II GSK 2049/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę GIJH, uznając, że oznaczenie piwa jako zawierającego 'kukurydzę' zamiast 'kaszki kukurydzianej' narusza przepisy o jakości handlowej i rzetelności informacji.
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na G. S.A. za wprowadzenie do obrotu piwa z nieprawidłowym oznakowaniem składników. WSA uchylił decyzję GIJH, uznając, że użycie terminu 'kukurydza' zamiast 'kaszka kukurydziana' nie wprowadza konsumenta w błąd. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że różnica między 'kukurydzą' a 'kaszka kukurydziana' dotyczy metody produkcji i właściwości fizykochemicznych, co narusza przepisy o jakości handlowej i rzetelności informacji.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (GIJH) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzję GIJH o nałożeniu kary pieniężnej na G. S.A. za wprowadzenie do obrotu piwa z nieprawidłowym oznakowaniem składników. WSA uznał, że użycie terminu 'kukurydza' zamiast 'kaszka kukurydziana' nie jest błędem w oznakowaniu. NSA uchylił wyrok WSA, podzielając argumentację GIJH. Sąd uznał, że różnica między 'kukurydzą' a 'kaszka kukurydziana' dotyczy metody produkcji i właściwości fizykochemicznych składnika, co jest istotne z punktu widzenia jakości handlowej i rzetelności informacji dla konsumenta. Oznaczenie 'kukurydza' nie odzwierciedlało wiernie składnika 'kaszka kukurydziana', który jest produktem przetworzonym (rozdrabnianym i pozbawionym wody), co naruszało przepisy rozporządzenia nr 1169/2011 oraz ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. W konsekwencji NSA uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę, zasądzając koszty postępowania od G. S.A.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, takie oznaczenie stanowi naruszenie przepisów o jakości handlowej i rzetelności informacji, ponieważ różnica między 'kukurydzą' a 'kaszka kukurydziana' dotyczy metody produkcji i właściwości fizykochemicznych składnika, co jest istotne dla konsumenta.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że termin 'kukurydza' jest zbyt ogólny i nie odzwierciedla specyfiki 'kaszki kukurydzianej', która jest produktem przetworzonym (rozdrabnianym i pozbawionym wody). Ta różnica wpływa na metodę produkcji i właściwości fizykochemiczne, co jest objęte wymogami jakości handlowej i rzetelności informacji zgodnie z rozporządzeniem nr 1169/2011 i ustawą o jakości handlowej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (24)
Główne
u.j.h. art. 40a § ust. 1 pkt 3
Ustawa o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych
rozporządzenie nr 1169/2011 art. 7 § ust. 1 lit. a
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności
rozporządzenie nr 1169/2011 art. 7 § ust. 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności
rozporządzenie nr 1169/2011 art. 17 § ust. 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności
rozporządzenie nr 1169/2011 art. 18 § ust. 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności
Pomocnicze
u.j.h. art. 3 § pkt 5
Ustawa o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych
u.j.h. art. 40a § ust. 1 pkt 4
Ustawa o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych
rozporządzenie nr 1169/2011 § zał. nr VI
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 15
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 2 § pkt 5
Argumenty
Skuteczne argumenty
Oznaczenie składnika piwa jako 'kukurydza' zamiast 'kaszka kukurydziana' narusza przepisy o jakości handlowej i rzetelności informacji, ponieważ różnica dotyczy metody produkcji i właściwości fizykochemicznych. Przepis art. 40a ust. 1 pkt 3 u.j.h. wymaga nałożenia kary za samo wprowadzenie towaru z naruszeniem jakości handlowej, bez konieczności udowodnienia wprowadzenia konsumenta w błąd.
Odrzucone argumenty
Argumentacja WSA, że użycie terminu 'kukurydza' zamiast 'kaszka kukurydziana' nie wprowadza konsumenta w błąd i nie narusza przepisów o jakości handlowej.
Godne uwagi sformułowania
określenie 'kukurydza' nie obejmuje wyłącznie partii art. 7 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 11169/2011, która odnosi się do s k ł a d u środka spożywczego. Z punktu widzenia cech fizykochemicznych 'kukurydza' w żadnym względzie nie odpowiada semantycznie 'kaszce kukurydzialnej'. Informacja skrótowa (hasłowa), a ta nie obrazuje wynikającego wprost z dokumentu produkcyjnego i atestu właściwości fizykochemicznej składnika dyktowanego metodą (technologią) produkcji (...) kaszki kukurydzianej i w konsekwencji piwa. Procesy obróbki składników używanych do produkcji środka rolno-spożywczego, w tym powodujące istotne zmiany substancjalne takie jak zawartość wody lub stan jej skupienia, podlegają uwidocznieniu na oznaczeniu produktu.
Skład orzekający
Andrzej Skoczylas
przewodniczący
Wojciech Maciejko
sprawozdawca
Agnieszka Grosińska-Grzymkowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, w szczególności wymogów dotyczących oznaczania składników, metody produkcji i rzetelności informacji dla konsumenta w kontekście rozporządzenia nr 1169/2011."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji oznakowania piwa, ale jego zasady mogą być stosowane do innych produktów rolno-spożywczych, gdzie istnieje rozbieżność między ogólnym określeniem składnika a jego faktyczną formą przetworzenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak drobne różnice w nazewnictwie składników mogą prowadzić do poważnych konsekwencji prawnych i finansowych, podkreślając znaczenie precyzji w oznakowaniu produktów spożywczych.
“Czy 'kukurydza' w piwie to to samo co 'kaszka kukurydziana'? NSA wyjaśnia, dlaczego precyzja w składzie kosztuje!”
Dane finansowe
WPS: 20 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 2049/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2026-02-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Agnieszka Grosińska-Grzymkowska
Andrzej Skoczylas /przewodniczący/
Wojciech Maciejko /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno Spożywczych
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 630
art. 3 pkt 5, art. 40a ust. 1 pkt 3, pkt 4
Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych - t.j.
Dz.U.UE.L 2011 nr 304 poz 18 art. 7 ust. 1 lit. a, ust. 2, art. 17 ust. 2, art. 18 ust. 2, poz. 1 zał. nr VI
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i RadyI R (UE) NR 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Wojciech Maciejko (spr.) Sędzia del. WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Protokolant starszy asystent sędziego Monika Majak po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lutego 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 3218/21 w sprawie ze skargi G. S.A. w Ż. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia 3 marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu produktów nieodpowiadających wymaganiom jakości handlowej 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od G. S.A. w Ż. na rzecz Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych 3900 (trzy tysiące dziewięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 lutego 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 3218/21 uwzględnił złożoną przez G. S.A. z siedzibą
w Ż. (zwanej dalej spółką G.) skargę na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (zwanego dalej GIJH) z dnia 3 marca 2021 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Olsztynie z dnia 2 listopada 2020 r.,
nr [...] wymierzającą G. karę pieniężną w wysokości 20 000 zł
z tytułu wprowadzenia do obrotu handlowego dwóch partii artykułów rolno-spożywczych nieodpowiadających jakości handlowej w postaci: a) piwa, [...] (piwo jasne pasteryzowane, alk. 6,0%, obj. 500 ml, wielkość partii produkcyjnej 6 048 l; 12 096 sztuk opakowań jednostkowych 500 ml, data produkcji: 14 stycznia 2020 r., "Najlepiej spożyć przed 13 stycznia 2021 r.", nr partii: [...]) oraz b) piwa [...] (jasne pasteryzowane, alk. 5,2%, obj. 500 ml, wielkość partii produkcyjnej: 5 184 l; 10 368 szt. opakowań jednostkowych 500 ml, data produkcji: 15 stycznia 2020 r., "Najlepiej spożyć przed 14 stycznia 2021 r.", nr partii: [...]). Wyrokiem tym uchylono decyzję II instancji i zasądzono od GIJH na rzecz G. kwotę 2 400 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W wyroku tym, z powołaniem się na art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, zwanej dalej p.p.s.a.), Sąd I instancji stwierdził, że zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz.U. z 2023 r., poz. 1980, zwanej dalej u.j.h.) w zw. z art. 18 ust. 2, art. 7 ust. 1 pkt 1 i art. 7 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektywy Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz.Urz. UE Seria L z 2011 r., Nr 304, s. 18, zwanego dalej rozporządzeniem nr 1169/2011). Organ w toku postępowania ustalił dwa naruszenia, jakie wykryto podczas kontroli przeprowadzonej w dniach 14, 15 i 21 stycznia 2020 r. oraz 3 lutego 2020 r. w Browarze w E. obejmującej jakość rolno-spożywczą piwa. Ustalono, że: 1) oznakowanie wyrobu w postaci piwa [...] w zakresie składników użytych do produkcji obejmowało termin "kukurydza", podczas gdy receptura w dokumencie produkcyjnym oraz atest (nr [...]) wskazywały, że użyto składnika, jakim była "kaszka kukurydziana", co naruszało art. 18 ust. 2 w zw. z art. 17 rozporządzenia nr 1169/2011, który wymagał oznaczania składników zgodnie z ich szczegółowymi nazwami, o ile miały one zastosowanie, zgodnie z zasadami określonymi w art. 17 i w załączniku nr VI tego rozporządzenia; 2) oznakowanie wyrobu w postaci piwa [...] w zakresie składników użytych do produkcji obejmowało: a) termin "kukurydza", podczas gdy receptura w dokumencie produkcyjnym oraz atest (nr [...]) wskazywała, że użyto składnika, jakim była "kaszka kukurydziana", co naruszało art. 18 ust. 2 w zw. z art. 17 rozporządzenia nr 1169/2011, który wymagał oznaczania składników zgodnie z ich szczegółowymi nazwami, o ile miały one zastosowanie, zgodnie z zasadami określonymi w art. 17 i w załączniku nr VI tego rozporządzenia oraz b) terminy "Chmiel magnum", "Classic", "Klasyczna receptura", "dobrane składniki polski chmiel", "Klasyczne ważone i leżakowane", "oryginalny uznany smak, "Fine Quality", "Premium Beer", "[...]" – wskazujące, że do produkcji użyto chmielu w postaci naturalnej (np. szyszek chmielowych), podczas gdy wykaz składników obejmował składnik przetworzony w postaci ekstraktu chmielowego, co naruszało art. 7 ust. 1 pkt a i art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 1169/2011.
Sąd I instancji zaaprobował pogląd GIJH co do naruszenia polegającego na wprowadzeniu do obrotu artykułów rolno-spożywczych nieodpowiadającej jakości handlowej poprzez oznakowanie ww. partii piwa [...] terminami "Chmiel magnum"
i zbliżonymi do niego ("Classic", "Klasyczna receptura", "dobrane składniki polski chmiel", ""Klasyczne ważone i leżakowane", "oryginalny uznany smak", "Fine Quality", "Premium Beer", "[...]") bowiem takie oznaczenie składu wskazuje, że produkt wytworzono z chmielu w postaci naturalnej, a nie – jak miało to miejsce w rzeczywistości – ze składnika przetworzonego w postaci ekstraktu z chmielu. Tak sformułowana informacja była informacją wprowadzającą potencjalnego nabywcę w błąd co do składu i metod wytworzenia produktu w rozumieniu art. 7 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1169/2011. Była tym samym informację nierzetelną, o jakiej mowa w art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 1169/2011.
Sąd I instancji nie podzielił jednak poglądu, iż materiał dowodowy i poczynione
w sprawie dotychczas ustalenia są dostateczne aby stwierdzić, że doszło też do drugiej
z odmian naruszeń, obejmującej oznakowanie piwa [...] i [...] w zakresie składników użytych do produkcji poprzez posłużenie się termin "kukurydza", podczas gdy receptura
w dokumencie produkcyjnym oraz atesty wskazywały, że użyto składnika, jakim była "kaszka kukurydziana". W ocenie Sądu I instancji organ dokonywał niezupełnej oceny, czy to, że kukurydza użyta do produkcji piwa miała formę rozdrobnioną, a więc była "kaszką" mogłoby mieć wpływ na postrzeganie produktu przez konsumenta. Surowiec obejmował bowiem prawdziwe stwierdzenie (kukurydza), natomiast to czy składnik miał postać ziarna, grysu lub kaszki kukurydzianej, mogło być bez znaczenia dla decyzji konsumenta kierującego się przy zakupie składem produktu. Ponownie prowadząc postępowanie odwoławcze GIJH powinien zatem odnieść się co do tego, czy uprawnione jest stwierdzenie, że oznaczenie składnika użytego do produkcji piw [...] i [...] w postaci mączki kukurydzianej uprawnia G. do posługiwania się w informacji terminem "kukurydza" i czy takie działanie wprowadza w błąd konsumenta. I tylko od tych ustaleń zależy czy i w jakiej wysokości należy końcowo nałożyć karę na adresata decyzji.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł GIJH. W skardze kasacyjnej zarzucił Sądowi I instancji naruszenie:
1. przepisów postępowania w postaci:
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 3 § 1 i art. 135 p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 334, zwanej dalej p.u.s.a.), poprzez uchylenie decyzji pomimo nie wykazania przez Sąd I instancji naruszenia prawa materialnego przez GIJH, które miałoby wpływ na wynik sprawy i braku naruszenia przez ten organ przepisów postępowania administracyjnego mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 40a ust. 1 pkt 3 i art. 40 ust. 5 u.j,h, oraz art. 7 ust. 1 lit. a, art. 7 ust. 2 i art. 18 rozporządzenia nr 1169/2011, a także art. 7, art. 8, art. 11, art. 15, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., skoro decyzja zawierała prawidłowe uzasadnienie i wyjaśniała dlaczego określenie "kukurydza" (i "Chmiel magnum") mogą być mylące dla konsumentów, bowiem "kaszka kukurydziana" jest odrębnym produktem o innej jakości handlowej, jako cesze w rozumieniu art. 3 pkt 5 u.j.h., a przepis art. 40a ust. 1 pkt 3 u.j.h. wymagał nałożenia kary właśnie za czyn wprowadzenia towaru z naruszeniem jakości handlowej, nie wymagając spełnienia przesłanki wprowadzenia konsumenta w błąd;
c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w. zw. z art. 141 § 4 i art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a., poprzez: brak przekonującego uzasadnienia co do tego, które przepisy GIJH naruszył, brak podstawy prawnej wyroku i jej wyjaśnienia oraz sformułowanie wskazań co do dalszego postępowania organu;
d) art. 141 § 4 w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. i art. 7, art. 8,
art. 9, art. 11, art. 15, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że organ nie wyjaśnił należycie okoliczności faktycznych i nie ustalił prawidłowo stanu faktycznego.
GIJH wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, ewentualnie o uchylenie wyroku i oddalenie skargi, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Skarżąca G. S.A. z siedzibą w Ż. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, zwanej dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W badanej sprawie nie wystąpiły podstawy nieważności postępowania sądowoadministracyjnego wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznawaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te wyznaczają podstawy określone w art. 174 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy, choć nie wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej okazały się trafne.
Na uwzględnienie zasługiwał zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisów
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 40a ust. 1 pkt 3 i art. 40 ust. 5 u.j,h, oraz art. 7 ust. 1 lit. a, art. 7 ust. 2 i art. 18 rozporządzenia nr 1169/2011, a także art. 7, art. 8, art. 11, art. 15, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., skoro decyzja zawierała prawidłowe uzasadnienie i wyjaśniała dlaczego określenie "kukurydza" może być mylące dla konsumentów, bowiem "kaszka kukurydziana" jest odrębnym produktem o innej jakości handlowej, jako cesze w rozumieniu art. 3 pkt 5 u.j.h., a przepis art. 40a ust. 1 pkt 3 u.j.h. wymagał nałożenia kary właśnie za czyn wprowadzenia towaru z naruszeniem jakości handlowej, nie wymagając spełnienia przesłanki wprowadzenia konsumenta w błąd. Podstawą zaskarżonej decyzji był art. 40a ust. 1 pkt 3 u.j.h., zgodnie z którym, kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spożywcze nieodpowiadające jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej lub deklarowanej przez producenta
w oznakowaniu tych artykułów, podlega karze pieniężnej w wysokości do pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie tych artykułów rolno-spożywczych do obrotu, nie niższej jednak niż 500 zł. Stan faktyczny jest bezsporny. G. oznakowała dwie partie wyrobów rolno-spożywczych w postaci piwa [...] i [...], w części oznaczenia produktu odnoszącej się do składników użytych do produkcji piwa, terminem "kukurydza". Jak wynika jednak z dokumentacji obrazującej proces produkcji, w tym z dokumentów produkcyjnych i atestu (nr [...]) składnikiem użytym do produkcji piwa była dokładnie "kaszka kukurydziana". Spór sprowadza się do oceny, czy takie oznaczenie narusza przepisy o jakości handlowej w rozumieniu art. 40a ust. 1 pkt 4 u.j.h. Kluczowe znaczenie dla trafności zarzutu kasacyjnego miał art. 7 ust. 1 lit. a rozporządzenia 1169/2011, zgodnie z którym informacje na temat żywności nie mogą wprowadzać w błąd, w szczególności co do właściwości środka spożywczego, a w szczególności co do jego charakteru, tożsamości, właściwości, s k ł a d u, ilości, trwałości, kraju lub miejsca pochodzenia, m e t o d wytwarzania lub p r o d u k c j i. Nadto, zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 1169/2011, informacje na temat żywności muszą być rzetelne, jasne i łatwe do zrozumienia dla konsumenta. Po pierwsze, określić należy do jakich cech środka spożywczego powinna odnosić się informacja handlowa aby poruszać się w granicach "jakości handlowej"; zgodnie z art. 3 pkt 5 u.j.h., jakością handlową są cechy artykułu rolno-spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, f i z y k o c h e m i c z n y c h i mikrobiologicznych w zakresie t e c h n o l o g i i p r o d u k c j i, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi. Podkreślenia więc wymaga, że to, czy produkt (piwo) powstał wskutek zastosowania składnika określonego jako "kukurydza" lub też "kaszka kukurydziana" nie obejmuje wyłącznie partii art. 7 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 11169/2011, która odnosi się do s k ł a d u środka spożywczego. Skład to wyłącznie opis substancji (rodzajowa nazwa składnika, substrat), który językowo może zbiegać się z oznaczeniem rzeczy (elementu świata przyrody), z jakiej składnik pozyskano. Gdyby na tym kończyły się wymogi jurydyczne oznaczenia produktu, wyrok mógłby ostać się w obrocie prawnym,
a zaskarżona decyzja GIJH musiałaby z tego obrotu być usunięta, jako naruszająca prawo. W odbiorze konsumenta skład obejmujący "kukurydzę" oznacza tyle, co spowodowanie w jakiś sposób, że część rośliny z gatunku kukurydza (Zea mays), czy to sporych (kolba), mniejszych (ziarno), czy też zupełnie małych rozmiarów (grys, kasza, kaszka, mąka) substancjalnie znalazła się w produkcie wpływając na jego odbiór przez konsumenta. Na składzie jednak nie kończą się rygory przewidziane przez prawo administracyjne w zakresie oznaczenia produktów rolno-spożywczych, które odpowiadają wymogom jakości handlowej. Jak już wcześniej relacjonowano, zarówno art. 40a ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 3 pkt 5 u.j.h., jak i art. 7 ust 1 lit. a rozporządzenia nr 1169/2011 nakazują organom objąć badaniem dodatkowo takie elementy opisów, które odnoszą się do "metody produkcji", "technologii produkcji" oraz właściwości fizykochemicznych. Organy do granic wyznaczonych przez art. 77 § 4 k.p.a. przy ocenie właściwości fizykochemicznych artykułów rolno-spożywczych mogą czynić ustalenia kierując się faktami powszechnie znanymi. Z punktu widzenia cech fizykochemicznych "kukurydza" w żadnym względzie nie odpowiada semantycznie "kaszce kukurydzialnej". Przede wszystkim immanentną cechą kaszki jest znaczne rozdrobnienie ziaren kukurydzy, a więc posłużenie się wprost wymaganą do wyeksponowania przez art. 7 ust. 1 lit. 1 rozporządzenia nr 1169/2011 metodą produkcji i wymaganymi przez art. 3 pkt 5 u.j.h. właściwościami fizykochemicznymi składnika, a w konsekwencji i produktu. Kasza (nazywana też kaszką lub grysem) jest składnikiem wymagającym odprowadzenia z produktu wody, substratem suchym. Jest też składnikiem poddanym procesowi rozdrobnienia (i to znacznego, tuż przed stopniem rozdrobnienia wymaganym dla mąki).
Jeżeli więc termin "kaszka kukurydziana" obejmuje wynik procesu produkcji
w postaci składnika pozyskanego z ziaren pozbawionych wody i rozdrobnionych (pylistych, sproszkowanych), to termin "kukurydza" obejmuje każdą, dowolną postać, jakiejkolwiek części kukurydzy (w tym świeżej, konserwowej lub zamrożonej, a więc z wodą i bez fragmentacji kolb lub ziaren). Właściwości fizykochemiczne (fizyko- bo po nadaniu materiałowi formy rozdrobnionej oraz chemicznej – bo po procesie odparowania wody) składnika jakim jest "kaszka kukurydziana" nie są zatem wiernie obrazowane przez termin "kukurydza".
Nie jest wystarczającym stwierdzenie, że w zasadzie określenie "kukurydza" inkorporuje również i to, że produkt mógł składać się z kaszki kukurydzianej, a więc mógł zostać wytworzony z kukurydzy. Jakkolwiek w sensie języka potocznego (etnicznego, polskiego) takie stwierdzenie jest prawdziwe, to jednak nie jest określeniem rzetelnym, właściwym profesjonaliście trudniącemu się wprowadzaniem produktów do powszechnego obrotu rynkowego. Zawiera informację skrótową (hasłową), a ta nie obrazuje wynikającego wprost z dokumentu produkcyjnego i atestu właściwości fizykochemicznej składnika dyktowanego metodą (technologią) produkcji (zakładającą osuszenie i rozdrobnienie ziaren kukurydzy) kaszki kukurydzianej i w konsekwencji piwa. Zgodnie z art. 17 ust. 2 rozporządzenia 1169/2011 informacje na temat żywności muszą być rzetelne, jasne i łatwe do zrozumienia dla konsumenta. Rzetelność wymagana przez art. 17 ust. 2 rozporządzenia nr 1169/2011 służy temu, aby informacja nie wprowadzała konsumenta w błąd m.in. co do cech produktu wyliczonych w art. 17 ust. 1 lit. 1 tego rozporządzenia, tak w zakresie składu, jak i metody produkcji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2025 r., sygn. akt II GSK 21/25, CBOSA). Procesy obróbki składników używanych do produkcji środka rolno-spożywczego, w tym powodujące istotne zmiany substancjalne takie jak zawartość wody lub stan jej skupienia, podlegają uwidocznieniu na oznaczeniu produktu (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 czerwca 2023 r., sygn. akt II GSK 415/20, CBOSA).
Nie bez znaczenia dla wyniku sprawy ma i to, że przepis art. 18 ust. 2 rozporządzenia nr 1169/2011 w zakresie oznaczania składników, z których środek spożywczy został wytworzony powinien uwzględniać cechy obrazowane nazwami, o jakich mowa w zał. nr VI do tego rozporządzenia. Jak jednoznacznie wynika z poz. 1 i 2 zał. nr VI do tego rozporządzenia do "składników" należy stosować oznaczenia wskazujące na ich "warunki fizyczne", przy czym prawodawca wprowadził przykładowy katalog procesów technologicznych, które podlegają uwidocznieniu w nazwie składnika produktu jako takie właśnie "warunki fizyczne". W poz. 2 zawarto wyłączenia, wskazując kiedy do składników nie stosuje się przepisu poz. 1 o oznaczeniu środków spożywczych. W poz. 1 zał. nr VI do rozporządzenia nr 1169/2011 wskazano m.in. na cechę składnika obejmującą stopień jego s p r o s z k o w a n i a. Wymóg towarzyszenia takiej informacji nazwie środka spożywczego prawodawca uznał za obowiązkowy w każdym wypadku gdy "pominięcie mogłoby wprowadzić nabywcę w błąd". Zatem oznaczenie składnika piwa, jakim była kaszka kukurydziana winno być uwzględnione również z punktu widzenia art. 18 ust. 2 in fine
w zw. z poz. 1 zał. nr VI do rozporządzenia nr 1169/2011. Posłużenie się terminem określającym ogólnie źródło pochodzenia składnika ("kukurydza") tego wymogu nie spełniało.
Z wyłożonych dotychczas względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2
w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 i § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 1935).Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI