II GSK 1940/24

II GSK 1940/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-05-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-09-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dorota Dąbek /przewodniczący sprawozdawca/
Gabriela Jyż
Marek Krawczak
Symbol z opisem
6075 Działalność zawodowa w dziedzinie gospodarowania nieruchomościami
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 3767/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-01-24
Skarżony organ
Minister Rozwoju
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1145
art. 193 ust. 1, 2, 4
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 129 par. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek (spr.) Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia del. WSA Marek Krawczak po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 stycznia 2024 r. sygn. akt VI SA/Wa 3767/23 w sprawie ze skargi M. B. na postanowienie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 16 marca 2023 r. nr DN-VII.7651.13.2023.MM.7.KOZ-R/1326 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zastosowania wobec rzeczoznawcy majątkowego kary dyscyplinarnej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
I
Wyrokiem z 24 stycznia 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 3767/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 poz. 1634 ze zm.; obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę M. B. (dalej jako: "skarżący") na postanowienie Ministra Rozwoju i Technologii z 16 marca 2023 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z 18 listopada 2022 r. Minister Rozwoju i Technologii orzekł o zastosowaniu wobec skarżącego kary dyscyplinarnej w postaci zawieszenia uprawnień zawodowych na okres 6 miesięcy. Decyzja została doręczona skarżącemu 9 stycznia 2023 r., co wynika ze zwrotnego poświadczenie odbioru. Decyzję odebrał dorosły domownik o nazwisku B.
Na skutek wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, nadanego za pośrednictwem firmy kurierskiej 25 stycznia 2023 r., postanowieniem Ministra Rozwoju i Techniki z 16 marca 2023 r. stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Rozwoju i Technologii z 18 listopada 2022 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm., dalej: k.p.a.) wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Wobec doręczenia decyzji w dniu 9 stycznia 2023r., termin złożenia wniosku o ponowne rozpoznania sprawy upłynął z dniem 23 stycznia 2023 r. Przesyłka zawierająca wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy została nadana za pośrednictwem firmy kurierskiej w dniu 25 stycznia 2023 r., co potwierdził wydruk ze strony internetowej przewoźnika. Dlatego w ocenie organu należało uznać, że skarżący wniósł wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy z naruszeniem terminu określonego w art. 129 § 2 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. i nie złożył jednocześnie prośby o jego przywrócenie.
Skargę na powyższe postanowienie do WSA w Warszawie złożył skarżący. Sąd pierwszej instancji skargę oddalił. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że organ prawidłowo uznał za skuteczne doręczenie ww. decyzji w dniu 9 stycznia 2022 r. Jak wynikało ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, decyzja została odebrana przez dorosłego domownika skarżącego o nazwisku B (takim, jakie nosi skarżący). Decyzja nie była przy tym kierowana do spółki, lecz imiennie do skarżącego. Sąd wyjaśnił, że przesyłki do skarżącego w toku postępowania kierowane były na oba podawane przez niego adresy: ul. [...] i ul. [...]. Skarżący wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy nadał za pośrednictwem firmy kurierskiej w dniu 25 stycznia 2023 r., a więc po upływie 14-dniowego terminu do złożenia tego wniosku, liczonego od 9 stycznia 2023 r.
II
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku WSA w Warszawie złożył skarżący, zaskarżając orzeczenie w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono w trybie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi, tj.:
naruszenie art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 134 k.p.a., art. 42 § 1 i 2 k.p.a., art. 41 k.p.a., art. 43 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej niesłusznie oddalił skargę i nie zastosował środka określonego w ustawie czyli nie uchylił postanowienia organu administracyjnego, wskutek czego w sprawie doszło do pozostawienia w obrocie prawnym postanowienia wydanego przez Ministra Rozwoju i Technologii w dniu 16 marca 2023 r. naruszającego m. in. art. 42 § 1 i 2 k.p.a., art. 41 k.p.a., art. 43 k.p.a., z uwagi na błędne stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ponieważ w sprawie doszło do nieskutecznego doręczenia stronie odpisu decyzji Ministra Rozwoju i Technologii z 18 listopada 2022 r., a zatem wystąpiła sytuacja, w której Skarżący bez swojej winy nie brał udziału w postępowaniu, do czego doszło w związku z doręczeniem korespondencji na adres niebędący adresem wskazanym przez Skarżącego w sprawie, jak również niebędący adresem wskazanym w Rejestrze Rzeczoznawców Majątkowych jako adres do doręczeń, niebędący również miejscem zamieszkania lub miejscem pracy skarżącego, a ponadto osoba, która odebrała korespondencję, nie była dorosłym domownikiem adresata, w rozumieniu art. 43 k.p.a., a zatem w związku z nieskutecznym doręczeniem, termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Rozwoju i Technologii z 18 listopada 2022 r. orzekającej o zastosowaniu wobec M. B. kary dyscyplinarnej – nie rozpoczął biegu, w związku z czym złożony wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie został złożony z uchybieniem terminu, a tym samym Sąd pierwszej instancji winien był, sprawując kontrolę legalności, zastosować środek określony w ustawie, i winien był uchylić postanowienie organu administracyjnego na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., względnie na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.
Mając na względzie powyższe wniesiono na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci wydruku wpisu Skarżącego w Centralnym Rejestrze Rzeczoznawców Majątkowych, na wykazanie adresu korespondencyjnego ujawnionego w Centralnym Rejestrze Rzeczoznawców Majątkowych przez skarżącego, tj. ul. [...] lub na podstawie art. 188 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz uchylenie zaskarżonego postanowienia Ministra Rozwoju i Technologii z 16 marca 2023 r. w całości. Względnie wniesiono na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, a także o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący oświadczył, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wyjaśnić, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a, ponieważ skarżąca kasacyjnie strona zrzekła się rozprawy, a druga strona, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że nie może on we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować, gdyż jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą, ograniczając swoje rozważania do oceny prawidłowości dokonanej przez Sąd pierwszej instancji wykładni lub zastosowania wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów.
Spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy bowiem oceny prawidłowości stanowiska Sądu pierwszej instancji, który kontrolując zgodność z prawem postanowienia Ministra Rozwoju i Technologii z 16 marca 2023 r. stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy uznał, że postanowienie to nie narusza prawa. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że zdaniem Sądu pierwszej instancji, organ administracji publicznej prawidłowo uznał, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do wniosku skarżącego zawartego w skardze kasacyjnej o przeprowadzenie na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. dowodu uzupełniającego z dokumentu w postaci wydruku wpisu Skarżącego w Centralnym Rejestrze Rzeczoznawców Majątkowych, na wykazanie adresu korespondencyjnego ujawnionego w Centralnym Rejestrze Rzeczoznawców Majątkowych przez skarżącego, tj. ul. [...], Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że brak było przesłanek uzasadniających przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego z załączonego dokumentu, gdyż dokument z którego skarżący wnioskował o przeprowadzenie dowodu znajduje się w aktach administracyjnych sprawy przedłożonych Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu do rozpoznania niniejszej sprawy. Sąd podkreśla, że zgodnie z treścią art. 133 § 1 p.p.s.a. rozpoznał niniejszą sprawę na podstawie całokształtu akt sprawy: akt administracyjnych i sądowych, jeżeli mogłyby przyczynić się do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie. Takie akta organ był zobowiązany przedłożyć razem ze skargą i odpowiedzią organu na skargę (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym ma jedynie uzupełniający charakter, na co wskazuje w sposób jednoznaczny brzmienie przepisu art. 106 § 3 p.p.s.a. przewidując, że sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające tylko z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie celem jej merytorycznego rozstrzygnięcia.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 134 k.p.a., art. 42 § 1 i 2 k.p.a., art. 41 k.p.a., art. 43 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a.
Dokonując kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku, w pierwszej kolejności, z uwagi na wielość adresów na jakie doręczano decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z 18 listopada 2022 r., należało ocenić, czy prawidłowo ustalono adres doręczenia skarżącemu ww. decyzji, a następnie ocenić, czy prawidłowo ustalono terminowość złożenia przez skarżącego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Zgodnie z art. 193 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 1145; dalej: ustawa o gospodarce nieruchomościami) Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa prowadzi Centralny Rejestr Rzeczoznawców Majątkowych, do którego – zgodnie z ust. 2 ww. ustawy – wpisuje się osoby, którym nadano uprawnienia zawodowe rzeczoznawców majątkowych na podstawie świadectw nadania tych uprawnień. Artykuł 193 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, określa natomiast jakie dane dotyczące osób, którym nadano uprawnienia wpisuje się w Centralnym Rejestrze Rzeczoznawców. Zgodnie z art. 193 ust. 4 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami wśród danych dotyczących osób, którym nadano uprawnienia wpisuje się adres korespondencyjny. Adres korespondencyjny rzeczoznawcy majątkowego podlega zatem obowiązkowej rejestracji w Centralnym Rejestrze Rzeczoznawców Majątkowych. Rejestr ten ma charakter jawny w ww. zakresie. Rejestr ten jest źródłem informacji zarówno dla potencjalnych zleceniodawców i zleceniobiorców, jak i dla organu oraz osób figurujących w tym rejestrze. Minister Rozwoju i Technologii jako organ kompetentny w zakresie rozstrzygania o odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawców majątkowych oraz prowadzący Centralny Rejestr Rzeczoznawców Majątkowych, związany jest ujawnionymi w nim danymi.
Zgodnie z § 41 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 11 marca 2014 r. w sprawie nadawania uprawnień zawodowych w zakresie szacowania nieruchomości (Dz. U. poz. 328 ze zm.) rzeczoznawca majątkowy zawiadamia ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa o zmianie wszelkich danych zamieszczanych w Centralnym Rejestrze Rzeczoznawców Majątkowych w celu ich aktualizacji. Skoro skarżący nie zawiadomił właściwego ministra o zmianie adresu, to należało przyjąć, że właściwym adresem korespondencyjnym był dotychczasowy adres wskazany w Centralnym Rejestrze Rzeczoznawców Majątkowych.
Z akt sprawy wynika, że skarżący jako adres korespondencyjny w Centralnym Rejestrze Rzeczoznawców Majątkowych wskazał ul. [...] (strona 6 akt administracyjnych). Ponadto na pieczęci skarżącego jako rzeczoznawcy majątkowego użytej w operacie szacunkowym stanowiącym dowód w sprawie z tytułu odpowiedzialności zawodowej, widniał adres [...] (strona 9 akt administracyjnych).
Decyzja z 18 listopada 2022 r. Ministra Rozwoju i Technologii o zastosowaniu wobec skarżącego kary dyscyplinarnej w postaci zawieszenia uprawnień zawodowych na okres 6 miesięcy została wysłana skarżącemu na dwa adresy, tj. ul. [...] oraz ul. [...].
Adres ul. [...] został wskazany w nagłówku oraz na pieczątce A. Sp. z o.o. w K. operatu szacunkowego stanowiącego dowód w sprawie z tytułu odpowiedzialności zawodowej. Adres ten nie wynikał z Centralnego Rejestru Rzeczoznawców Majątkowych. Skarżący w toku postępowania administracyjnego nie zawiadomił właściwego ministra także o zmianie adresu z ul. [...] na ul. [...].
Niezależnie od doręczenia skarżącemu decyzji Ministra Rozwoju i Technologii z 18 listopada 2022 r. na adres ul. [...], decyzja ta została doręczona skarżącemu na adres ul. [...] z zastosowaniem fikcji doręczenia. Z powodu niemożności doręczenia przesyłki adresatowi przesyłkę pozostawiono na okres 14 dniu do dyspozycji adresata w Agencji Pocztowej w dniu 25 listopada 2022 r. Przesyłkę awizowano powtórnie w dniu 5 grudnia 2022 r. Z uwagi na niepodjęcie w terminie nastąpił jej zwrot 12 grudnia 2022 r. Przesyłka z ww. decyzją została zatem skutecznie doręczona po 14 dniach, tj. z dniem 9 grudnia 2022 r. Od tego dnia rozpoczął się – zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. – bieg 14-dniowego terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zatem termin złożenia wniosku o ponowne rozpoznania sprawy, wobec doręczenie decyzji 12 grudnia 2022 r. upłynął z dniem 23 grudnia 2022 r. Przesyłka zawierająca wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy została nadana za pośrednictwem firmy kurierskiej w dniu 25 stycznia 2023 r., co potwierdza wydruk ze strony internetowej przewoźnika (strona 106-107 akt administracyjnych). Skarżący wniósł zatem wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy z naruszeniem terminu określonego w art. 129 § 2 w zawiązku z art. 127 § 3 k.p.a.
Uzasadnienie postanowienia Ministra Rozwoju i Technologii z 16 marca 2023 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy było zatem częściowo błędne, przyjęto bowiem, że 14-dniowy termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy należało liczyć od 9 stycznia 2023 r., czyli od doręczenia skarżącemu decyzji Ministra Rozwoju i Technologii z 18 listopada 2022 r. na dres ul. [...]. Pomimo jednak częściowo błędnego uzasadnienia – to postanowienie było prawidłowe, zasadnie bowiem stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W konsekwencji trafnie Sąd pierwszej instancji wskazując, że przesyłki do skarżącego były w toku postępowania kierowane na oba podawane adresy, stwierdził, że rozstrzygnięcie Ministra Rozwoju i Technologii odpowiada prawu.
Mając na uwadze powyższe należało stwierdzić, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.