II GSK 1945/22

II GSK 1945/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-09-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Gabriela Jyż /przewodniczący/
Joanna Sieńczyło - Chlabicz
Marcin Kamiński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
Hasła tematyczne
Działalność gospodarcza
Sygn. powiązane
V SA/Wa 4445/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-06-01
Skarżony organ
Inspektor Farmaceutyczny
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 2211
art. 94a ust. 1, art, 129b ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Sędzia NSA Marcin Kamiński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Sp. z o.o. w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 czerwca 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 4445/21 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w Ł. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia naruszenia zakazu prowadzenia reklamy apteki oraz nałożenia kary pieniężnej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od A. Sp. z o.o. w Ł. na rzecz Głównego Inspektora Farmaceutycznego kwotę 1900 (tysiąc dziewięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 1 czerwca 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 4445/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. sp. z o.o. z siedzibą w Ł. (skarżąca, spółka, strona) na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego (GIF) z dnia [...] lipca 2021 r. w przedmiocie stwierdzenia naruszenia zakazu prowadzenia reklamy apteki, nakazu zaprzestania prowadzenia reklamy apteki ogólnodostępnej oraz nałożenia kary pieniężnej.
Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy.
Pismem z [...] grudnia 2019 r. Śląski Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w Katowicach zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie podejrzenia prowadzenia reklamy aptek i ich działalności za pomocą wiadomości e-mailowej, zatytułowanej "...", w której zamieszczono komunikaty o treści: "Rabat 5 zł + darmowa dostawa Tylko do 17:00", "*Kod rabatowy aktywny wyłącznie przy zamówieniach na suplementy diety i dermokosmetyki z dostawą DHL lub In Post. Minimalna wartość zamówienia 85 zł. Nie można zamówić produktów leczniczych. Kod ważny do godziny 17:00 dnia ...", "Dobre oferty w atrakcyjnych cenach", "Eksperckie porady". WIF poinformował, że podejrzenie prowadzenia reklamy dotyczy 103 aptek ogólnodostępnych, zlokalizowanych na terenie woj. śląskiego, wymienionych w "Katalogu aptek realizujących zamówienia z [...].pl", zamieszczonym na portalu www.[...].pl.
Następnie decyzją z 20 lutego 2021 r. organ pierwszej instancji stwierdził naruszenie przez spółkę zakazu prowadzenia reklamy 103 aptek wymienionych w sentencji, które zlokalizowane są na terenie województwa śląskiego za pomocą wiadomości e-mailowej nadanej przez "...", wysłanej z adresu: mailing@interia.pl, zatytułowanej: "..." i umorzył postępowanie w części dotyczącej nakazania zaprzestania prowadzenia powyższej reklamy aptek oraz nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 50.000 zł za prowadzenie reklamy, o której mowa w punkcie 1 sentencji decyzji wydanej w I instancji.
Decyzją z [...] lipca 2021 r. GIF, po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez spółkę, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, podzielając stanowisko, zgodnie z którym wysłanie wiadomości e-mailowej nadanej przez "..." z adresu: mailing@interia.pl wypełnia przesłankę naruszenia zakazu reklamy aptek i ich działalności, o którym stanowi art. 94a ust. 1 ustawy Prawo farmaceutyczne (u.p.f.).
Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w treści rozsyłanego e-maila znalazło się charakterystyczne logo [...] (składające się z pomarańczowo-granatowego krzyża oraz wyrażenia [...]) kojarzone przez klientów ze znaną ogólnopolską siecią aptek, w której można zakupić nie tylko kosmetyki, wyroby medyczne i suplementy diety, ale przede wszystkim produkty lecznicze. Ponadto na dole wiadomości umieszczono komunikaty: "płatność przy odbiorze", "eksperckie porady". W ocenie organu odwoławczego, po zapoznaniu się z treścią wiadomości pacjenci słusznie mogli przyjąć, że oferowane preparaty w promocyjnych cenach dostępne były w sprzedaży w aptekach. Według GIF, biorąc pod uwagę ilość osób, która otrzymała maila (423111 wiadomości) uzasadnione było stwierdzenie, że newsletter miał charakter nie tylko informacyjny, ale również reklamowy. Informowanie o promocjach za pośrednictwem newslettera stanowiło jedną z najbardziej skutecznych form dotarcia do dużej liczby odbiorców.
W ocenie organu drugiej instancji, wskazane działania marketingowe to prowadzenie reklamy w sposób skojarzeniowy. Fakt, że wysyłana wiadomość e-mail nie nakłaniała wprost do skorzystania z konkretnej apteki należącej do sieci aptek posługujących się określeniem "..." nie stanowił podstawy do stwierdzenia, że w rzeczywistości reklama taka nie była prowadzona. Wysyłany w imieniu spółki newsletter to również forma reklamy internetowej, której celem było poinformowanie o promocji i promowanie konkretnej firmy, a w konsekwencji zachęcenie do skorzystania z oferty danej firmy. Wysłana wiadomość e-mail miała na celu nie tylko poinformowanie o konkretnej promocji, ale także zachęcenie osób, które otrzymały newsletter do odwiedzenia jednej z placówek prowadzonych przez stronę na terenie województwa śląskiego.
Zaskarżonym wyrokiem z 1 czerwca 2022 r. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę spółki, uznając ją za niezasadną. W ocenie Sądu Wojewódzkiego, w rozpoznawanej sprawie organ prawidłowo uznał, że przesłanie przez "A." z adresu: mailing@interia.pl. ... wiadomości e-mail zatytułowanej: "...", stanowi niedozwoloną reklamę wymienionych w zaskarżonych decyzjach 103 aptek, bowiem zmierza do zwiększenia sprzedaży produktów w tych aptekach, zachęcając w ten sposób do skorzystania z ich usług. Brak zatem podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 94a ust. 1 u.p.f.
Za nieuzasadnione Sąd uznał również twierdzenie strony o błędnej ocenie przesłanek uwzględnianych przy ustaleniu wysokości nałożonej kary pieniężnej w trybie art. 129b ust. 1-2 u.p.f. Zdaniem Sądu organ, uzasadniając wysokość kary, działał w granicach swobody przyznanej w tym przepisie, uwzględniając przy tym ustalenia dotyczące przesłanki uprzedniego naruszenia prze spółkę zakazu reklamy aptek.
Odnosząc się do zawartych w skardze zarzutów dotyczących nieprawidłowego działania organów orzekających w rozpoznawanej sprawie, polegającego na "sztucznym rozdzieleniu spraw dotyczących jednego czynu (...) na wiele postępowań administracyjnych", WSA stwierdził, że postępowanie prowadzone w tej sprawie dotyczy naruszenia art. 94a ust. 1 u.p.f. przez apteki zlokalizowane na obszarze właściwości Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w Katowicach. Natomiast wskazane przez spółkę rozstrzygnięcia innych organów Inspekcji Farmaceutycznej dotyczyły aptek zlokalizowanych w innych województwach.
Sąd pierwszej instancji podkreślił także, że nie ma przeszkód do nałożenia kary za podobne uchybienie, dotyczące tego samego zakazu – zakazu reklamy – w sytuacji, gdy miało ono miejsce w innych okolicznościach faktycznych, a więc w innym miejscu lub czasie, z udziałem innych osób, itp. W związku z tym brak było również podstaw do uznania za zasadny zarzutu naruszenia art. 129b ust.1 u.p.f., a opartego na twierdzeniu o uprzednim ukaraniu spółki za ten sam czyn. Sąd nie dopatrzył się tego rodzaju uchybienia.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła spółka, zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie:
1) prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a) - 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 129b ust. 1 u.p.f., poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na nałożeniu na spółkę przez organy Inspekcji Farmaceutycznej, w oddzielnych postępowaniach dotyczących jednego czynu - prowadzenia przez spółkę za pośrednictwem strony internetowej www.[...].pl oraz mailingu wysyłanego z adresu mailing@interia.pl akcji promocyjnej "..." - łącznie kar pieniężnych w kwocie 122.500 zł (w tym 50.000 zł w niniejszym postępowaniu), czyli przekraczających maksymalny wymiar przewidziany przepisami prawa (50.000 zł),
2) przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), tj.:
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 1 pkt 1 oraz art. 104 § 1 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie i oddalenie skargi pomimo, że w sprawie zachodzą podstawy do uchylenia decyzji GIF, gdyż organy Inspekcji Farmaceutycznej dokonały sztucznego rozdzielenia spraw dotyczących jednego czynu - prowadzenia przez spółkę za pośrednictwem strony internetowej www.[...].pl oraz mailingu wysyłanego z adresu mailing@interia.pl akcji promocyjnej "..." - na wiele postępowań administracyjnych, z których każde dotyczy aptek zlokalizowanych w innym województwie i prowadziły kilka oddzielnych postępowań administracyjnych dotyczących tego samego czynu, co skutkowało nałożeniem na spółkę przez organy Inspekcji Farmaceutycznej, w oddzielnych postępowaniach dotyczących jednego czynu, łącznie kar pieniężnych w kwocie 122.500 zł (w tym 50.000 zł w niniejszym postępowaniu), czyli przekraczających maksymalny wymiar przewidziany przepisami prawa (50.000 zł);
b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 129b ust. 1 u.p.f., poprzez ich niezastosowanie i oddalenie skargi pomimo, że w sprawie zachodzą podstawy do uchylenia decyzji GIF, gdyż organy Inspekcji Farmaceutycznej za to samo zachowanie - prowadzenie przez spółkę za pośrednictwem strony internetowej www.[...].pl oraz mailingu wysyłanego z adresu mailing@interia.pl akcji promocyjnej "..." - nałożyły uprzednio na spółkę prawomocnymi decyzjami administracyjnymi kary pieniężne i to w wysokości wyczerpującej maksymalną dopuszczoną prawem kwotę (50.000 zł), zatem w niniejszej sprawie GIF powinien odstąpić od nałożenia kary;
c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 129b ust. 1 u.p.f., poprzez ich niezastosowanie i oddalenie skargi pomimo, że GIF nie zbadał, czy w związku z faktem, że organy Inspekcji Farmaceutycznej za to samo zachowanie - prowadzenie przez Spółkę za pośrednictwem strony internetowej www.[...].pl oraz mailingu wysyłanego z adresu mailing@interia.pl akcji promocyjnej "..." - nałożyły uprzednio na spółkę prawomocnymi decyzjami administracyjnymi kary pieniężne i to w wysokości wyczerpującej maksymalną dopuszczoną prawem kwotę (50.000 zł), nakładanie na Spółkę kolejnej kary jest legalne i nie narusza zasady ne bisin idem, co w konsekwencji doprowadziło do nałożenia na spółkę za ten sam czyn kilku kar pieniężnych łącznej w kwocie 122.500 zł (uprzednio 72.500 zł + dodatkowo 50.000 zł w niniejszym postępowaniu);
d) art 106 § 3 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i nieprzeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów akt spraw wskazanych w skardze, w sytuacji, gdy ich przeprowadzenie przez Sąd I instancji było niezbędne, aby ustalić okoliczności istotne dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia, tj. że:
- organy Inspekcji Farmaceutycznej dokonały sztucznego rozdzielenia spraw dotyczących jednego czynu - prowadzenia przez spółkę za pośrednictwem strony internetowej www.[...].pl oraz mailingu wysyłanego z adresu mailing@interia.pl akcji promocyjnej "..." - na wiele postępowań administracyjnych, z których każde dotyczy aptek zlokalizowanych w innym województwie i prowadziły kilka oddzielnych postępowań administracyjnych dotyczących tego samego czynu, co skutkowało nałożeniem na spółkę przez organy Inspekcji Farmaceutycznej, w oddzielnych postępowaniach dotyczących jednego czynu, łącznie kar pieniężnych w kwocie 122.500 zł (w tym 50.000 zł w niniejszym postępowaniu), czyli przekraczających maksymalny wymiar przewidziany przepisami prawa (50.000 zł),
- organy Inspekcji Farmaceutycznej za to samo zachowanie - prowadzenie przez spółkę za pośrednictwem strony internetowej www.[...].pl oraz mailingu wysyłanego z adresu mailing@interia.pl akcji promocyjnej "..." - nałożyły uprzednio na spółkę prawomocnymi decyzjami administracyjnymi kary pieniężne i to w wysokości wyczerpującej maksymalną dopuszczoną prawem kwotę (50.000 zł), zatem w niniejszej sprawie GIF powinien odstąpić od nałożenia kary,
- GIF nie zbadał, czy w związku z faktem, że organy Inspekcji Farmaceutycznej za to samo zachowanie - prowadzenie przez spółkę za pośrednictwem strony internetowej www.[...].pl oraz mailingu wysyłanego z adresu mailing@interia.pl akcji promocyjnej "..." prawomocnymi decyzjami administracyjnymi kary pieniężne i to w wysokości wyczerpującej maksymalną dopuszczoną prawem kwotę (50.000 zł), nakładanie na spółkę kolejnej kary jest legalne i nie narusza zasady ne bis in idem.
Jednocześnie, na podstawie art. 106 § 3 w zw. z 193 p.p.s.a. spółka wniosła o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów: 1) akt sprawy [...] prowadzonej przez Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w Gorzowie Wlkp., w szczególności zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego przeciwko spółce, 2) akt sprawy [...] prowadzonej przez Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w Krakowie, w szczególności zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego przeciwko spółce, 3) akt sprawy [...] prowadzonej przez Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w Kielcach, w szczególności decyzji z dnia [...] grudnia 2019 r. nakładającej na spółkę karę pieniężną w kwocie 12.500 zł, 4) akt sprawy [...] prowadzonej przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego, w szczególności decyzji z dnia [...] maja 2021 r. utrzymującej w mocy decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w Białymstoku z dnia 10 września 2020 r. nakładającej na spółkę karę pieniężną w kwocie 30.000 zł, 5) akt sprawy [...] prowadzonej przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego, w szczególności decyzji z dnia [...] lipca 2021 r. utrzymującej w mocy decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w Rzeszowie z dnia [...] października 2020 r. nakładającej na spółkę karę pieniężną w kwocie 30.000 zł, - wszystkie na fakt rozdzielenia spraw dotyczących jednego czynu - prowadzenia przez spółkę za pośrednictwem strony internetowej www.[...].pl oraz mailingu wysyłanego z adresu mailing@interia.pl akcji promocyjnej "...'' na wiele postępowań administracyjnych, z których każde dotyczy aptek zlokalizowanych w innym województwie i prowadzenia kilku oddzielnych postępowań administracyjnych dotyczących tego samego czynu: nałożenia no spółkę przez organy Inspekcji Farmaceutycznej, w oddzielnych postępowaniach dotyczących tego samego czynu, łącznie kar pieniężnych w kwocie 122.500 zł (w tym 50.000 zł w niniejszym postępowaniu), czyli przekraczających maksymalny wymiar przewidziany przepisami prawo (50.000 zł).
W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a także o zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Strona zrzekła się przeprowadzenia rozprawy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wniósł także o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym oraz o oddalenie wniosków dowodowych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, podlegając oddaleniu.
Zgodnie z treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) postępowanie kasacyjne przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie związania granicami skargi kasacyjnej. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i poddane konkretyzacji podstawy kasacyjne. Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego kasacyjnie konkretyzacji poprzez sformułowanie tzw. zarzutów kasacyjnych. Jedynie w drodze wyjątku – w razie stwierdzenia przyczyn nieważności postępowania sądowego, o których mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., lub podstaw do zastosowania art. 189 p.p.s.a. – Naczelny Sąd Administracyjny jest upoważniony i zobowiązany do przekroczenia granic skargi kasacyjnej i wyjścia poza zakres zaskarżenia oraz zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej. W takiej sytuacji Sąd ten z urzędu bierze pod rozwagę wady nieważności postępowania i sankcjonuje je niezależnie od granic zaskarżenia kontrolowanego orzeczenia oraz podniesionych zarzutów (art. 183 § 1, art. 186 i art. 189 p.p.s.a.).
Mając na względzie wskazane wyżej zasady postępowania kasacyjnego, wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności postępowania sądowego oraz podstaw do zastosowania art. 189 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył rozpoznanie sprawy do weryfikacji zarzutów skargi kasacyjnej, uznając je za pozbawione uzasadnionych podstaw.
Po pierwsze, nie zasługują na uwzględnienie rozpoznane łącznie zarzuty naruszenia prawa materialnego i prawa procesowego w zakresie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 129b ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (u.p.f.) oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 1 pkt 1 oraz art. 104 § 1 k.p.a.
Zarzuty te zmierzały do podważenia oceny prawnej Sądu pierwszej instancji w zakresie uznania, że działalność strony skarżącej kasacyjnie w postaci prowadzenia promocyjnej reklamy farmaceutycznej, o której mowa w art. 94a ust. 1 u.p.f., w odniesieniu do wielu aptek zlokalizowanych w różnych województwach, w tym co do 103 placówek aptecznych znajdujących się na terenie województwa śląskiego, za pośrednictwem wiadomości elektronicznych generowanych przez portal internetowy należący do ww. strony i przesyłanych z adresu elektronicznego, nie stanowi jednego czynu niedozwolonego (deliktu administracyjnego) i tym samym nie powoduje powstania jednej sprawy administracyjnej, lecz wobec wielości czynów i spraw administracyjnych wymaga prowadzenia wielu postępowań administracyjnych, w ramach których właściwy miejscowo wojewódzki inspektor farmaceutyczny dokonuje odrębnej konkretyzacji art. 129b ust. 1 u.p.f. przez wymierzenie kary pieniężnej w granicach określonych w powyższym przepisie.
Naczelny Administracyjny stwierdza, że stanowisko wyrażone przez kontrolowany Sąd Wojewódzki, niezależnie od lakoniczności wywodu prawnego oraz niepełności argumentacyjnej, jest prawidłowe co do konkluzji. Jak bowiem wskazano w uzasadnieniu wyroku z dnia 26 września 2023 r., sygn. akt II GSK 1691/22, całościowa rekonstrukcja treści normatywnej wyrażonej w art. 129b ust. 1 w zw. z art. 94a ust. 1 u.p.f. prowadzi do wniosku, że każde zachowanie polegające na prowadzeniu niedozwolonej reklamy określonej indywidualnie i adresowo placówki aptecznej, nawet jeśli stan nielegalnego reklamowania jest konsekwencją jednego (tożsamego) zachowania, podlega odrębnym normatywnie zakazom oraz odrębnemu sankcjonowaniu. Kryterium stanowiącym podstawę do przyjęcia odrębności sankcjonowania jednego zachowania w postaci nielegalnego reklamowania aptek lub ich działalności jest bowiem każdorazowe powiązanie tego zachowania z indywidualnie określoną placówką obrotu aptecznego. Wielość reklamowanych nielegalnie placówek aptecznych implikuje zatem wielość czynów i spraw administracyjnych, o których mowa w art. 94a ust. 1 i art. 129b ust. 1 u.p.f., a tym samym wielość sankcji administracyjnych wymierzanych odrębnie lub zbiorczo w granicach właściwości miejscowej wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego.
W powyższym kontekście zauważenia wymaga fakt, że tożsamość sankcjonowanego czynu – rozumiana jako jedność podmiotowa, przedmiotowa, czasowa i przestrzenna zachowania – nie może być generalizowana i zawsze rozumiana w sposób klasyczny, bez uwzględnienia cech i treści administracyjnoprawnej normy sankcjonowanej. W art. 94a ust. 1 u.p.f. ustawodawca wskazał bowiem wyraźnie, że uregulowany tam zakaz reklamy farmaceutycznej zostaje powiązany z prowadzeniem działalności reklamowej indywidualnie określonych aptek (punktów aptecznych), a nie z prowadzeniem reklamy nieokreślonego zbioru placówek aptecznych. Cecha indywidualizacji przedmiotu, do którego odnosi się ustawowy zakaz reklamy, została przede wszystkim wyeksponowana w zd. 2 ust. 1 art. 94a, który stanowi, że nie jest reklamą informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego, co należy odczytywać jako wyraz intencji legislacyjnej co do każdorazowego indywidualizowania zakazu w odniesieniu do konkretnej placówki aptecznej. Takie podejście koresponduje z treścią art. 129b ust. 1 u.p.f., który ,jako regulacja sankcjonująca, nakazuje wymierzać karę pieniężną za każde naruszające zakaz z art. 94a u.p.f. prowadzenie reklamy apteki, punktu aptecznego, placówki obrotu pozaaptecznego oraz ich działalności. Obydwa przepisy, jako wyrażające normy sankcjonowane i sankcjonujące, pozostają zatem w nierozerwalnym związku, a odczytywanie ich znaczenia nie może odbywać się w sposób izolowany.
Po drugie, pozbawione zasadności są dalsze zarzuty naruszenia prawa procesowego w zakresie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. i w zw. z art. 129b ust. 1 u.p.f. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 129b ust. 1 u.p.f.
Wbrew stanowisku strony skarżącej kasacyjnie, Sąd pierwszej instancji nie dokonał wadliwej oceny procesowoprawnej i materialnoprawnej przedmiotu zaskarżenia na tle regulacji wynikającej z art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. przez jej pominięcie w rozważaniach dotyczących podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Dokonanie oceny legalnościowej zaskarżonej decyzji nie wymagało bowiem odwołania się do powyższego przepisu z tego względu, że kontrolowany Sąd Wojewódzki zasadnie uznał, że na tle wielości czynów sankcjonowanych, polegających na powiązaniu niedozwolonej reklamy farmaceutycznej z licznymi aptekami zlokalizowanymi w wielu województwach nie można przyjąć, iż uprzednie nałożenie w drodze decyzji właściwego wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 129b ust. 1 u.p.f. za nielegalne prowadzenie tożsamej co do formy i treści reklamy aptek położonych w województwach, innych niż województwo śląskie, spełnia wynikającą z art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. przesłankę tożsamości zachowania sankcjonowanego. Jeśli więc ten ostatni przepis ustanawia przesłankę obligatoryjnego odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w postaci uprzedniego ukarania w drodze prawomocnej decyzji innego organu za "to samo zachowanie", a w świetle prawidłowej wykładni przepisów art. 129b ust. 1 w zw. z art. 94a ust. 1 u.p.f. brak jest podstaw do twierdzenia, że prowadzenie tożsamej co do formy i treści reklamy wielu zindywidualizowanych aptek (w tym położonych w różnych województwach) stanowi jedno i to samo zachowanie, to tym samym fakt uprzedniego wydania, na podstawie art. 129b ust. 1 u.p.f., prawomocnej decyzji o nałożeniu kary pieniężnej za tożsamą reklamę przez innego niż w przedmiotowym postępowaniu wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego, nie realizuje powyższej przesłanki obligatoryjnego odstąpienia od nałożenia kary na podstawie art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. W konsekwencji brak było podstaw do podważenia legalności zaniechania przez kontrolowane organy czynienia dodatkowych ustaleń faktycznych oraz prowadzenia analizy na tle przesłanek zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a.
Dla porządku należy również odnotować, że całkowicie chybione jest zawarte w treści zarzutu 2c) skargi kasacyjnej twierdzenie, że w sprawie doszło do naruszenia zasady ne bis in idem. Autor skargi kasacyjnej nie spełnił wprawdzie warunku formalnego prawidłowego skonstruowania w tym zakresie zarzutu przez precyzyjne wskazanie wzorca kontroli kasacyjnej, jednak Naczelny Sąd Administracyjny – kierując się potrzebą odniesienia się do treści opisowej zarzutów kasacyjnych – dokonał oceny zasadności wniesionego środka zaskarżenia także w tym zakresie, dochodząc do jednoznacznego wniosku, że brak tożsamości spraw administracyjnych, będących przedmiotami postępowań prowadzonych w granicach właściwości miejscowej przez różnych wojewódzkich inspektorów farmaceutycznych, w odniesieniu do placówek aptecznych zlokalizowanych na terenie różnych województw, nie może prowadzić do naruszenia zasady zakazu ponownego orzekania w przedmiocie tożsamej sprawy administracyjnej. Tym samym fakt uprzedniego prawomocnego nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 129b ust. 1 u.p.f. przez właściwego miejscowo wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego, innego niż kontrolowany organ pierwszej instancji, za prowadzenie tożsamej co do formy i treści reklamy placówek aptecznych położonych w danym województwie, nie stanowi przeszkody do wydawania kolejnych decyzji nakładających kary pieniężne przez właściwych miejscowo (ze względu na miejsce położenia placówki aptecznej) wojewódzkich inspektorów farmaceutycznych.
Po trzecie, na skutek negatywnej weryfikacji wyżej opisanych zarzutów, oddaleniu podlegał także ostatni zarzut kasacyjny, to jest zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. "poprzez jego niezastosowanie i nieprzeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów akt spraw wskazanych w skardze, w sytuacji gdy ich przeprowadzenie przez Sąd I instancji było niezbędne, aby ustalić okoliczności istotne dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia".
W przedmiotowej sprawie okoliczności wydania przez innych niż kontrolowany organ pierwszej instancji wojewódzkich inspektorów farmaceutycznych decyzji o nałożeniu kar pieniężnych za tożsame reklamowanie aptek położonych w innych województwach zostały z jednej strony uwzględnione w rozważaniach i ocenie prawnej Sądu pierwszej instancji, z drugiej zaś – nie były kwestionowane przez stronę przeciwną postępowania (skarżony organ). Oddalenie wniosku strony skarżącej o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów na powyższe okoliczności było zatem w pełni uzasadnione, albowiem powyższe dowody były zbędne do wyjaśnienia sprawy, jak również nie zachodziły w tym zakresie istotne wątpliwości. Z powyższych względów oddaleniu podlegał także skierowany do Naczelnego Sądu Administracyjnego na podstawie art. 106 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. wniosek o przeprowadzenie tego rodzaju dowodów (z akt postępowań administracyjnych w sprawach nałożenia kary pieniężnej na stronę skarżącą kasacyjnie, prowadzonych przez Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego, Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego, Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego, Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego, Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego oraz Głównego Inspektora Farmaceutycznego), niezależnie od tego, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nie ma możliwości skutecznego wnioskowania na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. o zażądanie przez sąd przedłożenia dokumentów lub zbiorów dokumentów w postaci akt administracyjnych lub akt sądowych, jeżeli sąd ten nie dostrzega potrzeby wezwania z urzędu właściwych organów do przesłania tego rodzaju dokumentów lub ich zbiorów.
Mając na względzie całość podniesionej argumentacji, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184, art. 204 pkt 1 oraz art. 207 § 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. b) i w zw. z § 2 ust. 1 pkt. 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej (punkt pierwszy wyroku) oraz o zasądzeniu od strony skarżącej kasacyjnie na rzecz skarżonego organu kwoty 1.900 (tysiąc dziewięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego (punkt drugi wyroku).