Orzeczenie · 2026-02-12

II GSK 2024/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-02-12
NSAAdministracyjneWysokansa
szczepienia ochronneegzekucja administracyjnaobowiązek prawnyzarzuty egzekucyjneprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludziprawo rodzinne i opiekuńczesąd administracyjnyskarga kasacyjnapostanowienie

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który utrzymał w mocy postanowienie Inspektora Sanitarnego oddalające zarzuty egzekucyjne w sprawie obowiązku szczepień ochronnych małoletniej córki skarżącej. Skarżąca kwestionowała wymagalność i prawidłowość określenia obowiązku, powołując się na art. 33 u.p.e.a. Sąd I instancji, podzielając stanowisko organów, uznał, że obowiązek szczepień wynika z mocy prawa (art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 17 ust. 10 pkt 2 u.z.z.) i że niewykonanie go, mimo skierowania upomnienia i wystawienia tytułu wykonawczego, uzasadnia postępowanie egzekucyjne. Sąd podkreślił, że badanie kwalifikacyjne jest częścią obowiązku, a odmowa poddania dziecka szczepieniu po badaniu, gdy lekarz nie stwierdził przeciwwskazań, jest równoznaczna z niewykonaniem obowiązku. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, stwierdził brak podstaw do jej uwzględnienia, oddalając ją i zasądzając koszty postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie stanowiska NSA w zakresie egzekucji administracyjnej obowiązku szczepień ochronnych, interpretacji przepisów u.z.z. i u.p.e.a. w kontekście zarzutów egzekucyjnych oraz roli badania kwalifikacyjnego.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z egzekucją obowiązku szczepień ochronnych i zarzutów egzekucyjnych. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych rodzajów obowiązków niepieniężnych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy odmowa poddania dziecka szczepieniom ochronnym po badaniu kwalifikacyjnym, w sytuacji gdy lekarz nie stwierdził przeciwwskazań, stanowi niewykonanie obowiązku podlegającego egzekucji administracyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, odmowa poddania dziecka szczepieniom ochronnym po badaniu kwalifikacyjnym, gdy lekarz nie stwierdził przeciwwskazań, jest równoznaczna z niewykonaniem obowiązku.

Uzasadnienie

Obowiązek szczepień wynika z ustawy, a badanie kwalifikacyjne jest jego częścią. Odmowa dalszych czynności po badaniu, gdy lekarz uznał brak przeciwwskazań, jest traktowana jako niewykonanie obowiązku, a nie jako przeszkoda w jego wykonaniu.

Czy zarzut braku wymagalności obowiązku szczepień ochronnych jest uzasadniony, gdy skarżąca kwestionuje ocenę lekarza co do braku przeciwwskazań?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut braku wymagalności nie jest uzasadniony, jeśli skarżąca odmawia wykonania obowiązku, opierając się na własnej interpretacji przeciwwskazań, a nie na stwierdzeniu lekarza o długoterminowym odroczeniu.

Uzasadnienie

Wyłącznym powodem odroczenia obowiązku szczepienia jest stwierdzenie przez lekarza podstaw do długoterminowego odroczenia lub skierowanie do konsultacji specjalistycznej. Odmowa poddania się szczepieniu z powodu własnej oceny przeciwwskazań nie stanowi podstawy do odroczenia.

Czy stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne, gdy obowiązek został wykonany lub stał się bezprzedmiotowy, w kontekście postępowania dotyczącego zarzutów egzekucyjnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Zarzut naruszenia art. 7 § 3 u.p.e.a. nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ w postępowaniu w sprawie stanowiska wierzyciela co do zarzutów egzekucyjnych organ nie stosuje środków egzekucyjnych, a ponadto obowiązek szczepień nie został wykonany.

Uzasadnienie

Środki egzekucyjne nie są stosowane przez organ rozpatrujący zarzuty. Ponadto, materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że obowiązek szczepień nie został wykonany przez skarżącą.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił skargę na postanowienie Inspektora Sanitarnego w przedmiocie oddalenia zarzutów egzekucyjnych dotyczących obowiązku szczepień ochronnych.

Przepisy (35)

Główne

u.p.e.a. art. 34 § § 2 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 33 § § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.z.z. art. 5 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

u.z.z. art. 17 § ust. 10 pkt 2

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 2, 4 i 8 lit. b

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 6 lit. b

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.z.z. art. 5 § ust. 1 pkt 1 lit. b

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

u.z.z. art. 17 § ust. 1

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 2 lit. c

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 7 § § 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 6 lit. b

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.z.z. art. 17 § ust. 2, 4 i 5

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

k.p.a. art. 80

Ustawa – Kodeks postępowania administracyjnego

u.z.z. art. 5 § ust. 1 pkt 1 lit. b

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

u.z.z. art. 5 § ust. 1 pkt 1 lit. b

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 151

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa – Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Ustawa – Kodeks postępowania administracyjnego

u.z.z. art. 17 § ust. 11

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

r.s.o. art. 5 § § 5

Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych

r.s.o. art. 3 § § 3

Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych

u.p.e.a. art. 34 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 34 § § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.r.o. art. 96 § § 1

Ustawa – Kodeks rodzinny i opiekuńczy

u.z.z. art. 5 § ust. 2

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.z.z. art. 17 § ust. 5

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązek szczepień ochronnych wynika z mocy prawa i jest wymagalny. • Odmowa poddania dziecka szczepieniom po badaniu kwalifikacyjnym, gdy lekarz nie stwierdził przeciwwskazań, stanowi niewykonanie obowiązku. • Zarzuty egzekucyjne skarżącej nie znalazły uzasadnienia w przepisach prawa.

Odrzucone argumenty

Zarzut braku wymagalności obowiązku szczepień. • Zarzut określenia obowiązku niezgodnie z treścią przepisu prawa. • Zarzut błędu co do osoby zobowiązanej. • Zarzut naruszenia art. 7 § 3 u.p.e.a. poprzez stosowanie środka egzekucyjnego pomimo wykonania obowiązku. • Zarzut naruszenia art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów. • Zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 17 ust. 2, 4 i 5 u.z.z. poprzez błędne zastosowanie i uznanie, że obowiązek był wymagalny i wykonalny.

Godne uwagi sformułowania

Obowiązek szczepień ochronnych jest obowiązkiem powstającym z mocy prawa • Nieusprawiedliwiony okazał się zarzut określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa • Nie doszło również do błędu co do osoby zobowiązanej • Wyłącznym powodem niepoddania dziecka szczepieniu ochronnemu jest stwierdzenie przez lekarza uprawnionego do przeprowadzania badania kwalifikacyjnego podstawy do długoterminowego odroczenia obowiązku szczepienia • Odmowa wyrażenia przez zobowiązanego zgody na poddanie się szczepieniu, poza przypadkiem stwierdzenia przeciwwskazań skutkujących długoterminowym odroczeniem obowiązku, nie jest przewidziana w przepisach • Objęty podstawą zarzutu art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z. jest regulacją, która ex lege tworzy obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym przez osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Skład orzekający

Wojciech Maciejko

przewodniczący sprawozdawca

Patrycja Joanna Suwaj

sędzia

Agnieszka Grosińska-Grzymkowska

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie stanowiska NSA w zakresie egzekucji administracyjnej obowiązku szczepień ochronnych, interpretacji przepisów u.z.z. i u.p.e.a. w kontekście zarzutów egzekucyjnych oraz roli badania kwalifikacyjnego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z egzekucją obowiązku szczepień ochronnych i zarzutów egzekucyjnych. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych rodzajów obowiązków niepieniężnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego obowiązku szczepień ochronnych i mechanizmów jego egzekwowania, co budzi zainteresowanie społeczne i prawne. Interpretacja przepisów dotyczących zarzutów egzekucyjnych jest istotna dla praktyków.

Czy można odmówić szczepienia dziecka? NSA wyjaśnia granice obowiązku i egzekucji.

Dane finansowe

WPS: 360 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst