II GSK 2039/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną od postanowienia WSA odrzucającego skargę na uchwałę o strefie płatnego parkowania, uznając brak interesu prawnego skarżącego.
Skarżący K. A. zaskarżył postanowienie WSA w Warszawie, które odrzuciło jego skargę na uchwałę Rady Miasta Stołecznego Warszawy dotyczącą strefy płatnego parkowania. WSA uznał, że skarżący nie wykazał naruszenia swojego indywidualnego interesu prawnego, ponieważ jego argumenty dotyczyły ogólnych skutków wprowadzenia strefy, a nie naruszenia konkretnych praw. NSA podzielił to stanowisko, oddalając skargę kasacyjną i podkreślając, że interes prawny musi wynikać z przepisów prawa materialnego i być osobisty, a nie wynikać z przynależności do wspólnoty samorządowej.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K. A. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odrzuciło skargę skarżącego na uchwałę Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 marca 2023 r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania. Sąd I instancji odrzucił skargę, uznając, że skarżący nie wykazał naruszenia swojego indywidualnego interesu prawnego ani uprawnienia, co jest warunkiem dopuszczalności skargi na uchwałę rady gminy na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Skarżący argumentował, że ustanowienie strefy płatnego parkowania uniemożliwiło mu parkowanie bez ponoszenia opłat i zmniejszyło dostępność miejsc parkingowych. WSA uznał jednak, że te argumenty nie dowodzą naruszenia jego interesu prawnego, który musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej jego sytuację prawną. Ponadto, WSA wskazał, że skarżący nie miał uprawnienia do składania skargi w imieniu innych mieszkańców bez ich pisemnej zgody, zgodnie z art. 101 ust. 2a u.s.g. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego (art. 101 ust. 1 u.s.g. w zw. z przepisami o drogach publicznych, Konstytucją RP i k.c.) poprzez błędną wykładnię pojęcia "interesu prawnego", oraz naruszenie przepisów postępowania (art. 163 § 1, art. 166, art. 141 § 4, art. 3 § 1 p.p.s.a.) poprzez lakoniczność uzasadnienia. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Sąd podkreślił, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie wykazały istnienia związku przyczynowego między uchybieniem a wynikiem sprawy. Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego, NSA potwierdził stanowisko WSA, że interes prawny musi być osobisty, indywidualny, aktualny i realny, wynikający z przepisów prawa materialnego, a nie z samej przynależności do wspólnoty samorządowej. Sąd stwierdził, że skarżący nie wykazał istnienia takiego interesu prawnego ani jego naruszenia przez zaskarżoną uchwałę. NSA oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, skarżący nie wykazał naruszenia swojego indywidualnego interesu prawnego ani uprawnienia. Interes prawny musi wynikać z przepisów prawa materialnego i być osobisty, a nie wynikać z samej przynależności do wspólnoty samorządowej.
Uzasadnienie
Sąd I instancji odrzucił skargę, uznając brak indywidualnego interesu prawnego skarżącego, który argumentował na podstawie ogólnych skutków wprowadzenia strefy płatnego parkowania. NSA potwierdził, że interes prawny musi być osobisty, aktualny i realny, wynikający z przepisów prawa materialnego, a nie z samej przynależności do wspólnoty samorządowej. Skarżący nie wykazał, aby uchwała naruszyła jego konkretne prawa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (17)
Główne
u.s.g. art. 101 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Prawo do wniesienia skargi przysługuje podmiotowi, który wykaże naruszenie przez zaskarżoną uchwałę własnego, indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia. Interes prawny musi wynikać z przepisów prawa materialnego, być osobisty, aktualny i realny.
p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 5a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do odrzucenia skargi w przypadku braku wykazania naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.s.g. art. 101 § 2a
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Skarżący nie miał uprawnienia do składania skargi w imieniu innych mieszkańców bez ich pisemnej zgody.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do wniesienia skargi kasacyjnej z powodu naruszenia prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do wniesienia skargi kasacyjnej z powodu naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia orzeczenia sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
u.s.g. art. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.d.p. art. 13b § ust. 1, ust. 2, ust. 2b pkt 1 i 2, ust. 3, ust. 4a, ust. 6 pkt 1
Ustawa z dnia 25 marca 1985 r. o drogach publicznych
u.d.p. art. 13 § ust. 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 25 marca 1985 r. o drogach publicznych
Konstytucja RP art. 64
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
p.p.s.a. art. 163 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 166
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak indywidualnego interesu prawnego skarżącego do zaskarżenia uchwały. Interes prawny musi wynikać z przepisów prawa materialnego i być osobisty, a nie z przynależności do wspólnoty samorządowej. Brak wykazania naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącego oparta na ogólnych skutkach wprowadzenia strefy płatnego parkowania. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania bez wykazania związku przyczynowego z wynikiem sprawy. Próba polemiki z merytorycznym stanowiskiem sądu poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.
Godne uwagi sformułowania
każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego interes prawny musi wynikać z przepisów prawa materialnego i rekonstruowanych z nich konkretnych norm prawnych kryterium "interesu prawnego" ma charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia istnienia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego, a kwestionowanym w skardze aktem uprawnienie wynikające z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie ma charakteru actio popularis
Skład orzekający
Wojciech Kręcisz
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie wykładni pojęcia \"interesu prawnego\" w kontekście skarg na uchwały rady gminy, zwłaszcza w sprawach dotyczących stref płatnego parkowania. Podkreślenie wymogów formalnych i materialnych legitymacji skargowej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku indywidualnego interesu prawnego w kontekście uchwał samorządowych. Interpretacja pojęcia "interesu prawnego" może być różnie stosowana w zależności od konkretnego aktu i jego wpływu na sytuację prawną jednostki.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu stref płatnego parkowania i kwestii, kto i na jakiej podstawie może zaskarżać takie uchwały. Wyjaśnia kluczowe pojęcie "interesu prawnego" w kontekście administracyjnym.
“Czy możesz zaskarżyć uchwałę o strefie parkowania, jeśli nie masz "interesu prawnego"? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 2039/24 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2025-04-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-10-01 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Wojciech Kręcisz /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6036 Inne sprawy dotyczące dróg publicznych 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Odrzucenie skargi Sygn. powiązane VI SA/Wa 87/24 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2024-05-13 Skarżony organ Rada Miasta Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 40 101 ust. 1 i ust. 2a Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t.j. Dz.U. 2024 poz 935 art. 58 § 1 pkt 5a Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 maja 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 87/24 w sprawie ze skargi K. A. na uchwałę Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 marca 2023 r. nr LXXIX/2558/2023 w przedmiocie ustalenia strefy płatnego parkowania, stawek opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, wysokości opłaty dodatkowej oraz sposobu ich pobierania postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 13 maja 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 87/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi K. A. na uchwałę Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 marca 2023 r. nr LXXIX/2558/2023 zmieniającej uchwałę w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, wysokości stawek opłaty za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych strefie, wysokości opłaty dodatkowej oraz określenia sposobu pobierania tych opłat: odrzucił skargę; zwrócił ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz K. A. 200 zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego od skargi. W punkcie wyjścia Sąd I instancji wyjaśnił, że w świetle art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r. poz. 40 ze zm.), prawo do wniesienia skargi – o której mowa w tym przepisie prawa – przysługuje podmiotowi, który wykaże naruszenie przez zaskarżoną uchwałę własnego, indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia. Każdy składając skargę w trybie tego przepisu musi zatem wykazać, że w konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jego własną, prawnie gwarantowaną (a nie wyłącznie faktyczną) sytuacją, a zaskarżoną uchwałą, to znaczy, że zachodzi związek polegający na tym, że uchwała narusza (czyli pozbawia lub ogranicza) jego interes prawny lub uprawnienie, albo jako indywidualnego podmiotu, albo jako członka określonej wspólnoty samorządowej. Jakkolwiek – jak podnosił skarżący – ustanowienie zaskarżoną uchwałą strefy płatnego parkowania na Saskiej Kępie i Kamionku, uniemożliwiono mu, jako mieszkańcowi dzielnicy Praga-Południe, parkowanie w granicach nowej rozszerzonej SPPN z uwagi na obowiązek ponoszenia dodatkowych opłat za parkowanie na drogach publicznych, jak również zmniejszeniu uległa dostępność oraz liczba miejsc parkingowych, to jednak w ocenie Sądu I instancji powyższe nie uzasadniało twierdzenia, że doszło w wyniku przyjęcia zaskarżonej uchwały do naruszenia interesu prawnego skarżącego. Zdaniem Sądu I instancji wywodzi on bowiem swój interes prawny z konieczności ponoszenia opłat za parkowanie na drogach publicznych i zmniejszenia dostępności i liczby miejsc parkingowych. Odnosząc się ponownie do art. 101 ust. 1 u.s.g. Sąd wyjaśnił, że naruszony interes prawny musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wyłącznie podmiotu wnoszącego skargę – nie może dotyczyć innych niż skarżący podmiotów. Wobec tego Sąd I instancji uznał, że zaskarżona uchwała nie narusza interesu prawnego skarżącego, który w świetle obowiązujących przepisów nie był również uprawniony do wniesienia skargi w imieniu innych użytkowników drogi publicznej, czy mieszkańców określonego terenu. Zdaniem Sądu nie miał on uprawnienia do składania skargi w imieniu mieszkańców Saskiej Kępy i Kamionka, ponieważ nie przedstawił zgody grupy mieszańców na wniesienie skargi na przedmiotową uchwałę, o której mowa w art. 101 ust. 2a u.s.g. W świetle powyższego Sąd I instancji stwierdził, że skarżący nie wykazał naruszenia zaskarżoną uchwałą swojego interesu prawnego ani uprawnienia, w wyniku czego skargę odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. Ze skargą kasacyjną od powyższego postanowienia wystąpił K. A., zaskarżając to postanowienie w zakresie punktu 1 oraz wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie kosztów. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie: I. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. – prawa materialnego w zakresie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym w zw. z art. 1, art. 13 b ust. 1, ust. 2, ust. 2 b pkt 1 i 2, ust. 3, ust. 4a, ust. 6 pkt 1 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 25 marca 1985 r. o drogach publicznych oraz art. 64 Konstytucji RP i art. 140 k.c., a także art. 31 ust. 3 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez błędną wykładnię tego przepisu, w szczególności błędną wykładnię zawartego w ww. przepisie pojęcia "interes prawny", prowadzącą do przyjęcia, że Skarżący nie posiada interesu prawnego na skutek naruszenia jego uprawnień w wyniku przyjęcia uchwały nr LXXIX/2558/2023 z dnia 9 marca 2023 r., zmieniającej uchwałę w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, wysokości stawek i opłaty za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie, wysokości opłaty dodatkowej oraz określenia sposobu pobierania tych opłat, chociaż interes wynika nie tylko z faktu ograniczenia jego uprawnień, ale także z uwagi na wadliwą procedurę ich wprowadzania, II. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – przepisów postępowania mających wpływ na orzeczenie w zakresie art. 163 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 166 p.p.s.a. i art. 141 § 4 oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez lakoniczność uzasadnienia oraz brak racjonalnych i przekonujących przesłanek do zakwestionowania interesu prawnego Skarżącego, także indywidualnego i odwołanie się do sygnatur orzeczeń WSA w Gdańsku dotyczących innego stanu faktycznego i prawnego, zamiast przywołać ich treść w nawiązaniu do stanu przedmiotowej sprawy. Odpowiadając na skargę kasacyjną organ administracji wniósł o jej oddalenie w całości i zasądzenie od skarżącego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Pismem procesowym z dnia 26 września 2024 r. skarżący oświadczył, że podtrzymuje dotychczasowe stanowisko, wniósł o dopuszczenie załączonych do pisma dowodów oraz przedstawił dodatkowe argumenty na poparcie swojego stanowiska. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Operując w granicach zarzutów skargi kasacyjnej, które zgodnie z zasadą dyspozycyjności obowiązującą w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wyznaczają granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego orzeczenia należy stwierdzić, że nie uzasadniają one twierdzenia, iż rezultat tej kontroli powinien wyrazić się w krytycznej ocenie postanowienia Sądu I instancji, którym odrzucono skargę strony na uchwałę Rady Miasta Krakowa z dnia 28 sierpnia 2013 r. Nr LXXX/1220/13, której konsekwencją powinno być jego uchylenie. Źródła wnioskowania odnośnie do istnienia podstaw mających uzasadniać uchylenie kontrolowanego postanowienia – wbrew oczekiwaniom wyrażanym w skardze kasacyjnej – nie sposób bowiem jest upatrywać w twierdzeniu o naruszeniu przez Sąd I instancji przepisu art. 163 § 1 i art. 166 p.p.s.a. w związku z art. 144 § 4 p.p.s.a. w związku z 3 § 1 p.p.s.a. (pkt 1 petitum skargi kasacyjnej). Zwłaszcza, że ocena odnośnie do braku zasadności tego zarzutu kasacyjnego, a co za tym idzie braku jego skuteczności, nie może pomijać znaczenia konsekwencji wynikających z art. 174 pkt 2 w związku z art. 176 p.p.s.a. (por. np. wyroki NSA z dnia: 21 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2162/13; 27 listopada 2014 r., sygn. akt I FSK 1752/13; 10 października 2014 r., sygn. akt II OSK 793/13). Przez "wpływ", o którym jest mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. należy bowiem rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym podniesionym w zarzucie skargi kasacyjnej a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem, a związek ten, jakkolwiek nie musi być realny (uchybienie mogło mieć istotny wpływ), to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy, co wymaga uprawdopodobnienia istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy, a więc oznacza obowiązek wykazania oraz uzasadnienia, że następstwa zarzucanych uchybień były – co trzeba podkreślić – na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia, a w sytuacji, gdyby do nich nie doszło, orzeczenie sądu administracyjnego I instancji byłoby (mogłoby być) inne. Skoro przy tym na gruncie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. jest mowa o "naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy", to za uzasadniony trzeba uznać i ten wniosek, że nie chodzi o każde (jakiekolwiek) naruszenia przepisów postępowania, lecz o naruszenie kwalifikowane jego skutkiem, a mianowicie skutkiem, którego wpływ może nie pozostawać bez wpływu na inny wynik sprawy, co wymaga – jak powyżej wyjaśniono – uprawdopodobnienia istnienia wpływu zarzucanego naruszenia prawa na wynik sprawy. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej (zob. s. 7 – 8) nie wynika, aby w zakresie odnoszącym się do omawianego zarzutu kasacyjnego zawierało ono wskazany i zarazem konieczny element, co prowadzi do wniosku o braku jego skuteczności. Zwłaszcza, że wniosku przeciwnego nie uzasadnia również argument z przywoływanego przez stronę judykatu WSA w Gdańsku przeciwstawianego orzeczeniom wskazanym przez Sąd I instancji, albowiem zapadł on na gruncie zdecydowanie odmiennego niż w rozpatrywanej sprawie stanu faktycznego oraz stanu prawnego kształtowanego kontrolowaną uchwałą, która – w tym w relacji do sytuacji prawnej skarżącego oraz wygaśnięcia jego abonamentu parkingowego – została zakwestionowana w części odnoszącej się do opłaty dodatkowej naliczanej za nieuiszczenie opłaty za postój w strefie oraz poboru tej opłaty. W tym też miejscu trzeba stwierdzić, że w zakresie odnoszącym się do oceny znaczenia konsekwencji wynikających z art. 101 ust. 2a ustawy o samorządzie gminnym o deficytach – a co za tym idzie o wadach – uzasadnienia kontrolowanego postanowienia nie sposób jest wnioskować na tej podstawie, że – jak podnosi skarżący – posiada on legitymację procesową do występowania w imieniu grupy mieszkańców gminy, albowiem dysponuje zgodą na ich reprezentowanie, co miałoby wynikać z załączonego do skargi kasacyjnej pełnomocnictwa udzielonego przez grupę mieszkańców (zob. również pismo procesowe z dnia 4 września 2024 r. wraz z załącznikiem). Z akt sprawy, w tym z treści skargi na uchwałę Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 marca 2023 r. zmieniającą uchwałę w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, wysokości stawek opłaty za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie, wysokości opłaty dodatkowej oraz określenia sposobu pobierania tych opłat, ani też z załączników do tej skargi nie wynika jednak, aby skarżący działał reprezentując grupę mieszkańców gminy, którzy wyrazili na to pisemną zgodę, co wobec jednoznacznej treści art. 101 ust. 2a ustawy o samorządzie gminnym prowadzi do wniosku, że eksponowanie wskazanej okoliczności na etapie postępowania wywołanego wniesioną skargi kasacyjnej nie może być uznane za skuteczne, ani też – co nie mniej istotne – nie dowodzi wadliwości uzasadnienia zaskarżonego postanowienie we wskazywanym przez stronę skarżącą zakresie. Zwłaszcza, gdy niezależnie od powyższego podnieść, że wadliwość uzasadnienia orzeczenia może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. zasadniczo wówczas, gdy uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (zob. uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn., akt II FPS 8/09) lub sporządzone jest w taki sposób, że nie jest możliwa kontrola instancyjna zaskarżonego orzeczenia, albowiem funkcja uzasadnienia orzeczenia wyraża się i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny, co tworzy po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda jego kontroli, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej. Zupełnie inną kwestią jest natomiast siła przekonywania argumentów zawartych w uzasadnieniu orzeczenia. Brak przekonania strony, czy też skarżącego kasacyjnie organu o trafności rozstrzygnięcia sprawy, w tym do przyjętego kierunku wykładni i zastosowania prawa – którego prawidłowość, aby mogła być oceniona wymaga postawienia innych zarzutów kasacyjnych – czy też odnośnie do oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, której rezultat nie koresponduje z oczekiwaniami wnoszącego skargę kasacyjną, nie oznacza wadliwości uzasadnienia orzeczenia, i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Fakt więc, że stanowisko zajęte przez sąd administracyjny I instancji jest odmienne od prezentowanego przez wnoszącego skargę kasacyjną nie oznacza, iż uzasadnienie orzeczenia zawiera wady konstrukcyjne czy też, że jest wadliwe w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Dlatego – co należy podkreślić – polemika z merytorycznym stanowiskiem sądu administracyjnego I instancji nie może sprowadzać się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Poprzez zarzut jego naruszenia nie można bowiem skutecznie zwalczać, ani prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego, ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa (por. np. wyroki NSA z dnia: 26 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 1131/13; 20 stycznia 2015 r., sygn. akt I FSK 2081/13; 12 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2338/13; 18 marca 2015 r., sygn. akt I GSK 1779/13). W konsekwencji, wobec konstrukcji omawianego zarzutu kasacyjnego (s. 2 skargi kasacyjnej) nie sposób jest również twierdzić, że odrzucając skargę na uchwałę Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 marca 2023 r. na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. – którego naruszenia skarga kasacyjna nota bene nie zarzuca – Sąd I instancji naruszył art. 3 § 1 p.p.s.a. Zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia nie podważa również zarzut z pkt I. petitum skargi kasacyjnej, a mianowicie zarzut naruszenia "[...] art. 101 ust. 1 ustawy [...] o samorządzie gminnym [...] w zw. art. 1, art. 13b ust. 1, ust. 2, ust. 2b pkt 1 i 2, ust. 3, ust. 4a, ust. 6 pkt 1 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy [...] o drogach publicznych [...] oraz art. 64 Konstytucji RP i art. 140 k.c., a także art. 31 ust. 3 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez błędną wykładnię tego przepisu, w szczególności błędną wykładnię zawartego w ww. przepisie pojęcia "interesu prawny", prowadzącą do przyjęcia, że Skarżący nie posiada interesu prawnego [...]". Wobec konstrukcji tego zarzutu kasacyjnego – w tym wobec znaczenia konsekwencji wynikających z zasady dyspozycyjności obowiązującej w postępowaniu wywołanym skargą kasacyjną (zob. zwłaszcza wyrok NSA z dnia 13 października 2017 r., sygn. akt II FSK 1445/17; zob. również wyroki NSA np. z dnia: 14 października 2022 r., sygn. akt III OSK 5181/21; 6 maja 2021 r., sygn. akt I GSK 1542/20; 29 października 2020 r. sygn. akt I GSK 285/18; 16 lipca 2020 r. sygn. akt I GSK 611/20; 4 grudnia 2019 r. sygn. akt II FSK 2031/18; 17 lutego 2015 r. sygn. akt II OSK 1695/13) – wymaga przypomnienia, że błędna wykładnia prawa materialnego, to wadliwe zrekonstruowanie normy prawnej z konkretnego przepisu (przepisów) prawa, wyrażające się w mylnym zrozumieniu jego (ich) treści (w tym, poprzez wadliwą klaryfikację znaczeń), a przez to w wadliwym ustaleniu jego (ich) sensu normatywnego przez sąd administracyjny I instancji, co – aby zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię mógł być rozpatrzony – wymaga wykazania na czym dokładnie polegała błędna wykładnia przepisu prawa, którego zarzut kasacyjny dotyczy oraz jaka powinna być jego wykładnia prawidłowa, co jednocześnie oznacza potrzebę podjęcia merytorycznej polemiki ze stanowiskiem wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia odnośnie do tego rodzaju kwestii spornej, a więc innymi słowy wymaga przeciwstawienia stanowisku nieprawidłowemu stanowiska, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną jest prawidłowe (zob. np. wyroki NSA z dnia: 28 lipca 2022 r., sygn. akt I OSK 1925/21; 6 listopada 2020, sygn. akt II GSK 742/20; 13 października 2017 r., sygn. akt II FSK 1445/15). W świetle przedstawionego rozumienia błędu wykładni oraz koniecznych wymogów, którym powinien czynić zarzut stawiany na podstawie z pkt 1 art. 174 p.p.s.a. – co stanowi warunek jego merytorycznej oceny – w zakresie, w jakim strona skarżąca podnosi naruszenie art. 1, art. 13b ust. 1, ust. 2, ust. 2b pkt 1 i 2, ust. 3, ust. 4a, ust. 6 pkt 1 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o drogach publicznych oraz art. 64 Konstytucji RP i art. 140 k.c., a także art. 31 ust. 3 oraz art. 45 ust. 1 ustawy zasadniczej przez błędną ich wykładnię, omawiany zarzut należy uznać za nieskuteczny. Z uzasadnienia kontrolowanego postanowienia nie wynika bowiem, aby wymienione przepisy prawa stanowiły przedmiot jakichkolwiek zabiegów interpretacyjnych – nie zostały nawet przywołane – w rezultacie których Sąd I instancji miałby wyrazić pogląd kwestionowany skargą kasacyjną, co prowadzi do wniosku o podjęciu polemiki z poglądem nieistniejącym, w konsekwencji do wniosku o braku skuteczności zarzutu naruszenia wymienionych przepisów prawa przez błędną ich wykładnię. W odpowiedzi natomiast na zarzut błędnej wykładni art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, na gruncie którego ustawodawca operuje pojęciem interesu prawnego – a co za tym idzie w odniesieniu do kwestii, wokół której ogniskuje się istota spornego w sprawie zagadnienia – wymaga przede wszystkim przypomnienia – albowiem nie jest to bez znaczenia – że z przywołanego przepisu prawa wynika, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Podzielając prawidłowość podejścia Sądu I instancji do rozumienia pojęć, którymi na gruncie wymienionego przepisu prawa operuje ustawodawca, a mianowicie pojęcia "interesu prawnego lub uprawnienia" oraz pojęcia "naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia", jako – co trzeba podkreślić, albowiem strona skarżąca nie uwzględnia tego w dostatecznym stopniu – kwalifikowanego warunku legitymacji skargowej, o którym przepis ten stanowi, należy w szczególny sposób zaakcentować, że "interes prawny lub uprawnienie", o których mowa powyżej, muszą wynikać z przepisów prawa materialnego i rekonstruowanych z nich konkretnych norm prawnych. To one są źródłem uprawnień i interesów prawnych (zob. np. wyrok TK z dnia 16 września 2008 r. w sprawie SK 76/06), co oznacza, że kryterium "interesu prawnego" ma charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia istnienia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego, a kwestionowanym w skardze aktem (zob. wyrok NSA z dnia 27 maja 2020 r., sygn., akt II OSK 3087/19). Co więcej, wymaga – jak w pełni zasadnie należałoby przyjąć – wykazania przez wnoszącego skargę istnienia tego rodzaju relacji, a mianowicie, wymaga wykazania istnienia wynikającego ze ściśle określonego przepisu prawa materialnego konkretnego interesu prawnego (w postaci konkretnego prawa podmiotowego o charakterze prywatnoprawnym, czy też publicznoprawnym), który miałby podlegać ochronie w związku z jego naruszeniem (zob. np. postanowienie NSA z dnia 19 października 2018 r., sygn. akt I OSK 3393/18). Jeżeli więc interes prawny, o którym jest mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym ma bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej określonego podmiotu, a przy tym powinien być on osobisty (własny, indywidualny) oraz aktualny i realny – w tym również, jeżeli nie zwłaszcza, w tym rozumieniu omawianego pojęcia, że w dacie wejścia w życie uchwały lub zarządzenia organu gminy interes ten w danej sytuacji faktycznej i prawnej obiektywnie oraz rzeczywiście istnieje, co oznacza, że nie może być on hipotetyczny, czy też przewidywany w przyszłości – to o jego naruszeniu można wnioskować na tej (tylko) podstawie, gdy naruszenie to cechuje się bezpośredniością, aktualnością i realnością, a więc gdy skutkiem wejścia w życie jednego z wymienionych aktów organu gminy lub ich konkretnych postanowień jest rzeczywiste naruszenie istniejącego interesu stwarzając stan jego realnego zagrożenia, który musi również istnieć w dacie wniesienia skargi do sądu administracyjnego, a nie tylko tworzyć zagrożenie wystąpienia tego naruszenia w przyszłości. Wobec powyższego, w tym wobec znaczenia konsekwencji wynikających z przepisu art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., które wyrażają się w tym, że ocena odnośnie do istnienia legitymacji skargowej stanowi konsekwencję naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., a co za tym idzie uprzedniej w relacji do niej oceny odnośnie do istnienia tego interesu prawnego lub uprawnienia, nie ma podstaw, aby twierdzić, że Sąd I instancji odrzucił skargę strony z naruszeniem art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Zwłaszcza, gdy w korespondencji do przedstawionych argumentów podkreślić, że uprawnienie wynikające z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie ma charakteru actio popularis, co powoduje, że nawet ewentualna sprzeczność z prawem aktu (uchwały lub zarządzenie) organu gminy nie uzasadnia wniosku o istnieniu legitymacji skargowej, jeżeli akt ten nie narusza prawem chronionego interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego, albowiem nawet sama przynależność do wspólnoty samorządowej nie jest źródłem interesu prawnego do wniesienie skargi na podstawie przywołanego przepisu prawa (zob. np. wyroki NSA z dnia: 14 marca 2002 r., sygn. akt II SA 2503/01; 1 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1437/04; 31 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2933/14; zob. również postanowienie NSA z dnia 4 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 155/16). Prezentowana w uzasadnieniu skargi kasacyjnej argumentacja nie dowodzi istnienia źródła rekonstrukcji konkretnego oraz przysługującego stronie skarżącej interesu prawnego (konkretnego prawa), w tym – jeżeli nie zwłaszcza – jego rzeczywistego naruszenia zaskarżonym aktem lub jego konkretnymi postanowieniami, co – jak podkreślono powyżej – wobec treści art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym stanowi kwalifikowany warunek legitymacji skargowej. Nie dowodzą tego również przywoływane przez stronę przykłady judykatów sądowych, albowiem prezentowane na ich gruncie poglądy i oceny prawne formułowane były na gruncie stanów faktycznych dalece odbiegających od stanu faktycznego rozpatrywanej (np. istota orzeczenia NSA w sprawie I OSK 1276/11, którym oddalono skargę kasacyjną od wyroku oddalającego skargę na uchwałę w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, wysokości stawek opłaty za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych oraz sposobu ich pobierania odnosiła się do sposobu pobierania opłat, i najogólniej rzecz ujmując do kwestii dotyczącej rodzaju monet) lub stanów faktycznych i prawnych zdecydowanie odbiegających od stanu faktycznego i prawnego rozpatrywanej sprawy (np. orzeczenia w sprawach I OSK 1722/17, I OSK 1630/17, I OSK 287/19 dotyczyły zatwierdzenie organizacji ruchu), co prowadzi do wniosku o braku ich przydatności. Wobec tego, że przywoływane przez stronę judykaty zapadły jednak – co trzeba podkreślić – na gruncie innych stanów faktycznych i prawnych, a wyrażone w nich poglądy i oceny prawne odnosiły się do innych i spornych w tych sprawach kwestii, które siłą rzeczy nie są w ogóle zbieżne ze stanem faktycznym i prawnym rozpatrywanej sprawy, to opartą na ich gruncie argumentację – zwłaszcza, że została ona osadzona na wybiórczej analizie uzasadnień tychże orzeczeń, a więc bez uwzględnienia ich faktycznego i prawnego kontekstu – należy uznać za nieprzydatną dla podważenia zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. Co więcej, wobec treści art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym i ustanowionego na jego gruncie kwalifikowanego warunku legitymacji skargowej – o czym była mowa powyżej – część spośród przywoływanych przykładów orzeczeń sądów administracyjnych (zob. s. 3 skargi kasacyjnej) dowodzi wręcz tezy przeciwnej, niż prezentowana przez stronę skarżącą. Skarga kasacyjna nie podważa więc prawidłowości stanowiska Sądu I instancji odnośnie do braku wykazania, a w konsekwencji odnośnie do braku istnienia po stronie skarżącego interesu prawnego w przedstawionym powyżej rozumieniu tego pojęcia, który – w związku z ustanowieniem strefy płatnego parkowania na Saskiej Kępie i Kamionku oraz koniecznością ponoszenia opłat za parkowanie na drogach publicznych oraz zmniejszeniem dostępności i liczby miejsc parkingowych – miałby zostać naruszony uchwałą Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 marca 2023 r. zmieniającą uchwałę w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, wysokości stawek opłaty za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie, wysokości opłaty dodatkowej oraz określenia sposobu pobierania tych opłat. W korespondencji do argumentów odnoszących się do rozumienia art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym – w świetle których zarzut jego naruszenia nie jest trafny – za nie mniej uzasadniony trzeba uznać wniosek, że w rozpatrywanej sprawie nie zaktualizowały się określone tym przepisem prawa przesłanki skutecznego wniesienia skargi na wymienioną uchwałę Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 marca 2023 r. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia. W odpowiedzi natomiast na wniosek o zasądzenie kosztów postępowania zawarty w piśmie procesowym Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 września 2024 r. trzeba stwierdzić, że nie zasługiwał on na uwzględnienie, albowiem przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI