II GSK 205/19

Naczelny Sąd Administracyjny2022-05-31
NSAAdministracyjneWysokansa
ochrona obiektówplan ochronymuzeumpolicjasądy administracyjneprawo administracyjneochrona fizycznazabezpieczenia techniczneinterpretacja przepisów

NSA oddalił skargę kasacyjną Komendanta Głównego Policji, potwierdzając stanowisko WSA, że odmowa uzgodnienia planu ochrony muzeum była wadliwa z powodu błędnej interpretacji przepisów dotyczących form ochrony.

Sprawa dotyczyła odmowy uzgodnienia planu ochrony muzeum przez Komendanta Głównego Policji, który uznał, że wymagana jest stała ochrona fizyczna przez specjalistyczną formację. WSA uchylił tę decyzję, wskazując na możliwość stosowania zabezpieczeń technicznych lub ochrony przez inne formacje, zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o ochronie osób i mienia. NSA oddalił skargę kasacyjną organu, uznając, że zarzuty nie podważyły prawidłowości wyroku WSA, który słusznie wskazał na wadliwą interpretację przepisów przez organ administracji.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Komendanta Głównego Policji od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzję organu odmawiającą uzgodnienia planu ochrony muzeum. WSA uznał, że organ błędnie zinterpretował przepisy ustawy o ochronie osób i mienia oraz rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, dopuszczając możliwość stosowania zabezpieczeń technicznych lub ochrony przez inne formacje niż specjalistyczne uzbrojone formacje ochronne, zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy. NSA, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, stwierdził, że zarzuty podniesione przez Komendanta Głównego Policji nie podważyły prawidłowości stanowiska WSA. Sąd kasacyjny podkreślił, że skarga kasacyjna musi odnosić się do istoty kwestionowanego wyroku, a zarzuty organu nie dotyczyły kluczowych argumentów WSA, w tym kwestii stosowania funktora "lub" w art. 5 ust. 1 ustawy oraz braku ustaleń organu co do stanów zagrożenia i wymagań ochrony. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA o wadliwości decyzji organu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ Policji nie może odmówić uzgodnienia planu ochrony, jeśli muzeum stosuje zabezpieczenia techniczne, ponieważ ustawa o ochronie osób i mienia dopuszcza stosowanie zarówno ochrony fizycznej, jak i zabezpieczeń technicznych jako równorzędnych form ochrony.

Uzasadnienie

NSA potwierdził stanowisko WSA, że art. 5 ust. 1 ustawy o ochronie osób i mienia, używając spójnika "lub", dopuszcza stosowanie specjalistycznych uzbrojonych formacji ochronnych oraz odpowiednich zabezpieczeń technicznych jako równorzędnych form ochrony. Rozporządzenie MKiDN nie może ograniczać tej możliwości. Organ administracji nie wykazał, dlaczego zabezpieczenie techniczne byłoby niewystarczające.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (13)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.o.i.m. art. 5 § ust. 1

Ustawa z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.o.i.m. art. 26 § ust. 1

Ustawa z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia

u.o.o.i.m. art. 7 § ust. 3

Ustawa z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia

u.o.m. art. 5 § ust. 5

Ustawa z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach

u.o.m. art. 17 § pkt 1

Ustawa z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach

rozp. MKiDN art. 19 § ust. 1 pkt 1

Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 2 września 2014r. w sprawie zabezpieczania zbiorów muzeum przed pożarem, kradzieżą i innym niebezpieczeństwem grożącym im zniszczeniem lub utratą

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 268a

Kodeks postępowania administracyjnego

Konstytucja RP art. 87 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

ustawa COVID-19 art. 15zzs4 § ust. 3

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Argumenty

Skuteczne argumenty

WSA prawidłowo zinterpretował art. 5 ust. 1 ustawy o ochronie osób i mienia, dopuszczając równorzędność ochrony fizycznej i zabezpieczeń technicznych. Rozporządzenie MKiDN nie może ograniczać zakresu ochrony określonego w ustawie. Skarga kasacyjna nie odnosiła się do istoty argumentacji WSA.

Odrzucone argumenty

Organ Policji błędnie przyjął prymat aktu wykonawczego nad przepisem ustawowym. Muzeum powinno być chronione wyłącznie przez specjalistyczną uzbrojoną formację ochronną.

Godne uwagi sformułowania

"Sąd kasacyjny podkreślił, że skarga kasacyjna stanowi środek służący podjęciu merytorycznej polemiki z zaskarżanym nią wyrokiem wojewódzkiego sądu administracyjnego." "Właściwa interpretacja ww. przepisów powinna zmierzać do przyjęcia, że akt wykonawczy służy m.in. wykonaniu ustawy o ochronie osób i mienia, a także stanowi rozwinięcie dyrektywy zawartej art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach." "NSA zważył, co następuje: Zgodnie z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19... przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego..." "Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego."

Skład orzekający

Izabella Janson

sprawozdawca

Małgorzata Rysz

przewodniczący

Wojciech Kręcisz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących form ochrony obiektów, w tym muzeów, oraz relacji między ustawą a aktem wykonawczym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ochrony muzeum, ale zasady interpretacji przepisów mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ochrony ważnych obiektów kultury i pokazuje, jak sądy interpretują przepisy, gdy organy administracji stosują zbyt restrykcyjne podejście. Pokazuje też znaczenie prawidłowego formułowania zarzutów w skardze kasacyjnej.

Czy muzeum musi zatrudniać uzbrojoną ochronę? NSA wyjaśnia, jakie formy ochrony są dopuszczalne.

Sektor

kultura

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 205/19 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-05-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-02-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Izabella Janson /sprawozdawca/
Małgorzata Rysz /przewodniczący/
Wojciech Kręcisz
Symbol z opisem
6045 Ochrona osób i mienia
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 1035/18 - Wyrok WSA w Warszawie z 2018-09-26
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2017 poz 2213
art. 5 ust. 1, art. 26 ust. 1,
Ustawa z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia del. WSA Izabella Janson (spr.) po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Policji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 września 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 1035/18 w sprawie ze skargi ["A."] w P. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia planu ochrony obiektu oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 26 września 2018r., sygn. akt VI SA/Wa 1035/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018r., poz. 1302, obecnie: Dz.U. z 2022r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a.") uwzględnił skargę ["A."] w P. (dalej też: "skarżący", "strona", "Muzeum") i uchylił decyzję Komendanta Głównego Policji (dalej też: "Komendant Główny", "organ II instancji") z [...] marca 2018r., nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia planu ochrony Muzeum oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
["A."] z siedzibą w P. wpisane zostało do ewidencji obiektów i obszarów podlegających obowiązkowej ochronie prowadzonej przez Wojewodę Wielkopolskiego, pod poz. [...]. Dotychczas obowiązujący plan ochrony Muzeum uzgodniony został z Wielkopolskim Komendantem Policji w dniu [...] stycznia 2015r.
W wyniku przeprowadzonej kontroli (w marcu 2017r.) przez upoważnionych przez Komendanta funkcjonariuszy Policji stwierdzono, że w Muzeum nie jest realizowana przez specjalistyczną uzbrojoną formację ochronną, stała bezpośrednia ochrona fizyczna, przynajmniej od otwarcia do zamknięcia muzeum dla zwiedzających.
W związku z powyższym organ I instancji skierował pismo do Dyrektora Muzeum o konieczności przedłożenia do uzgodnienia nowego planu ochrony.
Plan ochrony został przedłożony do uzgodnienia organowi I instancji w dniu [...] listopada 2017r. Został on sporządzony przez osobę uprawnioną, wpisaną na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej oraz zabezpieczenia technicznego. W przedłożonym planie ochrony nie uwzględniono jednak stałej bezpośredniej ochrony fizycznej w tym w minimalnym zakresie, tj. przynajmniej od otwarcia do zamknięcia muzeum dla zwiedzających.
Zważywszy, że ww. plan ochrony nie spełniał obowiązujących w tym zakresie wymogów i nie gwarantował właściwego poziomu zabezpieczenia jednostki podlegającej ochronie Komendant Wojewódzki Policji w Poznaniu decyzją z [...] lutego 2017r., nr [...] odmówił uzgodnienia planu ochrony Muzeum.
Skarżąca wniosła odwołanie od powyższej decyzji.
Decyzją z [...] marca 2018r., nr [...], Komendant Główny Policji wskazując za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a k.p.a. oraz art. 7 ust. 4 ustawy z 22 sierpnia 1997r. o ochronie osób i mienia (Dz.U. z 2017r., poz. 2213) utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Poznaniu z [...] lutego 2018r.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło Muzeum zaskarżając ww. decyzję w całości.
WSA uwzględnił skargę.
WSA wskazał, że z art. 5 ust. 1 ustawy o ochronie osób i mienia wynika, że obszary, obiekty, urządzenia i transporty ważne dla obronności, interesu gospodarczego państwa, bezpieczeństwa publicznego i innych ważnych interesów państwa podlegają obowiązkowej ochronie przez specjalistyczne uzbrojone formacje ochronne lub odpowiednie zabezpieczenie techniczne. Wyjaśnił, że 1 stycznia 2015r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 2 września 2014r. w sprawie zabezpieczania zbiorów muzeum przed pożarem, kradzieżą i innym niebezpieczeństwem grożącym im zniszczeniem lub utratą (Dz.U. z 2014r., poz. 1240, dalej "rozporządzenie MKiDN "). Jak wskazał § 19 ust. 1 pkt 1 tego rozporządzenia stanowi, że w muzeum, w którym jest realizowana ochrona na podstawie ustawy o ochronie osób i mienia, zapewnia się stałą bezpośrednią ochronę fizyczną przynajmniej od otwarcia do zamknięcia muzeum dla zwiedzających. Stwierdził, że w decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w Poznaniu wskazano, że w placówce nie jest realizowana stała bezpośrednia ochrona fizyczna przez specjalistyczną uzbrojoną formację ochronną. Natomiast w zaskarżonej decyzji nie wyjaśniono zasad wykonywania w Muzeum stałej bezpośredniej ochrony fizycznej na podstawie § 19 ust. 1 rozporządzenie MKiDN z 2 września 2014r. Zdaniem WSA, oznacza to, że w istotnym dla sprawy zakresie stanowiska organów nie są konsekwentne i jednoznaczne.
WSA uznał, że stanowisko Komendanta Głównego Policji należy rekonstruować również z uwzględnieniem odpowiedzi na skargę. W piśmie tym organ uznał, że: 1) art. 5 ust. 1 ustawy o ochronie osób i mienia za lex generalis wobec szczególnego charakteru regulacji wynikających z rozporządzenia MKiDN z 2 września 2014r., 2) łączna interpretacja tych przepisów wyłącza możliwość wykonywania w muzeum podlegającym obowiązkowej ochronie zadań w tym zakresie z zastosowaniem odpowiedniego zabezpieczenia technicznego, zaś obowiązkowe jest powierzenie takich zadań wyłącznie specjalistycznej uzbrojonej formacji ochronnej.
WSA nie podzielił interpretacji przepisów prawa dokonanej przez Komendanta Głównego Policji. Uznał, że przeprowadzając wykładnię analizowanych przepisów należy uwzględniać także hierarchię poszczególnych aktów normatywnych, tj. że akt niższego rzędu nie może być sprzeczny z postanowieniami aktów nadrzędnych. Z uwagi na to WSA przyjął, że § 19 rozporządzenia MKiDN z 2 września 2014r. nie może być traktowany jako wyłączający regulację z art. 5 ust. 1 ustawy o ochronie osób i mienia. Zatem skoro art. 5 ust. 1 ustawy o ochronie osób i mienia dopuszcza - posługując się spójnikiem "lub", będącym tzw. funktorem alternatywy łącznej - wykonywanie obowiązkowej ochrony obszarów, o których mowa w tym przepisie przez specjalistyczne uzbrojone formacje ochronne oraz odpowiednie zabezpieczenie techniczne, jako formy równorzędne (które mogą być stosowane równolegle), to nie mogły zmienić tych zasad przepisy rozporządzenia MKiDN z 2 września 2014r.
W konsekwencji WSA uznał, że w Muzeum, w którym organ Policji - na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie osób i mienia - stwierdzi, że odpowiednie zabezpieczenie techniczne jest wystarczające do ochrony tego obiektu (jak wynika to z aktualnego stanu ochrony jednostki), to wykonywanie obowiązków z rozporządzenia MKiDN z 2 września 2014r. może zostać powierzone pracownikom ochrony niebędącym członkami specjalistycznych uzbrojonych formacji ochronnych. Zdaniem WSA, w zaskarżonej decyzji Komendant Główny Policji nie dokonał ustaleń w zakresie potencjalnych stanów zagrożenia występujących w Muzeum, jak i nie wyjaśnił jednoznacznie jakie wymagania określone zostały w tym zakresie w obowiązujących przepisach.
Komendant Główny Policji w skardze kasacyjnej zaskarżył powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie przedmiotowej sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz przeprowadzenie rozprawy.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj.: art. 5 ust. 1 ustawy z 22 sierpnia 1997r. o ochronie osób i mienia (Dz.U z 2018r., poz. 2142) w zw. z § 19 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 2 września 2014r. w sprawie zabezpieczania zbiorów muzeum przed pożarem, kradzieżą i innym niebezpieczeństwem grożącym ich zniszczeniem lub utratą (Dz.U z 2014r., poz. 1240) oraz w zw. z art. 87 ust. 1 Konstytucji, przez błędną ich wykładnię polegającą na przyjęciu, że organ Policji przyznał prymat aktu wykonawczego nad przepisem ustawowym, podczas, gdy właściwa interpretacja ww. przepisów powinna zmierzać do przyjęcia, że akt wykonawczy służy m.in. wykonaniu ustawy o ochronie osób i mienia, a także stanowi rozwinięcie dyrektywy zawartej art. 5 ust. 5 ustawy z 21 listopada 1996r. o muzeach (art. 174 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Muzeum w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosło o jej oddalenie oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz.U. z 2020r., poz. 1842 ze zm.) przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, przy czym na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Wobec tego, że taka sytuacja wystąpiła w tej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą omawiany środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie występują. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Ze skargi kasacyjnej, która oparta została na podstawie z pkt 1 art. 174 p.p.s.a. wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie odnosi się do oceny prawidłowości stanowiska WSA, który kontrolując legalność decyzji Komendanta Głównego Policji w przedmiocie odmowy uzgodnienia planu ochrony muzeum stwierdził, że decyzja ta nie jest zgodna z prawem, co uzasadniało jej uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz lit. c) p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku najogólniej rzecz ujmując wynika, że za zasadniczy powód uchylenia zaskarżonej decyzji należało uznać wadliwe podejście organu administracji do rozumienia relacji przepisu § 19 rozporządzenia MKiDN z 2 września 2014r. do przepisu art. 5 ust. 1 ustawy o ochronie osób i mienia, a w konsekwencji wadliwe podejście tego organu do rozumienia przede wszystkim zaś - zastosowania w rozpatrywanej sprawie przepisu art. 5 ust. 1 przywołanej ustawy, na gruncie którego ustawodawca operuje funktorem "lub", co skutkowało wadliwą odmową uzgodnienia planu ochrony muzeum. O wadliwości tej zdaniem WSA należało wnioskować i na tej podstawie, że z kontrolowanej decyzji nie dość, że nie wynika, w jaki dokładnie sposób miałaby być zapewniona stała bezpośrednia ochrona fizyczna muzeum, która nie musi być realizowana tylko przez członków specjalistycznych uzbrojonych formacji ochronnych, co według WSA wynika z art. 26 ust. 1 przywołanej ustawy, to również nie odnosi się ona do ustaleń w zakresie potencjalnych stanów zagrożenia występujących w muzeum oraz nie wyjaśnia, jakie konkretnie wymagania ochrony muzeum, w relacji do regulujących to przepisów prawa, miałyby zostać spełnione, aby doprowadzić do uzgodnienia projektu ochrony, i to w sytuacji, gdy uzgodnienie lub odmowa uzgodnienia planu ochrony należy do sfery uznania organu administracji.
Skarga kasacyjna, której zarzuty wyznaczają, zgodnie z zasadą dyspozycyjności, granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie uzasadnia twierdzenia, że rezultat tej kontroli powinien wyrazić się w krytycznej ocenie wyroku WSA, której konsekwencją powinno być jego uchylenie.
Innymi słowy, skarga kasacyjna nie podważa prawidłowości stanowiska WSA, z którego wynika, że kontrolowana przez ten Sąd decyzja nie jest zgodna z prawem.
Autor skargi kasacyjnej podważa zgodność z prawem zaskarżonego wyroku z pozycji zarzutu naruszenia "art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia [...] w związku z § 19 rozporządzenia [...] w sprawie zabezpieczenia zbiorów muzeum przed pożarem, kradzieżą i innymi niebezpieczeństwem grożącym ich zniszczeniem lub utratą oraz w zw. z art. 87 i ust. 1 Konstytucji przez błędną ich wykładnię polegającą na przyjęciu, że organ Policji przyznał prymat aktu wykonawczego nad przepisem ustawowym, podczas, gdy właściwa interpretacja ww. przepisów powinna zmierzać do przyjęcia, że akt wykonawczy służy m.in. wykonaniu ustawy o ochronie osób i mienia, a także stanowi rozwinięcie dyrektywy zawartej art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach [...]".
Tak postawiony oraz skonstruowany zarzut kasacyjny nie może odnieść skutku oczekiwanego przez Komendanta Głównego Policji, co odnieść trzeba również do prezentowanej w jego uzasadnieniu argumentacji.
Jeżeli bowiem, co trzeba uznać za oczywiste podstawowy charakter skargi kasacyjnej, jako środka zaskarżenia wynika przede wszystkim z faktu, że umożliwia ona z inicjatywy stron oraz niektórych organów państwowych dokonanie przez Naczelny Sąd Administracyjny kontroli wyroków wydawanych w pierwszej instancji przez Wojewódzkie Sądy Administracyjne oraz niektórych wymienionych w tym przepisie postanowień tych Sądów kończących postępowanie w sprawie sądowoadministracyjnej, a istotą wywołanego skargą kasacyjną postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym jest weryfikacja, w granicach wyznaczonych stawianymi zarzutami kasacyjnymi, zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania, a nie, co trzeba podkreślić, ponowne rozpoznanie sprawy w jej całokształcie, to za nie mniej uzasadniony należałoby uznać i ten wniosek, że skarga kasacyjna stanowi środek służący podjęciu merytorycznej polemiki z zaskarżanym nią wyrokiem wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Jeżeli tak, to uwzględniając istotę oraz funkcje skargi kasacyjnej, za nie mniej uzasadnione należałoby uznać oczekiwanie, nie dość, że odnośnie do czytelności formułowanego w niej komunikatu, co jest istotne z tego powodu, że ustawa wiąże powstanie określonych skutków procesowych nie tylko z samym wniesieniem tego pisma (jak w przypadku skargi czy też zażalenia), ale także z jego treścią (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 października 2017r., sygn. akt II FSK 1445/17), to również odnośnie do tego, aby podejmowana na jej gruncie polemika z stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego odnosiła się do jego treści oraz istoty, a więc innymi słowy, aby w zakresie odnoszącym się do relacji treści i istoty tego stanowiska oraz zarzutów kasacyjnych zmierzających do podważenia jego zgodność z prawem, była ona osadzona na tej samej płaszczyźnie, co stanowi konieczny warunek możliwości oceny jej zasadności, a co za tym idzie skuteczności, co nie jest możliwe w sytuacji przeciwnej, to jest, gdy taka płaszczyzna podjęcia polemiki, czy też, inaczej rzecz ujmując, pole dialogu nie istnieje. Mianowicie wówczas, gdy skarga kasacyjna oraz stawiane w niej zarzuty nie odnoszą się do istoty kwestionowanego nią wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i wyrażonego w nim stanowiska lub się z nimi rozmijają. A w tej mierze, nie można abstrahować od znaczenia konsekwencji wynikających z zasady dyspozycyjności obowiązującej w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym o której mowa była na wstępie, a które wyrażają się w tym, że Sąd ten nie może domniemywać granic zaskarżenia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, albowiem te wyznaczają zarzuty skargi kasacyjnej, a nie jest dopuszczalna rozszerzająca wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków, uzupełnianie, konkretyzowanie, uściślanie lub interpretowanie niejasno sformułowanych zarzutów kasacyjnych, czy też nadawanie im innego znaczenia niż wynika to z ich treści i towarzyszącej im argumentacji, czy też stawianie jakichkolwiek hipotez i snucie domysłów w zakresie uzasadnienia podstaw kasacyjnych i domniemywanie tym samym intencji wnoszącego skargę kasacyjną (zob. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 6 maja 2021r., sygn. akt I GSK 1542/20; 29 października 2020r.,sygn. akt I GSK 285/18; 16 lipca 2020r., sygn. akt I GSK 611/20; 4 grudnia 2019r., sygn. II FSK 2031/18; akt 17 lutego 2015r., sygn. akt II OSK 1695/13).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, stawiany w skardze kasacyjnej a przywołany powyżej zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, nie czyni zadość przedstawionym powyżej oczekiwaniom.
Jego narracja, a co za tym idzie i zawarta w nim polemika z zaskarżonym wyrokiem osadzone są na innej płaszczyźnie, niż stanowisko WSA odnośnie do braku zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz szczegółowe powody uzasadniające jej uchylenie, których źródłem było, zdaniem WSA, zarówno naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, jak i naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a.), co w konsekwencji powoduje, że skarga kasacyjna nie stwarza możliwości kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku z pozycji stawianego w niej zarzutu.
Abstrahując już nawet od tego, że rozporządzenie MKiDN z 2 września 2014r. nie jest wbrew sugestiom autora skargi kasacyjnej aktem wykonawczym do ustawy o ochronie osób i mienia, o czym co oczywiste trzeba wnioskować w oparciu o ten argument, że zostało ono wydane na podstawie upoważnienia zawartego w art. 5 ust. 5 ustawy o muzeach, a co a tym idzie również w celu wykonania tej właśnie ustawy, a także od tego, że wbrew stanowisku Komendanta Głównego Policji rozporządzenie nie może modyfikować ustawy, na podstawie której i w celu wykonania której zostało wydane, albowiem jego wykonawczy charakter w relacji do ustawy upoważniającej, a także innych ustaw, nie pozostaje bez wpływu na zakres swobody regulacyjnej prawodawcy (zob. np. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4 listopada 1997r. w sprawie U 3/97 i przywołane tam orzecznictwo), a ponadto od tego, że z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika, aby WSA dokonywał jakichkolwiek zabiegów interpretacyjnych w odniesieniu do art. 87 ust. 1 Konstytucji RP, w rezultacie których miałby wyrazić pogląd, którego prawidłowość podważa skarga kasacyjna, trzeba przede wszystkim stwierdzić, że jakkolwiek skarga kasacyjna podnosi zarzut naruszenia "art. 5 ust. 1 ustawy z 22 sierpnia 1997r. o ochronie osób i mienia [...] w związku z § 19 rozporządzenia [...] w sprawie zabezpieczenia zbiorów muzeum przed pożarem, kradzieżą i innymi niebezpieczeństwem grożącym ich zniszczeniem lub utratą [...]", to jednak z całą pewnością podejście WSA do rozumienia przywołanych przepisów prawa nie wyraziło się w kwestionowanym skargą kasacyjną stanowisku mającym polegać na przyjęciu, że "[...] organ Policji przyznał prymat aktu wykonawczego nad przepisem ustawowym [...]", albowiem nic takiego nie wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Jeżeli tak, to w relacji do rzeczywiście wyrażonego przez WSA podejścia do rozumienia przywołanych przepisów prawa, a trzeba je uznać za, aż nadto oczywiste w świetle treści uzasadnienia kontrolowanego orzeczenia, o czym mowa dalej nie sposób jest mu przeciwstawiać, jako prawidłowego tego stanowiska, które prezentuje autor skargi kasacyjnej, a mianowicie, że "[...] właściwa interpretacja ww. przepisów powinna zmierzać do przyjęcia, że akt wykonawczy służy min. wykonaniu ustawy o ochronie osób i mienia, a także stanowi rozwinięcie dyrektywy zawartej art. 5 ust. 5 ustawy z 21 listopada 1996r. o muzeach [...]".
Już z tego więc powodu skarga kasacyjna oraz stawiany na jej gruncie zarzut, nie mogą odnieść skutku oczekiwanego przez Komendanta Głównego Policji.
Zarzut ten bowiem, a także prezentowana w jego uzasadnieniu argumentacja, zupełnie pomija to, a konsekwencją tego stanu rzeczy, jak podniesiono powyżej, jest brak możliwości uczynienia zadość oczekiwaniu autora skargi kasacyjnej odnośnie do przeprowadzenia kontroli prawidłowości stanowiska wyrażonego w zaskarżonym wyroku w omawianym zakresie, że WSA, jak wynika to z uzasadnienia kontrolowanego orzeczenia, nie dość, że podważył prawidłowość podejścia organu administracji do oceny relacji przepisu § 19 rozporządzenia MKiDN z 2 września 2014r. i art. 5 ust. 1 ustawy o ochronie osób i mienia (s. 9), to w kontekście odnoszącym się do znaczenia konsekwencji mających wynikać z art. 3 pkt 1 przywołanej ustawy (s. 8 - 9) oraz z jej art. 26 ust. 1 (s. 9 - 10), podważył zgodność z prawem zaskarżonej decyzji przede wszystkim z pozycji tego argumentu mającego przy tym mieć zasadnicze znaczenie, który został osadzony na gruncie operowania przez ustawodawcę w art. 5 ust. 1 przywołanej ustawy funktorem "lub" oraz konsekwencji mających wynikać z tego stanu rzeczy dla oceny odnośnie do wymogów zapewnienia stałej bezpośredniej ochrony fizycznej w muzeum, w którym jest realizowana ochrona na podstawie ustawy o ochronie osób i mienia (s. 9 - 10) oraz sposobu w jaki miałoby, czy też mogłoby nastąpić zapewnienie tej ochrony (s. 10).
Ani stawiany w skardze kasacyjnej zarzut, a to zważywszy na jego konstrukcję, ani też prezentowana w jego uzasadnieniu argumentacja nie odnoszą się, ani wprost, ani też nawet pośrednio do przywołanych powyżej i, aż nadto jasno i wyraźnie wynikających z uzasadnienia zaskarżonego wyroku oraz eksponowanych na jego gruncie argumentów grup zagadnień, twierdzeń oraz wniosków, na podstawie których WSA rekonstruował przesłanki oceny odnośnie do braku zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.
Nie odnoszą się one również do tego aspektu krytycznej oceny zaskarżonego działania administracji publicznej w rozpatrywanej sprawie, który wynikał z przypisanego organowi administracji naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to w związku - co nie mniej jasno i wyraźnie wynika z uzasadnienia kontrolowanego wyroku z brakiem ustaleń w zakresie potencjalnych stanów zagrożenia występujących w Muzeum oraz zaniechaniem wyjaśnienia, jakie konkretnie wymagania ochrony Muzeum, w relacji do regulujących to przepisów prawa, miałyby zostać spełnione, aby doprowadzić do uzgodnienia projektu ochrony, i to w sytuacji, gdy uzgodnienie lub odmowa uzgodnienia planu ochrony należy do sfery uznania organu administracji.
Z wszystkich przedstawionych powodów w tym uwzględniając znaczenie konsekwencji wynikających z zasady dyspozycyjności obwiązującej w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym należało więc stwierdzić, że skarga kasacyjna podlegała oddaleniu, albowiem stawiany na jej gruncie zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię nie mógł odnieść skutku oczekiwanego przez autora skargi kasacyjnej.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI