II GSK 1945/21

II GSK 1945/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-10-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-08-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Skoczylas /przewodniczący/
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz /sprawozdawca/
Wojciech Kręcisz
Symbol z opisem
6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
III SA/Gl 710/20 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2021-03-18
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art. 8, art. 75, art. 76 § 1, art. 77, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2019 poz 58
art. 74
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska - Kuraszkiewicz(spr.) Protokolant Anna Zapała po rozpoznaniu w dniu 19 października 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Sp. z o.o. w C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 marca 2021 r. sygn. akt III SA/Gl 710/20 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w C. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 19 czerwca 2020 r. nr BP.501.1313.2019.0164.WA7.5221 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. Sp. z o.o. w C. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 3600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 18 marca 2021 r. sygn. akt III SA/Gl 710/20 oddalił skargę A. Sp. z o.o. w C. (dalej: skarżąca, spółka, strona) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: GITD) z 19 czerwca 2020 r. nr BP.501.1313.2019.0164.WA7.5221 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.
Spółka, nie zgadzając się z powyższym wyrokiem, wystąpiła ze skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA). Zaskarżyła orzeczenie w całości i wnosiła o: uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądu Administracyjnemu w Gliwicach, o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz zrzekła się przeprowadzenia rozprawy celem rozpoznania skargi kasacyjnej.
Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
- art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 w zw. z art.75 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm.; dalej: k.p.a.) i w zw. z art. 74 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2019 r. poz. 58 z późn. zm.; dalej: u.t.d.) przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że zebrany przez organ administracji materiał dowodowy okazał się być niewystarczający i budzący wątpliwości, w szczegóIności w zakresie prawidłowego ustalenia okoliczności istotnych sprawy, a przejawiającym się w nieuwzględnieniu i nieodniesieniu się w sposób kompletny do zarzutu dotyczącego prawidłowości dokonanych pomiarów, co doprowadziło do błędnego uznania przez Sąd, iż ustalenia poczynione przez organy administracji są prawidłowe, podczas gdy ustalenia te zostały poczynione w oparciu o wyniki pomiarów, jakie wykonano w trakcie kontroli pojazdu za pomocą urządzenia niedostosowanego do wykonywania pomiarów, a przejawiających się w wykorzystaniu przy ważeniu kontrolowanego pojazdu pary wag typu SAW 10C/IlI, za pomocą której dokonano ważenia 7- osiowego pojazdu, składającego się z ciągnika o 3 osiach i naczepy o 4 osiach oraz wykorzystanie wag typu SAW 10C/III do obliczenia masy całkowitej pojazdu, podczas gdy zgodnie z instrukcją, tego rodzaju waga nie może być stosowana do obliczania masy całkowitej pojazdu, a nadto do wykonania pomiarów pojazdów czteroosiowych należy użyć czterech par tego rodzaju wag, a nadto błędnym przyjęciu przez Sąd, że protokół kontroli jest rzetelny, podczas gdy dane zawarte w protokole kontroli nie mają waloru wiarygodności;
- art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 8 k.p.a. polegającego na błędnym przyjęciu przez Sąd, iż w postępowaniu przed organami administracji nie doszło do naruszenia zasady prawdy obiektywnej oraz zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej, podczas gdy prowadzone postępowanie dowodowe przez organy administracji odbywało się w sposób nakierowany na wydanie decyzji niekorzystnej dla strony, mimo uchybień, które miały miejsce podczas kontroli i w związku z powyższym stwarzały sytuacje budzące wątpliwości co do rzetelności wniosków wyprowadzonych po kontroli, a wątpliwości te nie zostały wyjaśnione i skonfrontowane i w konsekwencji nie zostały uwzględnione na korzyść strony.
Argumenty na poparcie zarzutów sformułowanych w skardze kasacyjnej zostały przedstawione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną wnosił o: oddalenie skargi kasacyjnej, skierowanie sprawy na rozprawę, przeprowadzenie rozprawy oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Obecny na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 19 października 2023 r. pełnomocnik organu wnosił o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zarzuty skargi kasacyjnej nie są uzasadnione i dlatego skarga nie może być uwzględniona.
Należy wyjaśnić, że Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od szczegółowego przedstawienia stanu sprawy, ograniczając uzasadnienie tylko do rozważań mających znaczenie dla oceny postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Zgodnie bowiem z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Regulacja ta, jako mająca szczególny charakter, wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie 1 p.p.s.a. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny ma swobodę co do zakresu przedstawienia ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podanej przez organy administracji i Sąd I instancji.
Przed oceną zgłoszonego zarzutu, należy wyjaśnić, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania, której w sprawie nie stwierdzono (art. 183 § 2 p.p.s.a.). Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw. Zostały zgłoszone zarzuty o charakterze procesowym, sprowadzające się do twierdzenia, że Sąd I instancji nie przeprowadził właściwej kontroli zaskarżonej decyzji i nie dostrzegł, iż organ administracji naruszył reguły zawarte w przepisach art. 7 i art. 77 w zw. z art. 75 k.p.a. w zw. z art. 74 u.t.d. oraz w art. 8 k.p.a.
Wskazanie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako właściwe określenie przepisów, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, ma w postępowaniu przed NSA istotne znaczenie, wobec ustawowo określonego – w art. 174 pkt 1 i 2 w zw. z art. 176 § 1 w zw. z art. 183 § 1 p.p.s.a. - modelu kontroli instancyjnej rozstrzygnięć sądu I instancji. Z tego powodu wnoszący skargę kasacyjną powinien poprawnie wskazać przepisy naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny oraz wyjaśnić, na czym uchybienie tego sądu polegało. Skarżąca kasacyjnie spółka nie doprecyzowała w zarzutach, które z jednostek art. 8, art. 75, art. 77 k.p.a. i art. 74 u.t.d. nimi objęła, co przy zgłoszonym naruszeniu przepisów postępowania było istotne, skoro konieczne jest wykazanie, że uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Dlatego w świetle powyższych uwag stwierdzić trzeba, że wniesiona skarga kasacyjna nie w pełni odpowiada opisanym wymaganiom, niemniej jednak, kierując się wskazaniami wynikającymi z pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09 (opubl. ONSAiWSA z 2010 r. z. 1 poz. 1), Sąd odwoławczy rozpoznał zgłoszone zarzuty skargi kasacyjnej, uznając za możliwą – co do istoty – ich rekonstrukcję przy uwzględnieniu argumentacji zawartej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Równocześnie mając na uwadze, że oba zarzuty odnoszą się do prawidłowości przeprowadzenia podczas kontroli drogowej czynności ważenia pojazdu i pomiaru jego długości, należało rozpoznać je łącznie.
Odnosząc się zatem do zgłoszonych uchybień przepisom postępowania Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że kontrolowane przez WSA decyzje zostały wydane w postępowaniu, które zostało przeprowadzone zgodnie ze standardami procedury administracyjnej. Ze zgromadzonego w aktach materiału dowodowego oraz wydanych w tej sprawie decyzji wynika, że zostały wyjaśnione istotne okoliczności sprawy, których wyjaśnienie było konieczne do zastosowania przepisów prawa materialnego. Zdaniem NSA, Sąd I instancji trafnie nie podzielił zarzutów skargi akcentujących niedostateczne zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego. Ponadto z uzasadnienia zaskarżonego wyroku oraz zaskarżonej decyzji jednoznacznie wynika, że WSA dokonał prawidłowej oceny zaskarżonej decyzji w zakresie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych i prawnych. Podnoszone w tym zakresie zarzuty skarżącej kasacyjnie spółki sprowadzają się w istocie rzeczy do prezentowania własnych ocen stanu faktycznego. Sąd I instancji, oddalając skargę, nie złamał wytykanych mu przepisów postępowania przy ocenie zaskarżonej decyzji– art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 75, art. 77 k.p.a. i art. 74 u.t.d.
Gdy chodzi o jedną z reguł postępowania administracyjnego – art. 7 k.p.a., formułuje ten przepis zasadę prawdy obiektywnej, że w toku postępowania organy administracji publicznej z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Powyższa zasada ogólna odnosi się nie tylko do sposobu prowadzenia postępowania administracyjnego, lecz jest także wskazówką interpretacyjną prawa materialnego, gdyż organy administracji publicznej mają obowiązek uwzględniania jej przy "załatwieniu sprawy". Gdy chodzi o czynności związane z ustaleniem stanu faktycznego sprawy, organ administracji ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób, aby ustalony stan był zgodny z rzeczywistością. Zasada prawdy obiektywnej została skonkretyzowana w art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym "organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy", w art. 75 § 1 k.p.a. nakazującym jako dowód dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia danej sprawy administracyjnej, a nie jest sprzeczne z prawem.
Należy podzielić stanowisko WSA, że organy podjęły wszystkie niezbędne czynności do pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a zebrane dowody oceniły wyczerpująco w ich całokształcie. Dla gromadzenia i oceny materiału dowodowego istotne znaczenie miał: protokół kontroli drogowej, o którym mówi art. 74 u.t.d. oraz zeznania świadka (kierowcy), w których potwierdził prawidłowość czynności kontrolnych i udział w nich.
Podkreślić należy, że wspomniane dowody mają walor dowodów bezpośrednich, przeprowadzonych podczas kontroli. Uwzględniając cel, jak również logikę czynności kontrolnych przeprowadzanych przez uprawnione organy administracji publicznej na podstawie ustawy o transporcie drogowym, w której zasadniczo są określone kompetencje inspekcji transportu drogowego, w odpowiedzi na stanowisko spółki, trzeba podnieść, że istota protokołu z kontroli wyraża się w tym, że dokument ten odzwierciedla i potwierdza istniejący w momencie kontroli stan faktyczny. Jego walor, jako dowodu, wyraża się zaś w tym, że skoro jest sporządzany podczas kontroli drogowej, to w relacji do okoliczności czasu i miejsca jej przeprowadzania umożliwia odzwierciedlenie w jego treści – i to niemal na bieżąco – nie dość, że przebiegu czynności kontrolnych to przede wszystkim, stwierdzonych w trakcie tych czynności faktów, zdarzeń i okoliczności mających, czy też mogących mieć istotne znaczenie z punktu widzenia formułowanych na ich podstawie ocen oraz wniosków, a ponadto – co najistotniejsze – ich utrwalenie we wskazany sposób (por. art. 74 ust. 1, 2, 4 u.t.d.). Dlatego też właśnie protokół kontroli drogowej, mający walor dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. (Dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone) jest podstawowym dokumentem stanowiącym materiał dowodowy w sprawach o nałożenie kary pieniężnej (por. wyroki NSA z: 29 kwietnia 2021 r., sygn. akt II GSK 867/18; 9 lipca 2019 r., sygn. akt II GSK 1944/17; 10 marca 2023 r., sygn. akt II GSK 95/20, II GSK 115/20, II GSK 1521/19; 25 sierpnia 2023 r., sygn. akt II GSK 618/20; opubl. podobnie jak niżej cytowane orzeczenia: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Skarżąca z faktu, że w protokole omyłkowo podano, że ważenie przeprowadzono za pomocą wag SAW 21C próbowała podważyć prawidłowość całego tego dokumentu, a w konsekwencji prawidłowość poczynionych przez kontrolujących ustaleń, stanowiących podstawę nałożenia kary pieniężnej.
Jednakże spółka pominęła, że w protokole podano numery fabryczne zastosowanych wag: [...], [...] i numerami tymi oznaczone były wagi SAW 10C/III. Ponadto kierowcy okazano świadectwa legalizacji przyrządów pomiarowych, w tym deklaracje zgodności CE użytych wag nieautomatycznych, co kierowca poświadczył podpisem (s. 4 protokołu kontroli), a dokumenty te stanowiły załącznik do protokołu kontroli i zostały przesłane do spółki przy piśmie z 12 marca 2019 r. Należy podkreślić, że uczestniczący w kontroli drogowej kierowca podpisał bez zastrzeżeń protokół tej kontroli, jak i złożył zeznania w jej trakcie, w których potwierdził prawidłowość przeprowadzonych czynności kontrolnych, w tym kwestionowanego przez spółkę ważenia pojazdu.
Ponadto spółka na podstawie faktu, że do zważenia w celu ustalenia masy brutto pojazdu użyto jednej pary wag (połączonych kablem, czego nie zauważała) próbowała podważyć prawidłowość ważenia oraz uzyskanych wyników, wykazujących, m.in. przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów o 17,2 t, tj. o 43%, w tym i protokołu kontroli, a w konsekwencji prawidłowość poczynionych przez kontrolujących ustaleń, stanowiących podstawę nałożenia kary pieniężnej, dodatkowo podnosząc, że wagi pozwalały jedynie na pomiar obciążenia osi, ale już - nie masy całkowitej pojazdu.
Należy podkreślić, że uczestniczący w kontroli drogowej kierowca podpisał bez zastrzeżeń protokół tej kontroli, jak i złożył zeznania w jej trakcie, w których potwierdził prawidłowość przeprowadzonych czynności kontrolnych, w tym kwestionowanego przez spółkę ważenia pojazdu, wręcz podnosząc, że nie miał podstaw do kwestionowania procedury czy wyników ważenia (por. protokół przesłuchania, k. 72-74 akt adm.). Sąd I instancji przy ocenie ustaleń faktycznych, odniósł się do wszystkich istotnych dowodów.
Strona natomiast, odmiennie niż organy i WSA, uważała, że wagi typu SAW 10C/III zostały użyte niezgodnie z instrukcją. Jej zdaniem mogły być użyte do wyznaczenia obciążenia osi wielokrotnych - grupy osi, ale tylko w liczbie odpowiadającej liczbie osi pojazdu (tutaj: należało użyć czterech par wag, bo były cztery osie w naczepie), Zdaniem spółki omawiane wagi w ogóle, a już na pewno, że nie w liczbie dwóch (jedna para), nie mogły być użyte do wyznaczenia rzeczywistej masy całkowitej pojazdu. Dlatego, zdaniem skarżącej, pomiar dokonany 10 marca 2019 r. w R. na drodze krajowej nr 7, pomiar pojazdu członowego składającego się z trzyosiowego ciągnika samochodowego marki Volvo o nr rej. [...] i czteroosiowej naczepy marki NOTEBOOM o nr rej. [...] został przeprowadzony niezgodnie z załączoną przez producenta instrukcją obsługi i do tego dokonany został przy użyciu jednej pary wag oznaczonej SAW 21C, jak miałoby wynikać z protokołu kontroli.
Należy podnieść, że zespół pojazdów został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/III o nr fabrycznych [...] i [...], które legitymowały się ważną deklaracją zgodności CE z wymaganiami Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/31/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do udostępniania na rynku wag nieautomatycznych wdrożonej do prawodawstwa polskiego rozporządzeniem Ministra Rozwoju z dnia 2 czerwca 2016 r. w sprawie wymagań dla wag nieautomatycznych (Dz.U. z 2016 r. poz. 802), została ustalona zgodnie z zapisami pkt. 8.3 normy PN-EN 45501:2015 Zagadnienia metrologiczne wag nieautomatycznych, co potwierdził także kierowca.
Stwierdzić należy, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wyczerpująco wyjaśnił procedurę ważenia dotyczącą zastosowanych wag elektronicznych osiowo/kołowych. Zgodnie z pkt 1.4.2. i pkt 2 (Informacje ogólne) oraz pkt 6.3.1. instrukcji obsługi wag SAW serii III, w trakcie ważenia możliwe jest uzyskanie między innymi danych dotyczących: obciążenia kołowego, obciążenia osiowego, obciążenia wieloosiowego i masy brutto. W decyzji opisane zostały zarówno przepisy instrukcji obsługi wag SAW10C/III, jak też sposób użycia tychże wag. Ponadto, zgodnie z instrukcją obsługi w punkcie 6.3.1. zawarto informację dotyczącą wyznaczenia masy całkowitej, która mówi, że "sumując wyniki ważenia poszczególnych osi można obliczyć masę całkowitą pojazdu (masa brutto)", zdefiniowaną na użytek omawianej instrukcji w pkt 1.4.2. instrukcji jako "Całkowite obciążenie osi ustalone w pojedynczym ważeniu lub suma wyników ważenia poszczególnych, pojedynczych osi, wykonanych kolejno dla danego pojazdu". W pkt 6.3.1. instrukcji zawarto też, że wagi SAW 10C/III mogą być stosowane oddzielnie, w parach i/lub w grupach w celu pomiaru obciążenia, nacisku koła, nacisku osi, nacisku zespołu osi lub całkowitej masy wieloosiowej samochodów ciężarowych podczas jednej procedury ważenia co to jest procedura ważenia. Przy ocenie możliwych wariantów zastosowania wag SAW 10C/III należy także uwzględnić zapisy instrukcji z pkt 1.1. określającego cel i zakres instrukcji, przebieg ważenia, pkt 2 zawierającego skrótową charakterystykę omawianych wag, w tym ich przeznaczenie, czy pkt 4.2. przewidującego możliwość połączenia dwóch wag, aby wykonać pomiar obciążenia osi.
W ocenie Naczelnego Sądy Administracyjnego nie można się zgodzić ze skarżącą, że pomiar opisanego pojazdu członowego został przeprowadzony niezgodnie z załączoną przez producenta instrukcją obsługi. Podkreślić należy, że w treści Instrukcji obsługi wagi SAW 10C/III, załączonej do akt administracyjnych przewidziano, że za pomocą pojedynczej pary wag SAW serii III możliwe jest w procedurze ważenia obliczenie masy całkowitej pojazdu wieloosiowego.
Skoro użyte do ważenia wagi posiadały ważne świadectwo legalizacyjne i używane były zgodnie z instrukcją obsługi, to nie było podstaw do kwestionowania wyników ważenia za ich pomocą.
W kwestii dopuszczalności pomiaru masy brutto pojazdu wieloosiowego poprzez ustalenie, wskutek ważenia, nacisku pojedynczych osi za pomocą jednej pary wag SAW 10C/III i zsumowania tych wyników wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z: 21 lutego 2023 r., sygn. akt II GSK 1290/19 i II GSK 1144/19; 1 kwietnia 2022 r., sygn. akt II GSK 263/22) i skład orzekający w pełni je podziela.
Z kolei powołane w skardze kasacyjnej orzeczenia sądów dotyczyły wag SAW 10C/II. Omawiana Instrukcja Obsługi SAW serii III pochodzi zaś z 26 sierpnia 2016 r. i nie mogła być stosowana w sprawach przytaczanych przez spółkę.
Wobec tego zasadne było stanowisko organów, jak i WSA, że treść sporządzonego, zgodnie z wymaganiami art. 74 u.t.d., w sprawie protokołu kontroli drogowej odzwierciedlała dokonane w jej toku czynności i ustalenia dotyczące masy całkowitej oraz długości zespołu pojazdów, które to wartości zostały przekroczone i miały znaczenie dla stwierdzenia naruszenia z lp. 10.2.4. i lp.10.3.2. załącznika nr 3, a następnie nałożenia na tej podstawie kary pieniężnej.
Należy dodatkowo zauważyć, że wyniki ważenia, wykazujące, że została przekroczona dopuszczalna masa całkowita ww. zespołu pojazdów i o wartość, jaką wykazało ważenie, potwierdzały inne dokumenty przedstawione podczas kontroli: dowody rejestracyjne ciągnika i naczepy, zawierające w rubrykach przy kodzie G wpisy co do masy własnej danego pojazdu wraz z dokumentem "rozchód wewnętrzny", określającym masę dźwigaru.
Dlatego zgromadzone przez organy dowody, wyżej opisane, a przede wszystkim podpisany bez zastrzeżeń protokół kontroli drogowej i zeznania kierowcy w charakterze świadka w powiązaniu z instrukcją obsługi wag SAW serii III, zostały prawidłowo ocenione przez Sąd I instancji jako wyczerpujące dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i załatwienia sprawy zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej w rozumieniu art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Nie została naruszona zasada z art. 75 § 1 k.p.a., tym bardziej, że spółka, oprócz kwestionowania przeprowadzonej procedury ważenia i mierzenia zespołu pojazdów podczas kontroli nie przedstawiła żadnych dowodów.
Organy również nie naruszyły zasady z art. 8 § 1 k.p.a., do czego odniósł się Sąd I instancji. Spółka nie wyjaśniła, na jakiej podstawie oparła przeświadczenie, że postępowanie było nakierowane na wydanie decyzji niekorzystnej dla niej, skoro przeprowadzone podczas kontroli czynności inspektorów miały charakter rutynowy, ich prawidłowość potwierdził kierowca.
Niezasadny okazał się także zarzut naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a. W orzecznictwie NSA wielokrotnie sygnalizowano, że przepis art. 3 p.p.s.a. wskazuje cele działania sądów administracyjnych oraz zakres ich kognicji i żadna z jednostek redakcyjnych art. 3 cyt. ustawy nie odnosi się, przynajmniej wprost, do obowiązku sądu administracyjnego w zakresie sposobu procedowania przed tym sądem (por. wyroki NSA z: 4 września 2008 r., sygn. akt I OSK 266/08; 11 grudnia 2015 r. sygn. akt I OSK 1889/15). Jednakże, mimo, że art. 3 § 1 p.p.s.a. ma zasadniczo charakter ustrojowo-procesowy i bezpośrednio nie podpada wprost pod żadną z dwóch podstaw kasacyjnych określonych w art. 174 p.p.s.a., to jednak z uwagi na fakt, że w wyniku działania danego organu w oparciu o przepisy prawa ustrojowego mogą powstać, ustać lub przekształcić się stosunki prawne, uprawnione jest przyjęcie, że zarzuty naruszenia przepisów ustrojowych mogą być powołane w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 30 maja 2012 r., I GSK 748/11), o ile zarzut naruszenia art. 3 p.p.s.a. powiązany jest z innymi przepisami procesowymi (por. postanowienie NSA z dnia 9 grudnia 2009 r., II OSK 1375/09, LEX nr 582850, wyrok NSA z dnia 8 kwietnia 2008 r., I FSK 277/07, LEX nr 481336; wyrok NSA z dnia 11 maja 2012 r., I OSK 70/12, LEX nr 1166069).
Jak już wyjaśniono, Sąd I instancji nie naruszył powołanych w skardze kasacyjnej przepisów, dokonał kontroli działalności administracji publicznej oraz zastosował środek określony w ustawie. Ze sformułowanych zarzutów nie wynika, aby zgłaszano, że WSA nie rozpoznał skargi albo dokonał jej oceny według innych kryteriów niż kryterium legalności. Tym samym zarzuty sformułowane w pkt 1 i 2 petitum skargi kasacyjnej należało uznać za niezasadne.
Wobec powyższego skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu na mocy art. 184 p.p.s.a.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w pkt 2 wyroku, na mocy art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023r., poz. 1935).