II GSK 1959/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez B. Sp. z o.o. (dalej: Spółka) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę Spółki na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD). GITD nałożył na Spółkę karę pieniężną za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, polegające na przekazaniu zlecenia przewozu podmiotowi (M. Sp. z o.o.), który nie posiadał odpowiedniej licencji lub wykonywał przewóz z naruszeniem przepisów. Spółka zarzuciła naruszenie prawa materialnego, w tym art. 4 pkt 24 w zw. z art. 27b ust. 1 pkt 1a ustawy o transporcie drogowym (u.t.d.), twierdząc, że jej jedynym obowiązkiem była weryfikacja posiadania licencji przez przewoźnika przed rozpoczęciem współpracy, a nie bieżąca kontrola zgodności pojazdu z tą licencją. Spółka podnosiła również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania oraz Konstytucji RP. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał ją za niezasadną. Sąd podkreślił, że przepisy dotyczące pośrednictwa przy przewozie osób, wprowadzone nowelizacją z 2019 r., nakładają na pośredników obowiązek nie tylko weryfikacji posiadania licencji przez przewoźnika, ale także zapewnienia, że przewóz jest wykonywany pojazdem zgodnym z wymogami tej licencji. Sąd wskazał, że celem tych regulacji jest zapewnienie bezpieczeństwa pasażerów, uczciwej konkurencji oraz umożliwienie skuteczniejszej kontroli działalności gospodarczej. W realiach sprawy stwierdzono, że przewoźnik, któremu Spółka przekazała zlecenie, wykonywał przewóz pojazdem nieoznakowanym jako taksówka i niezgłoszonym do licencji, co stanowiło naruszenie przepisów. Sąd uznał, że Spółka jako pośrednik miała obowiązek zweryfikować te okoliczności i nie przekazywać zlecenia, a jej argumenty o braku wpływu na naruszenie nie były uzasadnione. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zakresu obowiązków pośrednika przy przewozie osób w zakresie weryfikacji przewoźników i pojazdów, a także odpowiedzialności pośrednika za naruszenia przepisów.
Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z pośrednictwem przy przewozie osób za pomocą aplikacji mobilnych.
Zagadnienia prawne (3)
Jaki jest zakres obowiązku weryfikacji przez pośrednika przy przewozie osób, czy przewoźnik, któremu przekazuje zlecenie, posiada odpowiednią licencję i czy przewóz jest wykonywany pojazdem zgodnym z tą licencją?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Obowiązek pośrednika obejmuje nie tylko weryfikację posiadania licencji przez przewoźnika, ale także sprawdzenie, czy przewóz jest wykonywany pojazdem zgodnym z wymogami tej licencji.
Uzasadnienie
Przepisy ustawy o transporcie drogowym, w tym art. 5d, 5e i 27b, nakładają na pośrednika obowiązek zapewnienia, że zlecenie jest przekazywane przedsiębiorcy posiadającemu odpowiednią licencję i wykonującemu przewóz pojazdem zgodnym z tą licencją. Celem jest zapewnienie bezpieczeństwa, uczciwej konkurencji i skuteczniejszej kontroli.
Czy pośrednik przy przewozie osób ponosi odpowiedzialność za naruszenia przepisów popełnione przez przewoźnika, jeśli sam podjął wszelkie możliwe działania w celu zapobieżenia naruszeniu?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli pośrednik wykaże, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia i podjął wszelkie racjonalnie oczekiwane działania, może być zwolniony z odpowiedzialności na podstawie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.
Uzasadnienie
Ciężar dowodu spoczywa na pośredniku, który musi wykazać, że nie mógł przewidzieć naruszenia i podjął wszelkie możliwe działania. W tej sprawie sąd uznał, że przedstawione przez spółkę okoliczności nie wypełniły przesłanek z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., ponieważ weryfikacja przez pośrednika powinna być skuteczna, a narzędzia techniczne dostępne dla spółki nie były nadmiernie wymagające.
Czy nałożenie kary pieniężnej na pośrednika za przekazanie zlecenia podmiotowi, który nie posiada odpowiedniej licencji lub wykonuje przewóz z naruszeniem przepisów, jest zgodne z Konstytucją RP?
Odpowiedź sądu
Tak, wprowadzone regulacje nie naruszają przepisów Konstytucji RP.
Uzasadnienie
Nowe przepisy dotyczące pośrednictwa przy przewozie osób miały na celu stworzenie jednakowych warunków prawnych, zapewnienie bezpieczeństwa pasażerów i wprowadzenie mechanizmów kontroli. Obowiązek zlecania przewozów wyłącznie licencjonowanym przedsiębiorcom i weryfikacji tych licencji jest zgodny z celami ustawy i nie narusza zasad konstytucyjnych.
Przepisy (23)
Główne
u.t.d. art. 4 § pkt 24
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Definicja pośrednictwa przy przewozie osób.
u.t.d. art. 5b § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Wymóg posiadania licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego.
u.t.d. art. 5d
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Obowiązek prowadzenia pośrednictwa wyłącznie na rzecz przedsiębiorców posiadających odpowiednią licencję.
u.t.d. art. 5e
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Zakaz prowadzenia pośrednictwa przy przewozie osób w przewozach okazjonalnych wykonywanych pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 7 osób łącznie z kierowcą.
u.t.d. art. 27b § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Obowiązek weryfikacji posiadania licencji przez przedsiębiorcę, któremu przekazywane są zlecenia.
u.t.d. art. 92a § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Kara pieniężna za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.
u.t.d. art. 92a § ust. 3
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Ograniczenie wysokości kary pieniężnej.
p.r.d. art. 2 § pkt 43
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
Definicja taksówki.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Niewłaściwe zastosowanie, skutkujące oddaleniem skargi zamiast uwzględnienia.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie przez organ II instancji art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania wyczerpującego materiału dowodowego i jego rozpatrzenia.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania wyczerpującego materiału dowodowego i jego rozpatrzenia.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji mimo braku jasnego sformułowania rozstrzygnięcia.
k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące treści rozstrzygnięcia decyzji.
k.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu działania na podstawie przepisów prawa.
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu działania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.
k.p.a. art. 7a § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony.
u.t.d. art. 92c § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Umorzenie postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej w przypadku braku wpływu podmiotu na powstanie naruszenia.
u.t.d. art. 93 § ust. 3
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenie swobód konstytucyjnych tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy jest to konieczne do ochrony wartości wskazanych w Konstytucji.
TFEU art. 56 § ust. 1
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Zakaz ograniczeń swobodnego świadczenia usług.
TFEU art. 58 § ust. 1
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Wyłączenie usług transportowych z zakresu swobodnego świadczenia usług.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Obowiązek pośrednika ogranicza się do weryfikacji posiadania licencji przez przewoźnika, a nie zgodności pojazdu z tą licencją. • Spółka nie miała wpływu na naruszenie, które nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mogła przewidzieć. • Kara pieniężna została nałożona za jedno naruszenie, podczas gdy przepis wymaga stwierdzenia wielokrotnych przypadków. • Naruszenie przepisów postępowania przez organy, w tym brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i niejasne sformułowanie decyzji.
Godne uwagi sformułowania
obowiązek weryfikacji czy przedsiębiorca, któremu przekazuje zlecenia przewozu osób, posiada odpowiednią licencję • przewóz pasażera był wykonywany pojazdem, który nie był oznakowany ani wyposażony jako taksówka i kierowca nie okazał licencji na wykonywanie zarobkowego transportu drogowego osób, bo pojazd nie został zgłoszony do wspomnianej licencji • pośrednictwo przy przewozie osób zostało uznane za jedną z form wykonywania transportu drogowego • obowiązek pośrednika przy przewozie osób sprawdzenia, czy przewoźnik posiada licencję o której mowa w art. 5b ust. 1 u.t.d., a pojazd, którym ma być ten przewóz wykonany, spełnia warunki wynikające z ww. licencji.
Skład orzekający
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
sprawozdawca
Joanna Kabat-Rembelska
członek
Mirosław Trzecki
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu obowiązków pośrednika przy przewozie osób w zakresie weryfikacji przewoźników i pojazdów, a także odpowiedzialności pośrednika za naruszenia przepisów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z pośrednictwem przy przewozie osób za pomocą aplikacji mobilnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy popularnej usługi pośrednictwa przy przewozie osób (np. przez aplikacje), a rozstrzygnięcie precyzuje obowiązki pośredników i ich odpowiedzialność, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i konsumentów.
“Czy pośrednik w przewozie osób odpowiada za błąd kierowcy? NSA wyjaśnia obowiązki i odpowiedzialność.”
Dane finansowe
WPS: 12 000 PLN
Sektor
transportowe
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.