II GSK 1941/18

II GSK 1941/18 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-05-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-11-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Izabella Janson /sprawozdawca/
Małgorzata Rysz /przewodniczący/
Wojciech Kręcisz
Symbol z opisem
6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne
Gry losowe
Sygn. powiązane
V SA/Wa 33/18 - Wyrok WSA w Warszawie z 2018-07-17
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2018 poz 165
art. 28 ust. 1, art. 19 ust 1, art. 15f
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia del. WSA Izabella Janson (spr.) po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej E. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lipca 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 33/18 w sprawie ze skargi E. P. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...] w przedmiocie pozostawienia nazwy domen w rejestrze domen służących oferowaniu gier hazardowych niezgodnie z ustawą o grach hazardowych oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 17 lipca 2018r., sygn. akt V SA/Wa 33/18 na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369, obecnie: Dz.U. z 2022r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę E. P. (dalej też: "strona", "skarżąca") na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów (dalej też: "Minister", "organ) z [...] listopada 2017r., nr [...] w przedmiocie pozostawienia nazwy domen w rejestrze domen służących oferowaniu gier hazardowych niezgodnie z ustawą o grach hazardowych.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy.
W dniu [...] września 2017r. funkcjonariusze celni dokonali oględzin stron internetowych działających w domenie [...].com i subdomenie www.[...].com, w wyniku których stwierdzili, że stanowią one domeny służące do oferowania gier hazardowych w sposób niezgodny z ustawą z 19 listopada 2009r. o grach hazardowych (Dz.U. z 2018r., poz. 165 ze zm., dalej "u.g.h.").
Wnioskiem z [...] październik 2017r. zwrócono się do Ministra o zatwierdzenie dokonania wpisu przedmiotowych domen o nazwach [...].com i www.[...].com do Rejestru Domen Służących Oferowaniu Gier Hazardowych Niezgodnie z Ustawą o Grach Hazardowych (zwanego dalej: "Rejestrem"). W wyniku analizy nadesłanych materiałów dowodowych Minister uznał, iż zostały spełnione przesłanki określone w art. 15f ust. 4 u.g.h., uzasadniające dokonanie wpisu nazw przedmiotowych domen do Rejestru i zatwierdził dokonanie wpisu. Powyższe domeny zostały wpisane do Rejestru [...] października 2017r.
E. P. pismem z [...] listopada 2017r. wniosła sprzeciw od wpisu. Decyzją z [...] listopada 2017r. Minister pozostawił ww. nazwy domen w Rejestrze. W podstawie prawnej decyzji powołano art. 207 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017r., poz. 201 ze zm., dalej: "O.p."), w związku z art. 15f u.g.h.
W ocenie Ministra, analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie prowadzi do wniosku, że wskazane domeny wykorzystywane są do urządzania gier hazardowych bez koncesji, zezwolenia lub dokonania zgłoszenia wymaganego przez ustawę, które skierowane są do usługobiorców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem organu warunkiem wpisania domeny do Rejestru nie musi być okoliczność rozgrywania gier hazardowych na stronie internetowej wykorzystującej nazwę domenową, a jedynie wykorzystywanie danej domeny do urządzania gier hazardowych bez wymaganej koncesji lub zezwolenia lub zgłoszenia. W świetle przepisów u.g.h. czynnościami związanymi z urządzaniem gier hazardowych są przyjmowanie zakładów i stawek w grze hazardowej, wypłata wygranych, ustalenie wyniku gry hazardowej, reklamacje. Przedmiotowe domeny umożliwiają zakup dowodów udziału w grach, objętych monopolem państwa na ich urządzanie, wykonywanego przez Totalizator Sportowy Sp. z o.o. oraz wypłacaniu ewentualnych wygranych uzyskanych w tych grach.
Minister zaznaczył, że u.g.h. ściśle reguluje dopuszczalność powierzania przez podmiot prowadzący działalność w zakresie gier hazardowych innemu podmiotowi wykonywania czynności związanych z urządzaniem tych gier, określając katalog gier w przypadku w których takie powierzenie jest dopuszczalne. Wprowadzono jedynie jeden wyjątek od ogólnego zakazu powierzania. Stosownie do art. 28 ust. 2 Spółka prowadząca działalność w zakresie gier liczbowych, loterii pieniężnych lub zakładów wzajemnych może powierzyć innemu podmiotowi, na podstawie umowy agencyjnej, sprzedaż losów lub innych dowodów udziału w grze oraz przyjmowanie zakładów i stawek, a także wypłatę (wydanie) wygranych do wysokości określonej w regulaminie gry lub zakładu, z wyłączeniem takich czynności dotyczących zakładów wzajemnych urządzanych przez sieć Internet. Wskazał, że w sprawie jest bezsporne, że skarżąca nie prowadzi działalności, w oparciu o umowę agencyjną z Totalizatorem Sportowym Sp. z o.o., w zakresie prawem dopuszczonego powierzania czynności związanych z urządzaniem gier hazardowych. Dodatkowo Minister podkreślił, że regulamin portalu internetowego www.[...].pl przewiduje w § 5 gry grupowe przez Internet. W grze bierze udział zakład dla 10 osób. W przypadku wygranej uczestnik gry grupowej otrzymuje 1/10 części wygranej. Tymczasem regulaminy gier urządzanych przez Totalizator Sportowy Sp. z o.o. nie przewidują gier grupowych. A zatem strona oferuje własne, dodatkowe formy udziału w tych grach.
Oddalając skargę na powyższą decyzję wskazanym na wstępie wyrokiem z 17 lipca 2018r.,Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że nie sposób uznać, że skarżąca pośredniczyła pomiędzy Totalizatorem Sportowym Sp. z o.o. a użytkownikami jej portalu. Przede wszystkim nie dowodził temu załączony do sprzeciwu oryginał potwierdzenia zawarcia zakładów gier losowych w kolekturze Totalizatora Sportowego Sp. z o.o. Dokument ten nie zawiera żadnych danych osobowych identyfikujących uczestników gier. W takich okolicznościach w świetle zapisów u.g.h. uczestnikiem loterii pieniężnej i gry losowej organizowanej przez Totalizator Sportowy jest więc okaziciel dowodu udziału w grze, czyli skarżąca. Nie zmienia tego fakt, iż zakupuje ona zakłady udziału w grze losowej i loterii pieniężnej z opłat uiszczonych przez użytkowników portalu www.[...].pl oraz że uzyskane z tego tytułu wygrane wykorzystuje na wypłatę użytkownikom serwisu.
W dalszej części uzasadnienia WSA zwrócił uwagę na art. 28 ust. 2 u.g.h. stanowiący, iż spółka prowadząca działalność w zakresie gier liczbowych, loterii pieniężnych lub zakładów wzajemnych może powierzyć innemu podmiotowi, na podstawie umowy agencyjnej, sprzedaż losów lub innych dowodów udziału w grze oraz przyjmowanie zakładów i stawek, a także wypłatę (wydanie) wygranych do wysokości określonej w regulaminie gry lub zakładu, z wyłączeniem takich czynności dotyczących zakładów wzajemnych urządzanych przez sieć Internet. W opinii WSA w sprawie bezsporne jest, iż strona nie prowadzi i nie prowadziła działalności w oparciu o umowę agencyjną z Totalizatorem Sportowym, w zakresie prawem dopuszczonego powierzania czynności związanych z urządzaniem gier hazardowych.
Sąd I instancji uznał, że działalność skarżącej prowadzona za pośrednictwem przedmiotowych domen stanowi w istocie odsprzedaż użytkownikom portalu zakupionych przez stronę zakładów. Udział użytkowników portalu w grach nie jest oparty na zawarciu przez nich zakładu z organizatorem gier Totalizatorem Sportowym Sp. z o.o. i wpłaceniu mu stawki za udział w grze. Zakład zawierany jest pomiędzy uczestnikiem gry (użytkownikiem portalu) a właścicielem serwisu (skarżącą), w ramach którego gracz typuje cyfry i liczby oraz wpłaca właścicielowi serwisu stawkę wraz ze stosowną opłatą za obsługę serwisową. Takiego stanu rzeczy nie zmienia fakt, że strona w ramach swojej działalności wykorzystuje wyniki gier (losowania w tych grach) prowadzonych przez Totalizator Sportowy Sp. z o.o. oraz jego środki, pochodzące z wypłaconych wygranych. Nie ulega też wątpliwości, iż skarżąca nie posiada koncesji ani zezwolenia na urządzanie gier hazardowych.
E. P. w skardze kasacyjnej zaskarżyła powyższy wyrok w całości wnosząc o uchylenie w całości decyzji Ministra Rozwoju i Finansów z [...] listopada 2017 roku nr [...], ewentualnie o uchylenie tego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, przeprowadzenie rozprawy oraz zasądzenie od organu administracyjnego na rzecz skarżącej należnych kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według załączonego spisu kosztów.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
a) art. 19 ust. 1 i 2 u.g.h. poprzez niewłaściwą wykładnię tych przepisów wyrażającą się w przyjęciu, że zawierają one ogólny nakaz dokonywania czynności związanych z udziałem w grze hazardowej bezpośrednio między graczem a podmiotem urządzającym tę grę, podczas gdy regulują one jedynie kwestię wypłaty (wydania) wygranych w grach hazardowych, wskazując osoby uprawnione do ich odebrania;
b) art. 28 ust. 1 u.g.h. poprzez niewłaściwą wykładnię tego przepisu polegającą na przyjęciu, iż zakazuje on graczowi zlecania wykonania na swoją rzecz czynności związanych z udziałem w grze hazardowej innym podmiotom, w sytuacji gdy treść tego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że adresatem wynikającej z niego normy są podmioty prowadzące działalność w zakresie gier hazardowych;
c) art. 15 ust. 1 pkt. 4 u.g.h. poprzez uznanie, iż nazwy domen "[...].pl" i "www.[...].pl" podlegały wpisowi do rejestru domen służących do oferowania gier hazardowych niezgodnie z ustawą o grach hazardowych, podczas gdy w rzeczywistości domeny te nie były wykorzystywane do urządzania gier hazardowych bez koncesji, zezwolenia lub dokonania zgłoszenia wymaganego przez ustawę.
2. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. i art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz art. 187 § 1 O.p. i art. 191 O.p. poprzez nieuwzględnienie skargi i nieuchylenie tej decyzji, w sytuacji gdy opierała się ona na dowolnym ustaleniu, że skarżąca wykorzystując m.in. przedmiotowe domeny, urządza gry hazardowe, przyjętym pomimo iż taki wniosek nie wynikał logicznie z wszechstronnej analizy całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, albowiem ten ostatni jednoznacznie wskazywał, że skarżąca zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa świadczyła usługi na rzecz osób uczestniczących w legalnej grze hazardowej w całości urządzanej przez inny podmiot.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz.U. z 2020r., poz. 1842 ze zm.) przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, przy czym na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach Sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Wobec tego, że taka sytuacja wystąpiła w tej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie ma podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania przed Sądem I instancji, a zatem należało dokonać kontroli zaskarżonego wyroku jedynie pod kątem zgłoszonych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa.
Zważywszy na sposób sformułowania zarzutów kasacyjnych w pierwszej kolejności rozważenia wymaga ocena spełnienia przez skargę kasacyjną ustawowych wymogów formalnych. Skarga kasacyjna jest bowiem szczególnym pismem procesowym, tj. wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Stosownie do art. 176 § 1 pkt 2 i art. 174 p.p.s.a. powinna ona zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie; skargę kasacyjną można zaś oprzeć na podstawie: 1) naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przytoczenie podstaw kasacyjnych polega na wskazaniu czy strona skarżąca zarzuca naruszenie prawa materialnego, czy naruszenie przepisów postępowania, czy też oba te naruszenia łącznie, a przedmiotem zarzutu mogą być tylko te przepisy, które zastosował Sąd I instancji lub które powinien był zastosować, lecz je pominął. Skarga kasacyjna winna być bowiem skierowana przeciwko przyjętej w zaskarżonym wyroku podstawie prawnej rozstrzygnięcia, co oznacza wymóg powołania w pierwszej kolejności przepisów normujących działalność orzeczniczą Sądów administracyjnych, a w dalszej kolejności wskazania przepisów materialnego i/lub procesowego prawa administracyjnego. Sądy Administracyjne nie stosują bowiem bezpośrednio przepisów prawa administracyjnego, lecz przyjmują je jako normatywny wzorzec kontroli działań lub zaniechań administracji publicznej i mogą je naruszyć poprzez naruszenie tego wzorca. Zarzuty skargi kasacyjnej powinny być kierowane pod adresem Sądu I instancji, a więc jako podstawę zaskarżenia wnoszący skargę kasacyjną powinien w pierwszej kolejności wskazać przepisy mające zastosowanie w postępowaniu sądowoadministracyjnym ewentualnie w połączeniu z przepisami procesowymi i/lub materialnymi, jakie miały lub mogły mieć zastosowanie w postępowaniu administracyjnym. Wyraźne rozdzielenie podstaw kasacyjnych (na materialną i procesową) nakazuje, aby zarzut natury procesowej był oparty na normach prawa procesowego (ustrojowego), natomiast zarzut natury materialnej na normach prawa materialnego. Uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno zaś szczegółowo określać, do jakiego naruszenia przepisów prawa doszło i na czym to naruszenie polegało, a w przypadku zarzucania uchybień przepisom procesowym dodatkowo wykazać, że to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie prawa materialnego może nastąpić przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści przepisu. Sformułowanie zarzutu błędnej wykładni przepisu prawa materialnego zawsze powinno łączyć się z wykazaniem na czym polegało wadliwe odczytanie przez Sąd I instancji znaczenia treści przepisu, a następnie konieczne jest podanie właściwego, zdaniem skarżącego, rozumienia naruszonego przepisu. Naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie to wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej (tzw. błąd subsumpcji). Z kolei zwrot "mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy" w odniesieniu do naruszenia przepisów prawa procesowego należy wiązać z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania. Oznacza to, że na stronie skarżącej spoczywa obowiązek uzasadnienia, że następstwa stwierdzonych uchybień były na tyle istotne, iż kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia (tak wyrok NSA z 14 marca 2018r., II FSK 2480/17, LEX nr 2475433). Mimo że przepisy p.p.s.a. nie określają warunków formalnych, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie skargi kasacyjnej, to należy przyjąć, że ma ono za zadanie wykazanie trafności (słuszności) zarzutów postawionych w ramach podniesionych podstaw kasacyjnych, co oznacza, że musi zawierać argumenty mające na celu "usprawiedliwienie" przytoczonych podstaw kasacyjnych (por. wyroki NSA z: 5 sierpnia 2004r., FSK 299/04 z glosą A. Skoczylasa OSP 2005, nr 3, poz. 36; 9 marca 2005r., GSK 1423/04; 10 maja 2005r., FSK 1657/04; 12 października 2005r., I FSK 155/05; 23 maja 2006r., II GSK 18/06; 4 października 2006r., I OSK 459/06, publ. w CBOSA).
Rozpoznawana skarga kasacyjna nie spełnia powyższych wymogów.
Nie jest prawidłowo skonstruowany podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez brak powiązania z naruszeniem przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak również brak odniesienia do postępowania przed Sądem I instancji w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Wskazać też należy, że w pkt 1. c) petitum skargi kasacyjnej jako podstawę zarzutu co do wpisania nazwy domen "[...].pl" i "www.[...].pl" do Rejestru wskazano art. 15 ust. 1 pkt. 4 u.g.h., w uzasadnieniu zaś art. 15f ust 4 pkt 1 u.g.h. Brak jest też wskazania przy zarzucie naruszenia prawa materialnego w pkt 1. c) petitum skargi kasacyjnej czy jego naruszenie nastąpiło poprzez błędną wykładnię, czy niewłaściwe zastosowanie.
Jednakże mając na uwadze treść uchwały pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009r., sygn. akt I OPS 10/09 Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadził kontrolę merytoryczną podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów.
Rozpoznawana w tych granicach skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Skargę kasacyjną oparto na obu podstawach wymienionych w art. 174 p.p.s.a. podstawach, podnosząc zarzuty naruszenia prawa materialnego oraz naruszenia przepisów postępowania.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów procesowych zgłoszonych w pkt 2. petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzutów naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. i art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz art. 187 § 1 O.p. i art. 191 O.p., stwierdzić należy, że są one pozbawione uzasadnionych podstaw.
Jako chybiony należy uznać zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a.
Przypomnieć należy, że przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. może stanowić usprawiedliwioną podstawę kasacyjną w sytuacji, gdy Sąd I instancji, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną nie wyszedł poza ich granice, mimo że w danej sprawie powinien był to uczynić, lub rozpoznając skargę, dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym) niż sprawa rozstrzygnięta zaskarżonym aktem lub rozpoznał skargę z przekroczeniem granic danej sprawy, lub nie rozpoznał istoty sprawy. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w rozpoznanej sprawie. Niewątpliwie Sąd I instancji rozpoznał istotę sprawy, dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, gdyż dokonał oceny prawidłowości postępowania prowadzonego przez organ z uwzględnieniem przepisów prawa materialnego, istotnych dla dokonania tej oceny. To, że skarżący nie zgadza się z oceną dokonaną przez Sąd I instancji, nie oznacza, że doszło do naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. W ramach zarzutu naruszenia tego przepisu nie można kwestionować prawidłowości zajętego stanowiska prawnego i wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poglądów (por. wyrok NSA z dnia 17 września 2018r., sygn. akt II OSK 3343/17).
Nie jest usprawiedliwiony zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 187 § 1 O.p. i art. 191 O.p.
Zgodnie z art. 187 § 1 O.p. organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zgodnie zaś z art. 191 O.p. organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Wreszcie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. stanowi podstawę uwzględnienia skargi w przypadku stwierdzenia przez Sąd administracyjny naruszenia przez organ przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zaś art. 151 p.p.s.a. stanowi podstawę prawną oddalenia skargi.
Uchybienia tym przepisom autor skargi kasacyjnej upatruje w nieuwzględnieniu skargi i nieuchyleniu decyzji, w sytuacji gdy opierała się ona na dowolnym ustaleniu, że wykorzystując m.in. przedmiotowe domeny, skarżąca urządza gry hazardowe. Zauważyć należy, że z punktu widzenia kontroli sądowoadministracyjnej zakres ustaleń faktycznych, które należało w sprawie poczynić, determinuje wykładnia normy materialnoprawnej stanowiącej podstawę prawną rozstrzygnięcia kontrolowanego przez Sąd. Prawidłowo wyłożona norma materialnoprawna wskazuje bowiem, jakie okoliczności faktyczne świadczą o wypełnieniu hipotezy tejże normy prawnej, a tym samym są niezbędne i konieczne do stwierdzenia w toku postępowania, żeby dopuszczalne było zastosowanie danej normy.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego WSA prawidłowo ocenił, że nie ma podstaw do kwestionowania prawidłowości przeprowadzonego przez organy postępowania dowodowego i trafności oceny przeprowadzonych dowodów i że w kontrolowanej sprawie zostały podjęte wszelkie działania niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.
Zgodnie z art. 8 u.g.h. do postępowań w sprawach określonych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa, chyba że ustawa stanowi inaczej. W literaturze prawniczej zwraca się uwagę, że w procesie odpowiedniego stosowania dany przepis może, choć nie musi, ulec ewentualnej modyfikacji. Przy wykładni odpowiedniego stosowania danych norm prawnych prym powinny wieść wykładnia funkcjonalna, celowościowa i aksjologiczna nad wykładnią literalną (por. M. Hauser, Odpowiednie stosowanie przepisów prawa – uwagi porządkujące, "Przegląd Prawa i Administracji", t. LXV, Wrocław 2005, s. 151-168). Ponadto, podkreśla się też, że gdy odpowiednie stosowanie dotyczy tzw. części dyspozytywnej normy prawnej, to trzeba mieć na względzie, by przepis stosowany nie utracił swego "zasadniczego charakteru". Gdyby bowiem ustawodawca chciał uregulować daną materię w sposób znacznie odbiegający od treści przepisu odniesienia, uczyniłby to w sposób niepozostawiający wątpliwości. Przyjął jednak, że dla uregulowania jej wystarczy wskazanie na "odpowiednie" zastosowanie określonego przepisu (por. A. Błachnio-Parzych, Przepisy odsyłające systemowo (wybrane zagadnienia), "Państwo i Prawo" 2003 r. nr 1, s. 43).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, należy zauważyć, że w przypadku procedury wpisu do Rejestru ustawodawca nie tyle nie wyłączył, co nie przewidział w zakresie rozpatrywania sprzeciwu od wpisów do Rejestru stosowania przepisów Ordynacji podatkowej. Należy zauważyć, że w art. 15f ust. 9 u.g.h. ustawodawca wskazał, że minister właściwy do spraw finansów publicznych wydaje decyzję (...). Jednocześnie w art. 15f ust. 10 ww. ustawy wpisano, że do decyzji, o której mowa w ust. 9, nie stosuje się przepisu art. 221 § 1 O.p. ani przepisu art. 52 § 4 p.p.s.a. (ostatni przepis został uchylony z dniem 1 czerwca 2017r.). Uznać więc należy, że postępowanie uregulowane w art. 15f u.g.h. stanowi lex specialis wobec klasycznego postępowania odwoławczego określonego w O.p.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji w ramach kontroli legalności zaskarżonej decyzji trafnie uznał, że Minister dokonał wszechstronnej analizy całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.
Skoro skarżąca kasacyjnie skutecznie nie zakwestionowała ustaleń faktycznych sprawy, na których oparto zaskarżoną decyzję, skonstruowane pod adresem Sądu I instancji zarzuty kasacyjne określone w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, również w wyniku jego błędnej wykładni, należy uznać za niezasadne.
Podkreślić należy, że 1 kwietnia 2017r. weszła w życie ustawa z 15 grudnia 2016r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw, której celem było zmniejszenie szkodliwych społecznie i ekonomicznie skutków hazardu poprzez ograniczenie występowania zjawiska "szarej strefy" w środowisku gier hazardowych i zapewnienie jak najwyższego poziomu ochrony graczy przed negatywnymi skutkami hazardu. Na mocy nowelizacji najbardziej radykalne zmiany zostały wprowadzone w obszarze regulacji odnoszących się do oferowania gier online. Ustawodawca rozszerzył zakres monopolu państwowego na urządzanie gier hazardowych przez sieć Internet. W uzasadnieniu do projektu ustawy, oprócz celu proponowanych zmian, przedstawiono orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, dopuszczające, w sytuacji w której udział społeczeństwa w niezalegalizowanych formach hazardu stanowi poważny problem społeczny, na rozszerzenie usług świadczących w ramach monopolu państwa. Przyznanie monopoliście państwowemu wyłącznego prawa do urządzania gier hazardowych w Internecie daje gwarancje stałego nadzoru nad działalnością takiego podmiotu i stanowi odpowiedni środek do skierowania aktywności hazardowej społeczeństwa na kontrolowane tory i zapewnia konsumentom bezpieczeństwo w obliczu oszukańczej działalności operatorów hazardowych (wyrok TSUE z 8 września 2019r. w sprawie C-42/07, Liga Portuguesa de Futebol Profissional Bwin Internactional Ltd przeciwko Departamento de Jogos da Santa Casa da Misericordia de Lisboa). W wyroku z 3 czerwca 2010r. wydanym w sprawie C-258/08 TSUE uznał, że wprowadzenie mechanizmu blokowania dostępu do stron internetowych, za pośrednictwem których są oferowane nielegalne usługi hazardowe, stanowi naturalną konsekwencję obowiązującego ustawodawstwa, dopuszczającego oferowanie usług hazardowych przez monopolistę z wyłączeniem innych podmiotów. Blokada dostępu do nielegalnych na terytorium danego państwa członkowskiego stron internetowych zawierających ofertę hazardową zapewnia efektywność ustawodawczą.
W świetle powyżej zaprezentowanych stanowisk TSUE stwierdzić należy, że wprowadzony nowelizacją ustawy o grach hazardowych art. 15f u.g.h. wpisuje się w ogólną tendencję do zapewnienia lepszej ochrony konsumenta i ścisłej reglamentacji dostępu do usług hazardowych.
Zgodnie z art. 15f ust. 1 u.g.h. minister właściwy do spraw finansów publicznych prowadzi Rejestr domen służących do oferowania gier hazardowych niezgodnie z ustawą, zwany dalej "Rejestrem". W myśl art. 15f ust. 4 pkt 1 u.g.h. wpisowi do Rejestru podlega nazwa domeny internetowej wykorzystywana do urządzania gier hazardowych bez koncesji, zezwolenia lub dokonania zgłoszenia wymaganego przez ustawę, kierowanych do usługobiorców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w szczególności gdy strony internetowe wykorzystujące nazwy takich domen są: a) dostępne w języku polskim; b) reklamowane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Sam wpis do Rejestru nie ma charakteru decyzji, lecz stanowi czynność materialno-prawną. Formę decyzji przybiera zaś odpowiedź na sprzeciw od dokonanego wpisu. Regulacje zawarte w art. 15f u.g.h. w sposób szczególny określają tryb związany z kwestionowaniem dokonanego wpisu, wskazując formę jego zakwestionowania - sprzeciw, jego zakres, katalog podmiotów uprawnionych, termin na wniesienie sprzeciwu oraz termin na jego rozpatrzenie. Powyższe oznacza, że podczas załatwiania sprzeciwu, o którym mowa wyżej, organ stosuje przepisy Ordynacji podatkowej w zakresie dotyczącym decyzji (formy tego dokumentu, elementów, treści), a nie wszystkie etapy i wymogi postępowania poprzedzającego jej wydanie (określone w Ordynacji podatkowej).
Nie można zgodzić się ze skarżącą, że w sprawie dokonano błędnej wykładni art. 19 i art. 28 ust 1 u.g.h., które szczegółowo regulują kwestie związane z: wypłatą wygranych w grach losowych (art. 19 u.g.h.) oraz powierzaniem innym podmiotom (niż prowadzącym działalność w zakresie gier hazardowych) wykonywania czynności związanych z urządzaniem tych gier (art. 28 u.g.h.).
Zgodnie z art. 19 ust 1. u.g.h. wygrane w grach hazardowych wypłaca się (wydaje) okazicielom losów lub innych dowodów udziału w tych grach lub za zwrotem tych dowodów, chyba że regulamin tych gier stanowi inaczej. W myśl zaś ust. 2 wypłata (wydanie) wygranej może nastąpić także na rzecz innej osoby niż okaziciel, o którym mowa w ust. 1, jeżeli przedstawi on pełnomocnictwo z podpisem poświadczonym notarialnie udzielone przez taką osobę i w sposób określony w pełnomocnictwie, jeżeli jest zgodny z regulaminem gry. Pełnomocnictwo może obejmować również upoważnienie do odbioru zaświadczenia o uzyskanej wygranej. W myśl art. 28 ust. 1 u.g.h. czynności związane z urządzaniem gier hazardowych dokonuje podmiot urządzający gry hazardowe, czego potwierdzeniem jest wyrażona w powołanym przepisie generalna zasada braku możliwości powierzania innemu podmiotowi wykonywania czynności związanych z urządzaniem tych gier. Ustawodawca dopuścił jednak możliwość powierzania przez podmiot prowadzący działalność w zakresie gier hazardowych innemu podmiotowi wykonywania czynności związanych z urządzaniem tych gier, określając katalog gier w przypadku, których takie powierzenie jest dopuszczalne oraz zakres czynności związanych z urządzaniem gier hazardowych. W świetle przepisów ustawy o grach hazardowych czynnościami związanymi z urządzaniem gier hazardowych są w szczególności: przyjmowanie zakładów i stawek w grze hazardowej, wypłata wygranych, ustalenie wyniku gry hazardowej, reklamacje. Stosownie do art. 28 ust. 2 spółka prowadząca działalność w zakresie gier liczbowych, loterii pieniężnych lub zakładów wzajemnych może powierzyć innemu podmiotowi, na podstawie umowy agencyjnej, sprzedaż losów lub innych dowodów udziału w grze oraz przyjmowanie zakładów i stawek, a także wypłatę (wydanie) wygranych do wysokości określonej w regulaminie gry lub zakładu, z wyłączeniem takich czynności dotyczących zakładów wzajemnych urządzanych przez sieć Internet.
Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej w rozpoznawanej sprawie zebrany w sprawie materiał dowodowy stanowił dostateczną podstawę do uznania, że portal internetowy wykorzystywany był przez skarżącą do urządzania gier hazardowych bez wymaganej koncesji lub zezwolenia lub zgłoszenia, a w sprawie bezsporne jest, iż strona nie prowadzi i nie prowadziła działalności w oparciu o umowę agencyjną z Totalizatorem Sportowym, w zakresie prawem dopuszczonego powierzenia czynności związanych z urządzaniem gier hazardowych.
Zarzuty skargi kasacyjnej skutecznie nie podważyły zasadniczego dla sprawy ustalenia faktycznego o tym, że przedmiotowe strony dostępne są w języku polskim, co obejmuje m.in. formularz rejestracyjny, logowania i kontaktowy. Również Regulamin korzystania z domen sporządzony został w języku polskim. W formularzu rejestracyjnym wskazuje się imię, nazwisko, ulicę, miasto, kod pocztowy, kraj oraz numer telefonu i konta bankowego. Użytkownik, chcąc korzystać z serwisu musi się zarejestrować i utworzyć konto. Konto umożliwia mu udział w grze (typowanie cyfr lub liczb), sprawdzenie jego wygranych, wyników loterii pieniężnych i gier losowych, w których brał udział oraz uzyskanie informacji o aktualnych loteriach i grach losowych w których bierze udział. Użytkownik chcąc wziąć udział w loteriach i grach losowych (...) zobowiązany jest do uiszczenia stosownej opłaty. Płatności może dokonać za pośrednictwem kart kredytowych, polecenia przelewu albo za pomocą środków zgromadzonych na własnym koncie użytkownika (portmonetka). W przypadku zaś udziału w loteriach i grach losowych za pomocą sms opłata za udział w tej grze pobierana jest z chwilą wysłania wiadomości sms. Zasilanie konta użytkownika i płatności za udział w loteriach i grach losowych dokonywane są na rachunek strony. Płatności, zgodnie z § 6 pkt 3) Regulaminu, można dokonywać w następujących walutach: z terenu Polski w złotych polskich (PLN), poza Polską w dolarach amerykańskich (USD) i w euro (€), które są następnie przeliczane na PLN (...). Istnieje możliwość dokonywania płatności za pośrednictwem polskich dostawców usług płatniczych, tj. Dotpay S.A. (www.dotpay.pl) oraz Krajowy Integrator Płatności S.A. (www.transferuj.pl). Każda wygrana użytkownika zapisywana jest automatycznie na jego indywidualnym koncie użytkownika (§ 8 ust. 1 Regulaminu). Użytkownik portalu www.[...].pl może za pośrednictwem swojego konta skierować żądanie wypłaty jego wygranej bądź wygranych, w całości lub w części, wskazując przy tym sposób dostarczenia wygranej. W przypadku wypłaty wygranych, stosownie do § 8 pkt 5) lit. a) Regulaminu, jedną z metod wypłaty wygranych jest przelew na rachunek bankowy wskazany przez użytkownika; przelew jest dokonywany natychmiastowo najpóźniej do 48 godzin w walutach: na terenie Polski w złotych polskich (PLN), poza terenem Polski w złotych polskich (PLN), gdzie następnie jest przeliczana na walutę euro (€) lub dolary amerykańskie (USD). § 2 Regulaminu przewiduje zasady i tryb rozpatrywania przez stronę reklamacji użytkowników. Warunkiem wpisania domeny do Rejestru nie musi być okoliczność rozgrywania gier hazardowych na stronie internetowej wykorzystującej nazwę domenową, a jedynie wykorzystywanie danej domeny do urządzania gier hazardowych bez wymaganej koncesji lub zezwolenia lub zgłoszenia. W świetle przepisów u.g.h. czynnościami związanymi z urządzaniem gier hazardowych są przyjmowanie zakładów i stawek w grze hazardowej, wypłata wygranych, ustalenie wyniku gry hazardowej, reklamacje. Przedmiotowe domeny umożliwiają zakup dowodów udziału w grach, objętych monopolem państwa na ich urządzanie, wykonywanego przez Totalizator Sportowy Sp. z o.o. oraz wypłacaniu ewentualnych wygranych uzyskanych w tych grach. Podkreślić w tym miejscu należy, że przepisy u.g.h. nie przewidują możliwości pośrednictwa pomiędzy organizatorem gry hazardowej a jej uczestnikiem w zakresie czynności związanych z ich urządzaniem. Czynności te są - zgodnie z u.g.h. - dokonywane pomiędzy podmiotem urządzającym grę hazardową a graczem (uczestnikiem gry hazardowej). Wyjątkiem jest art. 19 ust. 2 u.g.h. stanowiący, iż jedynie wypłata (wydanie) wygranej może nastąpić także na rzecz innej osoby niż okaziciel, o którym mowa w ust. 1, jeżeli przedstawi on pełnomocnictwo z podpisem poświadczonym notarialnie udzielone przez taką osobę i w sposób określony w pełnomocnictwie, jeżeli jest zgodny z regulaminem gry. Pełnomocnictwo może obejmować również upoważnienie do odbioru zaświadczenia o uzyskanej wygranej.
Dodatkowo regulamin portalu internetowego www.[...].pl przewiduje w § 5 gry grupowe przez Internet. W grze bierze udział zakład dla 10 osób. W przypadku wygranej uczestnik gry grupowej otrzymuje 1/10 części wygranej. Tymczasem regulaminy gier urządzanych przez Totalizator Sportowy sp. z o.o. nie przewidują gier grupowych. A zatem strona oferuje własne, dodatkowe formy udziału w tych grach.
Mając na uwadze zatem regulacje u.g.h., jak również zasady funkcjonowania Portalu Internetowego www.[...].pl trafne jest stanowisko WSA, iż nie można uznać, że skarżąca, działa jedynie na zlecenie i w imieniu swoich klientów (...), wyręczając klientów-użytkowników portalu w tym zakresie, za co pobierana jest opłata. Uczestnikiem loterii pieniężnej i gry losowej organizowanej przez Totalizator Sportowy Sp. z o.o. jest bowiem okaziciel dowodu udziału w grze, a tym jest przedstawiciel skarżącej. Nie zmienia tego faktu to, iż zakupuje on zakłady udziału w grze losowej i loterii pieniężnej z opłat uiszczonych przez użytkowników oraz że uzyskane z tego tytułu wygrane wykorzystuje na wypłatę użytkownikom serwisu. Odbiór wygranych przez użytkowników serwisu nie następuje obligatoryjnie, ale związany jest ze skierowaniem żądania wypłaty wygranej za pośrednictwem konta użytkownika, które może obejmować również wypłatę wygranej w całości lub w części. W przypadku przedmiotowych domen, występuje więc ich wykorzystywanie do urządzania gier hazardowych w zakresie określonych czynności. Nie zmienia tego faktu okoliczność, iż strona w ramach swojej działalności wykorzystuje wyniki gier (losowania w tych grach) prowadzonych przez Totalizator Sportowy Sp. z o .o. oraz jego środki, pochodzące z wypłaconych wygranych. Za uznaniem wykorzystywania przedmiotowych domen do urządzania gier hazardowych przemawia również fakt związany z dodatkowymi sposobami udziału w grach (gry grupowe), jak również możliwość uczestnictwa w grze poza terenem Polski i w konsekwencji możliwość dokonywania płatności również w innych walutach niż waluta polska.
Podkreślenia również wymaga, że działalność gospodarcza dotycząca gier hazardowych jest działalnością reglamentowaną w sposób restrykcyjny. Wynika to ze specyfiki tej branży, która przynosi bardzo duże zyski, lecz osiągane są one w wyniku eksploatacji ekonomicznej naturalnej skłonności społeczeństwa do hazardu. TSUE w swych orzeczeniach podkreśla, że gry hazardowe stwarzają zagrożenia dla sytuacji ekonomicznej, społecznej i rodzinnej osób biorących w nich udział i mogą prowadzić do uzależniania porównywalnego z uzależnieniem od narkotyków i alkoholu. Zasada funkcjonowania gier hazardowych polega bowiem na tym, że grający w nie więcej tracą niż wygrywają. Organizujący gry hazardowe "sprzedają" bowiem w istocie iluzję szybkiego wzbogacenia się, kosztem realnego zubożenia się tych konsumentów, którzy się grom oddają. Ze społecznego punktu widzenia otwarcie wolnego rynku na ten sektor rodziłoby zatem skutki wyłącznie negatywne, gdyż leżąca u jego podstaw konkurencja nie przynosi w tym obszarze dla konsumentów spodziewanych korzyści. Stąd też TSUE przyjmuje, że szkodliwe dla jednostek i dla społeczeństwa konsekwencje moralne i finansowe, które wiążą się z grami hazardowymi, mogą uzasadniać szeroki zakres władztwa regulacyjnego państw członkowskich w odniesieniu do ustalenia niezbędnego poziomu ochrony konsumentów i porządku publicznego. Zasada swobody i równości gospodarczej, podlega zatem w tej dziedzinie ograniczeniom, wynikającym z przepisów ustawy regulującej prowadzenie gier hazardowych, jako ustawy szczególnej do ustawy o działalności gospodarczej (patrz: wyrok NSA z 19 września 1990r., sygn. akt II SA/Wa 460/90; publ. Mon. Praw. 1993, nr 3, s. 88).
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznając za bezzasadne wszystkie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej, na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.