II GSK 2084/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzję Prezesa NFZ o objęciu wspólnika spółki jawnej obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym. Spółka, której wspólnikiem był skarżący, ogłosiła upadłość. WSA uznał, że upadłość spółki wyklucza faktyczne prowadzenie działalności gospodarczej przez wspólnika, co powinno skutkować brakiem obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego. NSA uznał skargę kasacyjną za uzasadnioną, wskazując, że WSA nie zbadał wystarczająco nowej regulacji wprowadzonej art. 13 pkt 4b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, która precyzuje okresy podlegania ubezpieczeniom wspólników spółek jawnych. Sąd pierwszej instancji pominął tę kwestię, opierając się na przepisach obowiązujących przed zmianą. NSA podkreślił, że WSA powinien zbadać, jak nowa regulacja wpływa na sytuację wspólnika po ogłoszeniu upadłości spółki, uwzględniając również kwestie intertemporalne i cel wprowadzenia przepisu. W związku z tym NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego wspólników spółek jawnych w kontekście ogłoszenia upadłości spółki oraz znaczenie nowelizacji ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji upadłości spółki jawnej i wymaga analizy w kontekście nowej regulacji prawnej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wspólnik spółki jawnej, wobec której ogłoszono upadłość, podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, jeśli spółka faktycznie nie prowadzi działalności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
NSA uchylił wyrok WSA, wskazując na potrzebę zbadania wpływu nowej regulacji (art. 13 pkt 4b u.s.u.s.) na status wspólnika po ogłoszeniu upadłości spółki oraz kwestii intertemporalnych.
Uzasadnienie
WSA błędnie pominął nową regulację (art. 13 pkt 4b u.s.u.s.) i nie zbadał jej wpływu na sytuację wspólnika po ogłoszeniu upadłości spółki, opierając się na przepisach sprzed zmiany. Konieczne jest zbadanie tej regulacji, jej celu oraz skutków intertemporalnych.
Jakie są skutki prawne ogłoszenia upadłości spółki jawnej dla obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego jej wspólników w świetle nowelizacji ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
NSA wskazał, że WSA musi zbadać cel wprowadzonej regulacji (art. 13 pkt 4b u.s.u.s.) i ocenić, czy w kontekście upadłości spółki i ograniczenia możliwości działania wspólników, przepis ten powinien być stosowany bezwzględnie, czy też należy go interpretować szerzej, uwzględniając konstytucyjne aspekty ubezpieczeń zdrowotnych.
Uzasadnienie
WSA musi rozważyć, czy nowa regulacja dotycząca wspólników spółek jawnych ma na celu bezwzględne określenie okresów ubezpieczenia, czy też powinna być interpretowana systemowo i celowościowo, uwzględniając zdarzenia takie jak upadłość spółki, które wpływają na status wspólników.
Przepisy (14)
Główne
u.s.u.s. art. 13 § pkt 4b
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Nowa regulacja precyzująca okresy podlegania ubezpieczeniom wspólników spółek jawnych, partnerskich lub komandytowych.
u.s.u.s. art. 8 § ust. 6 pkt 4
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Definiuje wspólnika spółki jawnej jako osobę prowadzącą pozarolniczą działalność.
u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Dotyczy osób podlegających obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
ustawa o świadczeniach art. 66 § ust. 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Podstawa podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego przez osoby prowadzące działalność pozarolniczą.
ustawa o świadczeniach art. 69 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Określa terminy powstania i wygaśnięcia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji.
p.p.s.a. art. 141 § § 4 zd. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy wadliwej oceny materiału dowodowego i błędnego przyjęcia stanu faktycznego.
p.p.s.a. art. 133
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy podstawy uwzględnienia skargi.
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy zakresu kognicji sądu administracyjnego.
p.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Dotyczy ustroju sądów administracyjnych.
ustawa o świadczeniach art. 82 § ust. 5 pkt 3
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Wskazuje na działalność gospodarczą prowadzoną w formie spółki jawnej jako podstawę ubezpieczenia.
Prawo upadłościowe
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
Reguluje skutki ogłoszenia upadłości, w tym utratę zarządu majątkiem przez dłużnika.
Prawo przedsiębiorców
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców
Reguluje kwestie związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, w tym zawieszanie jej wykonywania.
Ustawa z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw art. 23
Przepisy wprowadzające zmianę do ustawy systemowej, istotne z punktu widzenia regulacji intertemporalnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
WSA nie zbadał wystarczająco nowej regulacji (art. 13 pkt 4b u.s.u.s.) i jej wpływu na sytuację wspólnika po ogłoszeniu upadłości spółki. • Konieczne jest zbadanie kwestii intertemporalnych związanych z wprowadzeniem nowej regulacji. • WSA pominął istotne przepisy prawa upadłościowego i ustawy o świadczeniach.
Godne uwagi sformułowania
brak jest odniesienia się do powoływanego zarówno w zaskarżonej decyzji ale również i we wniesionej skardze art. 13 pkt 4b u.s.u.s. • problem zaistniały na linii organ-strona nie został wystarczająco wnikliwie przeanalizowany przez WSA. • brak jest odniesienia się do kluczowej kwestii podnoszonej przez organ czyli zmiany prawa i wprowadzenia art. 13 pkt 4b u.s.u.s. • WSA musi rozważyć, czy celem wskazanego przepisu było wprowadzenie bezwzględnie i ściśle określonych granic okresów ubezpieczenia społecznego, rzutujących na ubezpieczenie zdrowotne, czy też należy tę regulację ocenić w aspekcie konstytucyjnym, z perspektywy szerszego celu, w tym zdarzeń, jakie mogą zajść w ramach funkcjonowaniu na rynku podmiotu jakim jest spółka jawna i które mogą pozostawać w związku ze statusem wspólników.
Skład orzekający
Małgorzata Rysz
przewodniczący
Wojciech Sawczuk
sprawozdawca
Zbigniew Czarnik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego wspólników spółek jawnych w kontekście ogłoszenia upadłości spółki oraz znaczenie nowelizacji ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji upadłości spółki jawnej i wymaga analizy w kontekście nowej regulacji prawnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych, które może mieć praktyczne znaczenie dla wielu wspólników spółek jawnych, zwłaszcza w kontekście trudności finansowych firm.
“Upadłość spółki jawnej a ubezpieczenie zdrowotne wspólnika – NSA wyjaśnia kluczowe wątpliwości.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.