II GSK 2018/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-12-09
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo administracyjnepostępowanie sądoweuczestnik postępowaniaprawo pacjentazbiorowe prawa pacjentówNSAskarga kasacyjnaorganizacja społecznaborelioza

NSA dopuścił stowarzyszenie pacjentów do udziału w postępowaniu kasacyjnym dotyczącym praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek stowarzyszenia S. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu kasacyjnym jako uczestnik. Sprawa dotyczy skargi kasacyjnej od wyroku WSA, który oddalił skargę pacjenta na decyzję Rzecznika Praw Pacjenta w sprawie praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów. Sąd uznał, że stowarzyszenie spełnia wymogi formalne i merytoryczne do udziału w sprawie, ze względu na zgodność z jego statutową działalnością i możliwość przyczynienia się do wyjaśnienia sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał wniosek stowarzyszenia S. z Białej Podlaskiej o dopuszczenie do udziału w postępowaniu kasacyjnym w charakterze uczestnika. Sprawa, w której złożono wniosek, dotyczy skargi kasacyjnej A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę pacjenta na decyzję Rzecznika Praw Pacjenta. Decyzja organu dotyczyła uznania praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów i nakazania ich zaniechania. Stowarzyszenie S. uzasadniło swój wniosek tym, że jego cele statutowe obejmują reprezentowanie pacjentów z boreliozą i innymi chorobami odkleszczowymi oraz podejmowanie działań na rzecz zmian systemowych. Podkreślono, że stowarzyszenie posiada wiedzę i doświadczenie w zakresie praw pacjentów, a jego udział może przyczynić się do pełniejszego wyjaśnienia sprawy, zwłaszcza że organ nie zasięgnął opinii organizacji pacjenckich. Wnioskodawca argumentował również, że zwłoka w rozpoznaniu sprawy może mieć nieodwracalne skutki dla zdrowia pacjentów. NSA, powołując się na art. 33 § 2 w zw. z art. 193 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznał, że stowarzyszenie jest organizacją społeczną spełniającą wymogi do udziału w postępowaniu. Sąd stwierdził zgodność sprawy z zakresem statutowej działalności stowarzyszenia oraz jego prawo do ochrony interesu społecznego i porządku prawnego. W konsekwencji, NSA postanowił dopuścić stowarzyszenie S. do udziału w postępowaniu kasacyjnym w charakterze uczestnika.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, organizacja społeczna może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu kasacyjnym, jeśli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności i ochrony interesu społecznego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że stowarzyszenie spełnia wymogi formalne (jest organizacją społeczną) i merytoryczne (sprawa mieści się w zakresie statutowej działalności, a udział służy ochronie interesu społecznego i porządku prawnego), co uzasadnia dopuszczenie go do postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 33 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dopuszcza możliwość zgłoszenia przez organizację społeczną udziału w charakterze uczestnika postępowania, jeśli sprawy dotyczą interesów prawnych innych osób i mieszczą się w zakresie jej statutowej działalności.

p.p.s.a. art. 193 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stosuje przepisy o udziale organizacji społecznej jako uczestnika także do postępowania kasacyjnego przed NSA.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 25 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Definiuje organizację społeczną w kontekście dopuszczenia do udziału w postępowaniu.

u.p.p.r.p.p. art. 59-67

Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta

Określa zakres spraw dotyczących praw pacjenta i Rzecznika Praw Pacjenta.

p.o.s. art. 40 § 1

Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 roku Prawo o stowarzyszeniach

Definiuje stowarzyszenie zwykłe.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawa dotyczy zbiorowych praw pacjentów, co mieści się w statutowej działalności stowarzyszenia. Udział stowarzyszenia przyczyni się do pełniejszego wyjaśnienia sprawy i ochrony interesu społecznego. Stowarzyszenie posiada wiedzę i doświadczenie w zakresie praw pacjentów z boreliozą.

Godne uwagi sformułowania

podejmowanie inicjatyw nakierowanych na zmiany systemowe, które uwzględniałyby potrzeby zdrowotne i społeczne pacjentów dotkniętych boreliozą i innymi chorobami odkleszczowymi reprezentowanie pacjentów boreliozowych i ich rodzin w przestrzeni publicznej może przyczynić się do pełniejszego wyjaśnienia sprawy oraz właściwego wyważenia wartości chronionych prawem zwłoka w jej rozpoznaniu może prowadzić do nieodwracalnych skutków dla zdrowia pacjentów, a w konsekwencji - również dla ich sytuacji rodzinnej, społecznej, zawodowej i finansowej, a "w skrajnych przypadkach istnieje realne zagrożenie życia"

Skład orzekający

Marcin Kamiński

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty dopuszczania organizacji społecznych do udziału w postępowaniu kasacyjnym, zwłaszcza w sprawach dotyczących praw pacjentów i interesu społecznego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przesłanek dopuszczenia organizacji społecznej jako uczestnika postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego społecznie zagadnienia praw pacjentów i roli organizacji pozarządowych w postępowaniu sądowym, co może być interesujące dla prawników i organizacji działających w tym obszarze.

Organizacja pacjentów dopuszczona do głosu w NSA w sprawie zbiorowych praw chorych.

Sektor

medycyna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 2018/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-12-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-09-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Marcin Kamiński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6209 Inne o symbolu podstawowym 620
Hasła tematyczne
Dopuszczenie do udziału w postępowaniu
Sygn. powiązane
V SA/Wa 153/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-10-23
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Dopuszczono do udziału w postępowaniu sądowym
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 25 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marcin Kamiński po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku S. w Białej Podlaskiej o dopuszczenie do udziału w postępowaniu kasacyjnym w sprawie ze skargi kasacyjnej A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2024 r. sygn. akt V SA/Wa 153/24 w sprawie ze skargi A.S. na decyzję Rzecznika Praw Pacjenta z dnia 24 października 2023 r. nr RzPP-DPR-WPZ.45.207.2023.MB w przedmiocie uznania praktyk za naruszające zbiorowe prawa pacjentów oraz nakazanie ich zaniechania postanawia: dopuścić S. w B. do udziału w niniejszej sprawie w charakterze uczestnika postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 23 października 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 153/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalił skargę A. S.(skarżąca) na decyzję Rzecznika Praw Pacjenta (organ) z dnia 24 października 2023 r. w przedmiocie uznania praktyk za naruszające zbiorowe prawa pacjentów oraz nakazania ich zaniechania.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła skarżąca.
W piśmie z 5 listopada 2025 r. S. w B.(wnioskodawca) na podstawie art. 33 § ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), wniosło o dopuszczenie do udziału w postępowaniu kasacyjnym w charakterze uczestnika oraz nadanie niniejszej sprawie charakteru pilnego i rozpoznanie jej w możliwie najkrótszym terminie.
W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca podniósł, że działa na podstawie regulaminu, którego cele obejmują w szczególności: podejmowanie inicjatyw nakierowanych na zmiany systemowe, które uwzględniałyby potrzeby zdrowotne i społeczne pacjentów dotkniętych boreliozą i innymi chorobami odkleszczowymi; reprezentowanie pacjentów boreliozowych i ich rodzin w przestrzeni publicznej oraz wszelkie działania zmierzające do uwidocznienia w debacie społecznej problemów pacjentów.
Następnie wnioskodawca wskazał, że jako organizacja obywatelska posiada wiedzę oraz doświadczenie w zakresie praw i potrzeb pacjentów cierpiących na boreliozę o przewlekłym przebiegu i choroby powiązane. Jego udział w postępowaniu może przyczynić się do pełniejszego wyjaśnienia sprawy oraz właściwego wyważenia wartości chronionych prawem. W szczególności ma to znaczenie w sytuacji, gdy organ, wydając przedmiotową decyzję, nie zasięgnął opinii żadnej organizacji reprezentującej potrzeby pacjentów z boreliozą, a podjęte przez niego działania zmierzały wręcz do dyskryminacji i wykluczenia ich głosu z debaty społecznej.
Wniosek o rozpoznanie sprawy w jak najkrótszym terminie wnioskodawca uzasadnił tym, że zwłoka w jej rozpoznaniu może prowadzić do nieodwracalnych skutków dla zdrowia pacjentów, a w konsekwencji - również dla ich sytuacji rodzinnej, społecznej, zawodowej i finansowej, a "w skrajnych przypadkach istnieje realne zagrożenie życia".
Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II Izby Gospodarczej Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 listopada 2025 r. sprawę skierowano na posiedzenie niejawne celem rozpoznania wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu kasacyjnym w charakterze uczestnika postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 33 § 2 zd. 1 w zw. z art. 9 p.p.s.a. w postępowaniu przed sądem administracyjnym, w tym także – zgodnie z art. 193 zd. 1 p.p.s.a. – w postępowaniu kasacyjnym przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, udział w charakterze uczestnika postępowania może zgłosić organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4 p.p.s.a., w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli sprawy te dotyczą zakresu jej statutowej działalności.
W toku niniejszego postępowania kasacyjnego wniosek o dopuszczenie do udziału w nim w charakterze uczestnika złożył podmiot: S. w B., będący tzw. stowarzyszeniem zwykłym, o którym mowa w art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 roku Prawo o stowarzyszeniach (wnioskodawca). Podmiot ten jest niewątpliwie organizacją społeczną w rozumieniu art. 25 § 4 p.p.s.a.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wątpliwości nie budzi także realizacja warunków związku sprawy, której dotyczy niniejsze postępowanie, z zakresem statutowej działalności wnioskodawcy (sprawa stosowania praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów, o której mowa w art. 59-67 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, mieści się w zakresie statutowej działalności wnioskodawcy, do której celów należy m.in. podejmowanie "wszelkich działań zmierzających do uwidocznienia w debacie społecznej problemów pacjentów" oraz "reprezentowanie pacjentów boreliozowych i ich rodzin w przestrzeni publicznej", zgodnie z rozdziałem II, pkt 1.c Regulaminu Stowarzyszenia), oraz zewnętrzności sprawy względem jego sfery praw i obowiązków (sprawa dotyczy interesów prawnych innych osób).
Brak jest również podstaw, aby kwestionować zasadność złożonego wniosku w świetle przesłanki działania w celu ochrony interesu społecznego oraz obiektywnego porządku prawnego (legalności) na tle podniesionych w treści uzasadnienia wniosku okoliczności związanych z wiedzą i doświadczeniem stowarzyszenia w sprawach praw i potrzeb pacjentów dotkniętych boreliozą oraz możliwością przyczynienia się tego podmiotu do pełniejszego wyjaśnienia podstawy faktycznej sprawy, której dotyczy skarga.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 33 § 2 w zw. z art. 193 p.p.s.a., jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI