II GSK 2024/24

II GSK 2024/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-06-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-09-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dorota Dąbek /przewodniczący/
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz /sprawozdawca/
Małgorzata Rysz
Symbol z opisem
6209 Inne o symbolu podstawowym 620
Hasła tematyczne
Ochrona zdrowia
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 174 art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art. 8 i art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2022 poz 1657
art. 3 ust. 4 pkt 2, art. 17 ust. 10, art. 17d ust. 1, art. 17e ust. 11 i 13,  art. 17f ust. 1 i 2, art. 17g ust. 1, art. 46 ust. 4 pkt 7
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t. j.)
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 78
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej G. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 grudnia 2023 r. sygn. akt V SA/Wa 500/23 w sprawie ze skargi G. W. na decyzję Rzecznika Praw Pacjenta z dnia 27 stycznia 2023 r. nr RzPP-DPR-WPL.431.31.1144.2022.GTH w przedmiocie przyznania świadczenia kompensacyjnego z Funduszu Kompensacyjnego Szczepień Ochronnych 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżoną decyzję; 3. zasądza od Rzecznika Praw Pacjenta na rzecz G. W. 1137 (tysiąc sto trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 5 grudnia 2023 r. sygn. akt V SA/Wa 500/23 oddalił skargę G. W. (dalej: Pacjent, Strona, Wnioskodawca, Skarżący) na decyzję Rzecznika Praw Pacjenta (dalej: Rzecznik, RPP) z 27 stycznia 2023 r. odmawiającą Stronie przyznania świadczenia kompensacyjnego Szczepień Ochronnych.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
W dniu [...] czerwca 2021 r. Strona w ramach szczepienia ochronnego przyjęła szczepionkę przeciwko COVID-19: Comirnaty koncentrat do sporządzania dyspersji do wstrzykiwań (podmiot odpowiedzialny: BioNTech Manufacturing GmbH). Po kilku tygodniach od podania szczepionki doszło do pogorszenia stanu zdrowia Strony w postaci biegunki i osłabienia siły mięśniowej. Po 5 miesiącach, bo [...] listopada 2021 r. Pacjent zgłosił się do Poradni Neurologicznej w C. z powodu osłabienia kończyn dolnych. Wcześniej, bo w kwietniu 2021 r., przebył infekcję wirusową z bólami wielomięśniowymi.
Po wspomnianej wizycie, Pacjent wielokrotnie (z przerwami) przebywał w szpitalu w okresie od [...] listopada 2021 r. do [...] sierpnia 2022 r., z rozpoznaniem chorób, m.in.: Zespół Guillaina-Barrego, przewlekła zapalna polineuropatia z aksonalno-demielinizacyjnym uszkodzeniem wielokorzeniowym z niedowładem kończyn dolnych w przebiegu choroby i współistniejące: powiększenie węzłów chłonnych, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu C; nadciśnienie;, współistniejące: limfadenopatia, wiotkie porażenie kończyn dolnych.
W dniu 27 września 2022 r. Pacjent złożył do Rzecznika kompletny wniosek o przyznanie świadczenia kompensacyjnego Szczepień Ochronnych wskazując, iż po przyjęciu szczepienia ochronnego przeciwko COVID – 19 doznał znaczącego pogorszenia stanu zdrowia wymagającego interwencji szpitalnej. Do wniosku dołączył szereg dokumentów, w tym dokumentację medyczną ze szpitali w których przebywał, Charakterystykę Produktu Leczniczego "Comirnaty koncentrat do sporządzania dyspersji do wstrzykiwań".
W toku postępowania administracyjnego RPP powołał Zespół ds. Świadczeń z Funduszu Kompensacyjnego Szczepień Ochronnych (dalej: Zespół) do zbadania sprawy Skarżącego, który wydał opinię w dniu 30 listopada 2022 r. W opinii tej Zespół stwierdził, że w przypadku Pacjenta nie doszło do działania niepożądanego wymienionego w Charakterystyce Produktu Leczniczego (w skrócie: ChPL) Comirnaty, które skutkowałoby hospitalizacją przekraczającą 14 dni ani też do wstrząsu anafilaktycznego. W ocenie Zespołu zdiagnozowane schorzenia (Zespół Guillaina-Barrego, przewlekła zapalna polineuropatia z aksonalno-demielinizacyjnym uszkodzeniem wielokorzeniowym z niedowładem kończyn dolnych w przebiegu choroby, do których typowych objawów należą parestezje, niedoczulica, czy bóle mięśni, ponadto przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu C, zapalenie żołądka i dwunastnicy, zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa czy nadciśnienie tętnicze) nie mają związku ze szczepieniem. Z kolei związek limfadenopatii rozpoznanej w listopadzie 2021 r. ze szczepieniem przeprowadzonym w czerwcu 2021 r. nie został udowodniony.
Decyzją z 27 stycznia 2023 r. Rzecznik odmówił Wnioskodawcy przyznania świadczenia kompensacyjnego. Organ, opierając się na opinii Zespołu, stwierdził, że nie doszło do działania niepożądanego wymienionego w charakterystyce produktu, który skutkowałoby hospitalizacją przekraczającą 14 dni ani też do wstrząsu anafilaktycznego. Natomiast przyczyny hospitalizacji Strony, tj. Zespół Guillaina-Barrego, przewlekła zapalna polineuropatia z aksonalno-demielinizacyjnym uszkodzeniem wielokorzeniowym z niedowładem kończyn dolnych w przebiegu choroby, ponadto przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu C, zapalenie żołądka i dwunastnicy, zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa czy nadciśnienie tętnicze) nie są działaniami niepożądanymi wymienionymi w charakterystyce szczepionki Comirnaty. Z kolei związek limfadenopatii okołokrezkowej (to jest powiększenia węzłów chłonnych w jamie brzusznej, a dodatkowo po przebytym nieżycie żołądkowo- jelitowym, przewlekłym wirusowym zapaleniem wątroby typu C) zdiagnozowanej w listopadzie 2021 r., ze szczepieniem wykonanym w czerwcu 2021 r. nie został udowodniony.
Według RPP, okoliczność, że u Strony wystąpił niepożądany odczyn poszczepienny, nie jest równoznaczna ze stwierdzeniem, że doszło do działania niepożądanego szczepionki określonego w jej ChPL, a tylko to ostatnie uprawnia do świadczenia kompensacyjnego. Odnosząc się natomiast do dodatkowej dokumentacji przedstawionej przez Wnioskodawcę, Rzecznik przyjął, że dokumentacja ta potwierdza ustalenia organu i Zespołu, że przyczyną hospitalizacji Skarżącego była przewlekła zapalna polineuropatia demienilizacyjna- CIDP (rozpoznanie zasadnicze: inne polineuropatie CIDP), wcześniej diagnozowana jako Zespół Guillaina-Barrego. Typowym obrazem klinicznym (objawami) tych chorób są m.in. parestezje czy niedoczulica.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi Strony, nie stwierdził, aby decyzja RPP została wydana z naruszeniem prawa, uzasadniającym jej uchylenie. Uznał stan faktyczny sprawy ustalony przez Rzecznika za ustalony prawidłowo i przyjął go za podstawę oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Sąd I instancji wskazał, że kwestie związane z funduszem kompensacyjnym, jego statusem, z wnioskiem o wypłatę świadczeń, wysokością świadczeń, itp. zostały uregulowane w art. 17a -17i ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. 2022 poz. 1657 z późn. zm.; dalej: ustawa o zapobieganiu). Zgodnie z art. 17a ust. 1 powołanej ustawy w przypadku gdy w wyniku szczepienia ochronnego, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 3 ust. 4 pkt 2, art. 17 ust. 10 albo art. 46 ust. 4 pkt 7, u osoby, u której zostało przeprowadzone to szczepienie, wystąpiły w ciągu 5 lat od dnia podania szczepionki albo szczepionek działania niepożądane wymienione w ChPL, o której mowa w ustawie z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne, w wyniku których: 1) osoba ta wymagała hospitalizacji przez okres nie krótszy niż 14 dni albo 2) u osoby tej wystąpił wstrząs anafilaktyczny powodujący konieczność obserwacji w szpitalnym oddziale ratunkowym lub izbie przyjęć albo hospitalizacji przez okres krótszy niż 14 dni - osobie tej przysługuje świadczenie kompensacyjne wypłacane z Funduszu Kompensacyjnego Szczepień Ochronnych, zwanego dalej "Funduszem".
Po przedstawieniu trybu postępowania o świadczenie kompensacyjne, że przyznaje je RPP (art. 17a ust. 6, art. 17g ustawy o zapobieganiu), po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego (art. 17d ust. 1), w ramach którego wydawana jest opinia przez Zespół oraz trybu działania Zespołu i zakresu jego opinii (art. 17d, art. 17f ustawy o zapobieganiu), WSA doszedł do wniosku, że przy wydawaniu decyzji RPP dokonał prawidłowej interpretacji i zastosowania przywołanych przepisów prawa w stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy. Decyzję tę wydał na podstawie dokumentacji medycznej dotyczącej hospitalizacji Pacjenta związanej, tak jak Strona wskazała we wniosku, ze szczepieniem ochronnym przeciw COVID-19, po uzyskaniu wymaganej przepisami prawa opinii Zespołu, a także z uwzględnieniem treści ChPL wskazującej m.in. działania niepożądane zastosowanej szczepionki.
Sąd stwierdzając, że warunkiem uzyskania świadczenia kompensacyjnego jest kumulatywne spełnienie wszystkich przesłanek, tj.: 1) u pacjenta wystąpiło działanie niepożądane wymienione w ChPL szczepionki i działanie to miało związek z przeprowadzonym szczepieniem ochronnym; 2) w wyniku działania niepożądanego szczepionki pacjent wymagał hospitalizacji przez okres nie krótszy niż 14 dni (za wyjątkiem wstrząsu anafilaktycznego), zgodził się, że materiał dowodowy potwierdził, że mogło u Strony wystąpić działanie niepożądane produktu leczniczego Comirnaty, ale przesłanka – Zespół Guillaina – Barrego nie został wymieniony jako działanie niepożądane w opisie ww. produktu leczniczego. Organ zatem prawidłowo uznał, że w sprawie nie doszło do kumulatywnego wypełnienia ustawowych przesłanek warunkujących wypłatę świadczenia kompensacyjnego i dlatego nie było podstaw do wydania innej decyzji, niż odmowna. RPP wyjaśnił przy tym, że nie ma nieograniczonej swobody co do stwierdzania czy w danym przypadku doszło do działania niepożądanego szczepionki.
Odwołując się do definicji z Prawa farmaceutycznego, WSA określił działania niepożądane produktu leczniczego jako każde niekorzystne i niezamierzone działanie produktu leczniczego wskazując na związek przyczynowy pomiędzy produktem a niekorzystnym rezultatem. Natomiast niepożądany odczyn poszczepienny (NOP) to niepożądany objaw chorobowy pozostający w związku czasowym z wykonanym szczepieniem ochronnym. Zauważył, że dana jednostka chorobowa zostanie uznana za NOP po szczepieniu (ze względu na związek czasowy) ale nie zostanie uznana za działanie niepożądane (ze względu na nieudowodniony związek przyczynowy).
Sąd I instancji podkreślił, że decyzja RPP ma charakter decyzji związanej, czyli w wypadku stwierdzenia przewidzianych prawem przesłanek organ ma obowiązek przyznać świadczenie kompensacyjne.
W ocenie WSA, zaskarżona decyzja spełniała także kryteria art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Nie naruszała też przepisów prawa materialnego.
Sąd podkreślił, że nie posiada specjalistycznej wiedzy medycznej i w tym zakresie musi opierać się na dokumentacji medycznej i opinii Zespołu, w którego skład wchodzą lekarze z bardzo dużą wiedzą oraz doświadczeniem zawodowym (por. art. 17d ust. 4 ustawy o zapobieganiu). Skoro RPP oparł swoje rozstrzygnięcie na dokumentacji medycznej, opinii Zespołu oraz ChPL szczepionki, to nie było podstaw do uznania wadliwości jego rozstrzygnięcia.
W rezultacie WSA skargę Strony oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023r. poz. 1634, dalej p.p.s.a.).
Z wyrokiem Sądu I instancji nie zgodził się Wnioskodawca i wystąpił ze skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając orzeczenie to w całości. Na podstawie art. 174 ust. 1 p.p.s.a. wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 78 Konstytucji RP - poprzez faktyczną odmowę oceny opinii z 30 listopada 2022 r. w wyniku czego faktyczne zamknięcie Skarżącemu możliwości rozpoznania jego zarzutu dotyczącego błędnej oceny opinii biegłych przez organ drugiej instancji i sąd administracyjny poprzez uznanie, że "Sąd nie posiada specjalistycznej wiedzy medycznej i w tym zakresie musi opierać się na dokumentacji medycznej i opinii Zespołu, w którego skład wchodzą lekarze z bardzo dużą wiedzą oraz doświadczeniem zawodowym. Zatem Skoro RPP oparł swoje rozstrzygnięcie na dokumentacji medycznej, opinii Zespołu oraz CHPL, to nie można stwierdzić wadliwości takiego rozstrzygnięcia" w wyniku czego zaskarżony wyrok i poprzedzająca go decyzja zostały wydane na podstawie opinii, co do której skarżącemu faktycznie odmówiono podważania i oceny jej wniosków i podstaw, co w sytuacji, gdy od decyzji organu pierwszej instancji nie przysługiwało odwołanie do organu drugiej instancji, lecz skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego, powoduje, że jedynym organem, który mógł dokonać oceny opinii (ale decyzja nie upewnia, że rzeczywiście dokonał) jest organ jednej instancji, co narusza ww. przepis Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
W oparciu o powyższy zarzut Skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości jako naruszającego prawo i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie; o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz oświadczył, że zrzeka się rozprawy.
Argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu.
Organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną wnosił o oddalenie skargi kasacyjnej, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego oraz oświadczył, że zrzeka się rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna Wnioskodawcy zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wyjaśnić, że skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. z uwagi na to, że Skarżący zrzekł się przeprowadzenia rozprawy i organ przychylił się do tego wniosku.
Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę sądowoadministracyjną w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu – niezależnie od powyższych granic – nieważność postępowania przed sądem I instancji. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu I instancji oraz podniesione i skonkretyzowane podstawy kasacyjne. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego kasacyjnie konkretyzacji poprzez sformułowanie zarzutów kasacyjnych.
Wobec niestwierdzenia w kontrolowanym postępowaniu sądowym określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. podstaw nieważności, jak również przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył rozpoznanie sprawy sądowoadministracyjnej do weryfikacji zarzutu kasacyjnego. Wynik weryfikacji wspomnianego zarzutu okazał się pozytywny.
Wymaga wyjaśnienia, że postawiony w skardze kasacyjnej zarzut zawiera niespójność, gdyż autor wskazuje na podstawę z art. 174 ust. 1 p.p.s.a., mimo że przepis art. 174 nie dzieli się na ustępy, ale na punkty, by następnie określić, że podnosi naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy (czyli odwołuje się do podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), tj.: art. 7, art. 8 i art. 80 k.p.a. oraz art. 78 Konstytucji RP, które są wadliwościami o charakterze procesowym. Naczelny Sąd Administracyjny zwraca również uwagę na brak powołania się przez sporządzającego środek zaskarżenia na przepisy prawa stosowane przez wojewódzki sąd administracyjny i obowiązek odniesienia ich do uregulowań postępowania administracyjnego. Mieć bowiem na uwadze należy, że skarga kasacyjna stanowi środek zaskarżenia wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie zaś odwołanie od aktu organu. Jednak powyższe wadliwości nie dyskwalifikują skargi kasacyjnej Wnioskodawcy, gdyż analiza podstaw kasacyjnych i uzasadnienia środka zaskarżenia pozwalają na wystarczająco jasne odczytanie postulowanych naruszeń. Zważywszy, że pomimo częściowo błędnej konstrukcji zarzutów możliwe jest ustalenie granic wniesionej skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że została ona sporządzona w stopniu umożliwiającym jej merytoryczne rozpoznanie, wobec treści uchwały pełnego składu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09.
Zdaniem Skarżącego kasacyjnie, Sąd I instancji przedwcześnie, zaakceptował ustalenia zaskarżonej decyzji, bez jej wyczerpującej oceny. A decyzja ta została przecież wydana w jednoinstancyjnym postępowaniu administracyjnym (art. 17g ust. 3 ustawy o zapobieganiu) i do tego została oparta na opinii Zespołu, której wniosków Strona nie mogła też zakwestionować, mimo przedłożenia nowych dowodów. Natomiast organ, który mógł ocenić krytycznie opinię Zespołu, nie wykazał, aby przeprowadził wyczerpującą ocenę i w rezultacie przekonał Stronę, że opinia jest prawidłowa, a w rezultacie i jego decyzja.
Ze stanowiskiem Skarżącego kasacyjnie należy się zgodzić.
Nie było sporu, że postępowanie przed Rzecznikiem o przyznanie świadczenia kompensacyjnego jest postępowaniem administracyjnym, gdyż RPP wydaje decyzję administracyjną w sprawie przyznania świadczenia kompensacyjnego, jego wysokości albo odmowy przyznania tego świadczenia (art. 17g ust. 1, 3 ustawy o zapobieganiu). Owszem, w rozdziale 4 "Szczepienia ochronne" ustawy o zapobieganiu uregulowano w art. 17a – 17h przesłanki przyznania świadczenia kompensacyjnego i podstawowe rozwiązania mające na celu zapewnienie osobom zaszczepionym środków prawnych umożliwiających szybkie uzyskanie świadczenia pieniężnego w związku z zaistniałymi niepożądanymi odczynami poszczepiennymi, bez konieczności odwoływania się do długotrwałej procedury postępowania przed sądami powszechnymi. Natomiast w kwestiach nieuregulowanych w ww. przepisach, należy odwoływać się do zapisów k.p.a., w tym także jego zasad: zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), czy prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej i kierowania się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 § 1 k.p.a.).
Nie można odmówić Sądowi racji, że materiał dowodowy stanowi dokumentacja medyczna przedłożona przez wnioskującego (por. art. 17e ust. 11 ustawy o zapobieganiu). Ale nie oznacza to, że jest to jedyna dokumentacja uwzględniana podczas podejmowania decyzji przez RPP, a wcześniej niezbędna do wydania opinii przez Zespół. Przepis art. 17f ust. 1 ustawy o zapobieganiu przyznaje Rzecznikowi dostęp do dokumentacji medycznej niezbędnej do rozpatrzenia wniosku o przyznanie świadczenia kompensacyjnego, w tym dokumentacji dotyczącej szczepienia ochronnego, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 3 ust. 4 pkt 2, art. 17 ust. 10 albo art. 46 ust. 4 pkt 7, oraz leczenia wnioskodawcy gromadzonej w systemie, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie informacji w ochronie zdrowia (Dz. U. z 2023 r. poz. 2465), oraz danych i informacji zawartych w rejestrach medycznych prowadzonych na podstawie tej ustawy. Z kolei w myśl art. 17g ust. 4 omawianego aktu, Rzecznik może wezwać wnioskodawcę lub podmiot leczniczy, w którym przeprowadzono szczepienie ochronne, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 3 ust. 4 pkt 2, art. 17 ust. 10 albo art. 46 ust. 4 pkt 7, lub który udzielał świadczeń zdrowotnych wnioskodawcy, do przedłożenia w określonym terminie dokumentacji medycznej dotyczącej tego szczepienia ochronnego, obserwacji lub hospitalizacji, której dotyczy wniosek o przyznanie świadczenia kompensacyjnego, lub stanu zdrowia wnioskodawcy przed przeprowadzeniem szczepienia ochronnego lub po nim.
Ponadto, zgodnie z art. 17f ust. 2 ustawy o zapobieganiu, RPP upoważnia członków Zespołu do dostępu do dokumentacji, o której mowa w ust. 1.
Zatem z przepisów tych wynika dla RPP obowiązek zgromadzenia dokumentacji medycznej niezbędnej do rozpatrzenia wniosku (czyli jak wynika z art. 7 k.p.a. podejmowania czynności niezbędnych załatwienia sprawy), co nie wyłącza obowiązku występującego oświadczenie dołączenia do wniosku dokumentów określonych w art. 17e ust. 11, pod rygorem określonym w art. 17e ust. 13 tego aktu (W przypadku wniosku o przyznanie świadczenia kompensacyjnego niekompletnego lub nienależycie opłaconego Rzecznik wzywa wnioskodawcę do jego uzupełnienia w terminie 30 dni od dnia doręczenia wezwania ze wskazaniem stwierdzonych w nim braków pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania).
Przenosząc powyższe na grunt kontrolowanej sprawy, jak wywodził Skarżący, nie można na podstawie decyzji Rzecznika i opinii Zespołu ustalić zakresu dowodów, na jakich oparł się Rzecznik podczas wydawania decyzji i a Zespół wydając wspomnianą opinię.
Z opinii Zespołu, jak i decyzji Rzecznika (s. 5) wynikałoby raczej, że oparto się tylko na dowodach przedłożonych przez Stronę, której pełnomocnika organ wzywał o brakujące dokumenty pismem z 3 sierpnia 2022 r.
Do tego Rzecznik zdawkowo, a Zespół w ogóle nie odnieśli się do materiałów, jak wyników badań przeprowadzonych 9 czerwca 2022 r., podczas których ustalono, że zapalenie rdzenia ma charakter poszczepienny, podobnie jak zapalna neuropatia demielinizacyjna nerwu piszczelowego.
W ChPL szczepionki Comirnaty w wersji uwzględnionej przy rozpatrywaniu sprawy, wśród działań niepożądanych tejże szczepionki wymienionych w ChPL, przedstawionych w opinii i decyzji Rzecznik w formie tabeli jest zapis: "Nieznana (Częstość nie może być określona na podstawie dostępnych badań), gdy chodzi o "Zaburzenia układu nerwowego" jak "Parastezje, Niedoczulica".
W opinii i decyzji brak jest odniesienia się do wskazanych zapisów ChPL, przy jednoczesnym stwierdzeniu, że stwierdzone u Pacjenta objawy zaburzeń układu nerwowego nie zostały wymienione w ChPL. Powinno zostać wyjaśnione, czy powstały istotne rozbieżności między ustaleniami Rzecznika i Zespołu a ChPL, czy też powyższy zapis ChPL dotyczący działań niepożądanych był rozważany, ale nie ujęto tego na piśmie.
W sytuacji, gdy postępowanie administracyjne w sprawie przyznania świadczenia kompensacyjnego jest jednoinstancyjne, a Zespół, na mocy art. 17d ust. 1 ustawy o zapobieganiu, wydaje w toku postępowania merytoryczną opinię dotyczącą wystąpienia działania niepożądanego wymienionego w ChPL, po podanej szczepionce albo podanych szczepionkach i jego skutków, to organ w postępowaniu powinien dążyć do ustalenia do prawdy obiektywnej wymaganej przez przepisy k.p.a., w tym art. 7 k.p.a. czy będący jego realizacją art. 80 k.p.a. (organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona).
Decyzja organu zawierająca opisane mankamenty naruszała także art. 8 § 1 k.p.a., bo mogła budzić wobec braku wyczerpującego odniesienia się do twierdzeń Strony, popartych dokumentacją medyczną, z której wynikał szerszy zakres działań niepożądanych szczepionki stwierdzonych u Pacjenta, niż przyjęty w opinii, a następnie w decyzji.
Sąd I instancji oceniając zaskarżoną decyzję nie dopatrzył się naruszenia ww. zasad procesowych, mimo że do oceny prawidłowości ich zastosowania nie była niezbędna specjalistyczna wiedza medyczna. Podnoszone uchybienia postępowania odnosiły się do postępowania administracyjnego, co także wynikało z konstrukcji postawionego zarzutu. Błędem Sąd I instancji było, że zaakceptował zaskarżoną decyzję, nie dostrzegając ww. mankamentów postępowania administracyjnego.
Należy podkreślić, że na mocy art. 17d ust. 1 ustawy o świadczeniach postępowanie w sprawie przyznania świadczenia kompensacyjnego jest prowadzone przez Rzecznika, który, zgodnie z art. 17g ust. 1 tego aktu wydaje decyzję, po uzyskaniu opinii Zespołu, dotyczącej wystąpienia działania niepożądanego wymienionego w ChPL po podanej szczepionce i jego skutkach
Skoro zaskarżony wyrok zaakceptował decyzję naruszającą w istotny sposób przepisy postępowania w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., to należało, uwzględniając skargę kasacyjną na podstawie 188 p.p.s.a., jednocześnie rozpoznać skargę i uchylić zaskarżoną decyzję.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Rzecznik uwzględni powyższe wskazania NSA i mając na uwadze przyznane uprawnienia w zakresie gromadzenia materiału dowodowego, przeanalizuje całokształt tego materiału pod względem oceny wystąpienia podstaw do przyznania Stronie świadczenia kompensacyjnego i po uzyskaniu uzupełniającej opinii Zespołu.
Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 188 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego orzekł na podstawie art. 203 pkt 1 i art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2023 r. poz. 1964 ze zm.).