II GSK 2059/14

Naczelny Sąd Administracyjny2015-10-06
NSAAdministracyjneWysokansa
UEfundusze europejskiezwrot środkówkorekta finansowazamówienia publicznepostępowanie administracyjnedecyzja administracyjnaNSAWSA

NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że ustalenie korekty finansowej nie wymaga odrębnej decyzji administracyjnej, co było podstawą do ponownego rozpoznania sprawy przez WSA.

Sprawa dotyczyła uchylenia przez WSA wyroku dotyczącego zwrotu środków z UE z powodu naruszenia procedur zamówień publicznych. WSA uznał, że ustalenie korekty finansowej i zwrot środków wymagają dwóch odrębnych decyzji administracyjnych. NSA uchylił wyrok WSA, powołując się na uchwałę siedmiu sędziów, która stwierdziła, że ustalenie korekty finansowej nie wymaga odrębnej decyzji administracyjnej i jest etapem poprzedzającym postępowanie o zwrot środków.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Zarządu Województwa D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który uchylił decyzję o zwrocie środków z budżetu Unii Europejskiej. Sąd I instancji uznał, że ustalenie i nałożenie korekty finansowej oraz orzeczenie o zwrocie środków to dwie odrębne kwestie wymagające wydania dwóch odrębnych decyzji administracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na uchwałę składu siedmiu sędziów (II GPS 2/14), stwierdził, że ustalenie i nałożenie korekty finansowej nie wymaga wydania odrębnej decyzji administracyjnej. Korekta jest etapem dochodzenia zwrotu środków, a postępowanie administracyjne o zwrot środków jest wszczynane na podstawie art. 207 ust. 9 u.f.p. Ustalenia dotyczące korekty nie wiążą organu orzekającego o zwrocie, ale stanowią element stanu faktycznego sprawy. W związku z tym, Sąd uznał wyrok WSA za błędny i uchylił go, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, ustalenie i nałożenie korekty finansowej nie wymaga wydania odrębnej decyzji administracyjnej. Jest to etap poprzedzający postępowanie o zwrot środków.

Uzasadnienie

NSA powołał się na uchwałę siedmiu sędziów (II GPS 2/14), która stwierdziła, że korekta finansowa i zwrot środków dotyczą tego samego stanu faktycznego. Ustalenie korekty nie musi mieć formy decyzji administracyjnej, a ochrona praw beneficjenta znajduje się w drodze kwestionowania decyzji o zwrocie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

u.z.p.p.r. art. 26 § 1

Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju

Art. 26 ust. 1 pkt 15a stanowi o ustalaniu i nakładaniu korekt finansowych, a art. 207 u.f.p. stanowi o orzekaniu w drodze wydania decyzji o zwrocie. Korekta finansowa i zwrot środków stanowią dwie odrębne instytucje.

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 art. 98 § 2

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006

Przepis ten daje organowi podstawę do wydania odrębnej, samodzielnie funkcjonującej w obrocie prawnym decyzji administracyjnej w sytuacji gdy decyzja ta samodzielnie jest niewykonalna w sposób trwały.

u.f.p. art. 207 § 1

Ustawa o finansach publicznych

Art. 207 ust. 1 stanowi o orzekaniu w drodze wydania decyzji o zwrocie środków.

u.f.p. art. 207 § 9

Ustawa o finansach publicznych

Art. 207 ust. 9 u.f.p. stanowi o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu należności.

Pomocnicze

k.p.a. art. 107 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Decyzja administracyjna powinna być wydana w trybie przepisów k.p.a.

p.z.p. art. 7 § 1

Ustawa Prawo zamówień publicznych

p.z.p. art. 29 § 1

Ustawa Prawo zamówień publicznych

p.z.p. art. 22 § 4

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustalenie i nałożenie korekty finansowej nie wymaga wydania odrębnej decyzji administracyjnej. Korekta finansowa jest etapem poprzedzającym postępowanie o zwrot środków.

Odrzucone argumenty

WSA uznał, że ustalenie korekty finansowej i zwrot środków wymagają dwóch odrębnych decyzji administracyjnych.

Godne uwagi sformułowania

ustalenie i nałożenie korekty finansowej [...] nie wymaga wydania decyzji administracyjnej korekta finansowa jest jedynie etapem dochodzenia zwrotu kwoty ustalonej korektą, poprzedzającym postępowanie administracyjne w tej sprawie

Skład orzekający

Zbigniew Czarnik

przewodniczący

Inga Gołowska

sprawozdawca

Gabriela Jyż

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że korekta finansowa nie wymaga odrębnej decyzji administracyjnej i jest etapem poprzedzającym postępowanie o zwrot środków UE."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z korektami finansowymi w ramach funduszy UE i zamówień publicznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z funduszami UE i zamówieniami publicznymi, która może mieć znaczenie dla wielu beneficjentów i organów.

Korekta finansowa z UE: czy potrzebujesz odrębnej decyzji?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 2059/14 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2015-10-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-08-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Gabriela Jyż
Inga Gołowska /sprawozdawca/
Zbigniew Czarnik /przewodniczący/
Symbol z opisem
6559
Sygn. powiązane
III SA/Wr 12/14 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2014-05-30
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia del. WSA Inga Gołowska (spr.) Protokolant Kacper Tybuszewski po rozpoznaniu w dniu 6 października 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Zarządu Województwa D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wocławiu z dnia 30 maja 2014 r. sygn. akt III SA/Wr 12/14 w sprawie ze skargi Miasta K. na decyzję Zarządu Województwa D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania z budżetu Unii Europejskiej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wocławiu; 2. zasądza od Miasta K. na rzecz Zarządu Wojwództwa D. 1950 (słownie: tysiąc dziewięćset pięćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
I.
Wyrokiem z 30 maja 2014r. sygn. akt: III SA/Wr 12/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uwzględnił skargę Miasta K. na decyzję Zarządu Województwa D. z [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty środków przypadających do zwrotu dla projektu pt. "Centrum Integracji i Tradycji Miasta" i uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zarządu Województwa D. z [...] lipca 2013r. nr [...]; zasądził od Zarządu Województwa D. na rzecz strony skarżącej kwotę 4.868,00 złotych tytułem kosztów postępowania oraz określił, że decyzje wymienione w punkcie I nie podlegają wykonaniu do dnia prawomocności wyroku.
Sąd I instancji podał, że zaskarżoną decyzją z dnia 14 października w oparciu o: art. 60 zdanie wstępne i lit. b, art. 70 ust. 1 lit. b oraz art. 98 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Rady nr 1083/2006 z 11 lipca 2006r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności, uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. Urz. UE L 210 z 31 lipca 2006r., s. 25, ze zm.); art. 25 pkt 1 w związku z art. 26 ust. 1 pkt 15 i pkt 15a ustawy z 6 grudnia 2006r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009r. Nr 84, poz. 712, ze zm.); art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 12 w związku z art. 67 ustawy z 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013r. poz. 885 ze zm.); art. 7 ust. 1 w zw z art. 29 ust. 2 i 3 ustawy z 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2010 r., Nr 113, poz. 795 ze zm. ); art. 104 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267); art. 46 ust. 2a ustawy z 5 czerwca 1998r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1590 ze zm.), Zarząd Województwa D. utrzymał w mocy decyzję wydaną w I instancji.
W dniu [...] czerwca 2010r. Instytucja Zarządzająca RPO zawarła ze stroną skarżącą umowę (kilkakrotnie później aneksowaną), o dofinansowanie projektu pn. "Centrum Integracji i Tradycji Miasta", wybranego w naborze przeprowadzonym w trybie konkursowym, w zakresie Działania nr 9.1 "Odnowa zdegradowanych obszarów miejskich w miastach powyżej 10 tysięcy mieszkańców" Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa D. na lata 2007-2013 (RPO WD 2007-2013), na podstawie której beneficjentowi przyznawane było sukcesywnie dofinansowanie. Umowa zobowiązywała beneficjenta do zachowania odpowiednich przepisów o zamówieniach publicznych, w tym ustawy Prawo zamówień publicznych (§ 12 ust. 1 umowy). Umowa określa również, na podstawie art. 207 u.f.p. że jeżeli zostanie stwierdzone, że beneficjent wykorzystał całość lub część dofinansowania niezgodnie z przeznaczeniem, z naruszeniem procedur lub pobrał całość lub część dofinansowania w sposób nienależny albo w nadmiernej wysokości, to IZ RPO WD wzywa beneficjenta do zwrotu środków, odpowiednio w całości lub w części, wraz z odsetkami naliczonymi w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, na wskazany rachunek lub wyrażenia pisemnej zgody na pomniejszenie kolejnych płatności na rzecz beneficjenta o kwotę podlegającą zwrotowi, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania.
W dniu [...] lipca 2013 r., na podstawie art. 207 ust. 9 w zw z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. względem beneficjenta wydana została decyzja Zarządu Województwa D. (dalej też: ZWD") nr [...] określająca kwotę środków przypadających do zwrotu, w której poinformowano beneficjenta o obowiązku zwrotu otrzymanego w ramach RPO WD 2007-2013 dofinansowania w kwocie 62.544,85 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków przez IZ RPO WD na rachunek bankowy Beneficjenta. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że w toku kontroli przeprowadzanej w dniach od 22 października 2012 r. do 26 października 2012 r. przez zespół kontrolujący IZ RPO WD wykryto uchybienie ze skutkiem finansowym w zakresie określenia warunków udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego na wykonanie zadania: "Zaprojektowanie i opracowanie kompletnej dokumentacji projektowej w rozumieniu p.z.p. pełnienie nadzoru autorskiego, wykonanie wszystkich robót budowlanych związanych z przebudowę wraz z rozbudową budynku administracyjno-mieszkalnego na potrzeby Centrum Integracji i Tradycji w K. oraz uzyskanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie w ramach Programu Rewitalizacji Miasta K. - Zadanie II, metoda zaprojektuj i wybuduj", w sposób, który mógłby utrudniać uczciwą konkurencję i równe traktowanie w zamówieniu. Zamawiający w Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia, dotyczących ww. postępowania, dział VI, Wykaz oświadczeń lub dokumentów, jakie mają dostarczyć wykonawcy w celu potwierdzenia spełnienia warunków udziału w postępowaniu, pkt 15, zamieścił zapis: "opłacona polisa ubezpieczeniowa, a w przypadku jej braku inny dokument potwierdzający, że jest ubezpieczony od odpowiedzialności cywilnej na kwotę nie mniejszą niż 100% wartości umownej przedmiotu zamówienia w zakresie prowadzonej działalności związanej z przedmiotem zamówienia. Dodatkowo w trakcie kontroli stwierdzono naruszenie art. 29 ust. 1 p.z.p. a tym samy naruszenie § 12 umowy o dofinansowanie nr [...] poprzez zobowiązanie wykonawców zamówienia do dokonania wizji lokalnej na terenie objętym dokumentacją projektową w celu oceny dokumentów i informacji przekazanych w ramach przedmiotowego postępowania. Decyzją z [...] października 2013r. Zarząd Województwa D., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podtrzymując jego twierdzenia o naruszeniu przez skarżącą zasady uczciwej konkurencji.
II.
W skardze od powyższej decyzji zarzucono naruszenia prawa materialnego:
- art. 207 ust.9 w zw z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. poprzez jego bezpodstawne zastosowanie, na skutek nieuzasadnionego przyjęcia, że w okolicznościach zaistniałego stanu faktycznego wystąpiły przesłanki materialnoprawne do wydania decyzji określającej kwotę środków przypadających do zwrotu, tj. że środki przeznaczone na realizację programu finansowanego z udziałem środków europejskich zostały wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy o finansach publicznych tj. z naruszeniem przepisów dotyczących udzielania zamówień publicznych;
- art. 207 ust 1 pkt 2 u.f.p. art. 70 ust. 1 lit. b oraz art. 98 ust. 1 i ust. 2 i art. 2 pkt 7 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z 11 lipca 2006r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999, art. 26 ust. 1 pkt 15 i 15a ustawy z 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju przez niewłaściwą wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, na skutek bezpodstawnego przyjęcia, że kwota 62. 544,85 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych podlega zwrotowi z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości,
- naruszenie prawa materialnego tj. art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. na skutek bezpodstawnego przyjęcia, iż w okolicznościach zaistniałego stanu faktycznego Beneficjent dopuścił się naruszenia następujących przepisów:
-art. 7 ust. 1 w zw. z art. 22 ust. 4 p.z.p. w brzmieniu obowiązującym w czasie udzielania zamówienia publicznego, którego dotyczą zarzuty poprzez określenie w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego na "Zaprojektowanie i wykonanie kompletnej dokumentacji projektowej w rozumieniu p.z.p., pełnienie nadzoru autorskiego, wykonanie wszystkich robót budowlanych związanych z przebudową wraz z rozbudową budynku administracyjno - mieszkalnego na potrzeby Centrum Integracji i Tradycji w K. oraz uzyskanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie w ramach Programu Rewitalizacji Miasta K.-Zadanie II" -warunku posiadania przez wykonawcę opłaconej polisy ubezpieczeniowej, a w przypadku jej braku innego dokumentu potwierdzającego że jest ubezpieczony od odpowiedzialności cywilnej na kwotę nie mniejszą niż 100% wartości umownej przedmiotu zamówienia w zakresie prowadzonej działalności związanej z przedmiotem zamówienia;
-naruszenie przepisów postępowania - art. 7, 77§1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz na dowolnej ocenie zebranego materiału dowodowego w szczególności poprzez bezpodstawne przyjęcie, że skutkiem dokonanych przez Skarżącego czynności w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego było wystąpienie szkody;
-naruszenie przepisów postępowania - art. 8 i 107 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwiło realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności niewyjaśnienie dlaczego organ za udowodnione przyjął, iż skutkiem podjętych przez Skarżącego czynności w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego było wystąpienie szkody, co stanowi przesłankę niezbędną dla wystąpienia nieprawidłowości, a w konsekwencji dla nałożenia na Beneficjenta korekty finansowej i wydania decyzji określającej kwotę środków przypadających do zwrotu, o której mowa w art. 207 ust. 9 u.f.p.
- naruszenie Uchwały nr [...] Zarządu Województwa D. z [...] maja 2011r. w sprawie przyjęcia dokumentu pn. "Wymierzanie korekt finansowych za naruszenie prawa zamówień publicznych związane z realizacją projektów współfinansowanych ze środków funduszy UE" w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa Dolnośląskiego na lata 2007-2013 poprzez jej nieuzasadnione i nieprawidłowe zastosowanie w sytuacji, gdy nie doszło do wystąpienia "nieprawidłowości" w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z 11 lipca 2006r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999;
- naruszenie Uchwały nr [...] Zarządu Województwa D. z [...] maja 2011r. poprzez nieuzasadnione zastosowanie w odniesieniu do zaistniałego stanu faktycznego kwalifikacji, o której mowa w Tabeli 4 poz. 5 Załącznika pt. "Wskaźniki procentowe do obliczenia wartości korekty finansowej za naruszenia przy udzielaniu zamówień publicznych, współfinansowanych ze środków funduszy UE", mimo, iż nie wykazano, iż zastosowane przez Skarżącego warunki udziału w postępowaniu miały charakter dyskryminujący.
Odpowiadając na skargę Instytucja Zarządzająca wniosła o jej oddalenie skargi.
III.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał, że skarga była zasadna.
W pisemnych motywach wyroku Sąd I instancji stwierdził, że ocena legalności postępowania organów publicznych w rozpatrywanej sprawie powinna być dokonana na podstawie przepisów ustawy z 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2013r. poz. 885 ze zm., dalej-u.f.p.). Artykuł 67 u.f.p. przyjmuje, że decyzja w przedmiocie zwrotu środków jest wydawana w trybie przepisów k.p.a.
W kwestii ustalania i nakładania korekt finansowych art. 26 ust. 1 pkt 15a u.z.p.p.r. odsyła wprost do art. 98 rozporządzenia nr 1083. W sprawie odzyskiwania kwot podlegających zwrotowi i wydawania decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań wskazano natomiast ogólnie na przepisy o finansach publicznych (art. 26 ust. 1 pkt 15 ustawy). Oznacza to odesłanie do art. 207 u.f.p. Biorąc pod uwagę różnice między art. 26 ust. 1 pkt 15 i art. 26 ust. 1 pkt 15a u.z.p.p.r., Sąd podzielił stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zajęte w wyroku z 18 stycznia 2013r.( sygn. akt: II GSK 1777/12), wg którego korekta powinna być ustalana odrębną decyzją administracyjną, poprzedzoną przeprowadzonym postępowaniem administracyjnym. Art. 26 ust. 1 pkt 15a u.z.p.p.r. stanowi o ustalaniu i nakładaniu korekt finansowych, a art. 207 u.f.p. stanowi o orzekaniu w drodze wydania decyzji o zwrocie, należy przyjąć, że korekta finansowa i zwrot środków, w sensie ekonomicznym sprowadzające się wprawdzie do pomniejszenia środków, jakimi dysponuje lub mógłby dysponować beneficjent, to jednak stanowią one dwie odrębne instytucje. Organy administracji publicznej powinny więc wydać osobne decyzje:
- o ustaleniu i nałożeniu obowiązku korekty finansowej (art. 26 ust. 1 pkt 15a u.z.p.p.r. w zw. z art. 98 rozporządzenia nr 1083;
- o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań (art. 26 ust. 1 pkt 15 u.z.p.p.r. w zw. z art. 207 u.f.p.).
W świetle tych uwag należy przyjąć, że w sprawie ustalenia i nałożenia na gminę korekty finansowej powinna być wydana odrębna decyzja administracyjna w rozumieniu art. 107§1 k.p.a., skoro organowi przysługiwała kompetencja do władczego rozstrzygnięcia na podstawie prawa powszechnie obowiązującego.
IV.
Zarząd Województwa D., działając przez pełnomocnika adwokata, zaskarżył powyższy wyrok w całości. Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu zarzucił naruszenie:
I. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
a. naruszenie art. 1 pkt 1 k.p.a. w zw z art. 3§1 i art. 145§1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej zastosował środek określony w ustawie, bez jednoczesnego wskazania przepisów postępowania, których naruszeń dopuściły się organy w niniejszej sprawie; sąd nie wyjaśnił zasadności swojego stanowiska w zakresie konieczności wydania przez organy w niniejszej sprawie dwóch odrębnych decyzji: o ,,ustaleniu i nałożeniu obowiązku korekty finansowej" (art. 26 ust. 1 pkt 15a u.z.p.p.r. w zw z art. 98 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006) i o ,,zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań" (art. 26 ust. 1 pkt 15 u.z.p.p.r. w zw z art. 207 u.f.p.); sąd nie dokonał także oceny, czy organ przed podjęciem zaskarżonej decyzji w przedmiocie zwrotu części środków na finansowanie, powinien wydać decyzję administracyjną w przedmiocie ustalenia i nałożenia korekty finansowej czy też powinien to uznać jednocześnie ; sąd niewłaściwie przyjął, że w przedmiotowej sprawie występują dwie odrębne sprawy administracyjne załatwiane w drodze dwóch odrębnych decyzji administracyjnych podczas gdy prawidłowa analiza materialnoprawnych podstaw wydanej decyzji prowadzi do wniosku, że przedmiotem postępowania jest jedna sprawa administracyjna rozpoznawana na podstawie wszystkich powołanych w podstawie prawnej decyzji przepisów,
b. naruszenie art. 141§4 p.p.s.a. w zw z art. 153 p.p.s.a. polegające na sporządzeniu uzasadnienia wyroku w sposób nieodpowiadający ustawowemu wzorcowi, uniemożliwiając polemikę z treścią wyroku i kontrolę kasacyjną poprzez:
-sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku bez wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia tj. bez wskazania przepisów postępowania, których naruszenia dopuściły się organy w niniejszej sprawie,
- niewyjaśnienie w jaki sposób naruszenie przepisów postępowania ma wpływ na wynik sprawy oraz lakoniczne a tym samym niewystarczające wskazania co do dalszego postępowania przez organ, które nie są konkretne ani precyzyjne poprzez sformułowanie ,, wskazane uchybieniami natury proceduralnej, polegającymi na wydaniu jednej, wspólnej decyzji ustalającej i nakładającej korektę finansową oraz orzekającej o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań, i przy braku rozważenia i wskazania, czy w sprawie zaistniały (bądź nie zaistniały) przesłanki przemawiające za obniżeniem maksymalnych stawek wskaźnika nałożonych korekt, a także w związku z faktem, że sprawa wraca do stadium postępowania wstępnego przed instytucją zarządzającą i podlegać będzie ponownemu rozpoznaniu w dwuinstancyjnym trybie administracyjnym".
II. przepisów prawa materialnego, poprzez jego błędną wykładnię, a to:
a. art. 26 ust. 1 pkt 15 i art. 26 ust. 1 pkt 15a u.z.p.p.r. przez nietrafne przyjęcie, że organy prowadzące postępowanie powinny wydać osobne decyzje o: ,,ustaleniu i nałożeniu obowiązku korekty finansowej" (art. 26 ust. 1 pkt 15a u.z.p.p.r. w zw z art. 98 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006) i o ,,zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań" (art. 26 ust. 1 pkt 15 u.z.p.p.r. w zw z art. 207 u.f.p.),
b. art. 98 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006-poprzez błędną wykładnię i nietrafne przyjęcie, że przepis ten daje organowi podstawę do wydania odrębnej, samodzielnie funkcjonującej w obrocie prawnym decyzji administracyjnej w sytuacji gdy decyzja ta samodzielnie jest niewykonalna w sposób trwały.
Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA we Wrocławiu oraz zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania wg norm przepisanych.
Uzasadniając skargę kasacyjną skarżąca przedstawiła uzasadnienie wniesionych zarzutów oraz stanowisko w sprawie.
Odpowiadając na skargę kasacyjną pełnomocnik Miasta K. wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
V.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 183§1 zd. pierwsze p.p.s.a. zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego w stosunku do zaskarżonego orzeczenia jest zdeterminowany, poza przypadkami nieważności postępowania, które w niniejszej sprawie nie występują, granicami środka zaskarżenia.
Mając na uwadze treść podniesionych zarzutów, jak i towarzyszącej im argumentacji należy przypomnieć, że Sąd I instancji uwzględnił skargę uznając, że postępowanie w przedmiocie nakładania korekty finansowej jest postępowaniem odrębnym od postępowania w sprawie zwrotu środków i winno być zakończone decyzją administracyjną w trybie art.107§1 k.p.a. w tym przedmiocie. Zatem dopiero ostateczne ustalenie wysokości korekty finansowej daje podstawę do wydania ewentualnej decyzji w przedmiocie zwrotu należności.
Wobec tego, że zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty wprost zmierzały do podważenia zasadności przywołanego stanowiska Sądu I instancji, jako niezgodnego z prawem stwierdzić należy, że istota sporu prawnego w rozpatrywanej sprawie wiąże się z potrzebą rozstrzygnięcia powyższej kwestii.
Odnosząc się do tak zarysowanego problemu należy wskazać, że kwestia ta, stanowiąc przedmiot rozbieżności w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, została ostatecznie rozstrzygnięta w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 października 2014r., sygn. akt: II GPS 2/14, w której stwierdzono, że ustalenie i nałożenie korekty finansowej, o której mowa w art. 26 ust. 1 pkt 15a ustawy z 6 grudnia 2006r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, nie wymaga wydania decyzji administracyjnej.
W uzasadnieniu tej uchwały podniesiono, że porównanie przesłanek korekty, określonych ogólnie w art. 98 ust. 2 w związku z art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 i szczegółowo w umowie wzorcowej (naruszenia prawa zamówień publicznych) z przesłankami zwrotu środków przyznanych umową o dofinansowanie projektu, wskazanymi w art. 207 ust. 1 u.f.p. (m.in. wykorzystanie środków z naruszeniem obowiązujących procedur), uzasadnia twierdzenie, że korekta i zwrot dotyczą tego samego stanu faktycznego - tych samych nieprawidłowości popełnionych przez określonego beneficjenta w związku z realizacją przez niego projektu objętego dofinansowaniem. W związku z tymi naruszeniami podmiot przyznający dofinansowanie dokonuje korekty (wylicza kwotę podlegającą "potrąceniu" z przyznanego dofinansowania) i domaga się jej zwrotu. Innymi słowy, korekta ma ścisły związek z instytucją zwrotu środków przeznaczonych na dofinansowanie projektów. W uchwale tej podkreślono również, że jakkolwiek ustalenie korekty rodzi bezpośrednio publicznoprawne zobowiązanie do jej zwrotu, co mogłoby uzasadniać przypisanie mu formy decyzji administracyjnej, to jednak użycie w art. 26 ust. 1 pkt 15a ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju "ustalanie i nakładanie" korekty, z punktu widzenia zarówno semantycznego, jak i prawnego, nie stanowi jeszcze wystarczającej podstawy do twierdzenia, że owo ustalenie i nałożenie powinno mieć formę decyzji administracyjnej, zwłaszcza gdy następuje w ramach stosunku cywilnoprawnego. Za przypisaniem ustaleniu i nałożeniu korekty finansowej formy decyzji administracyjnej nie przemawiają również względy aksjologiczne i celowościowe. Takie rozwiązanie nie przyczyni się bowiem do sprawniejszego wykonywania zadań administracji publicznej, wręcz przeciwnie, funkcjonowanie w obrocie prawnym decyzji dotyczących korekty i zwrotu spowodowałoby komplikacje procesowe związane ze współistnieniem dwóch decyzji dotyczących w zasadzie tego samego przedmiotu. Nie jest to też niezbędne ze względu na ochronę praw beneficjenta. Ochronę tę beneficjent znajduje bowiem na drodze kwestionowania decyzji o zwrocie, której elementem stanu faktycznego jest dokonana korekta finansowa.
W konkluzji, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że należałoby przyjąć, że ustalenie i nałożenie korekty finansowej przez instytucję zarządzającą (pośredniczącą lub wdrażającą) jest jedynie etapem dochodzenia zwrotu kwoty ustalonej korektą, poprzedzającym postępowanie administracyjne w tej sprawie, wszczęte na podstawie art. 207 ust. 9 u.p.f. W postępowaniu administracyjnym o zwrot należności nieprawidłowo pobranych, ustalenia dotyczące korekty podjęte w toku postępowania kontrolnego nie wiążą organu orzekającego o zwrocie. Stanowią element stanu faktycznego tej sprawy. W konsekwencji, również korekta podlega kontroli sądu rozpatrującego skargę na decyzję zobowiązującą do zwrotu, w ramach oceny ustaleń faktycznych będących podstawą rozstrzygnięcia o zwrocie.
Wobec tego, że moc wiążąca uchwał Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tym rzecz jasna przywołanej uchwały powoduje, że wiążą one sądy administracyjne we wszystkich sprawach, w których miałby być stosowany interpretowany przepis – w rozpatrywanej sprawie jest nim art. 26 ust. 1 pkt 15a przywołanej ustawy - to konieczność uwzględnienia wyrażonego w niej poglądu stanowiła konsekwencję waloru ogólnej mocy wiążącej wymienionej uchwały wynikającej, gdy chodzi o skład Sądu rozpatrujący niniejszą sprawę, z przepisu art. 269 p.p.s.a. Kontrolując prawidłowość wydanego w rozpatrywanej sprawie przez WSA rozstrzygnięcia, za istotne - wręcz zasadnicze z punktu widzenia omawianych zarzutów - kryterium jego zgodności z prawem, uznać należało więc pogląd prawny Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrażony został w uchwale podjętej w sprawie sygn. akt: II GPS 2/14.
Wobec tego za błędne należało uznać stanowisko Sądu I instancji dotyczące wyżej opisanej kwestii.
Z tych też względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185§1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 i art. 205§2 p.p.s.a. Wynagrodzenie pełnomocnika organu w kwocie 1.950,00 zł określono na podstawie §18 ust. 1 pkt 2 lit. b Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn. Dz. U z 2013r. poz. 461).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI