II GSK 1966/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który stwierdził niewykonanie przez Prezydenta prawomocnego wyroku dotyczącego daty przejścia sędziego w stan spoczynku. WSA wymierzył Prezydentowi grzywnę w wysokości 1000 zł, stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, przyznał skarżącemu sumę pieniężną w wysokości 1000 zł i zasądził koszty postępowania. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej zaskarżył ten wyrok w zakresie punktów 1, 3 i 4, zarzucając naruszenie przepisów art. 154 § 1, § 6, § 7 oraz art. 200 p.p.s.a. przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, opierając się na zasadzie związania wykładnią prawa dokonaną w poprzednim wyroku NSA (II GSK 632/22). Sąd podkreślił, że WSA był związany tą wykładnią i nie mógł odstąpić od niej, chyba że nastąpiłaby zasadnicza zmiana stanu faktycznego lub prawnego, czego w tej sprawie nie stwierdzono. NSA uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej zmierzały do podważenia stanowiska interpretacyjnego zajętego przez NSA w poprzednim orzeczeniu, co jest niedopuszczalne na gruncie art. 190 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował przepisy, uwzględniając indywidualne okoliczności sprawy, takie jak nieznaczne przekroczenie terminu, precedensowy charakter sprawy i brak zawinienia organu, co wpłynęło na wysokość grzywny i sumy pieniężnej. NSA stwierdził, że zarzuty dotyczące niewłaściwego zastosowania przepisów art. 154 § 1, § 6 i § 7 p.p.s.a. były bezzasadne, ponieważ nie podważono skutecznie ustaleń faktycznych, a zarzuty błędnej wykładni nie spełniły wymogów formalnych. Sąd podkreślił, że suma pieniężna ma charakter kompensacyjny i prewencyjny, a jej wysokość nie jest zależna od poniesionej krzywdy, lecz od skali uciążliwości wywołanych nieterminowym działaniem organu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaZastosowanie zasady związania wykładnią prawa przez sądy administracyjne (art. 190 p.p.s.a.) oraz interpretacja przepisów dotyczących sankcji za niewykonanie wyroku (grzywna, suma pieniężna).
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji niewykonania wyroku przez organ administracji publicznej, z uwzględnieniem specyfiki sprawy dotyczącej sędziego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd pierwszej instancji jest związany wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w poprzednim orzeczeniu w tej samej sprawie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd pierwszej instancji jest związany wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w poprzednim orzeczeniu na podstawie art. 190 p.p.s.a., chyba że nastąpiła zasadnicza zmiana stanu faktycznego lub prawnego.
Uzasadnienie
Zasada związania wykładnią prawa (art. 190 p.p.s.a.) ma na celu zapewnienie jednolitości orzecznictwa i ograniczenie powtarzania błędów. Sąd pierwszej instancji nie może odstąpić od tej wykładni, chyba że wystąpią wyjątkowe okoliczności.
Czy przekroczenie terminu do wydania aktu przez organ administracji publicznej, nawet nieznaczne, stanowi podstawę do uwzględnienia skargi na niewykonanie wyroku i wymierzenia grzywny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przekroczenie terminu wyznaczonego w wyroku do wydania aktu lub podjęcia czynności stanowi niewykonanie wyroku i obliguje sąd do uwzględnienia skargi na niewykonanie wyroku, co może skutkować wymierzeniem grzywny.
Uzasadnienie
NSA w poprzednim wyroku przesądził, że samo przekroczenie terminu jest wystarczającą przesłanką do uwzględnienia skargi i wymierzenia grzywny. Wykonanie wyroku po wniesieniu skargi może być uwzględnione jedynie przy ustalaniu wysokości grzywny i sumy pieniężnej.
Jaki jest charakter prawny i cel sumy pieniężnej przyznawanej na podstawie art. 154 § 7 p.p.s.a. w przypadku niewykonania wyroku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Suma pieniężna ma charakter kompensacyjny i prewencyjno-represyjny, stanowiąc zryczałtowaną rekompensatę za negatywne przeżycia strony wynikające z niedziałania organu oraz mając na celu wzmocnienie instytucji przeciwdziałających bezczynności.
Uzasadnienie
Suma pieniężna nie jest odszkodowaniem ani zadośćuczynieniem za krzywdę, lecz ma na celu zadośćuczynienie za ignorowanie interesu strony i niedogodności z tym związane, a także pełni funkcję prewencyjną i represyjną. Jej wysokość nie powinna być symboliczna.
Przepisy (9)
Główne
p.p.s.a. art. 154 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa podstawy do wymierzenia organowi grzywny w przypadku niewykonania wyroku.
p.p.s.a. art. 154 § 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres, w jakim może być wymierzona grzywna.
p.p.s.a. art. 154 § 7
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa podstawy do przyznania sumy pieniężnej na rzecz strony.
p.p.s.a. art. 190
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje zasadę związania sądu pierwszej instancji wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 176 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Dotyczy zasady co najmniej dwuinstancyjnego postępowania sądowego.
ustawa o SN art. 39
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym
Przepis, którego wykonanie było przedmiotem sporu.
ustawa o SN art. 38 § 1
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym
Dotyczy podstaw do przeniesienia sędziego w stan spoczynku.
ustawa o SN art. 111 § 2
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym
Dotyczy oświadczenia o przejściu w stan spoczynku.
Argumenty
Skuteczne argumenty
NSA jest związany wykładnią prawa dokonaną w poprzednim wyroku NSA (II GSK 632/22) na podstawie art. 190 p.p.s.a. • Zarzuty skargi kasacyjnej zmierzają do podważenia stanowiska interpretacyjnego NSA z poprzedniego orzeczenia, co jest niedopuszczalne. • Przekroczenie terminu do wydania aktu przez organ administracji stanowi niewykonanie wyroku i uzasadnia uwzględnienie skargi. • Ustalenia faktyczne nie zostały skutecznie podważone, co czyni zarzuty naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie bezzasadnymi. • Sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował przepisy art. 154 § 1, § 6 i § 7 p.p.s.a., uwzględniając indywidualne okoliczności sprawy przy ustalaniu wysokości grzywny i sumy pieniężnej.
Odrzucone argumenty
Prezydent RP zarzucił błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 154 § 1, § 6, § 7 p.p.s.a. • Prezydent RP argumentował, że nie doszło do niewykonania wyroku, a jedynie do nieznacznego opóźnienia, uzasadnionego okolicznościami sprawy. • Prezydent RP kwestionował związanie sądu pierwszej instancji wykładnią prawa z poprzedniego wyroku NSA w zakresie wymierzenia grzywny i przyznania sumy pieniężnej. • Prezydent RP twierdził, że grzywna i suma pieniężna powinny być orzekane tylko w przypadku rażącego naruszenia prawa.
Godne uwagi sformułowania
sąd, któremu sprawa została przekazana, jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny • zasada związania wykładnią prawa określona w art. 190 p.p.s.a. jest jedną z ustrojowych zasad postępowania sądowoadministracyjnego • nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego przy ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny • suma pieniężna ma charakter kompensacyjny i stanowi zryczałtowaną rekompensatę przyznawaną stronie za negatywne przeżycia wynikające z niedziałania organu
Skład orzekający
Mirosław Trzecki
przewodniczący sprawozdawca
Joanna Kabat-Rembelska
sędzia
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Zastosowanie zasady związania wykładnią prawa przez sądy administracyjne (art. 190 p.p.s.a.) oraz interpretacja przepisów dotyczących sankcji za niewykonanie wyroku (grzywna, suma pieniężna)."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji niewykonania wyroku przez organ administracji publicznej, z uwzględnieniem specyfiki sprawy dotyczącej sędziego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy egzekwowania wyroków sądowych przez organy państwowe, co jest istotne dla praworządności. Wyjaśnia zasady związane z odpowiedzialnością organów za opóźnienia i związaniem sądu wykładnią prawa.
“Czy Prezydent RP może ignorować wyroki sądów? NSA wyjaśnia konsekwencje niewykonania orzeczeń.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.