II GSK 2031/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez A. Sp. z o.o. Sp.k. od wyroku WSA w Rzeszowie, który oddalił skargę spółki na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu. Decyzja ta, utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Przemyśla, określała warunki zajęcia pasa drogowego oraz wysokość opłaty za zajęcie pasa drogowego w celu usunięcia awarii niezwiązanej z potrzebami zarządzania drogami lub ruchu drogowego. Spółka argumentowała, że awaria była niezawiniona, spowodowana opóźnieniami w odbiorze prac archeologicznych i nadmiernymi opadami, a jej usunięcie było związane z potrzebą zapewnienia ruchu. Skarżąca podniosła zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 40 ust. 1 i 14 ustawy o drogach publicznych) poprzez niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenia przepisów postępowania (art. 141 § 4 p.p.s.a.) przez brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna jest środkiem sformalizowanym i rozpoznawana jest w jej granicach. Stwierdził, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może służyć kwestionowaniu ustaleń faktycznych ani wykładni prawa, a jedynie wadom konstrukcyjnym uzasadnienia, które w tym przypadku nie wystąpiły. Sąd uznał, że uzasadnienie WSA było jasne i pozwalało na kontrolę instancyjną. Zarzut naruszenia prawa materialnego również okazał się nieskuteczny, ponieważ wymagał wykazania, jak przepis powinien być stosowany lub dlaczego nie powinien być stosowany, co wymagało wcześniejszego obalenia ustaleń faktycznych, czego spółka nie uczyniła. Ponadto, spółka nie podniosła zarzutu naruszenia art. 40 ust. 14a u.d.p., który określa elementy decyzji w takich przypadkach. Sąd zaznaczył również, że próby wprowadzenia nowych podstaw kasacyjnych (art. 189f k.p.a.) w późniejszych pismach były spóźnione.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących opłat za zajęcie pasa drogowego w przypadku awarii, a także zakres kontroli sądowej w postępowaniu kasacyjnym (zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.).
Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji awarii i opłat z nią związanych; interpretacja art. 141 § 4 p.p.s.a. jest utrwalona w orzecznictwie NSA.
Zagadnienia prawne (3)
Czy opłata za zajęcie pasa drogowego w celu usunięcia awarii niezwiązanej z potrzebami zarządzania drogami lub ruchu drogowego może być nałożona, gdy awaria była niezawiniona i wynikała z okoliczności zewnętrznych (np. opóźnienia w odbiorze archeologicznym, intensywne opady)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, opłata może być nałożona, a zarzuty spółki dotyczące naruszenia prawa materialnego i procesowego okazały się niezasadne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 40 ust. 1 i 14 u.d.p.) były nieskuteczne, ponieważ spółka nie wykazała, jak przepis powinien być stosowany lub dlaczego nie powinien być stosowany, co wymagałoby obalenia ustaleń faktycznych. Ponadto, spółka nie podniosła zarzutu naruszenia art. 40 ust. 14a u.d.p. Zarzut naruszenia prawa procesowego (art. 141 § 4 p.p.s.a.) również nie został skutecznie podniesiony, gdyż nie dotyczył wad konstrukcyjnych uzasadnienia, a jedynie kwestionował merytoryczne stanowisko sądu.
Czy zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być podstawą do kwestionowania ustaleń faktycznych lub wykładni prawa przez sąd pierwszej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może służyć kwestionowaniu ustaleń faktycznych ani wykładni prawa, a jedynie wadom konstrukcyjnym uzasadnienia wyroku.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że art. 141 § 4 p.p.s.a. określa elementy konstrukcyjne uzasadnienia, a jego naruszenie może mieć miejsce, gdy uzasadnienie nie zawiera tych elementów lub nie poddaje się kontroli instancyjnej. Nie jest możliwe kwestionowanie stanowiska sądu co do prawidłowości ustaleń faktycznych czy wykładni prawa w ramach tego zarzutu.
Czy w skardze kasacyjnej można skutecznie podnosić nowe podstawy prawne lub uzupełniać uzasadnienie po upływie terminu na jej wniesienie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych jest ograniczone terminem do wniesienia skargi kasacyjnej, a późniejsze zgłaszanie nowych podstaw (np. art. 189f k.p.a.) jest spóźnione.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że art. 177 § 1 p.p.s.a. ogranicza termin do wniesienia skargi kasacyjnej, a późniejsze próby wprowadzenia nowych podstaw prawnych, jak art. 189f k.p.a., nie mogą być skuteczne jako spóźnione.
Przepisy (13)
Główne
u.d.p. art. 40 § 14
Ustawa o drogach publicznych
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.d.p. art. 40 § 1
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 40 § 14a
Ustawa o drogach publicznych
k.p.a. art. 189f
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 141 § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 177 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego okazały się niezasadne. • Uzasadnienie wyroku WSA było zgodne z wymogami art. 141 § 4 p.p.s.a. • Nie wykazano wadliwości ustaleń faktycznych, co uniemożliwiło skuteczne podniesienie zarzutu naruszenia prawa materialnego. • Spółka nie podniosła zarzutu naruszenia art. 40 ust. 14a u.d.p.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 40 ust. 1 w zw. z art. 40 ust. 14 u.d.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie (błąd w subsumpcji) - opłata nałożona mimo niezawinionej awarii i konieczności zapewnienia ruchu. • Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nieuwzględnienie słusznego interesu strony/społecznego. • Zastosowanie art. 189f k.p.a. w celu odstąpienia od nałożonej opłaty (podniesione w późniejszych pismach).
Godne uwagi sformułowania
Skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia, którego elementy wyznaczają granice jej rozpoznania. • Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może mieć miejsce wtedy, gdy uzasadnienie nie zawiera wymienionych elementów, w tym także gdy nie zawiera stanowiska co do przyjętego przez sąd stanu faktycznego lub gdy zaskarżony wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej. • W ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest możliwe kwestionowanie stanowiska Sądu I instancji w zakresie prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa. • Brak przekonania strony o trafności rozstrzygnięcia sprawy [...] nie oznacza wadliwości uzasadnienia wyroku, i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. • Zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego wymaga wykazania i wyjaśnienia, jak dany przepis prawa powinien być stosowany ze względu na stan faktyczny sprawy albo dlaczego ze względu na ten stan faktyczny nie powinien być on stosowany.
Skład orzekający
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
sprawozdawca
Jacek Boratyn
członek
Małgorzata Rysz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opłat za zajęcie pasa drogowego w przypadku awarii, a także zakres kontroli sądowej w postępowaniu kasacyjnym (zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.)."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji awarii i opłat z nią związanych; interpretacja art. 141 § 4 p.p.s.a. jest utrwalona w orzecznictwie NSA.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na szczegółowe omówienie granic kontroli kasacyjnej i zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz kwestii opłat za zajęcie pasa drogowego.
“Kiedy awaria na drodze nie zwalnia z opłat? NSA wyjaśnia granice odpowiedzialności.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.