II GSK 1933/24

Naczelny Sąd Administracyjny2025-05-13
NSAAdministracyjneWysokansa
rejestracja pojazduprawo o ruchu drogowymfaktura VATwłasność pojazduwznowienie postępowaniaKodeks postępowania administracyjnegosąd administracyjnyskarga kasacyjna

NSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie rejestracji pojazdu, uznając, że faktura VAT nie może stanowić bezspornej podstawy rejestracji, gdy jej ważność jest kwestionowana przez sprzedawcę.

Sprawa dotyczyła rejestracji pojazdu, która została pierwotnie dokonana na podstawie faktury VAT. Sprzedawca pojazdu zakwestionował jednak ważność faktury, twierdząc, że została wystawiona przez osobę nieuprawnioną i nie odzwierciedla rzeczywistej transakcji. Sąd pierwszej instancji uchylił decyzję o rejestracji, a Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał to orzeczenie w mocy, stwierdzając, że faktura nie może być bezsporną podstawą rejestracji w sytuacji sporu o własność.

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej A. Sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który oddalił skargę spółki na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy w przedmiocie rejestracji pojazdu. Pierwotnie Starosta Bydgoski zarejestrował pojazd na rzecz skarżącej spółki, opierając się m.in. na fakturze VAT. Następnie jednak sprzedawca pojazdu, B. Sp. z o.o., poinformował, że pojazd nie został sprzedany, a faktura była nieprawdziwa i wystawiona przez osobę nieuprawnioną. W konsekwencji Starosta Bydgoski wznowił postępowanie i uchylił decyzję o rejestracji, odmawiając jej dokonania. WSA w Bydgoszczy oddalił skargę spółki, uznając, że w sytuacji zakwestionowania własności pojazdu przez sprzedawcę, faktura nie może stanowić bezspornej podstawy do rejestracji. NSA w wyroku z 13 maja 2025 r. oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że organy rejestracyjne mogą działać jedynie w oparciu o ustalony, niesporny stan faktyczny, a spór o własność pojazdu, wynikający z zakwestionowania przez sprzedawcę ważności faktury, uniemożliwia dokonanie rejestracji. NSA uznał również, że uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające, a zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego nie były zasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, faktura VAT nie może stanowić bezspornej podstawy do rejestracji pojazdu, gdy jej ważność jest kwestionowana przez sprzedawcę, a istnieje spór o własność pojazdu.

Uzasadnienie

Organy rejestracyjne mogą działać jedynie w oparciu o ustalony, niesporny stan faktyczny. W sytuacji, gdy sprzedawca pojazdu kwestionuje ważność faktury i istnienie umowy sprzedaży, faktura taka nie może być traktowana jako bezsporny dowód własności, co uniemożliwia dokonanie rejestracji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

k.p.a. art. 145 § 1 pkt 5

Kodeks postępowania administracyjnego

Wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.

k.p.a. art. 151 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

W przypadku stwierdzenia podstaw do wznowienia postępowania, organ administracji uchyla decyzję ostateczną i odmawia uchylenia decyzji, stwierdza nieważność decyzji lub decyzję uchyla i w tym zakresie odmawia uchylenia decyzji lub wydaje nową decyzję.

u.p.r.d. art. 72 § 1 pkt 1

Prawo o ruchu drogowym

Podstawą zarejestrowania pojazdu jest dowód własności pojazdu lub dokument potwierdzający powierzenie pojazdu.

u.p.r.d. art. 73 § 1e pkt 1

Prawo o ruchu drogowym

Dowodem własności pojazdu może być m.in. faktura potwierdzająca nabycie pojazdu.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku braku podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny orzeka o jej oddaleniu.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzuty podniesione w skardze, stanowisko pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.

p.p.s.a. art. 174 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawą skargi kasacyjnej może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie.

p.p.s.a. art. 174 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawą skargi kasacyjnej może być naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Faktura VAT nie może stanowić bezspornej podstawy rejestracji pojazdu, gdy jej ważność jest kwestionowana przez sprzedawcę. Istnienie sporu o własność pojazdu uniemożliwia dokonanie rejestracji przez organ administracji. Ujawnienie się nowych okoliczności faktycznych (kwestionowanie faktury) po wydaniu ostatecznej decyzji stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i art. 72-73 u.p.r.d. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez sporządzenie wadliwego uzasadnienia wyroku WSA. Zarzuty dotyczące niewszechstronnej oceny materiału dowodowego przez organy administracji.

Godne uwagi sformułowania

Organ właściwy może dokonać rejestracji wyłącznie w oparciu o ustalony niesporny stan faktyczny. Ustalenie stanu własności może być dokonane z wykorzystaniem różnych środków dowodowych, ale efekt tych ustaleń powinien być bezsporny. Faktura jest dowodem skutecznym wtedy, gdy żadna ze stron jej nie zakwestionowała i stanowiłaby potwierdzenie zawartej umowy przeniesienia własności. W sytuacji, gdy wnioskodawca nie przedstawi bezspornych dowodów własności pojazdu, obowiązane są odmówić zarejestrowania zgłoszonego pojazdu.

Skład orzekający

Dorota Dąbek

przewodniczący sprawozdawca

Gabriela Jyż

członek

Marek Krawczak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że rejestracja pojazdu wymaga bezspornego dowodu własności, a zakwestionowanie faktury przez sprzedawcę może stanowić podstawę do wznowienia postępowania i odmowy rejestracji."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy istnieje spór o własność pojazdu wynikający z kwestionowania dokumentów transakcyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest posiadanie bezspornych dowodów własności przy rejestracji pojazdów i jak mogą być skomplikowane procedury administracyjne w przypadku sporów transakcyjnych.

Faktura VAT nie wystarczy do rejestracji auta, gdy sprzedawca mówi 'nie sprzedałem'.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 1933/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-05-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-09-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dorota Dąbek /przewodniczący sprawozdawca/
Gabriela Jyż
Marek Krawczak
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
II SA/Bd 587/23 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2023-10-25
II GSK 1399/24 - Postanowienie NSA z 2025-11-13
VI SA/Wa 4718/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-11-13
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 145 par. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2022 poz 988
art. 72 ust. 1 pkt 1 , art. 73 ust. 1e pkt 1
Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek (spr.) Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia del. WSA Marek Krawczak po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Sp. z o.o. w O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 25 października 2023 r. sygn. akt II SA/Bd 587/23 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia 11 kwietnia 2023 r. nr SKO-4203/180/2023 w przedmiocie rejestracji pojazdu oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
I
Wyrokiem z 25 października 2023 r., sygn. akt II SA/Bd 587/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, działając na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 poz. 1634 ze zm.; obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę A. Sp. z o.o. w O. (dalej: skarżąca) na decyzję z 11 kwietnia 2023 r. w przedmiocie rejestracji pojazdu.
Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z 5 października 2022 r. Starosta Bydgoski orzekł o zarejestrowaniu pojazdu marki T. o numerze rejestracyjnym [...], na skarżącą. Rejestracji pojazdu dokonano w szczególności na podstawie faktury VAT nr [...] wystawionej w dniu 6 września 2022 r. przez B. Sp. z o.o. w O. na rzecz skarżącej. Decyzja ta nie została zaskarżona w toku instancji i stała się ostateczna.
Pismem z 25 października 2022 r. B. Sp. z o.o. w O. poinformowała, że ww. pojazd nie został sprzedany i nadal pozostaje własnością B. Sp. z o.o. w O. Faktury VAT sprzedaży, w tym ww. pojazdu, wystawione przez B. Sp. z o.o. w O. jako sprzedającego były nieprawdziwe i nie zostały wystawione przez osoby uprawnione.
Postanowieniem z 27 października 2022 r. Starosta Bydgoski wznowił postępowanie, a następnie decyzją z 8 lutego 2023 r. na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, 2185; dalej: k.p.a.) oraz art. 73 w związku art. 72 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2022 r. poz. 988 ze zm.; dalej: u.p.r.d.) orzekł o uchyleniu ostatecznej decyzji Starosty Bydgoskiego z 5 października 2022 r. w sprawie rejestracji pojazdu marki T. o numerze rejestracyjnym [...] na skarżącą oraz odmowie dokonania rejestracji ww. pojazdu.
W uzasadnieniu Starosta Bydgoski wskazał, że w niniejszej sprawie nie zawarto żadnej umowy przeniesienia własności przedmiotowego pojazdu, a także nie udzielono H. L. pełnomocnictwa do dokonywania czynności prawnych w imieniu B. Sp. z o.o. w O., a faktura VAT z 6 września 2022 r. nie została zaksięgowana. Organ wskazał, że z wyjaśnień H. L., reprezentującej jednocześnie przedsiębiorstwo skarżącej wynikało, że nie posiadała ona pełnomocnictwa do dokonywania czynności prawnych w imieniu B. Sp. z o.o. w O., nie była zatrudniona na podstawie umowy o pracę, natomiast Prezes Zarządu ww. spółki słownie powierzał jej zadania do wykonania na rzecz B. Sp. z o.o. w O.. Z przekazanej dokumentacji wynikało również, że H. L. nie była zatrudniona w B. Sp. z o.o. w O. w czasie, kiedy wystawiono kwestionowaną fakturę.
Na skutek odwołania wniesionego przez skarżącą, decyzją z 11 kwietnia 2023r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bydgoszczy utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Opisanym na wstępie wyrokiem, po rozpoznaniu skargi wniesionej przez A. Sp. z o.o. w O., WSA w Bydgoszczy skargę oddalił, w uzasadnieniu wskazując, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy doszło do zakwestionowania faktu przejścia własności pojazdu. B. Sp. z o.o. w O. zakwestionowała dokonanie czynności zbycia pojazdu, zaś organ może dokonać rejestracji wyłącznie w oparciu o ustalony niesporny stan faktyczny. Ustalenie stanu własności może być dokonane z wykorzystaniem różnych środków dowodowych, ale efekt tych ustaleń powinien być bezsporny. Dokumentem potwierdzającym prawo własności w przypadku zarejestrowania pojazdu może być przede wszystkim umowa sprzedaży, ale też faktura wystawiona przez sprzedawcę. Sąd wyjaśnił, że faktura jest dowodem skutecznym wtedy, gdy żadna ze stron jej nie zakwestionowała i stanowiłaby potwierdzenie zawartej umowy przeniesienia własności. W okolicznościach niniejszej sprawy przedstawiciel B. Sp. z o.o. w O. stwierdził, że nie doszło do zawarcia umowy sprzedaży samochodu, a wystawiająca fakturę nie miała do tego upoważnienia. W takich warunkach faktura nie mogła stanowić bezspornej podstawy do zarejestrowania pojazdu. Skoro okoliczność ta ujawniła się po rejestracji, organ zobowiązany był tę kwestię ocenić we wznowionym postępowaniu, gdyż niewątpliwie wystąpiła przesłanka wyjścia na jaw istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy nowych okoliczności faktycznych i nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznanych organowi, który wydał decyzję, określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Z tych powodów w niniejszej sprawie w ocenie Sądu istniały podstawy do wznowienia postępowania i odmowy rejestracji ww. pojazdu.
II
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku WSA w Bydgoszczy złożyła skarżąca, zaskarżając orzeczenie w całości. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono naruszenie:
I. prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), tj.:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w niniejszej sprawie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, podczas gdy sytuacja taka nie nastąpiła;
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 1, art. 73 ust. 1e pkt 1 u.p.r.d. w zw. z § 4 ust. 1 pkt 1 oraz pkt 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 sierpnia 2022 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, wymagań dla tablic rejestracyjnych oraz wzorów innych dokumentów związanych z rejestracją pojazdów (Dz. U. z 2022 r., poz. 1847; dalej: rozporządzenie w sprawie rejestracji pojazdów), poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w niniejszej sprawie przedstawione przez skarżącą dokumenty rejestracyjne nie były odpowiednie i wystarczające, w tym nie stwierdzały własności pojazdu i wymagały stwierdzenia własności pojazdu umową kupna - sprzedaży pojazdu, gdy tymczasem wystarczającym dokumentem stwierdzającym własność pojazdu była faktura;
II. przepisów postępowania, których naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), tj.:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 p.p.s.a., poprzez ich niezastosowanie, art. 151 p.p.s.a., poprzez jego zastosowanie, w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. przejawiające się w tym, iż Sąd pierwszej instancji, w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie uchylił zaskarżonych aktów administracyjnych (zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Bydgoskiego z 8 lutego 2023 r.), mimo że zebrany przez organy materiał dowodowy nie był wystarczający do ustalenia przez organy, że: - faktura nr [...] z 6 września 2022 r. była nieprawdziwa - faktura została wystawiona przez osobę nieuprawnioną, - H. L. nie była zatrudniona u uczestnika w momencie wystawienia faktury, - H. L. nie posiadała uprawnienia do wystawienie faktury;
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 p.p.s.a., poprzez ich niezastosowanie, art. 151 p.p.s.a., poprzez jego zastosowanie, w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., przejawiające się w tym, iż Sąd pierwszej instancji, w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie uchylił zaskarżonych aktów administracyjnych, mimo że zebrany przez organy materiał dowodowy nie był wystarczający do wydania rozstrzygnięć przez organy i nie został poddany wszechstronnej i wyczerpującej ocenie wskutek zaniechania poczynienia ustaleń faktycznych na okoliczność sprzecznych z treścią wniosku o wznowienie postępowania działań uczestnika oraz twierdzeń w tym zakresie jego pracowniczki H. L. , dyrektora uczestnika B. W. jak też wskutek nieprzeprowadzenia dowodu z wszystkich niezbędnych dla wyjaśnienia sprawy dowodów;
3. art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3, w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., w zw. z 141 § 4 p.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na sporządzeniu uzasadnienia zaskarżonego wyroku, którego treść nie pozwala na dokonanie kontroli kasacyjnej orzeczenia, z uwagi na:
a) brak możliwości dokonania jednoznacznej i pełnej rekonstrukcji podstawy prawnej rozstrzygnięcia, dotyczącej uznania Sądu, że organ w momencie rejestracji pojazdu dysponował nieprawdziwą fakturą, wystawioną przez osobę nieuprawnioną, co wyczerpywało w ocenie Sądu przesłankę art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., w zw. z art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.,
b) brak jakiegokolwiek odniesienia się przez Sąd do zarzutów pisma skarżącego, stanowiącego uzupełnienie skargi, w którym wykazano m.in., że ustalone fakty przez organy tyczące się zaistnienia podstawy wznowienia nie były istotne dla wyniku sprawy; a ponadto zakwestionowano ustalenia organów, że: - faktura była nieprawdziwa, - faktura została wystawiona przez osobę nieuprawnioną, - H. L. nie była zatrudniona u uczestnika w momencie wystawienia faktury, - H. L. nie posiadała uprawnienia do wystawienia faktury;
c) brak wskazania, jaki stan faktyczny w zakresie okoliczności objętych pkt 3 b/ skargi kasacyjnej Sąd przyjął za podstawę faktyczną orzekania i dlaczego.
Mając powyższe na uwadze wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uchylenia zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją na podstawie art. 188 p.p.s.a. albo o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Ponadto wniesiono o rozważenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy na podst. art. 179a p.p.s.a., dokonania autokontroli zaskarżonego wyroku poprzez jego uchylenie i uwzględnienie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania od organu, z uwagi na to, że podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione. Na podstawie art. 176 § 2 skarżąca oświadczyła, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego nie mogła prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku.
Na wstępie należy wyjaśnić, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a, ponieważ skarżąca kasacyjnie strona zrzekła się rozprawy, a druga strona w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przytoczenie podstaw kasacyjnych to wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w ocenie skarżącego zostały naruszone przez sąd pierwszej instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało niewłaściwe zastosowanie lub błędna wykładnia prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez sąd pierwszej instancji. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować.
Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach i z tego powodu nie została ona uwzględniona.
W pierwszej kolejności ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podlegał podniesiony w punkcie II.3 petitum skargi kasacyjnej najdalej idący zarzut procesowy, tj. zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3, w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., w zw. z 141 § 4 p.p.s.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na sporządzeniu uzasadnienia zaskarżonego wyroku, którego treść nie pozwalała na dokonanie kontroli kasacyjnej orzeczenia
Zdaniem NSA zarzut ten jest niezasadny, gdyż uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane w art. 141 § 4 p.p.s.a., tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jednym z tych elementów jest przytoczenie zarzutów skargi, a z tego z kolei wywodzi się obowiązek sądu odniesienia się do tych zarzutów. W tym kontekście wystarczające jednak jest to, by z wywodów sądu wynikało, dlaczego w jego ocenie zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Zdaniem NSA wymóg sporządzenia uzasadnienia zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. został spełniony. Sąd w sposób wystarczający przedstawił w uzasadnieniu wydanego wyroku opis tego, co działo się w sprawie w postępowaniu przed organem oraz przedstawił stan faktyczny przyjęty za podstawę wyroku, wskazując z jakich przyczyn skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, co umożliwia przeprowadzenie kontroli instancyjnej ustaleń WSA w kwestionowanym zakresie. W ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest natomiast możliwe kwestionowanie stanowiska, jakie prezentuje sąd pierwszej instancji uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, a do tego właśnie wydaje się zmierzać ten zarzut skargi kasacyjnej. Ponieważ zatem kwestionowanie wyrażonej przez organ i Sąd pierwszej instancji oceny prawnej nie może być skuteczne w oparciu o zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., zarzut naruszenia tego przepisu w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3, w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. jest niezasadny.
Chybiony okazał się również zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. zawarty w punkcie I.1 petitum skargi kasacyjnej, zmierzający do zakwestionowania wykładni przesłanki wznowienia postępowania.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych judykatura rozumie obiektywnie istniejące elementy rzeczywistości, zdarzenia faktyczne, które miały miejsce przed wydaniem decyzji ostatecznej, a ujawnione zostały po jej wydaniu (por. wyrok NSA z 9 grudnia 2015 r., sygn. akt II FSK 2701/13, wyrok NSA z 1 listopada 2013 r., sygn. akt II FSK 2675/12, wyrok NSA z 23 maja 2003 r., sygn. akt III SA 2484/01). Na gruncie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nowe okoliczności lub dowody muszą być tego rodzaju, że mają bezpośredni związek z treścią rozstrzygnięcia sprawy; powinny mieć znaczenie dla sposobu ukształtowania praw i obowiązków stron w decyzji ostatecznej. Ujawnione nowe okoliczności lub dowody winny uzasadniać przypuszczenie, że gdyby były znane wcześniej organowi, to treść decyzji przedstawiałaby się inaczej (wyrok NSA z 7 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2160/12). Nowe dowody lub okoliczności istotne dla sprawy to takie, które mogły mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy (wyrok NSA z 20 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 1112/17, wyrok NSA z 18 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 45/17). Natomiast pojęcie "wyjdą na jaw" w odniesieniu do dowodów lub okoliczności oznacza takie dowody lub okoliczności, co do których istnienia organ postępowania nie posiadał wiedzy w trakcie toczącego się postępowania w trybie zwykłym. Nowe okoliczności lub dowody, aby mogły być podstawą wznowienia postępowania, nie mogły być znane organowi, przed którym postępowanie się toczyło i zostało zakończone wydaniem decyzji ostatecznej (por. wyrok NSA z 14 maja 2015 r., sygn. akt II GSK 946/14). W świetle art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. istotny jest obiektywny fakt nieznajomości, niewiedzy organu co do istotnych dla sprawy okoliczności lub dowodów, nie zaś przyczyny tej niewiedzy, tj. dające się np. przypisać organowi albo stronie (por. wyrok NSA z 20 lutego 2018 r., sygn. akt II GSK 1553/16).
Zasadnie Sąd pierwszej instancji podzielił pogląd organu, że o zasadności przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. świadczyły akta sprawy i dowody zgromadzone przez Starostę Bydgoskiego. Faktura VAT mająca potwierdzać nabycie przez skarżącą przedmiotowego pojazdu została zakwestionowana przez sprzedającą pojazd B. Sp. z o.o. w O. W dacie podejmowania decyzji organ nie miał wiedzy o istniejących w tej dacie okolicznościach, tj. że fakturę wystawiła osoba niemająca stosownego umocowania od sprzedawcy i nie została ona zaksięgowana przez kupującego. Stanowiło to nową okoliczność faktyczną istniejącą w dacie podejmowania decyzji, lecz nieznaną organowi, który wydał decyzję. W związku z tym zaistniała w niniejszej sprawie przesłanka, by postanowieniem wznowić postępowanie w oparciu o okoliczności wynikające z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Za niezasadny należało uznać podniesiony w punkcie I.2 petitum skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 1, art. 73 ust. 1e pkt 1 u.p.r.d., w zw. z § 4 ust. 1 pkt 1 oraz pkt 6 rozporządzenia w sprawie rejestracji pojazdów, poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w niniejszej sprawie przedstawione przez skarżącą dokumenty rejestracyjne nie były odpowiednie i wystarczające, w tym nie stwierdzały własności pojazdu i wymagały stwierdzenia własności pojazdu umową kupna-sprzedaży pojazdu.
Zgodnie z treścią art. 72 ust. 1 i art. 73 ust. 1 u.p.r.d., organ ma prawo zarejestrować pojazd, jeżeli wniosek o jego rejestrację został złożony przez właściciela pojazdu, zaś podstawą zarejestrowania pojazdu jest dowód własności pojazdu lub dokument potwierdzający powierzenie pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5 tej ustawy. Przeniesienie własności pojazdu niewątpliwie może zostać udokumentowane w różny sposób i być następstwem różnych zdarzeń. Jak wynika z mającego zastosowanie w tej sprawie § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia w sprawie rejestracji pojazdów, dowodem własności pojazdu lub jego pojedynczych zespołów jest w szczególności jeden z następujących dokumentów: faktura potwierdzająca nabycie pojazdu. Faktura VAT może być w postępowaniu rejestracyjnym wystarczającym dowodem własności pojazdu, jeżeli potwierdza nabycie pojazdu, a zatem jeżeli inne dowody (dokumenty) okoliczności tej nie przeczą lub nie podają jej w taką wątpliwość, której usunięcie nie należy do organu rejestracyjnego. Organ właściwy może dokonać rejestracji wyłącznie w oparciu o ustalony niesporny stan faktyczny. Ustalenie stanu własności może być dokonane z wykorzystaniem różnych środków dowodowych, ale efekt tych ustaleń powinien być bezsporny.
W niniejszej sprawie istniał jednak spór o własność pojazdu stanowiący przeszkodę do rejestracji pojazdu po przeprowadzeniu wznowienia postępowania na skutek wskazania przez B. Sp. z o.o. w O., że faktura VAT sprzedaży przedmiotowego pojazdu była wystawiona przez osobę nieuprawnioną i nieprawdziwa. Twierdzenia B. Sp. z o.o. w O. zostały potwierdzone pisemnymi wyjaśnieniami B. Sp. z o.o. w O., jak i wyjaśnieniami H. L., z których wynikało m.in., że H. L. nie posiadała pełnomocnictwa do dokonywania czynności prawnych w imieniu B. Sp. z o.o. w O, nie była zatrudniona na podstawie umowy o pracę, natomiast Prezes Zarządu ww. Spółki słownie powierzał jej zadania do wykonania na rzecz B. Sp. z o.o. w O. Z akt sprawy wynikało ponadto, że H. L. nie była zatrudniona w B. Sp. z o.o. w O. w czasie, kiedy wystawiono kwestionowaną fakturę. Wnioskodawca nie posiadał jednocześnie innego dokumentu, który jednoznacznie stanowiłby potwierdzenie przeniesienia rzeczowego prawa własności.
Zasadnie uznał Sąd pierwszej instancji, że organy właściwe w sprawie rejestracji samochodu nie mogą wydać pozytywnej dla wnioskodawcy decyzji, kiedy przedstawione przez niego dokumenty nie spełniają warunków wymaganych przy złożeniu wniosku o rejestrację pojazdu. Organy administracji dokonują rejestracji na podstawie dokumentów potwierdzających niesporne stany w sferze stosunków własnościowych, nie mogą natomiast ani kreować, ani korygować tych stosunków. W sytuacji, gdy wnioskodawca nie przedstawi bezspornych dowodów własności pojazdu, obowiązane są odmówić zarejestrowania zgłoszonego pojazdu (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 1998 r., sygn. akt II SA 1093/98). Ustalenia w przedmiocie istnienia czy nieistnienia określonego prawa lub stosunku prawnego należą bowiem do właściwości sądów powszechnych. W związku tym prawidłowo Sąd pierwszej instancji uznał za zgodne z prawem działanie Starosty Bydgoskiego, zaaprobowane przez organ odwoławczy.
Nie mogły zostać uwzględnione także pozostałe podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania (punkty II.1-II.2 petitum skargi kasacyjnej), których przedmiot i kierunek argumentacji pozostają w ścisłym związku, koncentrując się zasadniczo na kwestii naruszenia przepisów postępowania poprzez zaakceptowanie przez Sąd pierwszej instancji niedokonania przez organ wszechstronnej oceny materiału dowodowego w przeprowadzonym postępowaniu wznowieniowym.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższe zarzuty są niezasadne. Organ, przeprowadzając postępowanie wznowieniowe pod kątem przesłanki przewidzianej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., oparł się na wszystkich dowodach zgromadzonych w trakcie postępowania administracyjnego, biorąc pod uwagę zarówno fakturę VAT, wystawioną w dniu 6 września 2022 r. przez B. Sp. z o.o. w O.na rzecz skarżącej, wyjaśnienia przesłane pisemnie przez B. Sp. z o.o. w O., jak i wyjaśnienia H. L. oraz załączoną do nich dokumentację.
Jak już zostało wskazane powyżej, na tej podstawie prawidłowo stwierdzono, że skoro przedstawiciel spółki B. Sp. z o.o. w O. stwierdził, że nie doszło do zawarcia umowy sprzedaży samochodu, a wystawiająca fakturę H. L., nie miała do tego upoważnienia, to faktura VAT na podstawie, której doszło rejestracji pojazdu decyzją Starosty Bydgoskiego z 5 października 2022 r. nie mogła stanowić bezspornej podstawy do zarejestrowania pojazdu. Wobec tego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bydgoszczy zasadnie utrzymało w mocy decyzję Starosty Bydgoskiego z 8 lutego 2023 r. uchylającą decyzję Starosty Bydgoskiego z 5 października 2022 r., odmawiając jednocześnie dokonania rejestracji przedmiotowego pojazdu.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie podważa zgodności z prawem zaskarżonego wyroku. Wobec tego NSA na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI