II GSK 200/21

II GSK 200/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-05-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Cezary Pryca
Gabriela Jyż /przewodniczący/
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6172 Notariusze i aplikanci notarialni
Hasła tematyczne
Zawody prawnicze
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 2679/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-09-03
Skarżony organ
Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 17 ust. 1.
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U. 2020 poz 1192
art. 12 par. 1, art. 12 par. 1 ust. 3, art. 11, ar. 10 par. 3.
Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej I. N. w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 września 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 2679/19 w sprawie ze skargi I. N. w P. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 października 2019 r. nr DZP-VI.6240.180.2019 w przedmiocie powołania na stanowisko notariusza i wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od I. N. w P. na rzecz Ministra Sprawiedliwości 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 3 września 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 2679/19 oddalił skargę Izby Notarialnej w P. (dalej: Izba, Skarżąca) na decyzję Ministra Sprawiedliwości (dalej: MS, Minister) z 4 października 2019 r. w przedmiocie powołania na stanowisko notariusza i wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego Izba Notarialna w P., zaskarżając to orzeczenie w całości. Wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania przed sądami administracyjnymi obu instancji.
W piśmie 25 listopada 2020 r., uzupełniającym skargę kasacyjną Izba oświadczyła, że wnosi o przeprowadzenie rozprawy:
Według zapisu ze skargi kasacyjnej "Zaskarżonej decyzji zarzucam (podstawy kasacyjne)" zgłoszono:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 12 § 1 w zw. z art. 11 ustawy z 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie (Dz. U. z 2020 r., poz. 1192, poz. 2291; dalej: Pr.not.), poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że należyte wykonywanie zawodu radcy prawnego (bądź innego zawodu prawniczego) automatycznie przesądza (a co najmniej prowadzi do powstania domniemania) o dawaniu przez kandydata do zawodu notariusza rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza, co w konsekwencji doprowadziło sąd do - nieznajdującego oparcia w przepisach obowiązującego prawa - przyjęcia, że nie istnieje potrzeba wnikliwego zbadania przez Ministra Sprawiedliwości spełnienia przez osobę, która wykonywała zawód adwokata lub radcy przez okres co najmniej 3 lat spełnienia przesłanki, o której mowa w art. 11 pkt 2 in fine Pr.not.;
b) art. 11 pkt 2 Pr.not. - poprzez jego zastosowanie w niniejszej sprawie i przyjęcie, że Uczestnik postępowania spełnia przesłankę powołania na notariusza, jaką jest rękojmia prawidłowego wykonywania zawodu, w sytuacji, gdy kandydat tej przesłanki nie spełnia, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 17 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 11 pkt 1 Pr.not., poprzez dopuszczenie do wykonywania zawodu zaufania publicznego osoby, która nie gwarantuje prawidłowości wykonywania tego zawodu;
II. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie i nieuchylenie decyzji, pomimo że została ona wydana z naruszeniem wyżej wspomnianych przepisów prawa materialnego, a także z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 oraz art. 77 § 1 w zw. z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23; dalej: k.p.a.) - poprzez zaniechanie zebrania przez organ kompletnego i wyczerpującego materiału dowodowego, a w konsekwencji wydanie decyzji z pogwałceniem zasady swobodnej oceny dowodów, a także poprzez nieuwzględnienie przy wydawaniu decyzji interesu społecznego przejawiającego się w prawie dostępu do usług notarialnych świadczonych na najwyższym poziomie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Skarżąca przedstawiła argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.
W piśmie procesowym z 21 grudnia 2020 r., złożonym w terminie 14 dni od doręczenia odpisu skargi kasacyjnej, Minister wnosił o przeprowadzenie rozprawy.
Uczestnik postępowania – M. L., którego powołanie na stanowisko notariusza i wyznaczenie siedziby jego kancelarii notarialnej skarżyła Izba, w odpowiedzi na skargę kasacyjną wnosił o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie od Skarżącej na swoją rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa pełnomocnika uczestnika oraz kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W piśmie z 9 kwietnia 2024 r. ponownie podtrzymał dotychczasowe stanowisko, jednocześnie przedstawiając jako załączniki kopię Uchwały RIN w P. nr 32/003/2023 z 18 stycznia 2023 r. w sprawie oceny wyników wizytacji kancelarii notarialnej prowadzonej przez Uczestnika oraz kopię wystąpienia pokontrolnego po przeprowadzonej 14 lutego 2024 r. przez Głównego Inspektora Finansowego kontroli kancelarii notarialnej Uczestnika.
Obecni na rozprawie przed NSA w dniu 15 maja 2024 r. pełnomocnicy stron: Skarżącej, Organu i Uczestnika podtrzymali prezentowane dotąd stanowiska, wnioskując także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna Izby nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu, gdyż podniesione w niej zarzuty są niezasadne.
Należy na wstępie wyjaśnić, że Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od szczegółowego przedstawienia stanu sprawy, ograniczając uzasadnienie tylko do rozważań mających znaczenie dla oceny postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Zgodnie bowiem z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.) uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Regulacja ta, jako mająca szczególny charakter, wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie 1 p.p.s.a. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny ma swobodę co do zakresu przedstawienia ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podanej przez organy administracji i Sąd I instancji.
Przechodząc do oceny skargi kasacyjnej, Sąd odwoławczy, mimo że podnoszono w niej, że zarzuty są skierowane wobec decyzji, mając na uwadze dalszą część skargi kasacyjnej, jej uzasadnienie, uznał, że zaskarżeniu podlegał przede wszystkim wyrok WSA. Natomiast zgodnie z art. 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega bowiem zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Kierując się powyższymi zasadami kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest podstaw do przyjęcia, że rezultat tej kontroli powinien wyrazić się w krytycznej ocenie tego wyroku, której konsekwencją powinno być jego uchylenie.
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: naruszenie prawa materialnego, przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1); naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Określenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, ma w postępowaniu kasacyjnym istotne znaczenie, gdyż z zasad kontroli instancyjnej określonych w art. 183 § 1 w zw. z art. 174 i art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wynika ograniczenie rozpoznania przez NSA sprawy do oceny podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów.
W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna zawiera zarówno zarzuty naruszenia prawa materialnego (pkt I. ppkt a) i b) jej petitum), jak i przepisów postępowania (por. pkt II, petitum skargi kasacyjnej). Należy jednakże zauważyć, że są one wzajemnie powiązane i uzupełniające się, co pozwala na ich łączną ocenę. W granicach tych zarzutów Izba zarzuciła Sądowi I instancji nieuwzględnienie okoliczności wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa materialnego – art. 11 pkt 2 oraz art. 12 § 1 w zw. z art. 11 Pr.not., co w konsekwencji miało doprowadzić do naruszenia art. 17 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 11 pkt 1 Pr.not., a także z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy – art. 7 oraz 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty nie są usprawiedliwione. W skardze kasacyjnej podniesiono, że WSA naruszył art. 12 § 1 w zw. z art. 11 Pr.not., poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że należyte wykonywanie zawodu radcy prawnego (bądź innego zawodu prawniczego) automatycznie przesądza (a co najmniej prowadzi do powstania domniemania) o dawaniu przez kandydata do zawodu notariusza rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza. Odnosząc się do tego zarzutu, z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika, że owszem, Sąd ten po analizie regulacji Pr.not. uznał, że "w opisanym stanie prawnym należy przyjąć domniemanie, że osoba, która nienagannie wykonywała inny zawód prawniczy wymieniony w art. 12 § 1 ust. 3 Pon (zawód adwokata bądź radcy prawnego), daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu notariusza" (s. 12 uzasadnienia wyroku). Przy czym Sąd podkreślił, że "ocena spełnienia warunku rękojmi dotyczy prognozowania przyszłych zachowań kandydata na notariusza, o których nie można wnioskować inaczej, niż z prezentowanej przez niego postawy etycznej i moralnej, a także z dotychczasowego sposobu jego postępowania, zwłaszcza oceny wykonywania dotychczasowego zawodu prawniczego." (s. 12 uzasadnienia wyroku). Sąd I instancji zasadnie wykazywał w ten sposób bezpodstawność opinii Izby o potrzebie sprawdzania umiejętności zawodowych kandydata czy szczegółowym badaniu liczby i rodzaju wykonanych przez kandydata czynności w ramach świadczenia pomocy prawnej, czy były z dziedzin prawa objętych czynnościami notarialnymi (o czym poniżej).
Przede wszystkim należy podnieść, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 26 marca 2008 r., sygn. akt K 4/07, opubl. OTK-A z 2008 r. z. 2 poz. 28, podzielił przedstawiony przez niego pogląd w wyroku z 8 listopada 2006 r., sygn. akt K 30/06, opubl OTK-A z 2006 r. z. 10, poz. 149: "zadaniem ustawodawcy (i przedmiotem jego odpowiedzialności) jest określenie optymalnego w danej sytuacji modelu przygotowania i wykonywania zawodu prawnika. Przyjęte rozwiązania cechować musi koherencja, równe traktowanie osób wykonujących poszczególne zawody prawnicze lub aspirujących do ich wykonywania, unikanie rozwiązań sprzyjających omijaniu prawa, a także przerzucaniu ryzyka niewłaściwie świadczonych usług prawniczych na odbiorców tych świadczeń (w tym zwłaszcza: gorzej sytuowanych, a więc wybierających usługi najtańsze". Należy przy tym wyjaśnić, że samorząd notarialny dotąd nie kwestionował, aby określona w art. 12 § 1 pkt 3 Pr.not. długość stażu zawodowego, wymagana od radcy prawnego czy adwokata przy ubieganiu się o powołanie na stanowisko notariusza, stwarzała niebezpieczeństwo nienależytego wykonywania zawodu notariusza przez takiego kandydata.
Ponadto w myśl art. 10 § 3 zd. pierwsze Pr.not. Minister mógłby odmówić powołania na stanowisko notariusza osoby, o której mowa w § 1, tylko wtedy, gdy kandydat nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 11-13, a także jeżeli dotychczasowe postępowanie kandydata budzi wątpliwości co do jego rzetelności, uczciwości lub przestrzegania wartości demokratycznego państwa prawnego.
W tym kontekście teza autora skargi kasacyjnej, że z treści art. 11 pkt 2 in fine Pr.not. wynika, że ustawodawca przewidział jako jeden z wymogów dla kandydatów na notariuszy wymóg dawania rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza, a nie poprzednio wykonywanego zawodu prawniczego, nie znajduje ustawowego uzasadnienia.
Izba nie podważała spełniania przez Uczestnika warunków określonych w art. 11 i art. 12 § 1 pkt 3 Pr.not. (wykonywał zawód radcy prawnego przez 13 lat przy wymaganych ustawowo minimum 3 latach), jak i nie podnosiła, aby dotychczasowe postępowanie kandydata budziło wątpliwości co do jego rzetelności, uczciwości lub przestrzegania wartości demokratycznego państwa prawnego.
Nie można także podzielić poglądu Skarżącej, jakoby Sąd I instancji nie dostrzegł naruszenia przepisów postępowania przez organ, tj. art. 7 i 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a., będącego skutkiem zaniechania zebrania kompletnego i wyczerpującego materiału dowodowego. Stwierdzić należy, że powyższe zarzuty skargi kasacyjnej nie zostały uzasadnione, co uniemożliwia podanie ich ocenie (zob. pkt 5). Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny uznał je za bezpodstawne.
Trzeba przy tym podkreślić, że zarówno na etapie postępowania administracyjnego, jak i w toku postępowania sądowego, Izba nie sformułowała żadnych umotywowanych zastrzeżeń odnośnie kwalifikacji uczestnika postępowania, ograniczając się do polemiki z ustaleniami organu i WSA, by jednocześnie pozytywnie zaopiniować wniosek Uczestnika o wyznaczenie siedziby kancelarii notarialnej w L., stwierdzając: "Po powołaniu Wnioskodawcy na stanowisko notariusza mieszkańcy L. i Powiatu L. uzyskają więc lepszy dostęp do usług notarialnych, a słuszny interes obywateli -notariuszy prowadzących pozostałe kancelarie notarialne w L. nie zostanie naruszony"(s. 13 uchwały nr 28/096/2019 RIN w P. z dnia 3 lipca 2019 r. w sprawie zaopiniowania wniosku Pana M. L. o powołanie na stanowisko notariusza, w aktach adm.). W świetle ustaleń organu dotyczących przebiegu pracy zawodowej Uczestnika, Sąd I instancji nie miał podstaw do podważenia ustaleń o właściwym wykonywaniu przez niego zawodu radcy prawnego. Trafnie WSA uznał za niezrozumiałe stanowisko Izby, jakoby z posiadanej dokumentacji nie wynikało nabycie przez uczestnika wymaganej praktycznej i teoretycznej wiedzę o pracy notariusza. Sąd I instancji zasadnie nie zgodził się ze stanowiskiem Izby i nie znalazł podstaw do kwestionowania braku spełniania wysokich, stawianych przez organy samorządowe, kryteriów przez wnioskodawcę, który posiada stosowną wiedzę i doświadczenie zawodowe, o czym świadczy jego długoletnia nienaganna praca jako radcy prawnego, przy bezspornym braku podstaw do negowania nieskazitelności jego cech charakterologicznych (s. 13 uzasadnienia wyroku).
Jest także istotne, że WSA, odnosząc się do zagadnienia spełniania przez Uczestnika wymogów określonych w art. 11 Pr.not., zaakceptował ustalenia organu, wynikające z akt sprawy i które zostały potwierdzone przez Radę Izby Notarialnej w P., co oznacza, że "ustalenia i ocena poczynione w tym zakresie są bezsporne". Skarżąca kasacyjnie nie zakwestionowała skutecznie tych ustaleń, gdyż zarzut naruszenia art. 7 i 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. został sformułowany w sposób ogólnikowy, niepowiązany z konkretnymi okolicznościami sprawy.
Co do tezy, że "nie może być automatyzmu w przyjmowaniu, że rękojmia wykonywania jednego zawodu prawniczego (w tym wypadku radcy prawnego) daje gwarancję (rękojmię) należytego wykonywania innego zawodu prawniczego (w tym wypadku notariusza)" w odniesieniu do kontrolowanej sprawy, jak już przedstawiono, WSA zaakceptował ustalenia Ministra o spełnianiu przez Uczestnika kryteriów wymaganych do powołania na stanowisko notariusza i brak jest podstaw do stwierdzenia, że ocena ta była wyrazem "automatyzmu" w działaniu organu. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela ugruntowany już w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu daje osoba posiadająca wiedzę zweryfikowaną w trybie przewidzianym prawem, której postępowanie odpowiada przyjętym w społeczeństwie normom etycznym, moralnym i której dotychczasowe zachowanie w sferze zawodowej i prywatnej składa się na wizerunek osoby zaufania publicznego, na której nie ciążą żadne zarzuty podważające jej wiarygodność (por.: wyrok NSA z 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 2066/11). Prowadzi to do wniosku, że ocena spełnienia warunku rękojmi należytego wykonywania zawodu zaufania publicznego jest powiązana z procesem prognozowania co do przyszłej postawy etycznej i moralnej kandydata do danego zawodu. Proces ten musi się opierać na ocenie dotychczasowego postępowania, co w sferze zawodowej obejmuje wykonywani innych zawodów prawniczych w okresie poprzedzającym złożenie wniosku przez kandydata. Przydatność kandydata do zawodu notariusza powinna być oceniona na podstawie jego dotychczasowego postępowania, mogącego świadczyć o poziomie umiejętności prawniczych, gwarantującego prawidłowe, rzetelne wykonywanie obowiązków zawodowych w ramach kancelarii notarialnej, a obiektywnie sprawdzone umiejętności zawodowe kandydata, w powiązaniu z nienagannym przebiegiem dotychczasowej pracy, dają wystarczające podstawy do przyjęcia, że będzie on prawidłowo wykonywał inny zawód prawniczy oraz wypełniał obowiązki członka samorządu zawodowego – w tym przypadku samorządu notarialnego (por. wyroki NSA z: 12 sierpnia 2021 r., sygn. akt II GSK 1302/18; 27 sierpnia 2013 r., sygn. akt II GSK 681/12; 24 maja 2013 r., sygn. akt II GSK 291/12).
W tym także kontekście za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 17 ust. 1 Konstytucji RP. Zgodnie z tym przepisem, w drodze ustawy można tworzyć samorządy zawodowe, reprezentujące osoby wykonujące zawody zaufania publicznego i sprawujące pieczę nad należytym wykonywaniem tych zawodów w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony. Jest oczywiste, że sąd pierwszej instancji wskazanej normy konstytucyjnej nie naruszył, albowiem w procesie stosowania prawa normy tej nie stosował. Jak już wyjaśniono, określanie kryteriów dostępu do zawodu zaufania publicznego, a w szczególności określanie wymaganego poziomu wiedzy i umiejętności zawodowych oraz sposobu ich weryfikacji, leży w zakresie kompetencji ustawodawcy, bowiem art. 17 ust. 1 Konstytucji RP nie formułuje szczegółowych zasad dotyczących wymaganego przygotowania do wykonywania zawodu, a więc świadomie pozostawiono ustawodawcy określenie standardów przygotowania zawodowego do poszczególnych zawodów zaufania publicznego (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12 lutego 2013 r., K 6/12, OTK-A 2013, nr 2, poz. 16). Ustawowo określone standardy organ w rozpoznawanej sprawie zastosował, a Sąd I instancji trafnie ocenił ich spełnienie przez organ.
Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną (pkt 1 sentencji wyroku).
O kosztach postępowania kasacyjnego na rzecz organu - Ministra orzeczono stosownie do art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023r., poz. 1935) za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnika MS, który nie prowadził sprawy w pierwszej instancji, nie sporządził i nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Natomiast nie mógł być uwzględniony wniosek Uczestnika postępowania o zasądzenie na jego rzecz od Skarżącej zwrotu kosztów postępowania. Przepisy art. 204 pkt 1 i 2 p.p.s.a., regulujące zasady zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej nie przewidują możliwości zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego, który nie był skarżącym przed Sądem I instancji.