacyjna w pasie drogowym jest bezterminowa. Organy muszą działać zgodnie z prawem, nawet jeśli oznacza to odstąpienie od utrwalonej, ale niezgodnej z prawem, praktyki.

Odrzucone argumenty

Organ odwoławczy zaaprobował odstąpienie przez organ I instancji od utrwalonej praktyki bez uzasadnionej przyczyny. Organ I instancji zmienił sposób załatwiania sprawy bez wezwania skarżącego. Przerzucenie odpowiedzialności za błędy organu na stronę. Działanie w zaufaniu do utrwalonej praktyki organu. Wniosek z 28.10.2019 r. stanowił uzupełnienie wniosku z 23.11.2018 r. i nie powinien być uznany za spóźniony. Organ odwoławczy nie uwzględnił, że wniosek składany był w tożsamej formie przez lata. Organ odwoławczy bezzasadnie przyjął, że wniosek o wydanie decyzji zezwalającej na lokalizację nie został wniesiony. Organ odwoławczy zaniechał dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i bezzasadnie przyjął, że wniosek z listopada 2018 r. nie obejmował wniosku o wydanie decyzji lokalizacyjnej.

Godne uwagi sformułowania

Zasadniczą kwestią sporną była kwalifikacja zawartego w piśmie z dnia 22 listopada 2018 r. (...) żądania, które pierwotnie dotyczyło wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w okresie od 1.12.2018 r. do 31.12.2018 r. oraz naliczenia stosownej opłaty i które pismem z dnia 28 października 2019 r. zostało "uzupełnione" o wniosek o wyrażenie zgody na lokalizację zawnioskowanych słupów w pasie drogowym. Decyzja zezwalająca na lokalizację urządzenia w pasie drogowym ma ponadto charakter bezterminowy, co oznacza, że dodanie do niej terminu jest w świetle art. 39 ust. 3 i 3a u.d.p. niedopuszczalne. Z wyrażonej w tym przepisie zasady pewności stosowania prawa przez organy administracji publicznej nie wynika bowiem norma ochronna, z której można by wywodzić prawo jednostki do kontynuacji przez organy praktyki naruszającej przepisy prawa, jeżeli uprzednio na podstawie tego rodzaju praktyki jednostka ta nabyła określone uprawnienia lub uzyskała określone korzyści.

Skład orzekający

Marcin Kamiński

przewodniczący sprawozdawca

Małgorzata Korycińska

sędzia

Marek Krawczak

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zezwoleń na lokalizację i zajęcie pasa drogowego, w szczególności kwestii terminowości wniosków oraz bezterminowego charakteru decyzji lokalizacyjnej. Wyjaśnienie relacji między zasadą zaufania a zasadą legalności w kontekście utrwalonej praktyki organów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o zezwolenie na lokalizację reklamy w pasie drogowym. Interpretacja zasady zaufania do organów może być stosowana w innych kontekstach administracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu lokalizacji reklam i zajmowania pasa drogowego, a także pokazuje, jak ważne jest prawidłowe formułowanie wniosków i rozumienie charakteru decyzji administracyjnych. Wyjaśnienie zasady zaufania do organów jest istotne dla praktyków.

Reklama w pasie drogowym: czy wniosek złożony po terminie ma szansę na powodzenie?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 2092/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-11-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-09-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Korycińska
Marcin Kamiński /przewodniczący sprawozdawca/
Marek Krawczak
Symbol z opisem
6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne
Drogi publiczne
Sygn. powiązane
II SA/Bd 807/20 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2020-12-09
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 6 art. 8 § 2, art. 7 i 77 §1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2024 poz 320
art. 39, art. 40 ust. 1
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marcin Kamiński (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia del. WSA Marek Krawczak Protokolant asystent sędziego Agata Skorupska po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 9 grudnia 2020 r. sygn. akt II SA/Bd 807/20 w sprawie ze skargi P. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia 15 czerwca 2020 r. nr SKO-4204/114/2020 w przedmiocie odmowy zezwolenia na lokalizację reklamy w pasie drogowym oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 9 grudnia 2020 r., sygn. akt II SA/Bd 807/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę P. F. (skarżący, strona, strona skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia 15 czerwca 2020 r., nr SKO-4204/114/2020, w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na lokalizację urządzeń w pasie drogowym.
Z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika następujący stan faktyczny.
Skarżący pismem z dnia 22 listopada 2018 r. (złożonym 23 listopada 2018 r.) wniósł do Prezydenta Miasta Bydgoszczy (organ I instancji) o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w okresie od 1.12.2018 r. do 31.12.2018 r., według załączonego wykazu (obejmującego 62 nośniki/słupy reklamowe) oraz ustalenie należnej opłaty.
Decyzją z dnia 11 stycznia 2019 r. organ I instancji odmówił wydania zezwolenia na lokalizację w pasie drogowym wymienionych w sentencji decyzji ulic, słupów reklamowych w terminie "od 01.12.2018 r. do 31.12.2018 r.".
Decyzją z dnia 18 marca 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bydgoszczy (organ II instancji, SKO) uchyliło ww. decyzję z dnia 11 stycznia 2019 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Decyzją z dnia 16 maja 2019 r. organ I instancji odmówił wydania zezwolenia na lokalizację w pasie drogowym części słupów reklamowych w okresie od 01.12.2018 r. do 31.12.2018 r. (pkt I) oraz umorzył postępowanie w zakresie słupów zlokalizowanych poza pasami drogowymi.
Decyzją z dnia 26 września 2019 r. organ II instancji uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej pkt I i tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, wskazując m.in., że organ ten nie określił po raz kolejny prawidłowo przedmiotu postępowania.
W toku ponownego postępowania przed organem I instancji skarżący w piśmie z dnia 28 października 2019 r., stanowiącym odpowiedź na wezwanie organu z dnia 9 października 2019 r., "uzupełnił" wniosek złożony 23 listopada 2018 r. o wniosek o wyrażenie zgody na lokalizację zawnioskowanych słupów w pasie drogowym".
Decyzją z dnia 13 lutego 2020 r. organ I instancji odmówił wydania zezwolenia na lokalizację w pasie drogowym określonych słupów drogowych "w terminie od 01.12.2018 r. do 31.12.2018 r.".
Zaskarżoną decyzją z dnia 15 czerwca 2020 r. organ II instancji, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, utrzymał w mocy ww. decyzję z dnia 13 lutego 2020 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 23 listopada 2018 r. skarżący złożył do organu I instancji wniosek o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego (wniosek obejmował 62 słupów reklamowych, z czego część słupów została wyłączona do odrębnego postępowania), jednak wniosek o wydanie decyzji zezwalającej na zlokalizowanie w pasach drogowych 62 słupów reklamowych w okresie do 01.12.2018 r. do 31.12.2018 r. został przez stronę złożony dopiero w dniu 28 października 2019 r.
Skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę, wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji.
Organ II instancji wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy opisanym na wstępie wyrokiem oddalił skargę.
Sąd I instancji wskazał, że zaskarżona decyzja zapadła wyłącznie w przedmiocie zezwolenia na zlokalizowanie reklam w pasie drogowym. Nie obejmuje ona rozstrzygnięcia w przedmiocie zezwolenia na zajęcia pasa drogowego. WSA w Bydgoszczy wskazał, że w tym względzie zasadnie SKO podkreśla konieczność rozróżnienia decyzji zezwalającej na zlokalizowanie (umieszczenie) reklamy w pasie drogowym (art. 39 ust. 3 u.d.p.) od decyzji zezwalającej na zajęcie pasa drogowego tj. dotyczącej umieszczania reklamy w pasie drogowym (art. 40 ust. 1 u.d.p.). WSA w Bydgoszczy podniósł, że zasadnie SKO skupiło się na skonkretyzowaniu żądania skarżącego. W ocenie Sądu I instancji, SKO prawidłowo stwierdziło, że żądanie wydania decyzji zezwalającej na zlokalizowanie reklam w pasie drogowym w okresie 01.12.2018 r. do 31.12.2018 r. zostało po raz pierwszy sformułowane przez skarżącego w piśmie z dnia 28 października 2019 r., a zatem wniosek w tym zakresie został "złożony po upływie okresu w jakim reklamy miały być zlokalizowane w pasie drogowym". WSA w Bydgoszczy wskazał, że rozpatrując wniosek z dnia 28 października 2019 r. SKO zasadnie uznało, że niezależnie od innych przesłanek uzasadniających odmowę wydania zezwolenia, sama okoliczność złożenia wniosku po upływie terminu uzasadniała odmowę wydania decyzji zezwalającej na zlokalizowanie reklam w pasie drogowym.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył skarżący, zaskarżając go w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Wniesiono także o przeprowadzenie rozprawy.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
a. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) w zw. z art. 8 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.) polegające na tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej, oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia 15.06.2020 r., nr SKO-4204/114/2020 w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji z dnia 13.02.2020 r. Zastępcy Dyrektora ds. Utrzymania Infrastruktury Zarządu Dróg Miejskich i Komunikacji Publicznej w Bydgoszczy działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta Bydgoszczy, nr NEG 2/2020, pomimo iż:
i. organ odwoławczy, w oparciu o treść pisma pełnomocnika skarżącego z dnia 17.09.2019 r., a jednocześnie w oderwaniu od wszystkich działań skarżącego przed organem I instancji począwszy od wniosku z dn. 23.11.2018 r. oraz jego uzupełnienia w dn. 28.10.2019 r., zaaprobował odstąpienie przez organ I instancji bez uzasadnionej przyczyny od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, a w konsekwencji uznał za prawidłową zmianę przez organ I instancji sposobu załatwiania sprawy o analogicznym stanie faktycznym i prawnym bez wezwania skarżącego na etapie składania wniosku w listopadzie 2018 r. do zmiany jego treści, podczas gdy przy uwzględnieniu okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności ugruntowanej i wieloletniej praktyki organu I instancji, zgodnie z którą skarżący składał kolejne wnioski o tożsamej treści przy każdorazowej aprobacie organu I instancji, w rezultacie czego organ załatwiał sprawę zgodnie z oczekiwaniem skarżącego, przyjęcie takiego stanowiska przerzuca na stronę odpowiedzialność za błędy organu i obciąża wyłącznie skarżącego negatywnymi skutkami wieloletniej praktyki organu I instancji, która okazała się być niezgodna z prawem;
b. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. polegające na tym, że Sąd, w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej wadliwie ocenił sposób przeprowadzenia przez organy postępowania dowodowego w sprawie, w związku z czym oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia 15.06.2020 r., nr SKO-4204/114/2020 w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji z dnia 13.02.2020 r. Zastępcy Dyrektora ds. Utrzymania Infrastruktury Zarządu Dróg Miejskich i Komunikacji Publicznej w Bydgoszczy działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta Bydgoszczy, nr NEG 2/2020, pomimo że:
i. organ I instancji oraz organ odwoławczy nie uwzględniły, że w wyniku zapadłych w 2019 r. w sprawach skarżącego rozstrzygnięć organ I instancji dokonał korekty dotychczasowej praktyki, w efekcie czego skarżący złożył do organu I instancji wniosek z dn. 28.10.2019 r. o udzielenie zgody na lokalizację obejmujący w swojej treści wszystkie słupy reklamowe w zajmowanych przez skarżącego lokalizacjach w grudniu 2018 ., w szczególności te będące przedmiotem decyzji nr NEG 2/2020 z dnia 13.02.2020 r. Zastępcy Dyrektora ds. Utrzymania Infrastruktury Zarządu Dróg Miejskich i Komunikacji Publicznej w Bydgoszczy działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta Bydgoszczy;
ii. organ odwoławczy przyjął wadliwie, że wniosek skarżącego z 28.10.2019 r. o udzielenie zgody na lokalizację obejmujący w swojej treści wszystkie słupy reklamowe w zajmowanych przez skarżącego lokalizacjach w grudniu 2018 r., w szczególności te będące przedmiotem decyzji z dnia 13.02.2020 r. Zastępcy Dyrektora ds. Utrzymania Infrastruktury Zarządu Dróg Miejskich i Komunikacji Publicznej w Bydgoszczy działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta Bydgoszczy stanowiący uzupełnienie wniosku z dn. 23.11.2018 r. wobec jego złożenia po okresie, w którym miała miejsce lokalizacji uznać należy za spóźniony, podczas gdy treść pierwotnego wniosku złożonego w dn. 23.11.2018 r. wynikała z wadliwej praktyki organu I instancji skorygowanej dopiero w lipcu 2019 r. na skutek wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, w konsekwencji czego także skarżący dokonał korekty swoich działań, składając w dn. 28.10.2019 r. uzupełnienie podania obejmujące wniosek o lokalizację;
iii. organ odwoławczy nie uwzględnił okoliczności, iż wniosek skarżącego w treści złożonej w dn. 23.11.2018 r. nawet jeśli obarczony brakami, w tożsamej treści i formie składany był każdorazowo przez lata, i w jego efekcie organ I instancji wydawał - niezgodnie z przepisami – obie decyzje zarówno lokalizacyjną jak i zezwalającą na zajęcie pasa drogowego podczas gdy, okoliczność ta - działania skarżącego w poczuciu zaufania do organu I instancji, który powinien działać zgodnie z prawem, ewentualnie pokierować skarżącym w taki sposób, by jego sprawa została załatwiona w odpowiedni sposób, w szczególności jego żądanie zostało sformułowane w przewidzianej prawie formie i treści, a jednocześnie żeby miał możliwość skorygowania ewentualnych błędów - jest kluczowa do oceny przyczyn złożenia wniosku o zgodę na lokalizację w ramach pisma z dn. 28.10.2019 r. i jego skutków;
iv. organ odwoławczy bezzasadnie przyjął, że wniosek o wydanie decyzji zezwalającej na lokalizację nie został wniesiony przez stronę, podczas gdy strona taki wniosek złożyła do organu I instancji w dn. 28.10.2019 r., a w piśmie odpowiadającym na wezwanie SKO z dn. 17.09.2019 r. nie stwierdziła, iż nie składała wniosku o lokalizację w ogóle, a jedynie, że nie było takiej potrzeby wobec posiadania już decyzji lokalizacyjnej pierwotnej, uzyskanej przed kilkunastoma laty oraz, że nie uczyniła tego z momentem wniesienia pierwotnego wniosku w dn. 23.11.2018 r., kiedy to jeszcze postępowała na skutek wadliwej praktyki organu i to zaniechanie strony - jak próbuje zarzucać jej organ odwoławczy - zaistniało tylko i wyłącznie z tej przyczyny, co więcej po skorygowaniu praktyki przez organ I instancji strona również zaczęła dokonywać korekty swych działań, m.in. poprzez wykonywanie wezwań kierowanych przez organ I instancji do złożenia wniosku o zezwolenie na lokalizację;
v. organ odwoławczy zaniechał dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i bezzasadnie przyjął, że żądanie zawarte w podaniu z listopada 2018 r., mimo braku pouczenia skarżącego przez organ I instancji o konieczności jego sprecyzowania oraz nie wezwania go do usunięcia ewentualnych braków tego wniosku, nie obejmowało wniosku o wydanie decyzji lokalizacyjnej z art. 39 ust. 3 ustawy z dn. 21.03.1985 r. u.d.p., podczas gdy skarżący składał przez kilkanaście lat, co miesiąc wniosek o takiej samej treści, w następstwie którego organ I instancji każdorazowo wydawał zarówno decyzję lokalizacyjną z art 39 u.d.p. jak i decyzję o zajęcie pasa drogowego z art. 40 u.d.p., a tym samym na etapie składania wniosku w listopadzie 2018 r. dot. Umieszczenia słupów w okresie grudnia 2018 r. działał w uzasadnionym poczuciu zaufania do organu, że żądanie sformułowane w dotychczasowy sposób i uznawane przez organ za prawidłowe wobec licznych pozytywnych decyzji organu będzie skutkowało wydaniem kompletu decyzji niezbędnych do legalnego zajmowania pasa drogowego.
Ponadto strona wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów:
1) decyzji nr Rl 335/2018 z 3.08.2018 r., decyzji nr Rl 334/2018 z 3.08.2018 r., decyzji ZR 340/2018 z 3.08.2018 r. i decyzji ZR 341/2018 z 3.08.2018 r. celem wykazania faktu: sposobu załatwiania spraw skarżącego do września 2018 r.;
2) decyzji nr RI 17/2019 z 09.01.2019 r. w sprawie zezwolenia na lokalizację w pasie drogowym słupów reklamowych, celem wykazania faktu: wydania przez organ I instancji w oparciu o wniosek z 23.11.2018 r. decyzji lokalizacyjnej w analogicznym stanie faktycznym tylko w zakresie innych lokalizacji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna została oddalona jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę sądowoadministracyjną w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu – niezależnie od powyższych granic – nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i skonkretyzowane podstawy kasacyjne. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego kasacyjnie konkretyzacji poprzez sformułowanie zarzutów kasacyjnych.
W przedmiotowej sprawie nie wystąpiły określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. podstawy nieważności postępowania sądowego. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył rozpoznanie sprawy sądowoadministracyjnej do weryfikacji zarzutów kasacyjnych, uznając je za bezzasadne.
Po pierwsze, oddaleniu podlegał oznaczony lit. b w petitum skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. przez "niewłaściwą kontrolę" legalności działalności administracji publicznej, która doprowadziła do "wadliwej oceny" sposobu "przeprowadzenia" przez organy postępowania dowodowego w sprawie i skutkowała oddaleniem skargi.
Powyższy zarzut, pomimo wadliwego konstrukcyjnie sformułowania, zmierzał w istocie do zakwestionowania pozytywnej oceny Sądu Wojewódzkiego w przedmiocie legalności postępowania przed organami orzekającymi w sprawie.
Zasadniczą kwestią sporną była kwalifikacja zawartego w piśmie z dnia 22 listopada 2018 r. (złożonym 23 listopada 2018 r.) żądania, które pierwotnie dotyczyło wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w okresie od 1.12.2018 r. do 31.12.2018 r. oraz naliczenia stosownej opłaty i które pismem z dnia 28 października 2019 r. zostało "uzupełnione" o wniosek o wyrażenie zgody na lokalizację zawnioskowanych słupów w pasie drogowym. Strona skarżąca powołując się na dotychczasową, wadliwą praktykę organów oraz działanie w zaufaniu do tego rodzaju praktyki (co nie podlega rozpatrzeniu w ramach oceny "zarzutu b.", lecz odrębnej weryfikacji w odniesieniu do "zarzutu a." obejmującego art. 8 § 2 k.p.a. – zob. dalsze uwagi poniżej), uznała jednak, że pomimo jasnego określenia pierwotnego żądania wydania decyzji zezwalającej na zajęcie pasa drogowego na nowy okres (od 1.12.2018 r. do 31.12.2018 r.), organ powinien był uwzględnić w ramach przedmiotowego postępowania treść pisma rozszerzającego – na skutek "korekty dotychczasowej praktyki" organów – zakres tego żądania (pismo z dnia 28 października 2019 r., stanowiące "uzupełnienie" pisma z dnia 22 listopada 2018 r.) o udzielenie zgody na lokalizację słupów reklamowych we wnioskowanych pozycjach według stanu z grudnia 2018 r., pomimo iż w odwołaniu od decyzji organu I pierwszej instancji z dnia 16 maja 2019 r. strona wskazała, że organ ten bezpodstawnie uznał, że wniosek ten dotyczy zezwolenia na zlokalizowanie słupów drogowych.
Odnosząc się do stanowiska skarżącego, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że – pomimo pewnych niekonsekwencji w rozważaniach organów – ostateczna ocena prawna wyrażona w zaskarżonym wyroku jest prawidłowa.
Skarżący pismem z dnia 28 października 2019 r. niewątpliwie wskazał, że "uzupełnia" wniosek z dnia 22 listopada 2018 r. "o wniosek o wyrażenie zgody na lokalizację zawnioskowanych słupów w pasie drogowym", formułując tym samym nowe żądanie w zakresie wyrażenia zgody na lokalizację w pasie drogowym określonych w nim słupów reklamowych we wskazanym okresie (grudzień 2018 r.), natomiast pierwotne żądanie dotyczyło jedynie decyzji zezwalającej na zajęcie pasa drogowego. Dla oceny prawidłowości stanowiska procesowego organów nie ma jednak znaczenia prawnego fakt, że ograniczenie pierwotnego żądania wniosku tylko do wydania decyzji zezwalającej na zajęcie pasa drogowego i sformułowanie w piśmie z dnia 28 października 2019 r. nowego żądania w zakresie decyzji zezwalającej na lokalizację wynikało ze zmiany dotychczasowej (wadliwej) praktyki organów "skorygowanej dopiero w lipcu 2019 r." (jak wskazano w skardze kasacyjnej), oraz podniesiony przez skarżącego argument, że działał on "w uzasadnionym poczuciu zaufania do organu, że żądanie sformułowane w dotychczasowy sposób i uznawane przez organ za prawidłowe wobec licznych pozytywnych decyzji organu będzie skutkowało wydaniem kompletu decyzji niezbędnych do legalnego zajmowania pasa drogowego". Zarzut naruszenia "zaufania" skarżącego do dotychczasowej praktyki stosowania prawa kontrolowanych organów podlega natomiast rozpatrzeniu w ramach oceny zarzutu oznaczonego lit. a w petitum skargi kasacyjnej (zob. dalsze uwagi poniżej). Trzeba również pamiętać, że decyzja rozstrzygająca sprawę wydania zezwolenia lokalizacyjnego określonego w art. 39 ust. 3 u.d.p. jest decyzją pierwotną i uprzednią względem decyzji zezwalającej na zajęcie pasa drogowego (art. 40 ust. 1 u.d.p.), a zatem powinna być dołączona do wniosku o wydanie tej ostatniej. Decyzja zezwalająca na lokalizację urządzenia w pasie drogowym ma ponadto charakter bezterminowy, co oznacza, że dodanie do niej terminu jest w świetle art. 39 ust. 3 i 3a u.d.p. niedopuszczalne.
Stwierdzona natomiast przez organ odwoławczy oraz przez Sąd Wojewódzki wadliwość identyfikacji przedmiotu sprawy przez organ I instancji (wniosek o wydanie zezwolenia na lokalizację słupów reklamowych w pasie drogowym) nie miała w sprawie istotnego znaczenia, albowiem istota właściwego żądania (o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego) została ostatecznie prawidłowo wyjaśniona i załatwiona odmownie.
Po drugie, nie zasługiwał na uwzględnienie oznaczony lit. a w petitum skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 8 § 2 k.p.a. przez przeprowadzenie "niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej" i oddalenie skargi, pomimo iż organ odwoławczy "zaaprobował odstąpienie przez organ I instancji bez uzasadnionej przyczyny od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, a w konsekwencji uznał za prawidłową zmianę przez organ I instancji sposobu załatwiania sprawy o analogicznym stanie faktycznym i prawnym bez wezwania skarżącego na etapie składania wniosku w listopadzie 2018 r. do zmiany jego treści, podczas gdy przy uwzględnieniu okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności ugruntowanej i wieloletniej praktyki organu I instancji, zgodnie z którą skarżący składał kolejne wnioski o tożsamej treści przy każdorazowej aprobacie organu I instancji, w rezultacie czego organ załatwiał sprawę zgodnie z oczekiwaniem skarżącego, przyjęcie takiego stanowiska przerzuca na stronę odpowiedzialność za błędy organu i obciąża wyłącznie skarżącego negatywnymi skutkami wieloletniej praktyki organu I instancji, która okazała się być niezgodna z prawem".
Oddalając powyższy zarzut kasacyjny Naczelny Sąd Administracyjny dostrzegł oczywiście wadliwość wykładni i stosowania przepisów art. 39 i 40 u.d.p. w sprawach dotyczących wcześniejszych wniosków skarżącego o wydanie decyzji zezwalających na lokalizowanie urządzeń w pasie drogowym oraz na zajęcie pasa drogowego. Okoliczność ta nie może mieć jednak wpływu na rekonstrukcję znaczenia normatywnego art. 8 § 2 k.p.a. Z wyrażonej w tym przepisie zasady pewności stosowania prawa przez organy administracji publicznej nie wynika bowiem norma ochronna, z której można by wywodzić prawo jednostki do kontynuacji przez organy praktyki naruszającej przepisy prawa, jeżeli uprzednio na podstawie tego rodzaju praktyki jednostka ta nabyła określone uprawnienia lub uzyskała określone korzyści. Norma wynikająca z art. 8 § 2 k.p.a. jest integralnie powiązana z zasadą legalności działania organów administracji publicznej (art. 6 k.p.a.), co oznacza, że organy administracji publicznej są zobowiązane do natychmiastowego odstąpienia od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, jeżeli praktyka ta naruszała lub nadal narusza prawo. W tym sensie zasada legalności jest w rozumieniu tego przepisu najbardziej "uzasadnioną przyczyną" odstąpienia od tego rodzaju utrwalonej praktyki administracyjnej.
Odrębną kwestią jest natomiast zasadnicza przeszkoda do uwzględnienia wniosku skarżącego o wydanie ograniczonej terminem decyzji zezwalającej na lokalizację (umieszczenie) urządzeń w pasie drogowym. Jak już bowiem wspomniano, w świetle art. 39 ust. 3 i 3a u.d.p. tego rodzaju decyzja lokalizacyjna jest bezterminowa, a wprowadzenie do niej klauzuli terminowej jest niedopuszczalne.
Oddaleniu podlegał również zawarty w pkt II. petitum skargi kasacyjnej wniosek o dopuszczenie dowodów z dokumentów w postaci decyzji administracyjnych wydanych przez kontrolowane organy w sprawach skarżącego, ze względu na stwierdzenie, że dowody te nie są przydatne do oceny prawidłowości zaskarżonego wyroku w granicach podniesionych zarzutów kasacyjnych.
Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.
-----------------------
2

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI