II GSK 2017/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Przedmiotem sporu była możliwość zmiany decyzji zezwalającej na zajęcie pasa drogowego i ustalającej opłatę, wydanej przez Zarząd Powiatu Inowrocławskiego w 2019 roku. Po zmianie kategorii drogi z powiatowej na gminną, Spółka P. W. i K. Sp. z o.o. wystąpiła o zmianę decyzji w zakresie opłaty, zgodnie z nowymi stawkami dla dróg gminnych, powołując się na art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.). Organy administracji, w tym Prezydent Miasta Inowrocławia i Samorządowe Kolegium Odwoławcze, odmówiły zmiany decyzji, argumentując, że tryb z art. 155 k.p.a. nie może być zastosowany, ponieważ doszło do zmiany stanu faktycznego i prawnego, a decyzja w części dotyczącej opłaty ma charakter związany. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy początkowo oddalił skargę spółki, jednak w wyniku autokontroli (art. 179a p.p.s.a.) uchylił swoje poprzednie orzeczenie oraz zaskarżone decyzje organów. Sąd I instancji uznał, że rozstrzygnięcie o opłacie jest uzupełniające do zezwolenia na zajęcie pasa drogowego i może być zmienione w trybie art. 155 k.p.a., a odmowa takiej zmiany byłaby sprzeczna z zasadami demokratycznego państwa prawnego i równości wobec prawa. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną SKO, oddalił ją. Sąd podkreślił, że art. 155 k.p.a. dopuszcza zmianę decyzji ostatecznej, jeśli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. NSA podzielił stanowisko WSA, że zmiana kategorii drogi i stawki opłaty nie wyklucza zastosowania art. 155 k.p.a., ponieważ stosunek prawny ukształtowany decyzją (uprawnienie do zajęcia pasa drogowego i obowiązek ponoszenia opłaty) zachowuje swoją tożsamość. Sąd wskazał, że brak możliwości zmiany opłaty w trybie art. 155 k.p.a. prowadziłby do nierównego traktowania stron i byłby sprzeczny z konstytucyjnymi zasadami. Tym samym, NSA uznał wyrok WSA za prawidłowy i zgodny z prawem.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie możliwości stosowania art. 155 k.p.a. do zmiany decyzji dotyczących opłat za zajęcie pasa drogowego, nawet po zmianie kategorii drogi i stawek opłat, oraz interpretacja zasady trwałości decyzji ostatecznych.
Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany kategorii drogi i zastosowania art. 155 k.p.a. w kontekście opłat za zajęcie pasa drogowego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy decyzję ostateczną zezwalającą na zajęcie pasa drogowego i ustalającą opłatę można zmienić w trybie art. 155 k.p.a. po zmianie kategorii drogi z powiatowej na gminną i zmianie stawki opłaty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, decyzję ostateczną zezwalającą na zajęcie pasa drogowego i ustalającą opłatę można zmienić w trybie art. 155 k.p.a. nawet po zmianie kategorii drogi i stawki opłaty, o ile stosunek prawny ukształtowany decyzją zachowuje swoją tożsamość.
Uzasadnienie
Zmiana kategorii drogi i stawki opłaty nie wpływa na tożsamość stosunku prawnego (uprawnienie do zajęcia pasa drogowego i obowiązek ponoszenia opłaty), a odmowa zmiany decyzji w trybie art. 155 k.p.a. byłaby sprzeczna z zasadami państwa prawnego i równości wobec prawa.
Czy art. 155 k.p.a. ma zastosowanie do decyzji związanych w zakresie ustalenia opłaty za zajęcie pasa drogowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, rozstrzygnięcie w przedmiocie opłaty za zajęcie pasa drogowego, choć ma charakter związany, jest elementem decyzji zezwalającej na zajęcie pasa drogowego, która ma charakter uprawniająco-zobowiązujący i może być zmieniona w trybie art. 155 k.p.a.
Uzasadnienie
Rozstrzygnięcie o opłacie jest wtórne i uzupełniające wobec zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Zmiana zezwolenia musi obejmować również zmianę opłaty, aby zachować spójność decyzji i uniknąć nierównego traktowania.
Czy zastosowanie przez WSA instytucji autokontroli (art. 179a p.p.s.a.) było prawidłowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, WSA prawidłowo zastosował instytucję autokontroli, uznając podstawy skargi kasacyjnej za oczywiście usprawiedliwione na podstawie dominującej linii orzeczniczej NSA.
Uzasadnienie
Sąd I instancji miał prawo uznać podstawy skargi kasacyjnej za usprawiedliwione, opierając się na własnym przekonaniu o prawidłowości doktryny i judykatury, nawet jeśli nie wynika to z jednolitego stanowiska NSA.
Przepisy (6)
Główne
k.p.a. art. 155
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.d.p. art. 40 § ust. 11
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 179a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 16 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.d.p. art. 10 § ust. 5c
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Możliwość zmiany decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. pomimo zmiany kategorii drogi i stawki opłaty. • Odmowa zmiany decyzji w trybie art. 155 k.p.a. byłaby sprzeczna z zasadami państwa prawnego i równości wobec prawa. • Prawidłowe zastosowanie przez WSA instytucji autokontroli (art. 179a p.p.s.a.).
Odrzucone argumenty
Brak podstaw do zastosowania art. 155 k.p.a. z powodu zmiany stanu faktycznego i prawnego. • Decyzja w zakresie opłaty za zajęcie pasa drogowego ma charakter związany i nie może być zmieniona w trybie art. 155 k.p.a. • Niewłaściwe zastosowanie przez WSA art. 179a p.p.s.a.
Godne uwagi sformułowania
rozstrzygnięcie w przedmiocie opłaty ma charakter uzupełniający w relacji do – zasadniczego – rozstrzygnięcia w przedmiocie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego i nie może bez niego istnieć • brak możliwości zmiany w trybie art. 155 k.p.a. wysokości opłaty za umieszczenie urządzeń w pasie drogowym na podstawie wcześniej wydanych zezwoleń było nie do zaakceptowania z punktu widzenia konstytucyjnych zasad demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP) i równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP) • nie ma ona charakteru bezwzględnie obowiązującego. Przepis art. 16 § 1 k.p.a. wprost bowiem stanowi, że uchylenie lub zmiana takich decyzji - to jest decyzji ostatecznych - stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tyko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych, co w konsekwencji prowadzi do tego w pełni uprawnionego wniosku, że trwałość decyzji nie jest równoznaczna z ich niezmienialnością
Skład orzekający
Gabriela Jyż
przewodniczący sprawozdawca
Izabella Janson
członek
Marcin Kamiński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie możliwości stosowania art. 155 k.p.a. do zmiany decyzji dotyczących opłat za zajęcie pasa drogowego, nawet po zmianie kategorii drogi i stawek opłat, oraz interpretacja zasady trwałości decyzji ostatecznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany kategorii drogi i zastosowania art. 155 k.p.a. w kontekście opłat za zajęcie pasa drogowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak zasady państwa prawnego i równości wobec prawa mogą wpływać na interpretację przepisów proceduralnych, chroniąc interesy obywateli w obliczu zmian administracyjnych.
“Czy zmiana kategorii drogi zwalnia z obowiązku zapłaty wyższej opłaty? NSA wyjaśnia, kiedy można zmienić decyzję o zezwoleniu na zajęcie pasa drogowego.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.