II GSK 2079/21

II GSK 2079/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-04-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-09-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Skoczylas /przewodniczący/
Joanna Kabat-Rembelska
Monika Krzyżaniak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
Hasła tematyczne
Służba zdrowia
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 1851/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-02-03
Skarżony organ
Inspektor Farmaceutyczny
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 944
art. 99 ust. 4
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne.
Dz.U. 2016 poz 1496
art. 4, art. 4b
Ustawa z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 1375
art. 2 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 7 czerwca 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo farmaceutyczne oraz niektórych innych ustaw
Dz.U. 2024 poz 572
art. 155
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia del. WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Monika Majak po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Sp. z o.o. w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lutego 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 1851/20 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w P. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia 1 lipca 2020 r. nr POD.503.45.2020.AF.2 w przedmiocie odmowy zmiany terminu ważności promesy zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. Sp. z o.o. w P. na rzecz Głównego Inspektora Farmaceutycznego 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 3 lutego 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 1851/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z 1 lipca 2020 r., nr POD.503.45.2020.AF.2 w przedmiocie odmowy zmiany terminu ważności promesy zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej.
Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy.
30 czerwca 2017 r. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny udzielił A. Sp. z o.o. z siedzibą w P. promesy zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej w K. przy ul. [...]. Promesa została udzielona do 28 czerwca 2020 r.
Wnioskiem z 17 stycznia 2020 r. strona wystąpiła do Wielkopolskiego WIF o zmianę w trybie art. 155 k.p.a. decyzji z 30 czerwca 2017 r. w zakresie terminu ważności promesy (tj. do 31 grudnia 2020 r.). W uzasadnieniu wniosku wskazano, że z przyczyn niezależnych od strony wystąpiły okoliczności powodujące opóźnienia w ukończeniu niezbędnych inwestycji celem rozpoczęcia działalności apteki i nie będzie możliwe wykonanie zaplanowanych prac w okresie ważności promesy, tj. do 28 czerwca 2020 r.
Decyzją z 28 lutego 2020 r. Wielkopolski WIF odmówił zmiany promesy we wnioskowanym zakresie.
Główny Inspektor Farmaceutyczny (dalej GIF) decyzją z 1 lipca 2020 r., działając na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 115 ust. 1 pkt 4 oraz art. 37an ust. 1 i 2, art. 99 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 944 ze zm.; dalej: u.p.f.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 155 k.p.a. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy wskazując na wstępie, że brak jest podstaw do zmiany w trybie art. 155 k.p.a. decyzji Wielkopolskiego WIF z 30 czerwca 2027 r. jednakże z innych powodów, niż wskazane w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji.
Zdaniem GIF brak jest podstaw do zmiany terminu ważności promesy, ponieważ zmianie uległ art. 99 ust. 4 u.p.f., który wyklucza obecnie możliwość uzyskania zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej przez spółki kapitałowe, a to oznacza, że brak jest tożsamości sprawy administracyjnej i w konsekwencji brak podstaw do zastosowania art. 155 k.p.a.
Nie zgadzając się z powyższą decyzją strona skarżąca wniosła skargę do WSA w Warszawie. Wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Podniosła, że stanowisko GIF co do braku podstaw zmiany decyzji w trybie art. 155 k.p.a., w związku z treścią art. 99 ust. 4 u.p.f. jest wadliwe. W istocie bowiem spółki kapitałowe w obecnym stanie prawnym pozbawione zostały prawa do uzyskania zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, niemniej jednak przepisu tego nie można odnieść do zmiany terminu ważności promesy, zwłaszcza, że strona skarżąca nie tylko wystąpiła o zmianę promesy przed terminem jej ważności, ale również dlatego, że art. 99 ust. 4 u.p.f. odnosi się wyłącznie do udzielania zezwoleń, a nie do udzielenia promesy.
W odpowiedzi na skargę GIF wniósł o oddalenie skargi akcentując, że na podstawie art. 99 ust. 4 u.p.f., w brzmieniu obowiązującym, prawo do uzyskania zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej przysługuje farmaceucie, posiadającemu prawo wykonywania zawodu, o którym mowa w art. 4 i art. 4b ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich, prowadzącemu jednoosobową działalność gospodarczą albo spółce jawnej lub spółce partnerskiej, której przedmiotem działalności jest wyłącznie prowadzenie aptek, i w której wspólnikami (partnerami) są wyłącznie farmaceuci posiadający prawo wykonywania zawodu, o którym mowa powyżej. Prawo to nie przysługuje natomiast aktualnie spółce ograniczoną odpowiedzialnością, jak to miało miejsce w stanie prawnym wcześniej obowiązującym (w zw. z treścią art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Prawo farmaceutyczne, Dz. U. z 2017 r., poz. 1015, i art. 37an ust. 2 u.p.f.; dalej: ustawa zmieniająca), tj. na dzień wydania decyzji przez Wielkopolskiego WIF z dnia 30 czerwca 2017 r. Z uwagi na odmienny w powyższym zakresie stan prawny obowiązujący na dzień rozstrzygania w trybie art. 155 k.p.a. i sprawy zakończonej ostateczną decyzją Wielkopolskiego WIF z dnia 30 czerwca 2017 r., brak było w ocenie GIF podstaw prawnych do zmiany decyzji na podstawie art. 155 k.p.a.
Zdaniem GIF, w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją nie miał również zastosowania art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Prawo farmaceutyczne.
Wskazanym na wstępie wyrokiem z 3 lutego 2021 r. WSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję GIF z 1 lipca 2020 r.
Sąd wskazał, że art. 37an u.p.f. przewiduje możliwość wydania promesy dla przedsiębiorcy, który zamierza podjąć działalność wymagającą zezwolenia. Promesa stanowi pewnego rodzaju przyrzeczenie wydania zezwolenia, w przypadku spełnienia określonych w niej warunków. W okresie ważności promesy nie można odmówić udzielenia zezwolenia na wykonywanie działalności gospodarczej określonej w promesie, chyba że wnioskodawca nie spełnia warunków wykonywania działalności objętej zezwoleniem.
Sąd podzielił stanowisko organu, że w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją nie miał zastosowania art. 2 ust. 1 ustawy zmieniającej, zgodnie z którym - do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy dotyczących wniosków o wydanie zezwolenia na prowadzenie apteki stosuje się przepisy dotychczasowe. W sprawie udzielenia przedmiotowej promesy postępowanie zakończyło się wydaniem ostatecznej decyzji przez Wielkopolskiego WIF z 30 czerwca 2017 r., zaś nowe, zainicjowane wnioskiem strony skarżącej z 17 stycznia 2020 r., w sprawie zmiany promesy, w zakresie terminu jej ważności, miało miejsce już w nowym stanie prawnym, tj. po wejściu w życie ww. ustawy z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Prawo farmaceutyczne. Nadzwyczajne postępowanie prowadzone w sprawie zmiany decyzji udzielającej promesy zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, prowadzone w trybie art 155 k.p.a. nie można także uznać za postępowanie dotyczące wniosku o wydanie zezwolenia na prowadzenie apteki.
Zdaniem sądu, w przypadku uzyskanej przez stronę promesy mógł znaleźć zastosowanie jedynie art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej, zgodnie z którym zezwolenia na prowadzenie aptek ogólnodostępnych wydane przed dniem wejścia w życie ustawy zachowują ważność. Przepis ten należy stosować odpowiednio do promesy uzyskania takiego zezwolenia i określonych w nich terminów ważności, tak jak to ma miejsce w niniejszej sprawie - do 28 czerwca 2020 r. Tylko w tym zakresie można bowiem uznać uzyskanie promesy za "prawo nabyte", a nie jak wywodzi strona skarżąca, także w zakresie zmiany terminu jej obowiązywania. Termin ten nie mógł bowiem ulec zmianie z uwagi na dokonaną nowelizację przepisów u.p.f. w związku z powyższym wniosek o zmianę promesy należało ocenić według nowych zasad uzyskiwania zezwoleń na prowadzenie aptek ogólnodostępnych, co prawidłowo uczynił organ.
Strona skarżąca pomimo zmiany stanu prawnego znacząco ograniczającego formy organizacyjno-prawne prowadzenia aptek ogólnodostępnych, miała zapewnioną możliwość prowadzenia apteki, jako spółka prawa handlowego, jeżeli wystąpiłaby o uzyskanie zezwolenia w terminie ważności posiadanej promesy, czego jednak nie uczyniła, z powodów które nie mogą mieć znaczenia w sprawie.
W ocenie sądu z uwagi na odmienny stan prawny obowiązujący na dzień rozstrzygania niniejszej sprawy (w przedmiocie zmiany promesy) i sprawy wcześniej zakończonej (w przedmiocie udzielenia promesy), brak było podstaw do zmiany decyzji na podstawie art. 155 k.p.a.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła A. Spółka z o.o., wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego i rozpoznanie sprawy na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi strona zarzuciła naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego, tj. art. 99 ust. 4 u.p.f. w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Prawo farmaceutyczne poprzez jego błędną wykładnię i nieuzasadnione przyjęcie, że niedopuszczalna jest zmiana terminu ważności promesy na prowadzenie apteki ogólnodostępnej;
2) przepisów prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 155 k.p.a. przez nieuzasadnione przyjęcie za GIF, że w przedmiotowej sprawie nie można zmienić terminu ważności promesy zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej z uwagi na odmienny stan prawny obowiązujący na dzień rozstrzygania niniejszej sprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik podniósł, że nie w każdym przypadku do zmiany decyzji w trybie art. 155 k.p.a., na podstawie której strona nabyła prawo, warunkiem koniecznym jej zmiany jest tożsamość stanu faktycznego i prawnego. Podkreślił, że promesa zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, zarówno w ówczesnym stanie prawnym (przed zmianą), jak i obecnie mogła (może) zostać udzielona na różne okresy ważności, nie krócej jednak niż na 6 miesięcy. Zgodnie z treścią art. 37an ust. 3 u.p.f., w promesie ustala się okres jej ważności, z tym że nie może on być krótszy niż 6 miesięcy. Te same podmioty (tj. spółki prawa handlowego) w identycznym stanie prawnym, które uzyskały promesę zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej według ówcześnie obowiązujących przepisów prawa traktowane byłyby w różny sposób. Spółce z o.o., której w stanie prawnym przed zmianą ustawy - Prawo farmaceutyczne udzielono promesy zezwolenia na okres dłuższy aniżeli stronie skarżącej mogą starać się o wydanie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, innym zaś podmiotom, które uzyskały promesę na okres krótszy i które z przyczyn niezależnych od nich nie mogą uzyskać zezwolenia w terminie ważności promesy, prawa do uzyskania zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej zostają pozbawione. Zatem, zdaniem pełnomocnika skarżącej w tych samych stanach prawnych te same podmioty traktowane byłyby w odmienny sposób.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną GIF wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości, zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych i rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. - dalej: "p.p.s.a."). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Podstaw nieważnościowych w niniejszej sprawie nie stwierdzono. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Granice skargi są więc wyznaczone przez podstawy i wnioski. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej. Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi więc być precyzyjne, gdyż - z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej - Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 września 2000 r., sygn. akt IV CKN 1518/2000, OSNC 2001/3, poz. 39 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 299/2004, OSP 2005/3, poz. 36, wyrok NSA z 12.09.2019 r., II GSK 634/19, LEX nr 2739689).
Skarga kasacyjna została oparta na podstawie kasacyjnej, wymienionej w art. 174 pkt 1 jak i 2 p.p.s.a., to jest na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na naruszeniu przepisów postępowania których uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Komplementarny charakter sformułowanych przez autora skargi kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania, uzasadnia ich łączne rozpoznanie.
Odnosząc się do przedmiotowych zarzutów stwierdzić należy, że nie znajdują one uzasadnionych podstaw.
Skarżąca kasacyjnie spółka nie ma racji, że w tej sprawie doszło do naruszenia art. 99 ust. 4 u.p.f. w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej poprzez zastosowanie pierwszego z wyżej wymienionych przepisów, w brzmieniu obowiązującym od 25 czerwca 2017 r. W stanie prawnym, aktualnym w momencie złożenia i rozpatrywania przez organ wniosku spółki o zmianę promesy zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, do uzyskania zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej koniecznym było, aby ubiegający się o tego rodzaju zezwolenie podmiot spełniał wymogi określone w art. 99 ust. 4 Prawa farmaceutycznego. Przepis ten, po wejściu w życie ustawy zmieniającej, otrzymał w dniu 25 czerwca 2017 r. następujące brzmienie, zgodnie z którym prawo do uzyskania zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej posiada: farmaceuta posiadający prawo wykonywania zawodu, o którym mowa w art. 4 i art. 4b ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich, prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą, a także spółka jawna lub spółka partnerska, której przedmiotem działalności jest wyłącznie prowadzenie aptek, i w której wspólnikami (partnerami) są wyłącznie farmaceuci.
Przepis art. 2 ust. 1 ustawy zmieniającej zawiera z kolei normę intertemporalną, zgodnie z którą do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy dotyczących wniosków o wydanie zezwolenia na prowadzenie apteki stosuje się przepisy dotychczasowe.
Złożenie w niniejszej sprawie przez spółkę, po dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej, wniosku o zmianę promesy zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, oznaczało wszczęcie nowego postępowania, pod rządzami ustawy Prawo farmaceutyczne, w brzmieniu ustalonym ustawą zmieniająca. W tej sytuacji nie mógł znaleźć zastosowania przepis przejściowy art. 2 ust. 1 ustawy zmieniającej, albowiem odnosił się on wyłącznie do wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy postępowań dotyczących wniosków o wydanie zezwolenia na prowadzenie apteki. Jednocześnie ustawodawca postanowił, że zezwolenia na prowadzenie aptek ogólnodostępnych wydane przed dniem wejścia w życie ustawy zachowują ważność (art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej). Oznacza to, że podmioty prowadzące apteki ogólnodostępne mogą nadal je prowadzić w oparciu o posiadane zezwolenie, jednakże - co wymaga podkreślenia - w niezmienionym kształcie i treści. Po dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej, wszelkie zmiany zezwolenia muszą być zgodne z Prawem farmaceutycznym, w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą. Dlatego też, po wejściu w życie nowelizacji Prawa farmaceutycznego, nie jest możliwe dokonanie zmiany zezwolenia według "starych" zasad, prowadzące do naruszenia nowych (aktualnych) zasad prowadzenia apteki. Przyjęcie odmiennego poglądu doprowadziłoby w istocie do obejścia obowiązujących od 25 czerwca 2017 r. zasad prowadzenia apteki (p. wyrok NSA z 11 lipca 2023 r. sygn. II GSK 1398/22 oraz wyrok NSA z 3 kwietnia 2024 r. sygn. II GSK 1491/23 - dost. w CBOiS – orzeczenia.nsa.gov.pl).
W związku z powyższym, mając na uwadze treść art. 99 ust. 4 u.p.f. w zw. z art. 2 ustawy zmieniającej, należy stwierdzić, że w aktualnym stanie prawnym spełnienie wymogów określonych w art. 99 ust. 4 u.p.f. jest konieczne nie tylko do uzyskania zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, ale także do jego zmiany. WSA w Warszawie dokonał więc prawidłowej wykładni wymienionych w treści omawianego zarzutu przepisów, a następnie w sposób prawidłowy je zastosował.
Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że zastosowanie w sprawie zmiany promesy zezwolenia powinny mieć przepisy nowe, w brzmieniu nadanym im ustawą zmieniającą, a nie w wersji sprzed tej zmiany, tj. obowiązujące w dacie złożenia wniosku o wydawania promesy. Zgodnie bowiem z zasadą aktualności, organ administracji publicznej ma obowiązek stosowania przepisów obowiązujących w dniu wydania decyzji do stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania decyzji. Od tej reguły mogą zostać wprowadzone odstępstwa przepisami przejściowymi (wyrok NSA z 16 maja 2007 r., sygn. I OSK 1080/06, dost. w CBOiS – orzeczenia.nsa.gov.pl). Stosowanie przepisów dotychczasowych w ramach postępowania zainicjowanego wnioskiem spółki o zmianę promesy zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej wymagałoby zatem istnienia takich przepisów przejściowych, które dopuszczałyby możliwość stosowania przepisów dotychczasowych, pomimo zmiany ustawy. Takimi przepisami z cała pewnością nie są art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy zmieniającej, jako że nie odnoszą się do sytuacji, o której mowa we wniosku spółki, tj. do zmiany promesy.
Mając więc na uwadze powyższe stwierdzić należy, że niezasadny jest podniesiony w punkcie 1 petitum skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 99 ust 4 Prawa farmaceutycznego w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej, poprzez jego błędną wykładnię i nieuzasadnione przyjęcie, że niedopuszczalna jest zmiana terminu ważności promesy na prowadzenie apteki ogólnodostępnej.
Jako niezasługujący na uwzględnienie uznać należy także drugi z zarzutów skargi kasacyjnej, w którego treści skarżąca kasacyjnie podnosi dopuszczenie się przez sąd pierwszej instancji błędnej wykładni art. art. 155 k.p.a. przez nieuzasadnione przyjęcie za GIF, że w przedmiotowej sprawie nie można zmienić terminu ważności promesy zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej z uwagi na odmienny stan prawny obowiązujący na dzień rozstrzygania niniejszej sprawy.
Zgodnie z art. 155 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Istotą postępowania w trybie art. 155 k.p.a., będącego jednym w trybów nadzwyczajnych, a więc wyjątkiem od zasady trwałości ostatecznych aktów administracyjnych, jest sprawdzenie, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. Prawna możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 155 k.p.a. uwarunkowana jest zatem prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego oraz z udziałem tych samych stron. Należy to rozumieć w sposób ścisły, wyjątków nie można bowiem interpretować rozszerzająco. Tak też rozumiał i stosował ten przepis sąd pierwszej instancji.
W zaskarżonym wyroku podkreślono, że istotą postępowania prowadzonego w trybie art. 155 k.p.a. nie jest ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy, lecz sprawdzenie czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, a następnie przyjęto zasadnie, że na podstawie art. 155 k.p.a. nie można zmienić decyzji, która została wydana w oparciu o przepisy aktualnie już nieobowiązujące i jeżeli ustalenie nowych praw lub obowiązków dla strony miałoby wynikać z takich przepisów już nieobowiązujących. Uchylenie lub zmiana decyzji w trybie art. 155 k.p.a. nie może też rodzić skutków prawnych z mocą wsteczną.
Mając zatem na uwadze wcześniejsze rozważania należy wskazać, że zmiana stanu prawnego stanowiła w tej sprawie podstawę do odmowy zmiany promesy zezwolenia, na podstawie art. 155 k.p.a., co słusznie przyjął organ i zaakceptował w tej sprawie sąd pierwszej instancji. W rozpoznawanej sprawie wniosek o zmianę promesy został wniesiony po dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej, postępowanie zostało więc wszczęte po wejściu w życie nowelizacji, a zatem rozpoznawanie tego wniosku powinno nastąpić z uwzględnieniem nowych (zmienionych) przepisów (art. 2 ust. 1 ustawy zmieniającej). Nie znajduje także zastosowania art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej, gdyż dotyczy on tylko zachowania ważności wydanych przed dniem wejścia w życie ustawy zezwoleń na prowadzenie aptek ogólnodostępnych, ale nie ich zmiany. Wszelkie zmiany zezwoleń dokonywane pod rządami obecnie obowiązujących przepisów Prawa farmaceutycznego, muszą być dokonywane na podstawie nowych przepisów i muszą być zgodne z Prawem farmaceutycznym, w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą. Skoro zatem zmiana promesy miałaby się odbywać na podstawie nowych przepisów, odmiennych niż te, które obowiązywały w dniu jej wydawania, jest ona niedopuszczalna, gdyż nie jest możliwe zastosowanie trybu przewidzianego w art. 155 k.p.a. w ramach innego stanu prawnego. Brak tożsamości sprawy powoduje zatem brak możliwości zastosowania trybu zmiany decyzji przewidzianego w art. 155 k.p.a.
Wykładnia i stosowanie art. 155 k.p.a. przez sąd pierwszej instancji było zatem prawidłowe. W konsekwencji zasadnie w tej sprawie uznał organ i prawidłowo zaakceptował to sąd pierwszej instancji, że brak było podstaw do zmiany promesy zezwolenia w trybie art. 155 k.p.a. Prawidłowa była bowiem dokonana przez organ ocena, że nie była dopuszczalna zmiana terminu ważności promesy zezwolenia na prowadzenie apteki, gdyż z uwagi na zmianę stanu prawnego niemożliwe było zastosowanie art. 155 k.p.a., a nadto zmiana taka prowadziłaby do naruszenia obecnie obowiązujących zasad prowadzenia apteki, ustalonych w Prawie farmaceutycznym w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą.
W konsekwencji uznać należy, że niezasadny jest zarzut naruszenia art. 155 k.p.a. Biorąc bowiem pod uwagę wskazane wcześniej argumenty, zasadnie uznał sąd pierwszej instancji, że w tej sprawie skarga podlegała oddaleniu, gdyż wydana przez organ decyzja odmawiająca zmiany promesy była zgodna z prawem.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 265). Zasądzona kwota 480 złotych stanowi zwrot kosztów pełnomocnika organu z tytułu sporządzenia i wniesienia w terminie przewidzianym w art. 179 p.p.s.a. odpowiedzi na skargę kasacyjną oraz udziału w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (pkt 2 sentencji).