II GSK 2020/21

II GSK 2020/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-03-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-09-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Elżbieta Czarny-Drożdżejko /przewodniczący/
Marcin Kamiński /sprawozdawca/
Wojciech Sawczuk
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Drogi publiczne
Kara administracyjna
Transport
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 2014/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-04-08
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt 1 lit c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, 11, 77, 80 i 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2024 poz 320
art. 13i ust. 4aa,  4ab i 4c, art. 13ia, art. 13ib, art. 13ic
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j.)
Sentencja
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKI Dnia 19 marca 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko Sędzia NSA Marcin Kamiński (spr.) Sędzia del.WSA Wojciech Sawczuk Protokolant asystent sędziego Małgorzata Krawiec po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 2014/20 w sprawie ze skargi Przemysława Sosnowskiego na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 30 czerwca 2020 r. nr BP.702.745.2020.0328.BEPO.2141 w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz P.S. 250 (dwieście pięćdziesiąt) złotych tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, a w pozostałym zakresie odstępuje od zasądzenia ich zwrotu.
Uzasadnienie
I. Przedmiot kontroli kasacyjnej.
Wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 2014/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P. S. (skarżący, strona, strona skarżąca) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (organ, GITD) z dnia 30 czerwca 2020 r., nr BP.702.745.2020.0328.BEPO.2141, w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej.
II. Stan sprawy wynikający z kontrolowanego wyroku.
W dniu 23 sierpnia 2019 r. o godzinie 09:52:11 urządzenie kontrolne zainstalowane na bramownicy nr [...], znajdującej się w pasie drogowym płatnego odcinka drogi krajowej nr S6 [...] (skrzyżowanie z drogą wojewódzką nr [...]) - połączenie z autostradą A1, zarejestrowało przejazd pojazdu samochodowego o numerze rejestracyjnym [...]. Przejazd został udokumentowany zdjęciem z urządzenia kontrolnego zainstalowanego na bramownicy i zapisany pod numerem ewidencyjnym [...]. Na podstawie informacji znajdujących się w systemie elektronicznego poboru opłat ustalono, że ww. pojazd nie został zarejestrowany w krajowym systemie elektronicznego poboru opłat. Na podstawie informacji zgromadzonych w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK) ustalono, że dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego pojazdu przekracza 3,5 tony, a jego właścicielem w chwili naruszenia był skarżący. Pismem z dnia 4 listopada 2019 r. zawiadomiono stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego. W odpowiedzi z dnia 13 listopada 2019 r. strona wskazała, że w dniu 6 maja 2019 r. kontrolowany pojazd został wykupiony od leasingodawcy i zmianie uległy numery rejestracyjne pojazdu. Strona podniosła, że nie była świadoma obowiązku zmiany urządzenia pokładowego służącego do poboru opłat. Urządzenie do poboru opłat było doładowywane na bieżąco, a saldo konta było dodatnie. W toku postępowania organ uzupełnił materiał dowodowy o pisma informacyjne Biura Krajowego Systemu Poboru Opłat Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego nr BKSPO.701.2991.2019.1310/10144 z dnia 13 września 2019 r., nr BKSPO.701.3162.2019.1310/10596 z dnia 25 września 2019 r. oraz nr BKSPO.701.3520.2019.1654/12749 z dnia 13 listopada 2019 r. Na podstawie ww. pism organ ustalił, że pojazd o numerze rejestracyjnym [...] został zarejestrowany w elektronicznym systemie poboru opłat na umowie o nr [...] w dniu 17 czerwca 2016 r. o godzinie 18:09:34. Ostatnią zarejestrowaną transakcją w systemie elektronicznego poboru opłat dla pojazdu o nr rej. [...] był przejazd z dnia 21 maja 2019 r. o godzinie 16:51:30. Organ wskazał także, że pojazd o nr rej. [...] został zarejestrowany na umowie nr [...] w dniu 23 sierpnia 2019 r. o godzinie 18:22:22, czyli już po naruszeniu. Do pism załączone zostały szczegółowe wykazy należnych i pobranych opłat zarejestrowanych na koncie użytkownika w okresie od dnia 30 kwietnia 2019 r. do dnia 29 czerwca 2019 r. oraz od dnia 28 czerwca 2019 r. do dnia 31 sierpnia 2019 r, z oznaczeniem dokładnej daty i godziny zarejestrowanych transakcji oraz wykonanych doładowań umowy użytkownika. Organ wskazał także, że pojazd o nr rej. [...] został zarejestrowany na umowie nr [...] w dniu 23 sierpnia 2019 r. o godzinie 18:22:22, czyli już po naruszeniu.
Decyzją z dnia 18 marca 2020 r. nr. BEPO.702.12890.2019.1664.03 GITD nałożył na stronę karę pieniężną w kwocie 1.500 zł.
Strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Decyzją z dnia 30 czerwca 2020 r. nr. BP.702.745.2020.0328.BEPO.2141 GITD utrzymał w całości w mocy swoją decyzję z dnia 18 marca 2020 r.
Organ wskazał, że uiszczenie opłaty elektronicznej może nastąpić jedynie przy wykorzystaniu urządzenia tzw. jednostki pokładowej viaBox, będącym urządzeniem w rozumieniu art. 13i ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (u.d.p.). W tej zaś sprawie strona poruszała się pojazdem o numerze rejestracyjnym [...], w którym znajdowało się urządzenie viaBox przypisane do pojazdu o nr rej. [...]. GITD wskazał, że skarżący nie zgłosił do umowy z pobierającym opłatę elektroniczną nowego numeru rejestracyjnego kontrolowanego pojazdu. Pojazd ten został zarejestrowany w elektronicznym systemie poboru opłat w dniu 23 sierpnia 2019 r. o godzinie 18:22:22, czyli po naruszeniu. W dniu naruszenia nie odnotowano transakcji poboru opłat dla konta pojazdu o numerze rejestracyjnym [...]. Ostatnią zarejestrowaną transakcją w systemie elektronicznego poboru opłat dla pojazdu o nr rej. [...] jest przejazd z dnia 21 maja 2019 r. o godzinie 16:51:30. Ponadto organ zauważył, że materiał dowodowy zebrany w sprawie nie wskazuje, by ujawnione przez organ naruszenie było konsekwencją nieprawidłowego działania systemu elektronicznego poboru opłat. GITD wskazał, że dowody przedstawione w toku postępowania przez stronę w postaci wykazu transakcji płatniczych w systemie viaTOLL potwierdzają fakt, że w dniu 23 sierpnia 2019 r. o godzinie 09:52:11 za przejazd pojazdu o nr rej. [...] nie została uiszczona opłata elektroniczna, przejazd ten w ogóle nie został zarejestrowany. System wygenerował zapis ewidencyjny o treści: "Brak komunikacji z OBU, ważna umowa dla NRP nie została zidentyfikowana". GITD podkreślił, że w przypadku braku komunikacji podczas przejazdu pod bramownicą kontrolną urządzenie viaBox "milczy", tzn. nie wydaje sygnałów dźwiękowych i świetlnych, użytkownik spostrzegając brak emisji sygnałów świetlnych lub dźwiękowych powinien niezwłocznie udać się do najbliższego punktu dystrybucji urządzeń w celu sprawdzenia urządzenia viaBox. Organ przypomniał, że na podstawie § 5 pkt 4 Ogólnych warunków korzystania z konta w trybie przedpłaconym (OWU) użytkownik zobowiązany jest niezwłocznie zgłosić GITD fakt niefunkcjonalności viaBox, odwiedzając dowolny punkt obsługi klienta. Strona nie dopełniła również obowiązku wynikającego z § 3 pkt 2 OWU, zgodnie z którym wszelka zmiana danych zawartych w dowodzie rejestracyjnym Pojazdu/Pojazdów, w zakresie danych zawartych w Umowie, wymaga natychmiastowej zmiany Umowy w dowolnym MOK, przed skorzystaniem z Drogi Płatnej, co należy potwierdzić podpisaniem aneksu do Umowy lub Umowy z nowymi danymi wprowadzonymi do Systemu. Ponadto według § 4 ust. 2 pkt e OWU użytkownik zobowiązuje się do umieszczenia viaBox wyłącznie w Pojeździe przypisanym do niego przez GITD. Oznacza to, że każdy viaBox jest jednoznacznie przypisany do konkretnego pojazdu i nie może być używany w innym pojeździe. Organ wyjaśnił, że powyższa okoliczność także może mieć wpływ na komunikację urządzenia viaBox z urządzeniami kontrolnymi znajdującymi się na bramownicach. W takiej sytuacji system elektronicznego poboru opłat może nie być w stanie zidentyfikować urządzenia viaBox znajdującego się w pojeździe. Organ uznał, że w przedstawionych wyżej okolicznościach kara pieniężna, o której mowa w art. 13k ust. 1 pkt 2 u.d.p., została zatem nałożona prawidłowo.
Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
III. Ocena prawna wyrażona w kontrolowanym wyroku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie opisanym na wstępie wyrokiem oddalił skargę.
Sąd I instancji wskazał, że za przejazd w dniu 23 sierpnia 2019 r. o godzinie 09:52:11 opłata elektroniczna nie została uiszczona, a skarżący nie posiadał w samochodzie urządzenia viaBox przypisanego do pojazdu o nr rej. [...], którym się poruszał, natomiast w pojeździe zainstalowane zostało urządzenie pokładowe przypisane do pojazdu o nr rej. [...]. Sąd Wojewódzki wskazał, że wbrew stanowisku skarżącego, obowiązek posługiwania się na potrzeby poboru opłaty elektronicznej urządzeniem przypisanym do konkretnego pojazdu, a więc pojazdu o konkretnym identyfikującym go numerze rejestracyjnym, wynika z obowiązujących zasady wnoszenia opłat elektronicznych oraz ich rozliczania uregulowanych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury i Rozwoju z 27 sierpnia 2015 r. w sprawie wnoszenia i rozliczania opłat elektronicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1406). Według § 3 ust. 1 pkt 3 powołanego rozporządzenia, przed rozpoczęciem korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków objętych opłatą elektroniczną użytkownik instaluje urządzenie w pojeździe, do użytkowania w którym zostało ono przeznaczone zgodnie z umową. WSA w Warszawie stwierdził, że posługiwanie się w danym pojeździe urządzeniem pokładowym viaBox przypisanym do innego numeru rejestracyjnego (niezależnie, czy jest to fizycznie ten sam pojazd), skutkować może nałożeniem kary pieniężnej przewidzianej w art. 13k ust. 1 u.d.p., jeżeli prowadzi do nieuiszczenia opłaty elektronicznej. Sąd I instancji wskazał, że nie mógł uwzględnić zarzutów strony odnoszących się do braku umorzenia postępowania przez organ. Sąd I instancji wskazał, że w dniu, w którym miało miejsce naruszenie, tj. 23 sierpnia 2019 r., nie zarejestrowano poboru opłaty z konta pojazdu o nr rej. [...]. Co więcej, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz decyzji z dnia 18 marca 2020 r., zgodnie z informacją przekazaną przez operatora Elektronicznego Systemu Poboru Opłat, ostatnia transakcja poboru opłaty dla pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] miała miejsce w dniu 21 maja 2019 r. o godzinie 16:51:30, zaś pojazd o numerze rejestracyjnym [...] został zarejestrowany w systemie poboru opłaty elektronicznej dopiero w dniu 23 sierpnia 2019 r. o godzinie 18:22:22, tj. już po odnotowanym naruszeniu. Zdaniem Sądu I instancji, GITD prawidłowo zatem uznał, że istnieje podstawa do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 1.500 zł, w oparciu o przepis art. 13k ust. 1 pkt 2 u.d.p. WSA w Warszawie podniósł, że organ zasadnie nie znalazł przesłanek do zastosowania w niniejszej sprawie przepisów art. 189e i art. 189f § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.). Ustalenia poczynione w niniejszej sprawie obligowały organ do zastosowanie względem strony sankcji w postaci kary pieniężnej. Zgodnie zaś z art. 13k ust. 1 pkt 2 u.d.p., z tytułu naruszenia obowiązku wynikającego z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. za przejazd pojazdu lub zespołu pojazdów innego niż wskazanego w art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. wymierza się karę administracyjną w wysokości 1.500 zł. Sąd I instancji uznał za niezasadne zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ art. 6, art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 oraz art. 105 § 1 k.p.a. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego, organ działając na podstawie przepisów prawa zebrał i rozpatrzył w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy oraz wyjaśnił dokładnie stan faktyczny sprawy. Dowody zgromadzone w sprawie nie zdaniem WSA w Warszawie budzą wątpliwości, a argumentacja oraz ocena materiału dowodowego dokonana przez organ mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów. Ponadto wskazał, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a), oddalił zatem skargę.
IV. Skarga kasacyjna i jej zarzuty.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył skarżący, zaskarżając go w całości, wnosząc o jego uchylenie, uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji, ewentualnie, o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Ponadto wniósł o zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
1. przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), tj.:
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 13 w zw. z art. 13k ustawy o drogach publicznych poprzez niedostrzeżenie przez Sąd I instancji, że skarżący swym działaniem czy zaniechaniem nie dopuścił się naruszenia obowiązku ponoszenia opłat z tytułu korzystania z dróg publicznych oraz, że nałożona na skarżącego kar pieniężna a związana z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej nie powinna mieć miejsca, albowiem na skutek nieprawidłowości działania urządzenia poborowego viaBOX w systemie viaTOLL z przyczyn nieznanych nie doszło do poboru opłaty elektronicznej dla pojazdu zarejestrowanego pod numerem rejestracyjnym [...], kiedy dla tego samego pojazdu pod tym samym numerem rejestracyjnym opłata została pobrana przez system w dniu 21 maja 2019 r. pomimo, iż pojazd, do którego przypisane jest konkretne urządzenie viaBOX zmienił numery rejestracyjne w dniu 6 maja 2019 r. (poprzednie numery rejestracyjne to GDA51P1);
b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 189b k.p.a. poprzez niezważenie przez Sąd, że organ nałożył na skarżącego karę pomimo, iż ten nie dopuścił się niedopełnienia obowiązku albo naruszenia zakazu jaki ciążył na skarżącym, albowiem zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa na urządzeniu viaBOX przypisanym do pojazdu o nr rejestracyjnych [...] i [...] znajdowały się wystarczające środki na pokrycie przyszłych opłat elektronicznych związanych z poruszaniem się po drogach publicznych a fakt, niedokonania przez urządzenie poboru opłaty nie był związany z działaniem czy zaniechaniem skarżącego;
c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 189f § 1-2 k.p.a. poprzez niezważenie przez Sąd, iż waga naruszenia prawa jest znikoma a strona zaprzestała naruszenia prawa oraz że nałożenie jednej kary za ten sam czyn skutkowałoby spełnieniem celów, dla których kara ta została nałożona, albowiem skarżący dostosowałby się do zaleceń organu i poczynił odpowiednie kroki zmierzające do prowadzenia działalności w zakresie zgodnym z obowiązującymi przepisami prawa;
d) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez niedostrzeżenie przez Sąd I instancji prowadzenia postępowania w sposób naruszający zasadę działania w sposób budzący zaufanie uczestnika do władzy publicznej, w szczególności, iż działania organu nie cechowały się proporcjonalnością, bezstronnością oraz równym traktowaniem skarżącego, w sytuacji, kiedy za tożsame czyny w krótkich odstępach czasu został on ośmiokrotnie ukarany a nałożone łącznie kary swym wymiarem są niewspółmiernie wysokie do wartości popełnionego czynu tj. nieuiszczonym opłat drogowych przez urządzenie viaBOX w systemie viaTOLL, podczas gdy wszechstronna i wyczerpująca, oparta na zasadach logicznego rozumowania, wskazaniach wiedzy i doświadczenia życiowego, analiza materiału dowodowego powinna prowadzić do przeciwnego wniosku;
e) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 11 k.p.a. art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a., 107 § 3 k.p.a. poprzez niedostrzeżenie przez Sąd I instancji prowadzenia postępowania w sposób naruszający zasady zaufania obywateli do organów, oraz przez zaaprobowanie błędnych i niepełnych ustaleń stanu faktycznego sprawy przez organy obu instancji oraz zaniechania przeprowadzenia przez nie wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, dokonania jego oceny w sposób dowolny i wybiórczy, z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów, co doprowadziło do niezasadnego przyjęcia, że nie można było odstąpić od ukarania skarżącego, w sytuacji, kiedy przepisy regulujące kwestię poboru opłat przez viaBOX są niejasne i nie zawierają konkretnych przesłanek na podstawie, których można w sposób bezsprzeczny ustalić zasady poboru tychże opłat przez system viaTOLL, podczas gdy wszechstronna i wyczerpująca, oparta na zasadach logicznego rozumowania, wskazaniach wiedzy i doświadczenia życiowego, analiza materiału dowodowego prowadzi do przeciwnego wniosku;
f) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 12 k.p.a. poprzez niedostrzeżenie przez Sąd I instancji, iż działanie organu nie było działaniem ani sprawnym ani niezwłocznym w myśl zasad obowiązujących w postępowaniu administracyjnym, albowiem organ dopiero po upływie ponad 2 miesięcy od zdarzenia tj. 23 sierpnia 2019 r., w dniu 4 listopada 2019 r. wszczął wobec skarżącego postępowanie zmierzające do nałożenia na niego kary pieniężnej z tytułu rzekomego braku wyposażenia pojazdu w urządzenie do poboru opłat elektronicznych związanych z poruszaniem się po drogach publicznych, a które to działanie organu jest ewidentnym działaniem sprzecznym z fundamentalnymi zasadami postępowania administracyjnego oraz w efekcie prowadzi do jawnego naruszenia zaufania uczestników postępowania względem organu władzy publicznej;
2. prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), tj. art. 40a ust. 5 ustawy o drogach publicznych zw. z § 3 ust. 3 pkt 1-6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 16 września 2015 r. w sprawie wnoszenia i rozliczania opłat elektronicznych, obowiązującego w chwili zdarzeń objętych przedmiotem niniejszego postępowania poprzez błędną jego wykładnię, tj.:
a) nie zwrócenie uwagi na fakt, iż we wskazanym przepisie rozporządzenia ustawodawca wśród elementów koniecznych umowy z pobierającym opłatę elektroniczną używa pojęcia "w szczególności", co nie oznacza, że elementy tam wskazane są obligatoryjne a jedynie wskazuje, które elementy mogą się znaleźć w takiej umowie, co w konsekwencji powoduje, iż numer rejestracyjny pojazdu, w którym zainstalowane jest urządzenie służące do pobierania opłat elektronicznych viaBOX nie jest elementem niezbędnym a co w efekcie powoduje, iż powoływanie się przez organy I i II instancji na okoliczność, iż skarżący nie dokonał zmian w zakresie modyfikacji numeru rejestracyjnego po przerejestrowaniu pojazdu jest nieskuteczne i nie powinno stanowić warunku sinej qua non dla wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej z tytułu niezarejestrowania poboru opłaty elektronicznej;
b) niezważanie na fakt, iż pomimo zmiany numeru rejestracyjnego pojazdu z numeru [...] na numer rejestracyjny [...] z dnia 6 maja 2019 r. przez skarżącego i nie wprowadzenia zmian w umowie z pobierającym opłatę elektroniczną, w dniu 21 maja 2019 r. system viaTOLL dokonał poboru opłaty elektronicznej na kwotę 2,43 zł poprzez urządzenie viaBOX przypisane do pojazdu o nr rejestracyjny [...] a nie [...], co świadczy o tym, iż dokonanie poboru opłaty elektronicznej nie jest uzależnione od modyfikacji numeru rejestracyjnego pojazdu, albowiem w przeciwnym razie po dniu 6 maja 2019 r. tj. po zmianie numeru rejestracyjnego pojazdu, system poboru opłat elektronicznych nie powinien w ogóle dokonać poboru opłaty za przejazd przez bramownicę co w efekcie prowadzi do wniosku, iż numer rejestracyjny pojazdu nie jest elementem niezbędnym w umowie z pobierającym opłatę elektroniczną celem realizacji przedmiotu i zakresu umowy.
V. Stanowisko strony przeciwnej.
Organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie.
VI. Uzasadnienie prawne wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:
1. Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie w zakresie zarzutu 1.e) jej petitum, co stanowiło konieczną i wystarczającą podstawę do wzruszenia zaskarżonego wyroku.
2. Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę sądowoadministracyjną w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu – a więc niezależnie od powyższych granic – nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i skonkretyzowane podstawy kasacyjne. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego konkretyzacji przez sformułowanie zarzutów kasacyjnych.
3. Wobec niestwierdzenia określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. podstaw nieważności postępowania sądowego, jak również podstaw do zastosowania z urzędu art. 189 p.p.s.a., rozpoznanie sprawy ograniczono do kontroli prawidłowości zaskarżonego wyroku w świetle podniesionych zarzutów kasacyjnych, stwierdzając ich zakresową zasadność.
4. Przede wszystkim i w pierwszej kolejności należy uznać za zasadny zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 11, 77, 80 i 107 § 3 k.p.a. przez przeprowadzenie wadliwej kontroli legalności proceduralnej zaskarżonej decyzji, która pominęła brak pełnego, rzetelnego i wyczerpującego wyjaśnienia stanu prawnego i faktycznego sprawy, której dotyczy skarga, a także wydanie rozstrzygnięcia na podstawie materiału dowodowego poddanego przekraczającej granice gwarantowanej ustawowo swobody probatywnej i dowolnej ocenie.
4.1. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy, skarżący kasacyjnie wykonywał przejazd w dniu 23 sierpnia 2019 r. pojazdem, który w maju 2019 r. zmienił numer rejestracyjny z oznaczenia: [...] na oznaczenie: [...]. Sporny przejazd był wykonywany na podstawie umowy zawartej z podmiotem pobierającym opłatę elektroniczną, w której wskazano poprzedni numer rejestracyjny ww. pojazdu ([...]). O ile jednak przejazd był wykonywany w ww. dniu o godz. 9.52, o tyle systemie poboru opłat viaTOLL zarejestrowano nowy numer rejestracyjny tego pojazdu dopiero o godz. 18.22, a więc już po wykonaniu spornego przejazdu. Do momentu ujawnienia nowego numeru rejestracyjnego w systemie do urządzenia pokładowego, wykorzystywanego na potrzeby pobierania opłat elektronicznych (art. 13i ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych /u.d.p./ w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2020 r.), przypisany był poprzedni numer rejestracyjny i on również był powiązany z systemem elektronicznego poboru opłat (zob. art. 13hc ust. 1 u.d.p. w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2020 r.). Z ustaleń skarżonego organu wynika, że w dniu 23 sierpnia 2019 r. sporny przejazd pojazdu z nowym numerem rejestracyjnym ([...]) nie został zarejestrowany przez system viaTOLL, gdyż zarówno ww. urządzenie zainstalowane w pojeździe, jak i dane zamieszczone w systemie nadal były przyporządkowane do poprzedniego numeru rejestracyjnego ([...]), a nowy numer nie był jeszcze zarejestrowany w tym systemie. Nowy numer rejestracyjny został ujawniony w systemie przed podmiot obsługujący system w dniu przejazdu o godz. 18.22. Jednocześnie z akt sprawy wynika, że w pojeździe skarżącego w trakcie przejazdu było zainstalowane urządzenie do poboru opłat i miało ono dodatnie saldo konta, natomiast – jak ustalił organ – nie doszło do "skomunikowania się" urządzenia pokładowego viaBOX z urządzeniem kontrolnym na tzw. bramownicy drogi krajowej, a brak tego rodzaju komunikacji, jak stwierdził skarżony organ, był konsekwencją braku identyfikacji ważnej umowy dotyczącej tożsamego pojazdu z nowym numerem rejestracyjnym.
4.2. W świetle powyższego stanu faktycznego skarżony organ przyjął, że skarżący kasacyjnie naruszył obowiązek wynikający z § 3 pkt 2 Ogólnych Warunków Umów (OWU) stosowanych przez podmiot pobierający opłaty elektroniczne. Zgodnie z powyższym postanowieniem OWU wszelka zmiana danych pojazdu, w szczególności zawartych w dowodzie rejestracyjnym, wymaga zmiany umowy, a ponadto użytkownik drogi jest zobowiązany do umieszczenia urządzenia viaBOX tylko w pojeździe do niego przypisanym (§ 4 ust. 2 pkt 2 lit. e OWU). W ocenie skarżonego organu poruszanie się po danym odcinku drogi krajowej pojazdem, w którym znajdowało się urządzenie viaBOX przypisane do nieaktualnego (poprzedniego) numeru rejestracyjnego ([...]), stanowiło naruszenie prawa, które pociągnęło za sobą naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd po płatnych odcinkach dróg krajowych (art. 13 ust. 1 pkt u.d.p.) oraz nałożenie kary pieniężnej na podstawie art. 13k ust. 1 pkt 2 u.d.p. Skarżony organ wyjaśnił jednocześnie, że "przyczyny z powodu których powstało naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej nie mają wpływu na rozstrzygnięcie" (s. 7-11 zaskarżonej decyzji).
Powyższe ustalenia faktyczne oraz ocena prawna zostały następnie w pełni zaaprobowane przez kontrolowany Sąd Wojewódzki, który w lakonicznej ocenie prawnej stwierdził, że jakkolwiek "trudno było ustalić, z jakiego powodu przejazd nie został opłacony", to jednak "GITD prawidłowo (...) uznał, że istnieje podstawa do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 1500 zł, w oparciu o przepis art. 13k ust. 1 pkt 2 u.d.p.".
4.3. Dokonując kontroli prawidłowości powyższej oceny prawnej, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że jest ona prima facie błędna, albowiem nie uwzględnia normatywnego znaczenia nowelizacji wynikającej z ustawy z dnia 6 maja 2020 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1087 ze zm.) oraz rozszerzenia zakresu obowiązków użytkowników dróg krajowych objętych systemem poboru opłat elektronicznych i związanych z tym następstw prawnych dla ich sankcyjnej odpowiedzialności administracyjnoprawnej.
Kontrolowany Sąd Wojewódzki nie dostrzegł, że miarodajna regulacja ustawowa dotycząca systemu elektronicznego poboru opłat w brzmieniu obowiązującym w dniu wykonania spornego przejazdu (23 sierpnia 2019 r.) w sposób wysoce ograniczony (niepełny) normowała publicznoprawne obowiązki użytkownika dróg krajowych w zakresie przekazywania właściwym organom odpowiednich danych koniecznych do zapewnienia prawidłowego i skutecznego działania technicznego ówczesnego systemu elektronicznego poboru opłat w zakresie odpowiedniej komunikacji urządzenia zainstalowanego w pojeździe na potrzeby pobierania opłat elektronicznych (art. 13i ust. 3-4 u.d.p. w brzmieniu obowiązującym w dniu przejazdu) z tym systemem (zob. rozważania zawarte w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 16 stycznia 2025 r., II GSK 1769/24, oraz dalszych orzeczeń odwołujących się do niego – wyroki NSA z dnia 16 stycznia 2025 r., sygn. akt: II GSK 1612/24, II GSK 1723/24, II GSK 1874/24, II GSK 1779/24, II GSK 2041/24, II GSK 1626/24, II GSK 1927/24, II GSK 2030/24).
Zgodnie z treścią obowiązujących w dniu spornego przejazdu przepisów art. 13i ust. 3-4b u.d.p. podmioty, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., były co do zasady zobowiązane do instalowania w pojazdach odpowiednich urządzeń na potrzeby pobierania opłat elektronicznych za przejazd odpowiednimi odcinkami dróg krajowych (ust. 3-4), kierujący pojazdami samochodowymi wyposażonymi w te urządzenia byli zobowiązani do wprowadzenia do tych urządzeń prawidłowych danych o kategorii pojazdu, o której mowa w art. 13ha ust. 3 u.d.p. (ust. 4a), natomiast właściciele tych pojazdów oraz ich posiadacze zostali zobowiązani do używania ww. urządzeń zgodnie z ich przeznaczeniem (ust. 4b). Określone obowiązki związane z wnoszeniem i rozliczaniem opłat elektronicznych zostały również określone w przepisach obowiązującego od dnia 1 października 2015 r. (uchylonego z dniem 15 czerwca 2021 r.) rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 27 sierpnia 2015 r. w sprawie wnoszenia i rozliczania opłat elektronicznych ("rozporządzenie MIiR").
W § 3 ust. 1 rozporządzenia MIiR postanowiono, że przed rozpoczęciem korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, użytkownik: 1) zawiera umowę z pobierającym opłatę elektroniczną dotyczącą korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną (umowa); 2) odbiera urządzenie od pobierającego opłatę elektroniczną; 3) instaluje urządzenie w pojeździe, do użytkowania w którym zostało ono przeznaczone zgodnie z umową; 4) wnosi przedpłatę - w przypadku wybrania trybu wnoszenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MIiR (tryb przedpłaty; tzw. tryb pre-pay); 5) ustanawia zabezpieczenie oraz przekazuje pobierającemu opłatę elektroniczną dokument potwierdzający jego ustanowienie - w przypadku wybrania przez użytkownika trybu wnoszenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w § 6 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia MIiR (tryb płatności okresowej z zabezpieczeniem; tzw. tryb post-pay).
W powyższym akcie wykonawczym nie zawarto jednak jakiejkolwiek regulacji, z której wynikałyby dalsze obowiązki publicznoprawne użytkownika drogi publicznej objętej systemem poboru opłat w zakresie aktualizowania danych dotyczących samego użytkownika, pojazdu, dla którego urządzenie zostało wydane (w tym obejmujących numer rejestracyjny), lub wskazania trybu wnoszenia opłaty elektronicznej zgodnie z § 6 ust. 1 (zob. § 3 ust. 3 i 4 rozporządzenia MIiR – dotyczący jedynie odpowiednich postanowień umowy z podmiotem pobierającym opłatę elektroniczną). Dopiero ustawą z dnia 6 maja 2020 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1087 ze zm.), w związku z ustanowieniem nowego Systemu Poboru Opłaty Elektronicznej KAS, działającego w systemie teleinformatycznym (art. 13hb ust. 1ba i 1bb u.d.p.), z dniem 1 lipca 2020 r. wprowadzono nowe obowiązki korzystających z dróg publicznych (zob. m.in. art. 13i ust. 4aa, 4ab i 4c, art. 13ia, art. 13ib, art. 13ic u.d.p.), w tym – co ma istotne znaczenie w przedmiotowej sprawie – obowiązek rejestracyjny właściciela, posiadacza albo użytkownika pojazdu w rejestrze uiszczających opłatę elektroniczną (art. 13ia ust. 1 u.d.p.). Powyższy rejestr zawiera następujące dane: 1) właściciela, posiadacza albo użytkownika pojazdu; 2) urządzenia, o którym mowa w art. 13i ust. 3a u.d.p., w tym urządzenia mobilnego wraz z oprogramowaniem, o którym mowa w art. 13ia ust. 3d u.d.p.; 3) pojazdów samochodowych, przyczep i naczep; 4) dotyczące trybu wnoszenia opłaty elektronicznej oraz wnoszonego zabezpieczenia; 5) korzystającego z drogi, który nie jest właścicielem, posiadaczem albo użytkownikiem pojazdu (art. 13ia ust. 2 u.d.p.). Istotne jest również to, że rejestr ten zawiera szczegółowe dane dotyczące pojazdu samochodowego, a w szczególności jego numer rejestracyjny (art. 13ia ust. 5 pkt 3 u.d.p.). W art. 13ia ust. 10 u.d.p. nałożono na właściciela, posiadacza albo użytkownika pojazdu obowiązek aktualizowania danych zawartych w ww. rejestrze (art. 13ia ust. 1 u.d.p.), niezwłocznie, nie później niż przed rozpoczęciem przejazdu po drogach, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 13ha ust. 6. Dodatkowo zgodnie z nowym przepisem art. 13ib ust. 1 u.d.p. korzystający z dróg publicznych został zobowiązany przed rozpoczęciem przejazdu po drogach, o których mowa w art. 13ha ust. 1, uzupełnić rejestr, o którym mowa w art. 13ia ust. 1, o: 1) kategorię pojazdu, o której mowa w art. 13ha ust. 3 lub liczbę osi pojazdu - w przypadku różnicowania, o którym mowa w art. 13ha ust. 7 pkt 1; 2) numery rejestracyjne przyczepy lub naczepy stanowiących zespół pojazdów z pojazdem, o którym mowa w art. 13ia ust. 5 pkt 3; 3) numer referencyjny urządzenia wykorzystywanego w pojeździe, o którym mowa w art. 13іa ust. 8. Odrębnie nałożono na korzystających z dróg publicznych obowiązki niezwłocznej aktualizacji danych, o których mowa w art. 13ib ust. 1, oraz przekazania kierującemu pojazdem samochodowym numeru referencyjnego, o którym mowa w art. 13іa ust. 8, po uzupełnieniu rejestru, o którym mowa w art. 13ia ust. 1 (art. 13ib ust. 2 i 3 u.d.p.).
Wskazane wyżej obowiązki nie mogły – co nie zostało uwzględnione przez Sąd a quo z racji niezidentyfikowania miarodajnego wzorca oceny materialnoprawnej przedmiotowej sprawy – ciążyć na skarżącym kasacyjnie, który wykonywał sporny przejazd drogowy w okresie przed wejściem w życie ww. ustawy nowelizującej z dnia 6 maja 2020 r. Zasadę dalszego działania dawnego prawa w tym zakresie potwierdza treść art. 21 ww. ustawy z dnia 6 maja 2020 r. Oznacza to, że w dniu wykonania spornego przejazdu podstawę do wyznaczenia zakresu obowiązków publicznoprawnych skarżącego kasacyjnie w zakresie trybu, sposobu i terminu wnoszenia opłat elektronicznych oraz ich rozliczania stanowiły przepisy cyt. rozporządzenia MIiR.
W związku z powyższym nie był wystarczający przywołany przez Sąd a quo – jednak bez systemowego i pogłębionego odniesienia się do przepisów art. 13i ust. 3-4b u.d.p. w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2020 r. – argument, że skoro zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia MIiR przed rozpoczęciem korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, użytkownik instaluje urządzenie w pojeździe, "do użytkowania w którym zostało ono przeznaczone zgodnie z umową" (zob. s. 7 uzasadnienia zaskarżonego wyroku), to należy z tego wyprowadzić wniosek, że w razie zmiany danych rejestracyjnych pojazdu brak wymiany zainstalowanego uprzednio urządzenia jest równoznaczny z naruszeniem obowiązku publicznoprawnego w zakresie zainstalowania urządzenia przyporządkowanego do danego pojazdu. Z przepisu tego wynika jedynie wymóg powiązania urządzenia pokładowego wydanego zgodnie z umową z danym pojazdem, natomiast brak jest podstaw do dokonywania rozszerzającej wykładni i swoistego uzupełniania treści normatywnej tego przepisu przez dodanie zastrzeżenia, że zakres realizacji ww. obowiązku jest w istocie wyznaczony przez umowę cywilnoprawną, w której treści miały być zawarte dane pojazdu (w szczególności jego numer rejestracyjny), natomiast w przepisach cyt. rozporządzenia lub samej ustawy nie określono, że użytkownik drogi jest zobowiązany na gruncie regulacji administracyjnoprawnej do aktualizowania danych pojazdu w systemie poboru opłat elektronicznych lub zmiany zawartej umowy z podmiotem pobierającym opłaty elektroniczne.
Z ustalonego stanu faktycznego sprawy wynika, że skarżący kasacyjnie wykonał wszystkie obowiązki, o których mowa w § 3 ust. 1 rozporządzenia MIiR, natomiast ostatecznego rozstrzygnięcia wymaga zagadnienie skutków prawnych w zakresie odpowiedzialności administracyjnoprawnej niedokonania przed rozpoczęciem przejazdu zmiany umowy zawartej z podmiotem pobierającym opłaty elektroniczne, w zakresie danych pojazdu (zmiana numeru rejestracyjnego), zgodnie z odpowiednimi postanowieniami Ogólnych Warunków Umów stosowanych przez ten podmiot, oraz nieujawnienia tych zmian w systemie poboru opłat viaTOLL przed wykonaniem przejazdu (w przedmiotowej sprawie w dniu 23 sierpnia 2019 r., po wykonaniu przejazdu o godz. 9.52, w systemie poboru opłat viaTOLL o godz. 18.22 ostatecznie zarejestrowano nowy numer rejestracyjny pojazdu).
4.4. Naczelny Sąd Administracyjny uznaje na tle powyższego zagadnienia, że naruszenie obowiązków umownych (także wynikających z wzorca umownego) nie może bez wyraźnej regulacji ustawowej stanowić podstawy do stwierdzenia naruszenia obowiązku administracyjnoprawnego oraz nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za to naruszenie.
W stanie prawnym obowiązującym w dniu wykonania spornego przejazdu podstawy prawnej do stwierdzenia naruszenia tego rodzaju obowiązku nie mógł stanowić przede wszystkim art. 13i ust. 4b u.d.p. Przepis ten nakładał na właściciela pojazdu samochodowego oraz jego posiadacza jedynie obowiązek używania urządzenia, o którym mowa w art. 13i ust. 3 (urządzenia do instalacji w pojazdach samochodowych na potrzeby pobierania opłat elektronicznych), zgodnie z jego przeznaczeniem. Zakres przeznaczenia wynikał jednak z przepisów u.d.p. oraz rozporządzenia MIiR, a nie z treści wzorca umownego. Określona w § 3 ust. 3-5 rozporządzenia MIiR ramowo treść umowy zawieranej przez korzystającego z dróg publicznych z podmiotem pobierającym opłatę elektroniczną ze względu na swoją ogólność również nie może w tym zakresie stanowić podstawy do wywodzenia obowiązków w formie nakazów lub zakazów, których naruszenie mogłoby stać się podstawą do przypisania finalnej odpowiedzialności administracyjnoprawnej za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. (art. 13k ust. 1 u.d.p.). Możliwość pełnej i skutecznej realizacji obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd na drodze publicznej była bowiem uzależniona od realizacji uprzednich (instrumentalnie zależnych) obowiązków administracyjnoprawnych, które względem korzystającego z dróg publicznych określono w rozważanym zakresie w § 3 ust. 1 rozporządzenia MIiR, aczkolwiek – jak już stwierdzono – samo brzmienie pkt 3 w § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia nie może być podstawą domniemywania obowiązków publicznoprawnych. Nie można zatem stwierdzić naruszenia tego rodzaju obowiązków uprzednich, jeżeli użytkownik drogi krajowej zrealizował je, natomiast naruszył powiązane z nimi obowiązki umowne (wynikające z OWU). W tym wypadku pociągnięcie użytkownika drogi krajowej do odpowiedzialności za naruszenie obowiązku nieuiszczenia opłaty elektronicznej, będącego konsekwencją naruszenia obowiązku umownego, wymagałoby odrębnej regulacji ustawowej, która sankcjonowałaby na drodze administracyjnej naruszenie obowiązku cywilnoprawnego.
Ocena prawna tego stanu byłaby odmienna, gdyby ustawodawca przewidział w okresie zawierania spornych umów i wykonywania na ich podstawie przejazdów objętych obowiązkiem uiszczania opłat elektronicznych funkcjonowanie teleinformatycznego rejestru uiszczających opłatę elektroniczną, stanowiącego obecnie część Systemu Poboru Opłaty Elektronicznej KAS (art. 13ia ust. 1-6 u.d.p.). Niestety poważne deficyty regulacji normatywnej w tym zakresie, istniejące aż do dnia 30 czerwca 2020 r., skutkowały co najmniej tymczasowymi zakłóceniami działania systemu viaTOLL, który w związku ze zmianami numerów rejestracyjnych pojazdów – co do których dopełniono obowiązków zawarcia odpowiedniej umowy oraz instalacji i używania urządzenia, o którym mowa w art. 13i ust. 3 u.d.p., zgodnie z jego przeznaczeniem wynikającym z przepisów u.d.p. oraz rozporządzenia MIiR – nie identyfikował z przyczyn technicznych (związanych z brakiem ujawnienia w systemie viaTOLL nowego numeru rejestracyjnego, z tym zastrzeżeniem, że obowiązek ujawnienia nie był przypisany do użytkownika drogi, lecz spoczywał na podmiocie pobierającym opłaty elektroniczne w związku z aktualizacją danych umownych) urządzeń pokładowych przypisanych do poprzednich numerów rejestracyjnych, co w konsekwencji powodowało brak automatycznego pobrania opłaty, pomimo dysponowania środkami na ich uiszczenie w odpowiednim trybie. Nie można zatem twierdzić, że rzeczywiste przyczyny braku uiszczenia lub pobrania opłaty elektronicznej w systemie viaTOLL nie mają znaczenia dla oceny odpowiedzialności sankcyjnej na podstawie art. 13k ust. 1 pkt 2 u.d.p.
Jeżeli bowiem przyczyną braku uiszczenia należnej opłaty elektronicznej w stanie prawnym obowiązującym przed dniem 1 lipca 2020 r. były wady organizacyjne lub techniczne funkcjonowania systemu poboru opłat, wynikające z niepełnej regulacji prawnej podstaw działania tego systemu, w tym brak wprowadzenia podstawy ustawowej obowiązków administracyjnoprawnych w zakresie rejestracji odpowiednich danych dotyczących podmiotów korzystających z dróg, urządzeń do poboru opłat oraz pojazdów (w tym co do ich numerów rejestracyjnych – zob. art. 13ia ust. 5 pkt 3 lit. a w zw. z art. 13ia ust. 1 i 2 pkt 3 u.d.p. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lipca 2020 r.) oraz ich aktualizacji nie później niż przed rozpoczęciem przejazdu po drogach (zob. art. 13ia ust. 10 w zw. z art. 13ia ust. 1 i 2 u.d.p. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lipca 2020 r.), to brak jest podstaw do obciążania skutkami tych wad korzystających z dróg publicznych, którzy nie naruszyli w powyższym zakresie nakazów lub zakazów administracyjnoprawnych. W konsekwencji również nałożenie kary administracyjnej, o której mowa w art. 13k ust. 1 pkt 2 u.d.p., za zachowania mające miejsce przed wejściem w życie cyt. ustawy nowelizującej z dnia 6 maja 2020 r., co do których nie można stwierdzić uprzedniego naruszenia obowiązków administracyjnoprawnych będących warunkiem realizacji obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd po drogach krajowych, nie znajduje podstaw w świetle prawidłowej wykładni wskazanych wyżej przepisów.
5. Ocena procesowo-interpretacyjna przedstawiona powyżej jest wystarczająca do wzruszenia zaskarżonego wyroku i – wobec uznania, że istota sprawy sądowoadministracyjnej nie została dostatecznie wyjaśniona – przekazania kontrolowanemu Sądowi Wojewódzkiemu sprawy do ponownego rozpoznania (art. 185 § 1 w zw. z art. 188 p.p.s.a.). Sąd ten, z zachowaniem zasady związania prawomocną wykładnią Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 190 p.p.s.a.), dokona ponownej weryfikacji legalności zaskarżonej decyzji.
6. Mając na względzie powyższe argumenty oraz działając na podstawie art. 185 § 1, art. 207 § 2 w zw. z art. 203 pkt 1 oraz art. 207 § 1 w zw. z art. 203 pkt 1, art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o uchyleniu zaskarżonego wyroku i przekazaniu sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzeniu od skarżonego organu na rzecz strony skarżącej kasacyjnie kwoty 250 (dwieście pięćdziesiąt) złotych tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, a w pozostałym zakresie odstąpił od zasądzenia ich zwrotu.
-----------------------
2