III SA/Łd 214/23

III SA/Łd 214/23 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-08-30
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-04-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Anna Dębowska /sprawozdawca/
Ewa Alberciak
Monika Krzyżaniak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
II GSK 2452/23 - Wyrok NSA z 2025-12-18
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 156 par. 1 pkt 2 i art. 157 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2007 nr 186 poz 1322
par. 14 ust. 4
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów - tekst jednolity.
Dz.U. 2017 poz 128
art. 66 ust. 4 pkt 6, art. 76 ust. 1 pkt 1 lit.a, art. 72 ust. 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.
Sentencja
Dnia 30 sierpnia 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Asesor WSA Anna Dębowska (spr.), , Protokolant asystent sędziego Krystyna Adamczewska-Reguła, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2023 roku sprawy ze skargi S. G., D. G. i W. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 2 lutego 2023 roku nr KO.480.8.2023 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zarejestrowania pojazdu oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 2 lutego 2023 r., nr KO.480.8.2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim utrzymało w mocy decyzję własną z 30 listopada 2022 r., nr KO.480.73.2022, stwierdzającą z urzędu nieważność decyzji Starosty Powiatu Piotrkowskiego z 23 sierpnia 2017 r., nr WK.5410.3.14685.2017.AN w sprawie zarejestrowania na rzecz B.G. pojazdu marki Mercedes-Benz Sprinter 519 CDI, nr nadwozia [...] nr rej. [...].
W uzasadnieniu organ administracji przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy podniósł, że pismem z 21 września 2022 r. Starosta Powiatu Piotrkowskiego zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o rozważenie możliwości stwierdzenia nieważności decyzji z 23 sierpnia 2017 r. Pojazd został zarejestrowany pomimo dokonania w nim zmian konstrukcyjnych, na które nie wyraził zgody producent pojazdu. Pojazd był bowiem wyprodukowany z dopuszczalną masą całkowitą 5 000 kg, natomiast B.G. składając wniosek o rejestrację 7 sierpnia 2017 r. załączyła Certyfikat zgodności producenta "Manufacturer's certyfikate of conformity" wystawiony przez G. dla pojazdu, z którego wynika, że dopuszczalna masa całkowita nadana przez producenta wynosi 6 200 kg. Ponadto dokonano również zmiany rodzaju pojazdu z samochodu specjalnego (karetka pogotowia) na autobus oraz zmiany liczby miejsc siedzących z 4 na 30 miejsc.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po wszczęciu z urzędu postępowania, decyzją z 30 listopada 2022 r. stwierdziło z urzędu nieważność decyzji Starosty Powiatu Piotrkowskiego z 23 sierpnia 2017 r.
Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpili S.G. (działający również jako przedstawiciel ustawowy córki W.G.) i D.G., zarzucając naruszenie prawa materialnego, a także przepisów postępowania poprzez ich błędną wykładnię niewłaściwe zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 oraz 157 § 1 k.p.a., a także § 14 ust. 4 rozporządzenia z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1038), powoływanego dalej jako "rozporządzenie z 22 lipca 2002 r.", poprzez nieprawidłowe uznanie, że rozstrzygnięcie Starosty może zostać unieważnione jako wydane z rażącym naruszeniem prawa, a także art. 7, art. 7a, art. 8, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewystarczające i niepełne rozważenie materiału dowodowego, niedokładne wyjaśnienie i określenie stanu faktycznego i prawnego sprawy co w konsekwencji doprowadziło do wadliwego wydania decyzji o unieważnieniu.
Organ administracji podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie podniósł, że wnioskiem z 7 sierpnia 2017 r. B.G. wystąpiła o rejestrację pojazdu marki Mercedes-Benz Sprinter. Do wniosku dołączyła m.in.: umowę zakupu samochodu z 4 sierpnia 2017 r. dokonanego przez A., dowód rejestracyjny nr [..] z poświadczonym tłumaczeniem z języka niemieckiego, kartę pojazdu z poświadczonym tłumaczeniem z języka niemieckiego, zaświadczenie o pozytywnym badaniu technicznym pojazdu (okresowym technicznym+dodatkowym) nr [...] z 7 sierpnia 2017 r., przeprowadzonym przez uprawnionego diagnostę S.G. wraz z załącznikiem – dokumentem identyfikacyjnym pojazdu, zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym autobusu, którego dopuszczalna prędkość na autostradzie i drodze ekspresowej wynosi 100 km/h, oświadczenie o braku tablic rejestracyjnych pojazdu sprowadzonego z zagranicy, kopię certyfikatu zgodności producenta.
Z poświadczonego tłumaczenia z języka niemieckiego dowodu rejestracyjnego, załączonego do wniosku o rejestrację, wynika, że jest to samochód specjalny ambulans, karetka pogotowia zamknięta (poz. 5), o ciężarze całkowitym 5 000 kg (poz. F.2), masie własnej 3 970 kg (poz. G), liczbie miejsc siedzących łącznie z kierowcą 4 (poz. S.1).
Z pisma M. Sp. z o.o. z 3 stycznia 2022 r., znak: [...] również wynika, że pojazd marki Mercedes-Benz Sprinter 519 CDI o nr nadwozia [...] został wyprodukowany w następującej konfiguracji, tj. m.in.: kategoria pojazdu N2, rozstaw osi 3665 mm, długość – do określenia po zabudowie, dopuszczalna masa całkowita 5 000 kg, liczba miejsc 2, brak zamontowanych dodatkowych punktów kotwienia foteli z pasami bezpieczeństwa. Pojazd był wyprodukowany na zamówienie z rynku niemieckiego – kierownica po lewej stronie, przystosowany do ruchu prawostronnego. Pojazd był wyprodukowany jako podwozie – pojazd niekompletny kategorii N2, w oparciu o świadectwo homologacji europejskiej o podanym numerze, wariancie i wersji, dalszy etap kompletacji nie jest im znany. Spółka nie współpracuje z firmą G. w żadnym zakresie. Firma ta nie występowała również o zaświadczenie o braku zastrzeżeń w związku ze swoimi modyfikacjami pojazdów marki Mercedes-Benz.
Tymczasem B.G. składając wniosek o rejestrację pojazdu przedstawiła dokumenty wskazujące, że na skutek modyfikacji konstrukcyjnych dokonanych w pojeździe wzrosły: jego dopuszczalna masa całkowita do 6 200 kg, masa własna do 4 050 kg, liczba miejsc siedzących do 30. Tytułem potwierdzenia zgodności modyfikacji z normami technicznymi wnioskodawczym przedstawiła Staroście Powiatu Piotrkowskiego: zaświadczenie o pozytywnym badaniu technicznym pojazdu (okresowym technicznym+dodatkowym) nr [...] z 7 sierpnia 2017 r., przeprowadzonym przez uprawnionego diagnostę S.G. wraz z załącznikiem – dokumentem identyfikacyjnym pojazdu, kopię certyfikatu zgodności producenta wystawionego przez G. Żaden z dokumentów przedstawionych przez stronę nie stanowi oświadczenia wystawionego przez producenta (M) lub przedstawiciela tego producenta potwierdzającego, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi. Ich cechą wspólną jest natomiast, że wystawione zostały bezpośrednio lub pośrednio przez S.G. "autora" dokonanych modyfikacji, niebędącego producentem pojazdu ani jego przedstawicielem.
Decyzja Starosty Powiatu Piotrkowskiego z 23 sierpnia 2017 r. została wydana z rażącym naruszeniem art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a p.r.d. w związku z § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z 22 lipca 2002 r.
W skardze na powyższą decyzję S.G., D.G. i W.G. wnieśli o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją z 30 listopada 2022 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili naruszenie:
1. prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 157 § 1 k.p.a., a także § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z 22 lipca 2002 r. poprzez nieprawidłowe uznanie, że rozstrzygnięcie Starosty może zostać unieważnione jako wydane z rażącym naruszeniem prawa;
2. procedury administracyjnej, tj. art. 7, art. 7a, art. 8, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewystarczające i niepełne rozważenie materiału dowodowego, w tym brak rozstrzygnięcia zarzutów składanych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, niedokładne wyjaśnienie i określenie stanu faktycznego oraz prawnego sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do wadliwego wydania decyzji o unieważnieniu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie.
W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Z przepisów tych wynika, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W wypadku niestwierdzenia tego rodzaju naruszeń, sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Przeprowadzona przez sąd w niniejszej sprawie kontrola według powyższych kryteriów nie wykazała, aby zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Podkreślić należy, że zaskarżona decyzja wydana została w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, które jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego i którego przesłanki zastosowania zostały enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. Tryb ten jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady ogólnej trwałości decyzji, a organ administracji publicznej orzekający w tym trybie, posiada jedynie uprawnienia kasacyjne, tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia – w dacie wydania kontrolowanej w trybie stwierdzenia nieważności decyzji – przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., nie rozstrzyga zaś o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym.
Istotą postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest bezsporne ustalenie wyłącznie kwestii, czy dana decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Oznacza to, że w postępowaniu nadzorczym – odmiennie niż w postępowaniu toczącym się w trybie zwykłym – nie można rozpatrywać sprawy co do istoty. Przedmiotem postępowania nadzorczego jest bowiem decyzja, a nie sprawa. W postępowaniu nadzorczym są rozpoznawane kwestie prawne, a organ nadzoru działa wyłącznie jako organ kasacyjny.
Aby stwierdzić nieważność badanej decyzji organ zobowiązany jest bezspornie ustalić zaistnienie jednej z przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Organ administracji publicznej zobligowany jest do stwierdzenia nieważności decyzji, która m. in. wydana została z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).
Należy podkreślić, że rażące naruszenie prawa określane jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jako oczywiste i bezsporne naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa. Ponadto o tym, czy naruszenie prawa jest "rażące", decyduje ocena skutków społeczno-gospodarczych jakie dane naruszenie za sobą pociąga (por. np. wyrok NSA z 20 października 2010 r., II OSK 1614/09; wyrok WSA w Olsztynie z 12 sierpnia 2010 r., II SA/Ol 499/10).
Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – gospodarcze lub społeczne efekty naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (por. m. in. wyrok NSA z 8 lutego 2013 r., I OSK 1683/11). Naruszenie prawa ma cechę rażącego, gdy decyzja nim dotknięta wywołuje skutki prawne niedające się pogodzić z wymaganiami praworządności, którą należy chronić nawet kosztem obalenia ostatecznej decyzji. Decyzja administracyjna może zostać uznana za wydaną "z rażącym naruszeniem prawa", o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., wówczas, gdy w odniesieniu do niej spełnią się kumulatywnie następujące przesłanki: oczywistość naruszenia prawa polegająca na widocznej sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną; przepis, który został naruszony, nie wymaga przy jego stosowaniu wykładni prawa; skutki, które wywołuje decyzja, są nie do pogodzenia z wymaganiami praworządności, które należy chronić nawet kosztem obalenia tej decyzji" (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 8 maja 2014 r., III AUa 892/13).
Przenosząc powyższe na grunt sprawy niniejszej należy podkreślić, że kontrolowana w trybie nadzoru decyzja z 23 sierpnia 2017 r. zapadła na podstawie art. 73 p.r.d. stanowiącego w ust. 1, że rejestracji pojazdu dokonuje, na wniosek właściciela, starosta właściwy ze względu na miejsce jego zamieszkania (siedzibę), wydając dowód rejestracyjny i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne oraz nalepkę kontrolną, jeżeli jest wymagana, z zastrzeżeniem ust. 2-5.
Stosownie do art. 72 ust. 1 p.r.d. rejestracji dokonuje się na podstawie:
1) dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5;
2) karty pojazdu, jeżeli była wydana;
3) świadectwa zgodności WE albo świadectwa zgodności wraz z oświadczeniem zawierającym dane i informacje o pojeździe niezbędne do rejestracji i ewidencji pojazdu, dopuszczenia jednostkowego pojazdu, decyzji o uznaniu dopuszczenia jednostkowego pojazdu albo świadectwa dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu – jeżeli są wymagane;
4) zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli jest wymagane albo dowodu rejestracyjnego pojazdu lub innego dokumentu wydanego przez właściwy organ państwa członkowskiego, potwierdzającego wykonanie oraz termin ważności badania technicznego;
5) dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany;
6) dowodu odprawy celnej przywozowej, jeżeli pojazd został sprowadzony z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim Unii Europejskiej i jest rejestrowany po raz pierwszy;
6a) dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy na terytorium kraju albo dokumentu potwierdzającego brak obowiązku zapłaty akcyzy na terytorium kraju albo zaświadczenia stwierdzającego zwolnienie od akcyzy, w rozumieniu przepisów o podatku akcyzowym, jeżeli samochód osobowy lub pojazd rodzaju "samochodowy inny", podrodzaj "czterokołowiec" (kategoria homologacyjna L7e) lub podrodzaj "czterokołowiec lekki" (kategoria homologacyjna L6e) został sprowadzony z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej i jest rejestrowany po raz pierwszy.
Stosownie do treści art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a p.r.d. minister właściwy do spraw transportu określi, w drodze rozporządzenia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw informatyzacji, ministrem właściwym do spraw wewnętrznych oraz Ministrem Obrony Narodowej warunki i tryb rejestracji pojazdów, czasowej rejestracji pojazdów, wyrejestrowania pojazdów, z zastrzeżeniem ust. 2-3, oraz wzory dowodu rejestracyjnego, pozwolenia czasowego, nalepki kontrolnej, tablic rejestracyjnych oraz innych tablic, cech identyfikacyjnych i oznaczeń, w które zaopatruje się pojazd, a także ich opis.
Na podstawie delegacji zawartej w art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a p.r.d. wydane zostało obowiązujące w dacie wydania decyzji z 23 sierpnia 2017 r. rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów. Dokonywanie zmian w dowodzie rejestracyjnym regulują przepisy tego rozporządzenia.
Stosownie do treści § 14 ust. 4 rozporządzenia z 22 lipca 2002 r. w przypadku zgłoszenia przez właściciela pojazdu wniosku o zmianę danych technicznych pojazdu dotyczących mas i nacisków osi, zawartych w dowodzie rejestracyjnym, wynikającą ze zmiany właściwych, określonych w przepisach warunków technicznych, do wniosku dołącza się: 1) dowód rejestracyjny pojazdu; 2) oświadczenie wystawione przez producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzające, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi.
W rozpoznawanej sprawie stan faktyczny jest bezsporny.
B.G. składając wniosek o rejestrację pojazdu marki Mercedes-Benz Sprinter 519 CDI przedstawiła dokumenty, w tym dokumenty wystawione przez S.G. jako uprawnionego diagnostę (zaświadczenie o pozytywnym badaniu technicznym pojazdu okresowym "technicznym+dodatkowym" nr [...] z 7 sierpnia 2017 r. wraz z załącznikiem – dokumentem identyfikacyjnym pojazdu, zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym autobusu, którego dopuszczalna prędkość na autostradzie i drodze ekspresowej wynosi 100 km/h nr 978/2017 z 7 sierpnia 2017 r., kopię certyfikatu zgodności producenta wystawionego przez G. wskazujące, że wskutek dokonanych przez S.G. zmian konstrukcyjnych zmieniły się: dopuszczalna masa całkowita na 6 200 kg, masa własna na 4 050 kg, liczba miejsc siedzących na 30, rodzaj pojazdu na autobus.
Na tej podstawie Starosta Powiatu Piotrkowskiego wydał 23 sierpnia 2017 r. decyzję o rejestracji pojazdu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim decyzją z 30 listopada 2022 r. stwierdziło nieważność decyzji o rejestracji pojazdu uznając, że została ona wydana z rażącym naruszeniem art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a p.r.d. w związku z § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z 22 lipca 2002 r. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego wnioskodawczyni wnosząc o rejestrację pojazdu nie przedstawiła oświadczenia producenta lub jego przedstawiciela potwierdzającego, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi. Załączone do wniosku o rejestrację pojazdu dokumenty nie są oświadczeniami, o których mowa w § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z 22 lipca 2002 r.
Sąd podziela stanowisko organu, że w obrocie prawnym nie może znajdować się decyzja, która wydana została w oparciu o wadliwe i niepełne dokumenty. Zasadnie organ zastosował tryb z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., bowiem decyzja z 23 sierpnia 2017 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa.
Stosownie do powołanego wyżej § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z 22 lipca 2002 r. wnioskodawczyni zobowiązana była do przedstawienia oświadczenia producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzającego, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi. Sąd podziela stanowisko organu, że przedstawione przez B.G. dokumenty nie stanowią wymaganego przez § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z 22 lipca 2002 r. oświadczenia producenta lub przedstawiciela tego producenta. Z przedłożonych dokumentów nie wynika, że S.G. był przedstawicielem producenta lub producentem. Nie są producentem pojazdu lub jego przedstawicielem skarżący. W aktach sprawy znajdują się pisma spółki M. z 29 lipca 2020 r., z 21 października 2020 r. i z 3 stycznia 2022 r., z których wynika, że firma skarżącego G. nie jest partnerem M. w zakresie zabudowy i z nią nie współpracuje w żadnym zakresie. Producent pojazdów marki Mercedes-Benz opracował wytyczne dla firm zabudowujących, w których nie są przewidziane możliwości zmiany dmc, rozstawu osi oraz zwisu (długości pojazdu) dla pojazdów typu Sprinter. Producent nie dopuszcza zmiany dmc ani przekroczenia nacisków na osie dla pojazdów typu model Sprinter. Nie produkuje również autobusów na bazie pojazdów Sprinter. Przebudowy tego typu wykonywane są przez firmy zewnętrzne. Firma G. nie występowała o zaświadczenie o braku zastrzeżeń w związku ze swoimi modyfikacjami pojazdów marki Mercedes-Benz.
Stąd zasadnie organ administracji przyjął, że decyzja z 23 sierpnia 2017 r. wydana została z rażącym naruszeniem art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a p.r.d. i § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z 22 lipca 2002 r., co stanowiło podstawę do stwierdzenia jej nieważności. Sąd nie podzielił zatem zarzutu skarżących naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 i art. 157 § 1 k.p.a.
W zakresie dokonanych w pojeździe zmian konstrukcyjnych wypowiedział się tutejszy sąd w wyroku z 9 kwietnia 2021 r., sygn. akt III SA/Łd 1048/20 dotyczącym skargi S.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z 9 października 2020 r. w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów. Sąd oddalając skargę wskazał, że zgodnie z treścią art. 2 pkt 54 p.r.d. dopuszczalna masa całkowita oznacza największą określoną właściwymi warunkami technicznymi masę pojazdu obciążonego osobami i ładunkiem, dopuszczonego do poruszania się po drodze. W myśl art. 2 pkt 61 p.r.d. maksymalna masa całkowita oznacza największą masę pojazdu obciążonego osobami i ładunkiem, określoną przez producenta pojazdu. Zmiana dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu ponad maksymalną masę pojazdu przewidzianą przez producenta jest niemożliwa bez uprzedniej zgody producenta pojazdu na zmianę maksymalnej masy pojazdu. Kwestię te wyjaśnia pismo Instytutu Transportu Samochodowego w Warszawie z 6 listopada 2020 r. i sąd w obecnym składzie także podziela argumentację w nim przedstawioną.
Należy także zwrócić uwagę, że z pisma spółki M. z 3 stycznia 2022 r. wynika, że pojazd był wyprodukowany jako podwozie – pojazd niekompletny kategorii N2, w oparciu o świadectwo homologacji europejskiej nr [...], wariant FFNE1500N, wersja MFC3GTA3.
Z dowodu rejestracyjnego wydanego w Republice Federalnej Niemiec wraz z tłumaczeniem natomiast wynika, że pojazd został zarejestrowany jako samochód specjalny ambulans. Karetka pogotowia zamknięta.
Homologacja to procedura, w wyniku której organ udzielający homologacji zaświadcza, że typ pojazdu, układ, komponent lub oddzielny zespół techniczny jest zgodny z obowiązującymi przepisami administracyjnymi i wymogami technicznymi. W procesie homologacji całopojazdowej homologację uzyskuje m.in. układ hamulcowy dla konkretnej masy całkowitej pojazdu, a normy bezpieczeństwa technicznego dla samochodów do przewozu osób i ich bagażu (M3 – autobus) są bardziej restrykcyjne niż dla samochodów skonstruowanych głównie do przewozu ładunków (kategoria N).
Z akt sprawy wynika, że bez uprzedniej zgody producenta została zwiększona dopuszczalna masa całkowita pojazdu (dmc) z 5 000 kg na 6 200 kg. Zmieniono też masę własną pojazdu z 3 970 kg na 4 050 kg (pismo spółki M. z 3 stycznia 2022 r., dowód rejestracyjny wydany w Republice Federalnej Niemiec wraz z tłumaczeniem, dokument identyfikacyjny pojazdu, zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym autobusu, którego dopuszczalna prędkość na autostradzie i drodze ekspresowej wynosi 100 km/h. Przy czym w dokumencie identyfikacyjnym pojazdu jako kraj producenta skarżący wskazał Niemcy. Podał także, że maksymalna masa całkowita (konstrukcyjna) 6 200 kg została przewidziana przez producenta. Pozwala to uznać, że bez uprzedniej zgody producenta została zwiększona dopuszczalna masa całkowita pojazdu. Wnioskodawczyni nie przedstawiła zgody producenta na dokonanie takich zmian.
Zmiana masy własnej pojazdu i dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu są istotną zmianą mającą niewątpliwie wpływ na bezpieczeństwo w ruchu drogowym, a zwłaszcza zdrowie i życie ludzi. Stosownie do art. 70za ust. 9 p.r.d. minister właściwy do spraw transportu ogłasza, w drodze obwieszczenia, przygotowany przez Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego wykaz jednostek uprawnionych do przeprowadzania badań homologacyjnych oraz badań potwierdzających spełnienie odpowiednich warunków lub wymagań technicznych danego pojazdu w celu dopuszczenia jednostkowego pojazdu albo dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu. B.G. i skarżący nie przedstawili dokumentu wystawionego przez jednostkę uprawnioną do przeprowadzania tego rodzaju badań wymienioną w wydanym na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 70za ust. 9 p.r.d. obwieszczeniu Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 23 lutego 2016 r. w sprawie wykazu jednostek uprawnionych do przeprowadzania badań homologacyjnych oraz badań potwierdzających spełnienie odpowiednich warunków lub wymagań technicznych danego pojazdu w celu dopuszczenia jednostkowego pojazdu albo dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu (Dz. Urz. MIiB poz. 12), obowiązującym w dacie złożenia wniosku o rejestrację (7 sierpnia 2017 r.), czy w obwieszczeniu Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 16 sierpnia 2017 r. w sprawie wykazu jednostek uprawnionych do przeprowadzania badań homologacyjnych oraz badań potwierdzających spełnienie odpowiednich warunków lub wymagań technicznych danego pojazdu w celu dopuszczenia jednostkowego pojazdu albo dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu (Dz. Urz. MIiB poz. 57), obowiązującym w dacie wydania decyzji o rejestracji pojazdu (23 sierpnia 2017 r.).
Jednostką taką nie jest firma skarżącego oraz O. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. Sądowi z urzędu wiadomo, że z pisma spółki O. z 12 sierpnia 2019 r. przedkładanego przez skarżącego w innych sprawach wynika wyłącznie ogólny wykaz badań autobusów na bazie MB Sprinter (model 906 i 907), jakie firma ta miała przeprowadzić, lecz nie są one przyporządkowane nawet do konkretnego pojazdu. Znajdujące się w aktach sprawy dokumenty – raporty sporządzone w języku hiszpańskim (bez tłumaczenia na język polski) dotyczą pojazdów o innych numerach indentyfikacyjnych (VIN) niż pojazd, którego dotyczył wniosek skarżącej.
Należy wskazać, że zgodnie z art. 66 ust. 4 pkt 6 p.r.d. zabrania się dokonywania zmian konstrukcyjnych zmieniających rodzaj pojazdu, z wyjątkiem:
a) pojazdu, na którego typ zostało wydane świadectwo homologacji typu lub inny równoważny dokument, o którym mowa w art. 70j ust. 1, art. 70k ust. 1, art. 70o ust. 1, art. 70zo ust. 1, art. 70zp ust. 1 albo art. 70zu ust. 1,
b) pojazdu, w którym zmian konstrukcyjnych dokonał przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą w tym zakresie.
W wyroku w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 1048/20 sąd podniósł, że skarżący dokonywał zmian rodzaju pojazdu z samochodu ciężarowego na autobus. Zmiany takie są dopuszczalne po spełnieniu wymogów określonych w § 9d rozporządzenia z 31 grudnia 2002 r., a jednym z nich uzyskanie wyników badania jednostki uprawnionej co do spełnienia odpowiednich wymagań technicznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał również, że skarżący przed dokonaniem zmian nie wystąpił do producenta pojazdu.
Nie ulega zatem wątpliwości, że S.G. mógł dokonywać zmian w pojeździe, lecz zobowiązany był do uzyskania oświadczenia producenta lub przedstawiciela producenta, że pojazd homologowany był zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi. Nie mają racji skarżący podnosząc, że w świetle przepisów europejskich S.G. może zostać uznany za producenta pojazdu. Na podstawie art. 3 pkt 40 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/858 z 30 maja 2018 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz układów, komponentów i oddzielnych zespołów technicznych przeznaczonych do tych pojazdów, zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 715/2007 i (WE) nr 595/2009 oraz uchylającego dyrektywę 2007/46/WE (Dz. U. UE L 151/1), jak również art. 3 pkt 47 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 168/2013 z 15 stycznia 2013 r. (Dz. U. UE L 60/52) w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów dwu- lub trzykołowych oraz czterokołowców, skarżący nie może być uznany za producenta zgłoszonego do rejestracji pojazdu, w którym dokonano zmian konstrukcyjnych. Z akt sprawy wynika, że przedmiot wniosku B.G. stanowił pojazd marki Mercedes-Benz. Prawo do tej marki – znaku towarowego przysługuje firmie M. AG z siedzibą w Stuttgarcie. Przez dokonanie zmian konstrukcyjnych, zmieniono m. in. masę własną i dopuszczalną masę całkowitą (dmc) pojazdu. W świetle powyższych przepisów nie można przyjąć, czego chciałby S.G., że po dokonaniu zmian konstrukcyjnych w pojeździe jest jego producentem, gdyż producentem pojazdu pozostaje M., poprzednio D. W załączonym do wniosku o rejestrację dowodzie rejestracyjnym wystawionym w Republice Federalnej Niemiec wskazano jako producenta pojazdu firmę D a nie firmę skarżącego. Jako kraj producenta w dokumencie identyfikacyjnym pojazdu z 7 sierpnia 2017 r. skarżący wskazał zresztą Niemcy. Skarżący w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej dokonał jedynie zmian konstrukcyjnych pojazdu.
Na uwzględnienie nie zasługuje także twierdzenie skarżących, że dopuszczenie pojazdu po zmianach konstrukcyjnych, w tym wykonanie dla nich odpowiednich badań technicznych na stacji kontroli pojazdów, należy uznać za zdefiniowaną w rozporządzeniach europejskich procedurę̨ indywidualnego dopuszczenia pojazdu lub procedurę̨ uzyskiwania zezwoleń dla części i wyposażenia.
Sąd nie stwierdził również naruszenia przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 7, art. 7a, art. 8, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. Nie należy zapominać, że postępowania toczyło się w nadzwyczajnym trybie stwierdzenia nieważności decyzji. Organ nie prowadzi tu odrębnego postępowania dowodowego, tylko na podstawie pierwotnie zebranego materiału dowodowego konfrontuje podstawę prawną uprzednio wydanej decyzji. Stosownie natomiast do treści art. 7a § 1 k.p.a., jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. W ocenie sądu § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z 22 lipca 2002 r. nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. W świetle jego treści zgłoszenie przez skarżącego dokonanych zmian, w tym masy własnej pojazdu, w stanie faktycznym niniejszej sprawy, bezsprzecznie obligowało Starostę Powiatu Piotrkowskiego do domagania się uzupełnienia przez wnioskodawczynię dokumentacji pojazdu o oświadczenie, o jakim mowa w § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z 22 lipca 2002 r. Nie ulega wątpliwości, że organ tego obowiązku nie dopełnił, a więc przepis ten naruszył w rażący sposób, gdyż go nie zastosował, choć miał taki obowiązek. W tym wypadku istnieje związek przyczynowy między tym naruszeniem a treścią decyzji z 23 sierpnia 2017 r. polegający na tym, że gdyby nie było tego uchybienia, to treść decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym byłaby inna.
Reasumując sąd uznał za prawidłowe stanowisko organu, że pozostawanie w obrocie prawnym decyzji o zarejestrowania pojazdu, w którym dokonano jego zmian konstrukcyjnych bez stosownego oświadczenia wystawionego przez producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzającego, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi, narusza w sposób rażący wskazane wyżej przepisy prawa, co skutkowało koniecznością stwierdzenia nieważności decyzji z 23 sierpnia 2017 r.
Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
d.j.